Basit Eşitsizlikler konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.
9. Sınıf Basit Eşitsizlikler Testleri
Basit Eşitsizlikler testleri; birinci dereceden eşitsizlikleri çözmeyi, sayı doğrusu üzerinde göstermeyi, aralık kavramını ve eşitsizlik özelliklerini pekiştirir.
Eşitsizlik Çözme
Eşitsizliklerde iki tarafa aynı işlem uygulanabilir. Ancak negatif bir sayı ile çarpma veya bölme yapılırsa eşitsizlik yönü değişir. Bu kural 9. Sınıf sorularında sık kullanılır.
Aralık ve Sayı Doğrusu
Çözüm kümeleri açık, kapalı veya yarı açık aralıklarla gösterilebilir. Küçüktür ve büyüktür işaretlerinde uç nokta dahil edilmez, eşitlik içeren işaretlerde dahil edilir.
Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan değerleri hangisidir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
Verilen eşitsizlik: 2 x − 5 < 3 Her iki tarafa 5 ekleyelim: 2 x − 5 + 5 < 3 + 5 Sadeleştirelim: 2 x < 8 Her iki tarafı 2’ye bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönü değişmez): x < 4 Sonuç: Doğru seçenek C193’dır.
Çözüm: Verilen eşitsizlik: 2 x − 5 < 3 Her iki tarafa 5 ekleyelim: 2 x − 5 + 5 < 3 + 5 Sadeleştirelim: 2 x < 8 Her iki tarafı 2’ye bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönü değişmez): x < 4 Sonuç: Doğru seçenek C193’dır.
Verilen eşitsizlik:
Her iki tarafa 5 ekleyelim:
Sadeleştirelim:
Her iki tarafı 2’ye bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönü değişmez):
Sonuç: Doğru seçenek C885’dır.
2. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliğin çözüm kümesini bulunuz.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
1) Cevap kontrolü: Eşitsizliği düzenleyip işaret incelemesi yapacağız. 2) Tanım koşulu (payda sıfır olamaz): x + 1 ≠ 0 x ≠ - 1 3) Eşitsizliği tek kesir halinde toplayalım: 2 x - 3 x + 1 ≥ 1 2 x - 3 x + 1 - 1 ≥ 0 2 x - 3 - ( x + 1 ) x + 1 ≥ 0 4) Payı sadeleştirelim: x - 4 x + 1 ≥ 0 5) Kritik noktalar (payı sıfır yapan ve paydayı sıfır yapan değerler): x - 4 = 0 x = 4 x + 1 = 0 x = - 1 6) İşaret incelemesi için aralıklar: ( - ∞, - 1 ), ( - 1, 4 ), ( 4, ∞ ) 7) Her aralıktan bir örnek seçip kesrin işaretini bulalım: • x = - 2: - 2 - 4 - 2 + 1 = - 6 - 1 > 0 • x = 0: 0 - 4 0 + 1 = - 4 1 < 0 • x = 5: 5 - 4 5 + 1 = 1 6 > 0 8) Sonuç: Kesir x - 4 x + 1 ≥ 0 olduğu için pozitif olduğu aralıklar alınır, ayrıca payı sıfır yapan değer dahil edilir, paydayı sıfır yapan değer dahil edilmez. x = 4 ( dahil ) x = - 1 ( hariç ) ( - ∞, - 1 ) ∪ [ 4, ∞ ) 9) Şık kontrolü: Bulduğumuz çözüm kümesi ( - ∞, - 1 ) ∪ [ 4, ∞ ) olduğu için doğru seçenek D997’dır.
Çözüm: 1) Cevap kontrolü: Eşitsizliği düzenleyip işaret incelemesi yapacağız. 2) Tanım koşulu (payda sıfır olamaz): x + 1 ≠ 0 x ≠ - 1 3) Eşitsizliği tek kesir halinde toplayalım: 2 x - 3 x + 1 ≥ 1 2 x - 3 x + 1 - 1 ≥ 0 2 x - 3 - ( x + 1 ) x + 1 ≥ 0 4) Payı sadeleştirelim: x - 4 x + 1 ≥ 0 5) Kritik noktalar (payı sıfır yapan ve paydayı sıfır yapan değerler): x - 4 = 0 x = 4 x + 1 = 0 x = - 1 6) İşaret incelemesi için aralıklar: ( - ∞, - 1 ), ( - 1, 4 ), ( 4, ∞ ) 7) Her aralıktan bir örnek seçip kesrin işaretini bulalım: • x = - 2: - 2 - 4 - 2 + 1 = - 6 - 1 > 0 • x = 0: 0 - 4 0 + 1 = - 4 1 < 0 • x = 5: 5 - 4 5 + 1 = 1 6 > 0 8) Sonuç: Kesir x - 4 x + 1 ≥ 0 olduğu için pozitif olduğu aralıklar alınır, ayrıca payı sıfır yapan değer dahil edilir, paydayı sıfır yapan değer dahil edilmez. x = 4 ( dahil ) x = - 1 ( hariç ) ( - ∞, - 1 ) ∪ [ 4, ∞ ) 9) Şık kontrolü: Bulduğumuz çözüm kümesi ( - ∞, - 1 ) ∪ [ 4, ∞ ) olduğu için doğru seçenek D997’dır.
1) Cevap kontrolü: Eşitsizliği düzenleyip işaret incelemesi yapacağız.
2) Tanım koşulu (payda sıfır olamaz):
3) Eşitsizliği tek kesir halinde toplayalım:
4) Payı sadeleştirelim:
5) Kritik noktalar (payı sıfır yapan ve paydayı sıfır yapan değerler):
6) İşaret incelemesi için aralıklar:
7) Her aralıktan bir örnek seçip kesrin işaretini bulalım:
•
•
•
8) Sonuç: Kesir
olduğu için pozitif olduğu aralıklar alınır, ayrıca payı sıfır yapan değer dahil edilir, paydayı sıfır yapan değer dahil edilmez.
9) Şık kontrolü: Bulduğumuz çözüm kümesi
olduğu için doğru seçenek D4802’dır.
3. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan değerleri için doğru seçenek hangisidir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
Verilen eşitsizlik: 2 ( 3 x − 5 ) ≤ 4 x + 1 Parantezi dağıtalım: 6 x − 10 ≤ 4 x + 1 Her iki taraftan da aynı terimi çıkararak benzer terimleri toplayalım: 6 x − 4 x ≤ 1 + 10 Sadeleştirelim: 2 x ≤ 11 Her iki tarafı da pozitif bir sayı olan ikiye bölelim (eşitsizlik yönü değişmez): x ≤ 11 2 Seçenek kontrolü: A seçeneği: x ≤ 11 2 Bulunan sonuç A seçeneği ile aynıdır; doğru cevap A seçeneğidir.
Çözüm: Verilen eşitsizlik: 2 ( 3 x − 5 ) ≤ 4 x + 1 Parantezi dağıtalım: 6 x − 10 ≤ 4 x + 1 Her iki taraftan da aynı terimi çıkararak benzer terimleri toplayalım: 6 x − 4 x ≤ 1 + 10 Sadeleştirelim: 2 x ≤ 11 Her iki tarafı da pozitif bir sayı olan ikiye bölelim (eşitsizlik yönü değişmez): x ≤ 11 2 Seçenek kontrolü: A seçeneği: x ≤ 11 2 Bulunan sonuç A seçeneği ile aynıdır; doğru cevap A seçeneğidir.
Verilen eşitsizlik:
Parantezi dağıtalım:
Her iki taraftan da aynı terimi çıkararak benzer terimleri toplayalım:
Sadeleştirelim:
Her iki tarafı da pozitif bir sayı olan ikiye bölelim (eşitsizlik yönü değişmez):
Seçenek kontrolü:
A seçeneği:
Bulunan sonuç A seçeneği ile aynıdır; doğru cevap A seçeneğidir.
4. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan değerlerinin kümesi hangisidir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
Verilen eşitsizlik: 3 ( 2 x − 1 ) ≤ 5 x + 7 Parantezi dağıtalım: 6 x − 3 ≤ 5 x + 7 Her iki taraftan da aynı terimi çıkararak bilinmeyeni tek tarafta toplayalım: x − 3 ≤ 7 Her iki tarafa aynı sayıyı ekleyelim: x ≤ 10 Çözüm kümesi bu olduğundan doğru seçenek: x ≤ 10 Bu da şıkkıB327dır.
Çözüm: Verilen eşitsizlik: 3 ( 2 x − 1 ) ≤ 5 x + 7 Parantezi dağıtalım: 6 x − 3 ≤ 5 x + 7 Her iki taraftan da aynı terimi çıkararak bilinmeyeni tek tarafta toplayalım: x − 3 ≤ 7 Her iki tarafa aynı sayıyı ekleyelim: x ≤ 10 Çözüm kümesi bu olduğundan doğru seçenek: x ≤ 10 Bu da şıkkıB327dır.
Verilen eşitsizlik:
Parantezi dağıtalım:
Her iki taraftan da aynı terimi çıkararak bilinmeyeni tek tarafta toplayalım:
Her iki tarafa aynı sayıyı ekleyelim:
Çözüm kümesi bu olduğundan doğru seçenek:
Bu da şıkkıB1191dır.
5. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliğin çözüm kümesini bulunuz:
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
Önce eşitsizliği yazalım: 2 x − 3 < 5 x + 6 Tüm terimleri aynı tarafa toplayalım (solda x ’li terimler kalsın): 2 x − 3 − 5 x < 6 Benzer terimleri toplayalım: − 3 x − 3 < 6 Her iki tarafa 3 ekleyelim: − 3 x < 9 Her iki tarafı − 3 ile bölelim (negatif sayı ile böldüğümüz için eşitsizlik yön değiştirir): x > − 3 Sonuç: çözüm kümesi x > − 3 Bu da şıklardan A ile aynıdır: x > − 3
Çözüm: Önce eşitsizliği yazalım: 2 x − 3 < 5 x + 6 Tüm terimleri aynı tarafa toplayalım (solda x ’li terimler kalsın): 2 x − 3 − 5 x < 6 Benzer terimleri toplayalım: − 3 x − 3 < 6 Her iki tarafa 3 ekleyelim: − 3 x < 9 Her iki tarafı − 3 ile bölelim (negatif sayı ile böldüğümüz için eşitsizlik yön değiştirir): x > − 3 Sonuç: çözüm kümesi x > − 3 Bu da şıklardan A ile aynıdır: x > − 3
Önce eşitsizliği yazalım:
Tüm terimleri aynı tarafa toplayalım (solda ’li terimler kalsın):
Benzer terimleri toplayalım:
Her iki tarafa ekleyelim:
Her iki tarafı ile bölelim (negatif sayı ile böldüğümüz için eşitsizlik yön değiştirir):
Sonuç: çözüm kümesi
Bu da şıklardan A ile aynıdır:
6. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan için doğru seçenek hangisidir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
Sorudaki eşitsizlik: - 3 ( 2 x - 1 ) > 6 - x Parantezi dağıtalım: - 6 x + 3 > 6 - x Her iki tarafa 6 x ekleyelim: 3 > 6 + 5 x Her iki taraftan 6 çıkaralım: - 3 > 5 x Her iki tarafı 5 ile bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönü değişmez): - 3 5 > x Standart biçimde yazalım: x < - 3 5 Sonuç: Doğru seçenek D296’dır.
Çözüm: Sorudaki eşitsizlik: - 3 ( 2 x - 1 ) > 6 - x Parantezi dağıtalım: - 6 x + 3 > 6 - x Her iki tarafa 6 x ekleyelim: 3 > 6 + 5 x Her iki taraftan 6 çıkaralım: - 3 > 5 x Her iki tarafı 5 ile bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönü değişmez): - 3 5 > x Standart biçimde yazalım: x < - 3 5 Sonuç: Doğru seçenek D296’dır.
Sorudaki eşitsizlik:
Parantezi dağıtalım:
Her iki tarafa ekleyelim:
Her iki taraftan çıkaralım:
Her iki tarafı ile bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönü değişmez):
Standart biçimde yazalım:
Sonuç: Doğru seçenek D1740’dır.
7. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan gerçek sayılar kümesini bulun.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
Soru: Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan gerçek sayılar kümesini bulalım. Verilen eşitsizlik: 2 ( x - 3 ) ≤ x + 5 Parantezi dağıtalım: 2 x - 6 ≤ x + 5 Bilinmeyenleri bir tarafa, sabitleri diğer tarafa alalım (her iki taraftan da x çıkaralım): x - 6 ≤ 5 Her iki tarafa 6 ekleyelim: x ≤ 11 Çözüm kümesi: ( - ∞, 11 ] Bu sonuç şıklardan A ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap A.
Çözüm: Soru: Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan gerçek sayılar kümesini bulalım. Verilen eşitsizlik: 2 ( x - 3 ) ≤ x + 5 Parantezi dağıtalım: 2 x - 6 ≤ x + 5 Bilinmeyenleri bir tarafa, sabitleri diğer tarafa alalım (her iki taraftan da x çıkaralım): x - 6 ≤ 5 Her iki tarafa 6 ekleyelim: x ≤ 11 Çözüm kümesi: ( - ∞, 11 ] Bu sonuç şıklardan A ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap A.
Soru: Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan gerçek sayılar kümesini bulalım.
Verilen eşitsizlik:
Parantezi dağıtalım:
Bilinmeyenleri bir tarafa, sabitleri diğer tarafa alalım (her iki taraftan da çıkaralım):
Her iki tarafa ekleyelim:
Çözüm kümesi:
Bu sonuç şıklardan A ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap A.
8. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan çözüm kümesi hangisidir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
şıkkıBnın doğru olup olmadığını kontrol edelim. Verilen eşitsizlik: 2 x - 3 < 5 Her iki tarafa aynı sayıyı ekleyerek değişkenli ifadeyi yalnız bırakalım: 2 x - 3 + 3 < 5 + 3 Sadeleştirelim: 2 x < 8 Her iki tarafı pozitif bir sayı olan 2 'ye bölelim (eşitsizlik yönü değişmez): x < 4 Bulduğumuz çözüm kümesi, seçeneklerden şıkkıB323 ile aynıdır. Doğru cevap: B344.
Çözüm: şıkkıBnın doğru olup olmadığını kontrol edelim. Verilen eşitsizlik: 2 x - 3 < 5 Her iki tarafa aynı sayıyı ekleyerek değişkenli ifadeyi yalnız bırakalım: 2 x - 3 + 3 < 5 + 3 Sadeleştirelim: 2 x < 8 Her iki tarafı pozitif bir sayı olan 2 'ye bölelim (eşitsizlik yönü değişmez): x < 4 Bulduğumuz çözüm kümesi, seçeneklerden şıkkıB323 ile aynıdır. Doğru cevap: B344.
şıkkıB50nın doğru olup olmadığını kontrol edelim.
Verilen eşitsizlik:
Her iki tarafa aynı sayıyı ekleyerek değişkenli ifadeyi yalnız bırakalım:
Sadeleştirelim:
Her iki tarafı pozitif bir sayı olan 2'ye bölelim (eşitsizlik yönü değişmez):
Bulduğumuz çözüm kümesi, seçeneklerden şıkkıB1230 ile aynıdır. Doğru cevap: B1251.
9. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan değerleri için doğru seçeneği işaretleyiniz:
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
Eşitsizlik: 2 ( x - 3 ) < x + 5 1) Parantezi dağıtalım: 2 x - 6 < x + 5 2) x ’li terimleri bir tarafa, sabitleri diğer tarafa toplayalım (her iki taraftan x çıkaralım): x - 6 < 5 3) Her iki tarafa 6 ekleyelim: x < 11 Sonuç: Çözüm kümesi x için 11 ’den küçük değerlerdir. Bu nedenle doğru seçenek C282 ’dir.
Çözüm: Eşitsizlik: 2 ( x - 3 ) < x + 5 1) Parantezi dağıtalım: 2 x - 6 < x + 5 2) x ’li terimleri bir tarafa, sabitleri diğer tarafa toplayalım (her iki taraftan x çıkaralım): x - 6 < 5 3) Her iki tarafa 6 ekleyelim: x < 11 Sonuç: Çözüm kümesi x için 11 ’den küçük değerlerdir. Bu nedenle doğru seçenek C282 ’dir.
Eşitsizlik:
1) Parantezi dağıtalım:
2) x’li terimleri bir tarafa, sabitleri diğer tarafa toplayalım (her iki taraftan x çıkaralım):
3) Her iki tarafa 6 ekleyelim:
Sonuç: Çözüm kümesi x için 11’den küçük değerlerdir. Bu nedenle doğru seçenek B’dir.
10. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliğin çözüm kümesini bulun.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
Önce tanım kümesini belirleyelim. x + 1 ≠ 0 ⇒ x ≠ − 1 Verilen eşitsizlik: | 2 x − 3 x + 1 | > 1 Mutlak değerli eşitsizlik kuralı: | A | > 1 ⇔ A > 1 ∨ A < − 1 Burada A = 2 x − 3 x + 1 Şimdi iki durumu çözelim. 1. Durum: 2 x − 3 x + 1 > 1 Tek kesirde toplayalım: 2 x − 3 − ( x + 1 ) x + 1 > 0 Sadeleştirelim: x − 4 x + 1 > 0 Kritik noktalar: x = − 1, x = 4 İşaret incelemesiyle pozitif olduğu aralıklar: ( − ∞, − 1 ) ∪ ( 4, ∞ ) 2. Durum: 2 x − 3 x + 1 < − 1 Tek kesirde toplayalım: 2 x − 3 + ( x + 1 ) x + 1 < 0 Sadeleştirelim: 3 x − 2 x + 1 < 0 Kritik noktalar: x = − 1, x = 2 3 İşaret incelemesiyle negatif olduğu aralık: ( − 1, 2 3 ) Çözüm kümelerini birleştirelim (ayrıca tanımsız nokta dışarıda kalır). ( − ∞, − 1 ) ∪ ( − 1, 2 3 ) ∪ ( 4, ∞ ) Bu sonuç şıklarla karşılaştırıldığında doğru cevap D1008 bulunur.
Çözüm: Önce tanım kümesini belirleyelim. x + 1 ≠ 0 ⇒ x ≠ − 1 Verilen eşitsizlik: | 2 x − 3 x + 1 | > 1 Mutlak değerli eşitsizlik kuralı: | A | > 1 ⇔ A > 1 ∨ A < − 1 Burada A = 2 x − 3 x + 1 Şimdi iki durumu çözelim. 1. Durum: 2 x − 3 x + 1 > 1 Tek kesirde toplayalım: 2 x − 3 − ( x + 1 ) x + 1 > 0 Sadeleştirelim: x − 4 x + 1 > 0 Kritik noktalar: x = − 1, x = 4 İşaret incelemesiyle pozitif olduğu aralıklar: ( − ∞, − 1 ) ∪ ( 4, ∞ ) 2. Durum: 2 x − 3 x + 1 < − 1 Tek kesirde toplayalım: 2 x − 3 + ( x + 1 ) x + 1 < 0 Sadeleştirelim: 3 x − 2 x + 1 < 0 Kritik noktalar: x = − 1, x = 2 3 İşaret incelemesiyle negatif olduğu aralık: ( − 1, 2 3 ) Çözüm kümelerini birleştirelim (ayrıca tanımsız nokta dışarıda kalır). ( − ∞, − 1 ) ∪ ( − 1, 2 3 ) ∪ ( 4, ∞ ) Bu sonuç şıklarla karşılaştırıldığında doğru cevap D1008 bulunur.
Önce tanım kümesini belirleyelim.
Verilen eşitsizlik:
Mutlak değerli eşitsizlik kuralı:
Burada
Şimdi iki durumu çözelim.
1. Durum:
Tek kesirde toplayalım:
Sadeleştirelim:
Kritik noktalar:
İşaret incelemesiyle pozitif olduğu aralıklar:
2. Durum:
Tek kesirde toplayalım:
Sadeleştirelim:
Kritik noktalar:
İşaret incelemesiyle negatif olduğu aralık:
Çözüm kümelerini birleştirelim (ayrıca tanımsız nokta dışarıda kalır).
Bu sonuç şıklarla karşılaştırıldığında doğru cevap D5211 bulunur.
Basit Eşitsizlikler Testleri Hakkında Sık Sorulanlar
Eşitsizlik yönü ne zaman değişir?
Her iki taraf negatif bir sayı ile çarpılır veya bölünürse eşitsizlik yönü değişir.
Açık aralık ne demektir?
Uç noktaların çözüm kümesine dahil olmadığı aralıktır.
Kapalı nokta sayı doğrusunda neyi gösterir?
Uç noktanın çözüm kümesine dahil olduğunu gösterir.