9. Sınıf Matematik

9. Sınıf Matematik 2. Dönem 2. Yazılı Testleri

9. sınıf Matematik 2. dönem 2. yazılı için 10 soruluk online yazılı testleri, cevap anahtarlı sorular ve konu karması çalışma içerikleri.

9. Sınıf Matematik 2. dönem 2. yazılı soruları, yıl sonu hazırlığı genel tekrar mantığıyla ele alınmalıdır. Matematik yazılısı, yeni lise düzeyinde işlem güveni ve akıl yürütme düzeni kurmak için önemli bir eşiktir. Bu sayfa, yazılıya çalışırken öğrencinin sayı kümeleri, cebirsel düşünme, denklem kurma ve problem çözme becerisini ölçmeye yardımcı olacak şekilde hazırlanmıştır. Konu dağılımı sınıflar bölümündeki güncel test havuzuyla uyumludur ve sınav öncesi tekrar için düzenli bir yol haritası verir.

Bu yazılı kapsamında Matematik Temel Kavramlar, Matematik Mantık, Matematik Kümeler, Matematik Rasyonel Sayılar başlıklarıyla başlayan ve Matematik Olasılık, Matematik Permütasyon ve Kombinasyon, Matematik Rutin Olmayan Problemler konularına kadar uzanan bir çalışma alanı bulunur. Konuların karışık biçimde ele alınması, öğrencinin yalnızca aynı tip soruya alışmasını engeller. Böylece farklı kazanımlar aynı sınav atmosferinde denenir ve hangi başlığın ek tekrar istediği daha net görülür.

Matematikte doğru cevap kadar çözüm yolu da önemlidir. İşlem hatalarını, yanlış kurulan denklemleri ve eksik okunan ifadeleri ayrı ayrı not etmek sonraki çalışmayı çok daha verimli hale getirir. bu çalışma eksikleri son kez görmek ve konu testlerine bilinçli dönmek için kullanılabilir. Soruları çözerken süre tutmak, emin olunmayan maddeleri işaretlemek ve çözümden sonra yanlışları konu başlığına göre gruplamak özellikle faydalıdır. Bu sayede tekrar planı genel bir okuma olmaktan çıkar, doğrudan eksik kazanımlara yönelir.

Sayfanın altındaki ilgili konu testleri, yazılıdan sonra ayrıntılı pekiştirme yapmak için kullanılabilir. Matematik Temel Kavramlar veya Matematik Mantık gibi başlıklarda hata yapan öğrenciler doğrudan ilgili testlere geçerek aynı kazanımı farklı soru tipleriyle yeniden çalışabilir. Konu testlerine geri dönüş yapılırken yanlışın işlemden mi, yorumdan mı yoksa denklem kurmadan mı kaynaklandığı kolayca görülür.

9. sınıf düzeyinde düzenli tekrar, lise konularının temelini güçlendirdiği için her yazılı çalışması aynı zamanda sonraki üniteler için hazırlık anlamına gelir.

Çalışma sonunda doğru sayısı kadar yanlışların türüne de bakmak gerekir; bu küçük analiz, bir sonraki çözümde çok daha bilinçli ilerlemeyi sağlar.

9. sınıf düzeyinde düzenli tekrar, lise konularının temelini güçlendirdiği için her yazılı çalışması aynı zamanda sonraki üniteler için hazırlık anlamına gelir.

165. Test

9. Sınıf Matematik 2. Dönem 2. Yazılı Testleri

9. Sınıf Matematik 2. Dönem 2. Yazılı Test 165 için 10 soruluk online yazılı testi.

Her soru için doğru seçeneği işaretleyin.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

En küçük pozitif n tam sayısı için aşağıdaki koşullar sağlanıyor:

  • n+1 sayısı 4 ile tam bölünebiliyor.
  • n+2 sayısı 5 ile tam bölünebiliyor.
  • n+3 sayısı 6 ile tam bölünebiliyor.
  • n+4 sayısı 7 ile tam bölünebiliyor.
  • n+5 sayısı 11 ile tam bölünebiliyor.

Buna göre n kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Koşulları kalan (mod) şeklinde yazalım. n + 1 ≡ 0 ( mod 4 ) n + 2 ≡ 0 ( mod 5 ) n + 3 ≡ 0 ( mod 6 ) n + 4 ≡ 0 ( mod 7 ) n + 5 ≡ 0 ( mod 11 ) İlk dört koşuldan, her birinde kalan aynı olduğundan n aynı anda hepsine göre aynı kalanı verir: n ≡ 3 ( mod 4 ) n ≡ 3 ( mod 5 ) n ≡ 3 ( mod 6 ) n ≡ 3 ( mod 7 ) Bu durumda n, bu sayıların EKOK’una göre de aynı kalanı vermelidir. EKOK ( 4, 5, 6, 7 ) = 2 2 · 3 · 5 · 7 = 420 Dolayısıyla: n ≡ 3 ( mod 420 ) n = 420 k + 3 Şimdi son koşulu kullanalım: n + 5 ≡ 0 ( mod 11 ) n ≡ − 5 ( mod 11 ) ≡ 6 ( mod 11 ) n = 420k + 3 ifadesini bu koşula yerleştirelim: 420 k + 3 ≡ 6 ( mod 11 ) 420 k ≡ 3 ( mod 11 ) Önce 420 sayısını 11 ile bölümünden kalanla sadeleştirelim: 420 ≡ 2 ( mod 11 ) 2 k ≡ 3 ( mod 11 ) Şimdi 2 ’nin mod 11 ’de tersini bulalım: 2 · 6 = 12 ≡ 1 ( mod 11 ) Her iki tarafı 6 ile çarpalım: k ≡ 6 · 3 ( mod 11 ) ≡ 18 ( mod 11 ) ≡ 7 ( mod 11 ) En küçük pozitif çözüm için en küçük uygun k değerini seçelim: k = 7 n = 420 · 7 + 3 = 2943 Sonuç: Doğru cevap şık D’dir. n = 2943

  1. Çözüm: Koşulları kalan (mod) şeklinde yazalım. n + 1 ≡ 0 ( mod 4 ) n + 2 ≡ 0 ( mod 5 ) n + 3 ≡ 0 ( mod 6 ) n + 4 ≡ 0 ( mod 7 ) n + 5 ≡ 0 ( mod 11 ) İlk dört koşuldan, her birinde kalan aynı olduğundan n aynı anda hepsine göre aynı kalanı verir: n ≡ 3 ( mod 4 ) n ≡ 3 ( mod 5 ) n ≡ 3 ( mod 6 ) n ≡ 3 ( mod 7 ) Bu durumda n, bu sayıların EKOK’una göre de aynı kalanı vermelidir. EKOK ( 4, 5, 6, 7 ) = 2 2 · 3 · 5 · 7 = 420 Dolayısıyla: n ≡ 3 ( mod 420 ) n = 420 k + 3 Şimdi son koşulu kullanalım: n + 5 ≡ 0 ( mod 11 ) n ≡ − 5 ( mod 11 ) ≡ 6 ( mod 11 ) n = 420k + 3 ifadesini bu koşula yerleştirelim: 420 k + 3 ≡ 6 ( mod 11 ) 420 k ≡ 3 ( mod 11 ) Önce 420 sayısını 11 ile bölümünden kalanla sadeleştirelim: 420 ≡ 2 ( mod 11 ) 2 k ≡ 3 ( mod 11 ) Şimdi 2 ’nin mod 11 ’de tersini bulalım: 2 · 6 = 12 ≡ 1 ( mod 11 ) Her iki tarafı 6 ile çarpalım: k ≡ 6 · 3 ( mod 11 ) ≡ 18 ( mod 11 ) ≡ 7 ( mod 11 ) En küçük pozitif çözüm için en küçük uygun k değerini seçelim: k = 7 n = 420 · 7 + 3 = 2943 Sonuç: Doğru cevap şık D’dir. n = 2943

Koşulları kalan (mod) şeklinde yazalım.

n+1≡0(mod4)n+2≡0(mod5)n+3≡0(mod6)n+4≡0(mod7)n+5≡0(mod11)

İlk dört koşuldan, her birinde kalan aynı olduğundan n aynı anda hepsine göre aynı kalanı verir:

n≡3(mod4)n≡3(mod5)n≡3(mod6)n≡3(mod7)

Bu durumda n, bu sayıların EKOK’una göre de aynı kalanı vermelidir.

EKOK(4,5,6,7)=22·3·5·7=420

Dolayısıyla:

n≡3(mod420)n=420k+3

Şimdi son koşulu kullanalım:

n+5≡0(mod11)n≡−5(mod11)≡6(mod11)

n = 420k + 3 ifadesini bu koşula yerleştirelim:

420k+3≡6(mod11)420k≡3(mod11)

Önce 420 sayısını 11 ile bölümünden kalanla sadeleştirelim:

420≡2(mod11)2k≡3(mod11)

Şimdi 2’nin mod 11’de tersini bulalım:

2·6=12≡1(mod11)

Her iki tarafı 6 ile çarpalım:

k≡6·3(mod11)≡18(mod11)≡7(mod11)

En küçük pozitif çözüm için en küçük uygun k değerini seçelim:

k=7n=420·7+3=2943

Sonuç: Doğru cevap şık D’dir.

n=2943
2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir doğal sayı N, 72 ile bölündüğünde kalan 35, 45 ile bölündüğünde kalan 8 olduğuna göre N sayısının 360 ile bölümünden kalan kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Verilen koşulları eşitlik (modüler) biçimde yazalım: N ≡ 35  mod  72 N ≡ 8  mod  45 Birinci koşuldan tam sayı olacak şekilde yazalım: N = 72 k + 35 Bunu ikinci koşulda yerine koyup mod alalım: 72 k + 35 ≡ 8  mod  45 Taraflardan 35 çıkaralım: 72 k ≡ 8 − 35  mod  45 72 k ≡ − 27  mod  45 Negatif kalanı pozitif kalana çevirelim: − 27 ≡ 18  mod  45 72 k ≡ 18  mod  45 Sadeleştirmek için ortak böleni kullanalım: gcd ( 72, 45 ) = 9 Her tarafı 9 ile bölelim: 8 k ≡ 2  mod  5 Burada 8 sayısını mod 5 içinde sadeleştirelim: 8 ≡ 3  mod  5 3 k ≡ 2  mod  5 3 ’ün mod 5 ’te tersi 2 ’dir, çünkü: 3 · 2 = 6 ≡ 1  mod  5 Her iki tarafı 2 ile çarpalım: k ≡ 4  mod  5 Yani: k = 5 t + 4 Bunu N ifadesinde yerine yazalım: N = 72 ( 5 t + 4 ) + 35 N = 360 t + 288 + 35 N = 360 t + 323 Dolayısıyla N sayısının 360 ile bölümünden kalan: N ≡ 323  mod  360 Şıklardan bu değer C seçeneğidir; yani C doğru mu kontrolü: 323 Sonuç: C doğrudur.

  1. Çözüm: Verilen koşulları eşitlik (modüler) biçimde yazalım: N ≡ 35  mod  72 N ≡ 8  mod  45 Birinci koşuldan tam sayı olacak şekilde yazalım: N = 72 k + 35 Bunu ikinci koşulda yerine koyup mod alalım: 72 k + 35 ≡ 8  mod  45 Taraflardan 35 çıkaralım: 72 k ≡ 8 − 35  mod  45 72 k ≡ − 27  mod  45 Negatif kalanı pozitif kalana çevirelim: − 27 ≡ 18  mod  45 72 k ≡ 18  mod  45 Sadeleştirmek için ortak böleni kullanalım: gcd ( 72, 45 ) = 9 Her tarafı 9 ile bölelim: 8 k ≡ 2  mod  5 Burada 8 sayısını mod 5 içinde sadeleştirelim: 8 ≡ 3  mod  5 3 k ≡ 2  mod  5 3 ’ün mod 5 ’te tersi 2 ’dir, çünkü: 3 · 2 = 6 ≡ 1  mod  5 Her iki tarafı 2 ile çarpalım: k ≡ 4  mod  5 Yani: k = 5 t + 4 Bunu N ifadesinde yerine yazalım: N = 72 ( 5 t + 4 ) + 35 N = 360 t + 288 + 35 N = 360 t + 323 Dolayısıyla N sayısının 360 ile bölümünden kalan: N ≡ 323  mod  360 Şıklardan bu değer C seçeneğidir; yani C doğru mu kontrolü: 323 Sonuç: C doğrudur.
Verilen koşulları eşitlik (modüler) biçimde yazalım:
N≡35 mod 72N≡8 mod 45
Birinci koşuldan tam sayı olacak şekilde yazalım:
N=72k+35
Bunu ikinci koşulda yerine koyup mod alalım:
72k+35≡8 mod 45
Taraflardan 35 çıkaralım:
72k≡8−35 mod 4572k≡−27 mod 45
Negatif kalanı pozitif kalana çevirelim:
−27≡18 mod 4572k≡18 mod 45
Sadeleştirmek için ortak böleni kullanalım:
gcd(72,45)=9
Her tarafı 9 ile bölelim:
8k≡2 mod 5
Burada 8 sayısını mod 5 içinde sadeleştirelim:
8≡3 mod 53k≡2 mod 5
3’ün mod 5’te tersi 2’dir, çünkü:
3·2=6≡1 mod 5
Her iki tarafı 2 ile çarpalım:
k≡4 mod 5
Yani:
k=5t+4
Bunu N ifadesinde yerine yazalım:
N=72(5t+4)+35N=360t+288+35N=360t+323
Dolayısıyla N sayısının 360 ile bölümünden kalan:
N≡323 mod 360
Şıklardan bu değer C seçeneğidir; yani C doğru mu kontrolü:
323
Sonuç: C doğrudur.
3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıda tanımlanan sayının

N=32026+42026

11 ile bölümünden kalan kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Verilen sayı: N = 3 2026 + 4 2026 İstenen: N sayısının 11 ile bölümünden kalan Modüler aritmetik ile çalışalım. N ≡ 3 2026 + 4 2026 (mod 11 ) 11 asal olduğundan Fermat Küçük Teoremi’ne göre (11 ile aralarında asal olan sayılar için): a 10 ≡ 1 (mod 11 ) Buradan üsleri 10’a göre sadeleştiririz: 2026 ≡ 6 (mod 10 ) Dolayısıyla: 3 2026 ≡ 3 6 (mod 11 ) 4 2026 ≡ 4 6 (mod 11 ) Şimdi mod 11’de kuvvetleri hesaplayalım: Önce 3 2 = 9 3 4 = 3 2 ⋅ 3 2 = 9 ⋅ 9 = 81 ≡ 4 (mod 11 ) 3 6 = 3 4 ⋅ 3 2 ≡ 4 ⋅ 9 = 36 ≡ 3 (mod 11 ) Şimdi 4 2 = 16 ≡ 5 (mod 11 ) 4 4 = 4 2 ⋅ 4 2 ≡ 5 ⋅ 5 = 25 ≡ 3 (mod 11 ) 4 6 = 4 4 ⋅ 4 2 ≡ 3 ⋅ 5 = 15 ≡ 4 (mod 11 ) Toplayalım: N ≡ 3 6 + 4 6 ≡ 3 + 4 = 7 (mod 11 ) Sonuç: 11 ile bölümünden kalan 7 Dolayısıyla doğru seçenek B ’dir.

  1. Çözüm: Verilen sayı: N = 3 2026 + 4 2026 İstenen: N sayısının 11 ile bölümünden kalan Modüler aritmetik ile çalışalım. N ≡ 3 2026 + 4 2026 (mod 11 ) 11 asal olduğundan Fermat Küçük Teoremi’ne göre (11 ile aralarında asal olan sayılar için): a 10 ≡ 1 (mod 11 ) Buradan üsleri 10’a göre sadeleştiririz: 2026 ≡ 6 (mod 10 ) Dolayısıyla: 3 2026 ≡ 3 6 (mod 11 ) 4 2026 ≡ 4 6 (mod 11 ) Şimdi mod 11’de kuvvetleri hesaplayalım: Önce 3 2 = 9 3 4 = 3 2 ⋅ 3 2 = 9 ⋅ 9 = 81 ≡ 4 (mod 11 ) 3 6 = 3 4 ⋅ 3 2 ≡ 4 ⋅ 9 = 36 ≡ 3 (mod 11 ) Şimdi 4 2 = 16 ≡ 5 (mod 11 ) 4 4 = 4 2 ⋅ 4 2 ≡ 5 ⋅ 5 = 25 ≡ 3 (mod 11 ) 4 6 = 4 4 ⋅ 4 2 ≡ 3 ⋅ 5 = 15 ≡ 4 (mod 11 ) Toplayalım: N ≡ 3 6 + 4 6 ≡ 3 + 4 = 7 (mod 11 ) Sonuç: 11 ile bölümünden kalan 7 Dolayısıyla doğru seçenek B ’dir.

Verilen sayı:

N=32026+42026

İstenen:

N sayısının 11 ile bölümünden kalan

Modüler aritmetik ile çalışalım.

N≡32026+42026 (mod 11)

11 asal olduğundan Fermat Küçük Teoremi’ne göre (11 ile aralarında asal olan sayılar için):

a10≡1 (mod 11)

Buradan üsleri 10’a göre sadeleştiririz:

2026≡6 (mod 10)

Dolayısıyla:

32026≡36 (mod 11)
42026≡46 (mod 11)

Şimdi mod 11’de kuvvetleri hesaplayalım:

Önce

32=9
34=32⋅32=9⋅9=81≡4 (mod 11)
36=34⋅32≡4⋅9=36≡3 (mod 11)

Şimdi

42=16≡5 (mod 11)
44=42⋅42≡5⋅5=25≡3 (mod 11)
46=44⋅42≡3⋅5=15≡4 (mod 11)

Toplayalım:

N≡36+46≡3+4=7 (mod 11)

Sonuç: 11 ile bölümünden kalan

7

Dolayısıyla doğru seçenek B’dir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sayılardan hangisi 6 ile tam bölünür?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Doğru şıkkın A olup olmadığını, bölünebilme kuralı ile kontrol edelim. Bir sayının aşağıdaki sayı ile tam bölünebilmesi için hem çift olması hem de rakamları toplamının üçe tam bölünmesi gerekir: 6 6 = 2 × 3 A şıkkı için sayımız: 234 Çiftlik kontrolü: Son basamak çift olduğu için sayı çifttir (son basamak): 4 Üçe bölünebilme kontrolü: Rakamları toplamını bulalım: 2 + 3 + 4 = 9 Bu toplam üçe tam bölünür: 9 = 3 × 3 Hem çift hem de üçe tam bölündüğü için, bu sayı altı ile tam bölünür. Bölümü de tam sayı çıkar: 234 ÷ 6 = 39 Diğer şıkların hızlı kontrolü: B şıkkı: 231 Son basamak tek olduğu için çift değildir (son basamak): 1 C şıkkı: 242 Rakamları toplamı üçe tam bölünmez: 2 + 4 + 2 = 8 D şıkkı: 225 Son basamak tek olduğu için çift değildir (son basamak): 5 Sonuç: Doğru cevap A şıkkıdır.

  1. Çözüm: Doğru şıkkın A olup olmadığını, bölünebilme kuralı ile kontrol edelim. Bir sayının aşağıdaki sayı ile tam bölünebilmesi için hem çift olması hem de rakamları toplamının üçe tam bölünmesi gerekir: 6 6 = 2 × 3 A şıkkı için sayımız: 234 Çiftlik kontrolü: Son basamak çift olduğu için sayı çifttir (son basamak): 4 Üçe bölünebilme kontrolü: Rakamları toplamını bulalım: 2 + 3 + 4 = 9 Bu toplam üçe tam bölünür: 9 = 3 × 3 Hem çift hem de üçe tam bölündüğü için, bu sayı altı ile tam bölünür. Bölümü de tam sayı çıkar: 234 ÷ 6 = 39 Diğer şıkların hızlı kontrolü: B şıkkı: 231 Son basamak tek olduğu için çift değildir (son basamak): 1 C şıkkı: 242 Rakamları toplamı üçe tam bölünmez: 2 + 4 + 2 = 8 D şıkkı: 225 Son basamak tek olduğu için çift değildir (son basamak): 5 Sonuç: Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru şıkkın A olup olmadığını, bölünebilme kuralı ile kontrol edelim.

Bir sayının aşağıdaki sayı ile tam bölünebilmesi için hem çift olması hem de rakamları toplamının üçe tam bölünmesi gerekir:

66=2×3

A şıkkı için sayımız:

234

Çiftlik kontrolü: Son basamak çift olduğu için sayı çifttir (son basamak):

4

Üçe bölünebilme kontrolü: Rakamları toplamını bulalım:

2+3+4=9

Bu toplam üçe tam bölünür:

9=3×3

Hem çift hem de üçe tam bölündüğü için, bu sayı altı ile tam bölünür. Bölümü de tam sayı çıkar:

234÷6=39

Diğer şıkların hızlı kontrolü:

B şıkkı:

231

Son basamak tek olduğu için çift değildir (son basamak):

1

C şıkkı:

242

Rakamları toplamı üçe tam bölünmez:

2+4+2=8

D şıkkı:

225

Son basamak tek olduğu için çift değildir (son basamak):

5

Sonuç: Doğru cevap A şıkkıdır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

∑k=0202610k sayısının 37 ile bölümünden kalan kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

İstenen toplamı şöyle adlandıralım: S = ∑ k = 0 2026 10 k Bu bir geometrik seri olduğundan toplam formülünü kullanalım: S = 10 2027 − 1 10 − 1 = 10 2027 − 1 9 Şimdi işlemleri mod 37 altında yapacağız. 37 asal ve 37 ile 10 aralarında asal olduğu için: 10 36 ≡ 1 ( mod 37 ) Üsleri küçültelim: 10 2027 ≡ 10 2027 mod 36 ( mod 37 ) 2027 = 36 · 56 + 11 10 2027 ≡ 10 11 ( mod 37 ) Şimdi 10 ’un kuvvetlerini 37 ’ye göre bulalım: 10 2 = 100 ≡ 26 ( mod 37 ) 10 4 ≡ 26 2 = 676 ≡ 10 ( mod 37 ) 10 8 ≡ 10 4 2 ≡ 10 2 ≡ 26 ( mod 37 ) 10 11 = 10 8 · 10 2 · 10 ≡ 26 · 26 · 10 ( mod 37 ) 26 · 26 = 676 ≡ 10 ( mod 37 ) 10 11 ≡ 10 · 10 = 100 ≡ 26 ( mod 37 ) 10 2027 ≡ 26 ( mod 37 ) Pay kısmını mod 37 ’de yazalım: 10 2027 − 1 ≡ 26 − 1 = 25 ( mod 37 ) Şimdi 9 ’un mod 37 tersini bulalım: 37 = 9 · 4 + 1 1 = 37 − 9 · 4 9 − 1 ≡ − 4 ≡ 33 ( mod 37 ) O hâlde: S ≡ 25 · 33 ( mod 37 ) 25 · 33 = 825 ≡ 11 ( mod 37 ) Sonuç (kalan): 11 Dolayısıyla doğru seçenek A ’dır; A şıkkındaki değer doğrudur.

  1. Çözüm: İstenen toplamı şöyle adlandıralım: S = ∑ k = 0 2026 10 k Bu bir geometrik seri olduğundan toplam formülünü kullanalım: S = 10 2027 − 1 10 − 1 = 10 2027 − 1 9 Şimdi işlemleri mod 37 altında yapacağız. 37 asal ve 37 ile 10 aralarında asal olduğu için: 10 36 ≡ 1 ( mod 37 ) Üsleri küçültelim: 10 2027 ≡ 10 2027 mod 36 ( mod 37 ) 2027 = 36 · 56 + 11 10 2027 ≡ 10 11 ( mod 37 ) Şimdi 10 ’un kuvvetlerini 37 ’ye göre bulalım: 10 2 = 100 ≡ 26 ( mod 37 ) 10 4 ≡ 26 2 = 676 ≡ 10 ( mod 37 ) 10 8 ≡ 10 4 2 ≡ 10 2 ≡ 26 ( mod 37 ) 10 11 = 10 8 · 10 2 · 10 ≡ 26 · 26 · 10 ( mod 37 ) 26 · 26 = 676 ≡ 10 ( mod 37 ) 10 11 ≡ 10 · 10 = 100 ≡ 26 ( mod 37 ) 10 2027 ≡ 26 ( mod 37 ) Pay kısmını mod 37 ’de yazalım: 10 2027 − 1 ≡ 26 − 1 = 25 ( mod 37 ) Şimdi 9 ’un mod 37 tersini bulalım: 37 = 9 · 4 + 1 1 = 37 − 9 · 4 9 − 1 ≡ − 4 ≡ 33 ( mod 37 ) O hâlde: S ≡ 25 · 33 ( mod 37 ) 25 · 33 = 825 ≡ 11 ( mod 37 ) Sonuç (kalan): 11 Dolayısıyla doğru seçenek A ’dır; A şıkkındaki değer doğrudur.

İstenen toplamı şöyle adlandıralım:

S=∑k=0202610k

Bu bir geometrik seri olduğundan toplam formülünü kullanalım:

S=102027−110−1=102027−19

Şimdi işlemleri mod37 altında yapacağız. 37 asal ve 37 ile 10 aralarında asal olduğu için:

1036≡1(mod37)

Üsleri küçültelim:

102027≡102027mod36(mod37)
2027=36·56+11
102027≡1011(mod37)

Şimdi 10’un kuvvetlerini 37’ye göre bulalım:

102=100≡26(mod37)
104≡262=676≡10(mod37)
108≡1042≡102≡26(mod37)
1011=108·102·10≡26·26·10(mod37)
26·26=676≡10(mod37)
1011≡10·10=100≡26(mod37)
102027≡26(mod37)

Pay kısmını mod 37’de yazalım:

102027−1≡26−1=25(mod37)

Şimdi 9’un mod 37 tersini bulalım:

37=9·4+1
1=37−9·4
9−1≡−4≡33(mod37)

O hâlde:

S≡25·33(mod37)
25·33=825≡11(mod37)

Sonuç (kalan):

11

Dolayısıyla doğru seçenek A’dır; A şıkkındaki değer doğrudur.

6. SoruÇoktan Seçmeli

n pozitif tamsayısı için n'nin 7 ile bölümünden kalan 2, 9 ile bölümünden kalan 5, 11 ile bölümünden kalan 7 ise en küçük n kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Verilen koşulları denklem/kongruens olarak yazalım: n ≡ 2 (mod 7 ) n ≡ 5 (mod 9 ) n ≡ 7 (mod 11 ) İlk koşuldan n = 7 k + 2 yazalım. Bunu dokuz ile bölümünden kalan koşulunda kullanalım: 7 k + 2 ≡ 5 (mod 9 ) 7 k ≡ 3 (mod 9 ) Burada 7 ≡ − 2 (mod 9 ) olduğundan: − 2 k ≡ 3 (mod 9 ) Her iki tarafı − 1 ile çarpalım: 2 k ≡ − 3 (mod 9 ) Ayrıca − 3 ≡ 6 (mod 9 ) olduğundan: 2 k ≡ 6 (mod 9 ) Mod dokuzda 2 sayısının tersi 5 olduğu için: k ≡ 6 ⋅ 5 ≡ 30 ≡ 3 (mod 9 ) O hâlde k = 9 t + 3 yazabiliriz. Bunu n = 7 k + 2 içine koyalım: n = 7 ( 9 t + 3 ) + 2 = 63 t + 23 Şimdi on bir ile bölümünden kalan koşulunu uygulayalım: 63 t + 23 ≡ 7 (mod 11 ) Mod on birde sadeleştirelim: 63 ≡ 8 (mod 11 ) 23 ≡ 1 (mod 11 ) Buna göre: 8 t + 1 ≡ 7 (mod 11 ) 8 t ≡ 6 (mod 11 ) Mod on birde 8 sayısının tersi 7 çünkü: 8 ⋅ 7 = 56 ≡ 1 (mod 11 ) Her iki tarafı 7 ile çarpalım: t ≡ 6 ⋅ 7 ≡ 42 ≡ 9 (mod 11 ) O hâlde t = 11 s + 9 yazıp n = 63 t + 23 içine koyarsak: n = 63 ( 11 s + 9 ) + 23 = 693 s + 590 En küçük pozitif değer için s = 0 alınır: n = 590 Sonuç: Doğru cevap 590 olup A şıkkıdır.

  1. Çözüm: Verilen koşulları denklem/kongruens olarak yazalım: n ≡ 2 (mod 7 ) n ≡ 5 (mod 9 ) n ≡ 7 (mod 11 ) İlk koşuldan n = 7 k + 2 yazalım. Bunu dokuz ile bölümünden kalan koşulunda kullanalım: 7 k + 2 ≡ 5 (mod 9 ) 7 k ≡ 3 (mod 9 ) Burada 7 ≡ − 2 (mod 9 ) olduğundan: − 2 k ≡ 3 (mod 9 ) Her iki tarafı − 1 ile çarpalım: 2 k ≡ − 3 (mod 9 ) Ayrıca − 3 ≡ 6 (mod 9 ) olduğundan: 2 k ≡ 6 (mod 9 ) Mod dokuzda 2 sayısının tersi 5 olduğu için: k ≡ 6 ⋅ 5 ≡ 30 ≡ 3 (mod 9 ) O hâlde k = 9 t + 3 yazabiliriz. Bunu n = 7 k + 2 içine koyalım: n = 7 ( 9 t + 3 ) + 2 = 63 t + 23 Şimdi on bir ile bölümünden kalan koşulunu uygulayalım: 63 t + 23 ≡ 7 (mod 11 ) Mod on birde sadeleştirelim: 63 ≡ 8 (mod 11 ) 23 ≡ 1 (mod 11 ) Buna göre: 8 t + 1 ≡ 7 (mod 11 ) 8 t ≡ 6 (mod 11 ) Mod on birde 8 sayısının tersi 7 çünkü: 8 ⋅ 7 = 56 ≡ 1 (mod 11 ) Her iki tarafı 7 ile çarpalım: t ≡ 6 ⋅ 7 ≡ 42 ≡ 9 (mod 11 ) O hâlde t = 11 s + 9 yazıp n = 63 t + 23 içine koyarsak: n = 63 ( 11 s + 9 ) + 23 = 693 s + 590 En küçük pozitif değer için s = 0 alınır: n = 590 Sonuç: Doğru cevap 590 olup A şıkkıdır.

Verilen koşulları denklem/kongruens olarak yazalım:

n≡2 (mod 7)

n≡5 (mod 9)

n≡7 (mod 11)

İlk koşuldan n=7k+2 yazalım.

Bunu dokuz ile bölümünden kalan koşulunda kullanalım:

7k+2≡5 (mod 9)

7k≡3 (mod 9)

Burada 7≡−2 (mod 9) olduğundan:

−2k≡3 (mod 9)

Her iki tarafı −1 ile çarpalım:

2k≡−3 (mod 9)

Ayrıca −3≡6 (mod 9) olduğundan:

2k≡6 (mod 9)

Mod dokuzda 2 sayısının tersi 5 olduğu için:

k≡6⋅5≡30≡3 (mod 9)

O hâlde k=9t+3 yazabiliriz. Bunu n=7k+2 içine koyalım:

n=7(9t+3)+2=63t+23

Şimdi on bir ile bölümünden kalan koşulunu uygulayalım:

63t+23≡7 (mod 11)

Mod on birde sadeleştirelim:

63≡8 (mod 11)

23≡1 (mod 11)

Buna göre:

8t+1≡7 (mod 11)

8t≡6 (mod 11)

Mod on birde 8 sayısının tersi 7 çünkü:

8⋅7=56≡1 (mod 11)

Her iki tarafı 7 ile çarpalım:

t≡6⋅7≡42≡9 (mod 11)

O hâlde t=11s+9 yazıp n=63t+23 içine koyarsak:

n=63(11s+9)+23=693s+590

En küçük pozitif değer için s=0 alınır:

n=590

Sonuç: Doğru cevap 590 olup A şıkkıdır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Beş basamaklı 4x7y2 sayısı 66 ile tam bölünebildiğine göre x+y kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Altmış altıya tam bölünebilme şartını asal çarpanlara ayıralım: 66 = 2 × 3 × 11 Verilen sayı: 4 x 7 y 2 Bu sayının iki ile bölünebilmesi için son basamağının çift olması gerekir; son basamak zaten uygundur. On bire bölünebilme kuralını uygulayalım. Tek sıralı basamakların toplamı eksi çift sıralı basamakların toplamı, on birin katı olmalıdır. Tek sıralar: 4 + 7 + 2 = 13 Çift sıralar: x + y Fark: 13 - ( x + y ) Bu fark on birin katı olmalı: 13 - ( x + y ) ∈ { 11, 0, - 11 } Buradan olası durumlar: 13 - ( x + y ) = 11 ⇒ x + y = 2 13 - ( x + y ) = 0 ⇒ x + y = 13 13 - ( x + y ) = - 11 ⇒ x + y = 24 Son durum basamak toplamı olamayacağı için elenir. Şimdi üç ile bölünebilme şartını kullanalım. Rakamlar toplamı üçün katı olmalı: 4 + x + 7 + y + 2 = 13 + ( x + y ) Olasılıkları deneyelim: x + y = 2 ⇒ 13 + 2 = 15 15 ≡ 0 ( mod 3 ) x + y = 13 ⇒ 13 + 13 = 26 26 ≡ 2 ( mod 3 ) Bu yüzden sadece birinci durum uygundur. Sonuç: x + y = 2 Dolayısıyla doğru seçenek C1010’dir.

  1. Çözüm: Altmış altıya tam bölünebilme şartını asal çarpanlara ayıralım: 66 = 2 × 3 × 11 Verilen sayı: 4 x 7 y 2 Bu sayının iki ile bölünebilmesi için son basamağının çift olması gerekir; son basamak zaten uygundur. On bire bölünebilme kuralını uygulayalım. Tek sıralı basamakların toplamı eksi çift sıralı basamakların toplamı, on birin katı olmalıdır. Tek sıralar: 4 + 7 + 2 = 13 Çift sıralar: x + y Fark: 13 - ( x + y ) Bu fark on birin katı olmalı: 13 - ( x + y ) ∈ { 11, 0, - 11 } Buradan olası durumlar: 13 - ( x + y ) = 11 ⇒ x + y = 2 13 - ( x + y ) = 0 ⇒ x + y = 13 13 - ( x + y ) = - 11 ⇒ x + y = 24 Son durum basamak toplamı olamayacağı için elenir. Şimdi üç ile bölünebilme şartını kullanalım. Rakamlar toplamı üçün katı olmalı: 4 + x + 7 + y + 2 = 13 + ( x + y ) Olasılıkları deneyelim: x + y = 2 ⇒ 13 + 2 = 15 15 ≡ 0 ( mod 3 ) x + y = 13 ⇒ 13 + 13 = 26 26 ≡ 2 ( mod 3 ) Bu yüzden sadece birinci durum uygundur. Sonuç: x + y = 2 Dolayısıyla doğru seçenek C1010’dir.

Altmış altıya tam bölünebilme şartını asal çarpanlara ayıralım:

66=2×3×11

Verilen sayı:

4x7y2

Bu sayının iki ile bölünebilmesi için son basamağının çift olması gerekir; son basamak zaten uygundur.

On bire bölünebilme kuralını uygulayalım. Tek sıralı basamakların toplamı eksi çift sıralı basamakların toplamı, on birin katı olmalıdır.

Tek sıralar:

4+7+2=13

Çift sıralar:

x+y

Fark:

13-(x+y)

Bu fark on birin katı olmalı:

13-(x+y)∈{11,0,-11}

Buradan olası durumlar:

13-(x+y)=11⇒x+y=213-(x+y)=0⇒x+y=1313-(x+y)=-11⇒x+y=24

Son durum basamak toplamı olamayacağı için elenir.

Şimdi üç ile bölünebilme şartını kullanalım. Rakamlar toplamı üçün katı olmalı:

4+x+7+y+2=13+(x+y)

Olasılıkları deneyelim:

x+y=2⇒13+2=1515≡0(mod3)x+y=13⇒13+13=2626≡2(mod3)

Bu yüzden sadece birinci durum uygundur.

Sonuç:

x+y=2

Dolayısıyla doğru seçenek C3628’dir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sayılardan hangisi 11 ile tam bölünür?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Kontrol edeceğimiz kural: Bir sayının rakamlarını soldan başlayarak sırayla artı-eksi şeklinde topladığımızda elde edilen sonuç, on bire tam bölünüyorsa (veya sonuç sıfırsa ) sayı on bir ile tam bölünür. A seçeneği için: 57233 ( 5 - 7 + 2 - 3 + 3 ) = 0 Sonuç sıfır olduğundan A seçeneğindeki sayı on bir ile tam bölünür. B seçeneği için: 57234 ( 5 - 7 + 2 - 3 + 4 ) = 1 Sonuç on bire tam bölünmediği için tam bölünmez. C seçeneği için: 58233 ( 5 - 8 + 2 - 3 + 3 ) = - 1 Sonuç on bire tam bölünmediği için tam bölünmez. D seçeneği için: 67233 ( 6 - 7 + 2 - 3 + 3 ) = 1 Sonuç on bire tam bölünmediği için tam bölünmez. Sonuç: Doğru cevap A ve “A doğru mu?” kontrolü evet, A seçeneği on bir ile tam bölünür.

  1. Çözüm: Kontrol edeceğimiz kural: Bir sayının rakamlarını soldan başlayarak sırayla artı-eksi şeklinde topladığımızda elde edilen sonuç, on bire tam bölünüyorsa (veya sonuç sıfırsa ) sayı on bir ile tam bölünür. A seçeneği için: 57233 ( 5 - 7 + 2 - 3 + 3 ) = 0 Sonuç sıfır olduğundan A seçeneğindeki sayı on bir ile tam bölünür. B seçeneği için: 57234 ( 5 - 7 + 2 - 3 + 4 ) = 1 Sonuç on bire tam bölünmediği için tam bölünmez. C seçeneği için: 58233 ( 5 - 8 + 2 - 3 + 3 ) = - 1 Sonuç on bire tam bölünmediği için tam bölünmez. D seçeneği için: 67233 ( 6 - 7 + 2 - 3 + 3 ) = 1 Sonuç on bire tam bölünmediği için tam bölünmez. Sonuç: Doğru cevap A ve “A doğru mu?” kontrolü evet, A seçeneği on bir ile tam bölünür.

Kontrol edeceğimiz kural: Bir sayının rakamlarını soldan başlayarak sırayla artı-eksi şeklinde topladığımızda elde edilen sonuç, on bire tam bölünüyorsa (veya sonuç sıfırsa) sayı on bir ile tam bölünür.

A seçeneği için:

57233(5-7+2-3+3)=0

Sonuç sıfır olduğundan A seçeneğindeki sayı on bir ile tam bölünür.

B seçeneği için:

57234(5-7+2-3+4)=1

Sonuç on bire tam bölünmediği için tam bölünmez.

C seçeneği için:

58233(5-8+2-3+3)=-1

Sonuç on bire tam bölünmediği için tam bölünmez.

D seçeneği için:

67233(6-7+2-3+3)=1

Sonuç on bire tam bölünmediği için tam bölünmez.

Sonuç: Doğru cevap A ve “A doğru mu?” kontrolü evet, A seçeneği on bir ile tam bölünür.

9. SoruÇoktan Seçmeli

En küçük dört basamaklı, rakamları birbirinden farklı N sayısı için

N≡0(mod9) ve N≡2(mod11) koşulları sağlanıyor.

Bu sayının 7 ile bölümünden kalan kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

1) Koşulları birlikte çözmek için önce mod 9 ve mod 11’i tek bir mod altında birleştirelim. N ≡ 0 ( mod 9 ) N ≡ 2 ( mod 11 ) 2) İlk koşuldan N = 9k yazalım ve bunu mod 11’de kullanalım. N = 9 k 9 k ≡ 2 ( mod 11 ) 3) 9 sayısının mod 11’de tersini bulalım. Çünkü 9 ⋅ 5 = 45 ≡ 1 ( mod 11 ) Buradan mod 11’de 9 ile çarpmayı kaldırmak için her iki tarafı 5 ile çarparız: k ≡ 2 ⋅ 5 ≡ 10 ( mod 11 ) 4) O hâlde k = 11 t + 10 ve N = 9 ( 11 t + 10 ) = 99 t + 90 Yani tüm çözümler N ≡ 90 ( mod 99 ) 5) En küçük dört basamaklı sayı için 99t + 90 ifadesini 1000’i aşacak şekilde deneriz: t = 10 ⇒ N = 1080 1080’de rakamlar farklı değil (0 tekrarlı). t = 11 ⇒ N = 1179 1179’da rakamlar farklı değil (1 tekrarlı). t = 12 ⇒ N = 1278 1278’de rakamlar birbirinden farklıdır. Dolayısıyla aranan en küçük sayı N = 1278 6) Şimdi N ’nin 7 ile bölümünden kalanı bulalım: 1278 = 7 ⋅ 182 + 4 Bu nedenle kalan 4 7) Sonuç: Doğru seçenek B ’dir.

  1. Çözüm: 1) Koşulları birlikte çözmek için önce mod 9 ve mod 11’i tek bir mod altında birleştirelim. N ≡ 0 ( mod 9 ) N ≡ 2 ( mod 11 ) 2) İlk koşuldan N = 9k yazalım ve bunu mod 11’de kullanalım. N = 9 k 9 k ≡ 2 ( mod 11 ) 3) 9 sayısının mod 11’de tersini bulalım. Çünkü 9 ⋅ 5 = 45 ≡ 1 ( mod 11 ) Buradan mod 11’de 9 ile çarpmayı kaldırmak için her iki tarafı 5 ile çarparız: k ≡ 2 ⋅ 5 ≡ 10 ( mod 11 ) 4) O hâlde k = 11 t + 10 ve N = 9 ( 11 t + 10 ) = 99 t + 90 Yani tüm çözümler N ≡ 90 ( mod 99 ) 5) En küçük dört basamaklı sayı için 99t + 90 ifadesini 1000’i aşacak şekilde deneriz: t = 10 ⇒ N = 1080 1080’de rakamlar farklı değil (0 tekrarlı). t = 11 ⇒ N = 1179 1179’da rakamlar farklı değil (1 tekrarlı). t = 12 ⇒ N = 1278 1278’de rakamlar birbirinden farklıdır. Dolayısıyla aranan en küçük sayı N = 1278 6) Şimdi N ’nin 7 ile bölümünden kalanı bulalım: 1278 = 7 ⋅ 182 + 4 Bu nedenle kalan 4 7) Sonuç: Doğru seçenek B ’dir.

1) Koşulları birlikte çözmek için önce mod 9 ve mod 11’i tek bir mod altında birleştirelim.

N≡0(mod9)

N≡2(mod11)

2) İlk koşuldan N = 9k yazalım ve bunu mod 11’de kullanalım.

N=9k

9k≡2(mod11)

3) 9 sayısının mod 11’de tersini bulalım. Çünkü

9⋅5=45≡1(mod11)

Buradan mod 11’de 9 ile çarpmayı kaldırmak için her iki tarafı 5 ile çarparız:

k≡2⋅5≡10(mod11)

4) O hâlde

k=11t+10

ve

N=9(11t+10)=99t+90

Yani tüm çözümler

N≡90(mod99)

5) En küçük dört basamaklı sayı için 99t + 90 ifadesini 1000’i aşacak şekilde deneriz:

t=10⇒N=1080

1080’de rakamlar farklı değil (0 tekrarlı).

t=11⇒N=1179

1179’da rakamlar farklı değil (1 tekrarlı).

t=12⇒N=1278

1278’de rakamlar birbirinden farklıdır. Dolayısıyla aranan en küçük sayı

N=1278

6) Şimdi N’nin 7 ile bölümünden kalanı bulalım:

1278=7⋅182+4

Bu nedenle kalan

4

7) Sonuç: Doğru seçenek B’dir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

En küçük pozitif tam sayı k kaçtır ki 2026k+2025 sayısı 11 ile tam bölünsün?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Bölünebilme koşulunu sağlamak için ifadeyi modüler aritmetikte inceleyelim. Önce katsayıları mod alalım: 2026 ≡ 2 ( mod 11 ) 2025 ≡ 1 ( mod 11 ) Buna göre ifade: 2026 k + 2025 ≡ 2 k + 1 ( mod 11 ) Tam bölünme için kalan sıfır olmalıdır: 2 k + 1 ≡ 0 ( mod 11 ) 2 k ≡ 10 ( mod 11 ) Modüler ters kullanarak çözelim. Aşağıdaki çarpımda kalan: 2 ⋅ 6 = 12 ≡ 1 ( mod 11 ) Her iki tarafı bu tersle çarpalım: k ≡ 10 ⋅ 6 = 60 ≡ 5 ( mod 11 ) En küçük pozitif çözüm: k = 5 Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.

  1. Çözüm: Bölünebilme koşulunu sağlamak için ifadeyi modüler aritmetikte inceleyelim. Önce katsayıları mod alalım: 2026 ≡ 2 ( mod 11 ) 2025 ≡ 1 ( mod 11 ) Buna göre ifade: 2026 k + 2025 ≡ 2 k + 1 ( mod 11 ) Tam bölünme için kalan sıfır olmalıdır: 2 k + 1 ≡ 0 ( mod 11 ) 2 k ≡ 10 ( mod 11 ) Modüler ters kullanarak çözelim. Aşağıdaki çarpımda kalan: 2 ⋅ 6 = 12 ≡ 1 ( mod 11 ) Her iki tarafı bu tersle çarpalım: k ≡ 10 ⋅ 6 = 60 ≡ 5 ( mod 11 ) En küçük pozitif çözüm: k = 5 Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.

Bölünebilme koşulunu sağlamak için ifadeyi modüler aritmetikte inceleyelim.

Önce katsayıları mod alalım:

2026≡2(mod11)2025≡1(mod11)

Buna göre ifade:

2026k+2025≡2k+1(mod11)

Tam bölünme için kalan sıfır olmalıdır:

2k+1≡0(mod11)2k≡10(mod11)

Modüler ters kullanarak çözelim. Aşağıdaki çarpımda kalan:

2⋅6=12≡1(mod11)

Her iki tarafı bu tersle çarpalım:

k≡10⋅6=60≡5(mod11)

En küçük pozitif çözüm:

k=5

Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.