8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 2. Yazılı Testleri

Doğru cevap: A

Cümlede yüklem “not aldı”dır. Yükleme “Ne yaptı?” diye sorulduğunda “not aldı” cevabı gelir. Altı çizili bölüm “en çok zorlandığınız konuları”dur. Yükleme “Neyi not aldı?” sorusu sorulduğunda cevap doğrudan bu söz grubudur. Bu nedenle altı çizili ifade, yüklemin bildirdiği işi etkileyen “nesne” görevindedir. Çeldiriciler: “Dolaylı tümleç” olsaydı “kime/kimden/neyden/nereye” sorularından birine cevap vermesi ve genellikle -e/-de/-den hâl eklerini alması beklenirdi; burada böyle bir durum yoktur. “Zarf tümleci” olsaydı “ne zaman/nasıl/ne kadar/niçin” gibi sorulara cevap verirdi; altı çizili ifade zaman, neden ya da durum bildirmiyor. “Özne” ise işi yapanı bildirir; bu cümlede işi yapan “öğretmen”dir.

1. Çözüm: Cümlede yüklem “not aldı”dır. Yükleme “Ne yaptı?” diye sorulduğunda “not aldı” cevabı gelir. Altı çizili bölüm “en çok zorlandığınız konuları”dur. Yükleme “Neyi not aldı?” sorusu sorulduğunda cevap doğrudan bu söz grubudur. Bu nedenle altı çizili ifade, yüklemin bildirdiği işi etkileyen “nesne” görevindedir. Çeldiriciler: “Dolaylı tümleç” olsaydı “kime/kimden/neyden/nereye” sorularından birine cevap vermesi ve genellikle -e/-de/-den hâl eklerini alması beklenirdi; burada böyle bir durum yoktur. “Zarf tümleci” olsaydı “ne zaman/nasıl/ne kadar/niçin” gibi sorulara cevap verirdi; altı çizili ifade zaman, neden ya da durum bildirmiyor. “Özne” ise işi yapanı bildirir; bu cümlede işi yapan “öğretmen”dir.

Doğru cevap: A

Cümle, çevreye atılan çöplerin geleceği olumsuz etkilediğini anlatır.

1. Temayı belirle: Soruda doğa sevgisi, çevre bilinci, insan-doğa ilişkisi, sorumluluk veya sürdürülebilirlik kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Paragrafın ana düşüncesiyle ve doğaya karşı sorumlu tutumla uyumlu seçeneği işaretle.

Doğru cevap: B

Küçümseyici ifadeler ikna gücünü ve saygılı iletişimi zedeler.

1. İletişim ipucunu belirle: Soruda iletinin, dinleyicinin, bağlamın, beden dilinin, medya dilinin ya da sosyal ilişki tutumunun hangisine vurgu yapıldığını bul.
2. En uygun yorumu seç: Seçenekleri saygılı iletişim, kanıtlı düşünme ve metnin ana mesajıyla karşılaştır.

Doğru cevap: B

Kanıt veriye dayanır; varsayım ise kesinleşmemiş bir kabuldür.

1. Akademik beceriyi belirle: Soruda kanıt, çıkarım, kaynak güvenilirliği, nesnel yargı, araştırma veya eleştirel düşünme becerilerinden hangisinin öne çıktığını bul.
2. Gerekçeyle eşleştir: Metindeki bilgi, kanıt ve mantık ilişkisine en uygun seçeneği işaretle.

Doğru cevap: B

Yüklemin türüne göre cümleler ikiye ayrılır: Yüklemi fiil olanlar fiil cümlesi, yüklemi isim (isim soylu) olanlar isim cümlesidir. A seçeneğinde yüklem “karardır” sözcüğüdür. “-dır” ek-fiiliyle çekimlenmiş isim soylu bir yüklemdir; bu nedenle isim cümlesidir. B seçeneğinde yüklem “heyecanlıydı”dır. “Heyecanlı” bir sıfattır ve “-ydı” ek-fiiliyle yüklem yapılmıştır; isim cümlesidir. C seçeneğinde yüklem “anlar”dır. Bu bir fiildir; ancak cümlede genelleme yapılmış olsa da yüklemin fiil olması açısından fiil cümlesi sayılabilir gibi görünür. Fakat burada yüklem “anlar” fiili, geniş zamanla çekimlenmiştir ve fiil cümlesidir. Yine de soru tek doğru istediği için seçenekler arasında fiil cümlesi olarak en açık ve tartışmasız olanı D’dir. seçeneğiB741nde yüklem “uğrayacağız” fiilidir (gelecek zaman, 1. çoğul kişi). Yüklem fiil olduğu için bu cümle fiil cümlesidir.

1. Çözüm: Yüklemin türüne göre cümleler ikiye ayrılır: Yüklemi fiil olanlar fiil cümlesi, yüklemi isim (isim soylu) olanlar isim cümlesidir. A seçeneğinde yüklem “karardır” sözcüğüdür. “-dır” ek-fiiliyle çekimlenmiş isim soylu bir yüklemdir; bu nedenle isim cümlesidir. B seçeneğinde yüklem “heyecanlıydı”dır. “Heyecanlı” bir sıfattır ve “-ydı” ek-fiiliyle yüklem yapılmıştır; isim cümlesidir. C seçeneğinde yüklem “anlar”dır. Bu bir fiildir; ancak cümlede genelleme yapılmış olsa da yüklemin fiil olması açısından fiil cümlesi sayılabilir gibi görünür. Fakat burada yüklem “anlar” fiili, geniş zamanla çekimlenmiştir ve fiil cümlesidir. Yine de soru tek doğru istediği için seçenekler arasında fiil cümlesi olarak en açık ve tartışmasız olanı D’dir. seçeneğiB741nde yüklem “uğrayacağız” fiilidir (gelecek zaman, 1. çoğul kişi). Yüklem fiil olduğu için bu cümle fiil cümlesidir.

Doğru cevap: D

Cümlenin yüklemi "uyardı"dır. Yükleme "Kim uyardı?" sorusunu sorduğumuzda cevap "Öğretmen" olur; bu da özneyi verir. Altı çizili "öğrencileri" sözcüğüne yüklemin sorduğu soruyu yöneltelim: "Öğretmen kimi uyardı?" → "öğrencileri". "Kimi/neyi" sorularına cevap veren ve belirtme hâl eki (-i) alan bu öge nesnedir (düz tümleç). "Sınıftaki sessizliği sağlamak için" bölümü amaç bildirir ve "niçin?" sorusuna cevap verdiği için zarf tümlecidir; ancak soru altı çizili kısmı sorduğundan doğru cevap nesnedir.

1. Çözüm: Cümlenin yüklemi "uyardı"dır. Yükleme "Kim uyardı?" sorusunu sorduğumuzda cevap "Öğretmen" olur; bu da özneyi verir. Altı çizili "öğrencileri" sözcüğüne yüklemin sorduğu soruyu yöneltelim: "Öğretmen kimi uyardı?" → "öğrencileri". "Kimi/neyi" sorularına cevap veren ve belirtme hâl eki (-i) alan bu öge nesnedir (düz tümleç). "Sınıftaki sessizliği sağlamak için" bölümü amaç bildirir ve "niçin?" sorusuna cevap verdiği için zarf tümlecidir; ancak soru altı çizili kısmı sorduğundan doğru cevap nesnedir.

Doğru cevap: D

Yaşam alanlarının parçalanması canlıların barınma ve beslenmesini etkiler.

1. Metindeki ipucunu bul: Soruda doğa-insan ilişkisi, çevre bilinci, anlam ilişkisi, söz sanatı ya da metin yorumu ile ilgili ana ipucunu belirle.
2. En uygun yargıyı seç: Seçenekleri metnin ana düşüncesi, kanıtı ve anlatım özelliğiyle karşılaştır.

Doğru cevap: B

Cümlede dinlemenin karşıdakini anlamaya çalışma yönü vurgulanır.

1. İletişim unsurunu belirle: Soruda empati, etkili dinleme, beden dili, dijital iletişim veya sosyal ilişki kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Anlamı yorumla: Metnin ana düşüncesiyle ve sağlıklı iletişim ilkeleriyle uyumlu seçeneği işaretle.

Doğru cevap: B

Cümle, bilgiyi sorgulamayı yani eleştirel düşünmeyi vurgular.

1. Akademik beceriyi belirle: Soruda kanıt, çıkarım, kaynak güvenilirliği, nesnel yargı, araştırma veya eleştirel düşünme becerilerinden hangisinin öne çıktığını bul.
2. Gerekçeyle eşleştir: Metindeki bilgi, kanıt ve mantık ilişkisine en uygun seçeneği işaretle.

Doğru cevap: A

C’de yüklem “görmedim” cümlenin sonunda değildir; devrik yapı vardır. Diğer seçeneklerde yüklem sonda olduğu için kurallı cümledir. Bu nedenle doğru cevap A143’dir.

1. Çözüm: C’de yüklem “görmedim” cümlenin sonunda değildir; devrik yapı vardır. Diğer seçeneklerde yüklem sonda olduğu için kurallı cümledir. Bu nedenle doğru cevap A143’dir.