8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 2. Yazılı Testleri

Doğru cevap: B

Koşul (şart) cümlelerinde bir işin gerçekleşmesi, başka bir şarta bağlanır. Türkçede bu anlam çoğunlukla “-se/-sa” ekiyle kurulur: “gelirsen” gibi. seçeneğiB148nde “Yarın erken gelirsen” bölümü şart bildirir; “birlikte kütüphaneye gideriz” yargısının gerçekleşmesi bu şarta bağlanmıştır. Ayrıca cümlede iki yargı bulunduğu için yapısına göre birleşik cümledir. B seçeneği “gidelim” ifadesiyle öneri/istek anlamı taşır; koşul anlamı yoktur. C seçeneğinde “-ince” eki zaman anlamı verir (gelince = geldiğinde). Bu, koşul değil zaman ilişkisi kurar. D seçeneğinde “-e rağmen” karşıtlık bildirir; koşul (şart) anlamı yoktur.

1. Çözüm: Koşul (şart) cümlelerinde bir işin gerçekleşmesi, başka bir şarta bağlanır. Türkçede bu anlam çoğunlukla “-se/-sa” ekiyle kurulur: “gelirsen” gibi. seçeneğiB148nde “Yarın erken gelirsen” bölümü şart bildirir; “birlikte kütüphaneye gideriz” yargısının gerçekleşmesi bu şarta bağlanmıştır. Ayrıca cümlede iki yargı bulunduğu için yapısına göre birleşik cümledir. B seçeneği “gidelim” ifadesiyle öneri/istek anlamı taşır; koşul anlamı yoktur. C seçeneğinde “-ince” eki zaman anlamı verir (gelince = geldiğinde). Bu, koşul değil zaman ilişkisi kurar. D seçeneğinde “-e rağmen” karşıtlık bildirir; koşul (şart) anlamı yoktur.

Doğru cevap: C

Cümlede yüklem “teslim ettik”tir. “Kim teslim etti?” sorusunun cevabı “biz” (gizli özne) olduğundan özne altı çizili bölüm değildir. Altı çizili bölüm “uzun süredir üzerinde çalıştığımız için” ifadesidir. Bu bölüm, yükleme “Neden sorunsuzca teslim ettik?” sorusunu sordurur ve cümleye sebep anlamı katar. Sebep bildiren “için”li ifadeler, cümlede zarf tümleci (neden zarf tümleci) görevindedir. Diğer seçenekler: - Dolaylı tümleç, “nereye/nerede/nereden/kime/kimden/neye/neyden” sorularına cevap verir; bu bölüm böyle bir yer-yönelme-çıkma anlamı taşımaz. - Nesne, “neyi/ne” sorularına cevap verir; burada “neyi teslim ettik?” → “bu projeyi” nesnedir. - Özne, işi yapanı bildirir; cümlede özne gizli “biz”dir.

1. Çözüm: Cümlede yüklem “teslim ettik”tir. “Kim teslim etti?” sorusunun cevabı “biz” (gizli özne) olduğundan özne altı çizili bölüm değildir. Altı çizili bölüm “uzun süredir üzerinde çalıştığımız için” ifadesidir. Bu bölüm, yükleme “Neden sorunsuzca teslim ettik?” sorusunu sordurur ve cümleye sebep anlamı katar. Sebep bildiren “için”li ifadeler, cümlede zarf tümleci (neden zarf tümleci) görevindedir. Diğer seçenekler: - Dolaylı tümleç, “nereye/nerede/nereden/kime/kimden/neye/neyden” sorularına cevap verir; bu bölüm böyle bir yer-yönelme-çıkma anlamı taşımaz. - Nesne, “neyi/ne” sorularına cevap verir; burada “neyi teslim ettik?” → “bu projeyi” nesnedir. - Özne, işi yapanı bildirir; cümlede özne gizli “biz”dir.

Doğru cevap: C

Atıkların temizlenmemesi neden, yaşam alanının daralması sonuçtur.

1. Metindeki ipucunu bul: Soruda doğa-insan ilişkisi, çevre bilinci, anlam ilişkisi, söz sanatı ya da metin yorumu ile ilgili ana ipucunu belirle.
2. En uygun yargıyı seç: Seçenekleri metnin ana düşüncesi, kanıtı ve anlatım özelliğiyle karşılaştır.

Doğru cevap: B

Cümlede yüzeysel dinleme ile anlamaya yönelik dinleme karşılaştırılır.

1. İletişim unsurunu belirle: Soruda empati, etkili dinleme, beden dili, dijital iletişim veya sosyal ilişki kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Anlamı yorumla: Metnin ana düşüncesiyle ve sağlıklı iletişim ilkeleriyle uyumlu seçeneği işaretle.

Doğru cevap: D

Yayım yılı kanıtlanabilir bilgi olduğu için nesnel yargıdır.

1. Kavramı belirle: Soruda sanat, estetik, sanatçı, eser, güzellik algısı, öznel yorum veya kültürel değerlerden hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Cümlenin ya da paragrafın ana düşüncesiyle ve sanat-estetik ilişkisiyle uyumlu seçeneği işaretle.

Doğru cevap: B

seçeneğiBnde “sorumluluk” sözcüğünün yakın anlamlısı “yükümlülük”tür. “Bu işin sorumluluğunu üstlenmek” ile “bu işin yükümlülüğünü üstlenmek” anlamca aynı durumu anlatır; cümlenin anlamında belirgin bir değişiklik olmaz. B’de “tahmin etmek” yerine “kestirmek” kullanılabilir; ancak “kestirmek” günlük kullanımda daha çok “yaklaşık olarak öngörmek/aklına getirmek” tonunu taşır. Cümledeki anlam büyük ölçüde benzer olsa da ifade biçimi ve vurgu değişir. C’de “ilgisini çekmek” ile “dikkatini çekmek” tam olarak aynı değildir. “İlgi” daha çok merak ve yönelme isteğini, “dikkat” ise anlık odaklanmayı anlatır. Bu yüzden anlam kayması oluşur. D’de “tartışırız” sözcüğü, “konuşuruz”dan daha kapsamlıdır; karşılıklı görüş belirtme, gerekirse karşı çıkma ve kanıt sunma anlamı içerir. “Konuşuruz” daha genel bir eylemdir. Bu nedenle cümlenin anlamı belirgin biçimde değişir.

1. Çözüm: seçeneğiBnde “sorumluluk” sözcüğünün yakın anlamlısı “yükümlülük”tür. “Bu işin sorumluluğunu üstlenmek” ile “bu işin yükümlülüğünü üstlenmek” anlamca aynı durumu anlatır; cümlenin anlamında belirgin bir değişiklik olmaz. B’de “tahmin etmek” yerine “kestirmek” kullanılabilir; ancak “kestirmek” günlük kullanımda daha çok “yaklaşık olarak öngörmek/aklına getirmek” tonunu taşır. Cümledeki anlam büyük ölçüde benzer olsa da ifade biçimi ve vurgu değişir. C’de “ilgisini çekmek” ile “dikkatini çekmek” tam olarak aynı değildir. “İlgi” daha çok merak ve yönelme isteğini, “dikkat” ise anlık odaklanmayı anlatır. Bu yüzden anlam kayması oluşur. D’de “tartışırız” sözcüğü, “konuşuruz”dan daha kapsamlıdır; karşılıklı görüş belirtme, gerekirse karşı çıkma ve kanıt sunma anlamı içerir. “Konuşuruz” daha genel bir eylemdir. Bu nedenle cümlenin anlamı belirgin biçimde değişir.

Doğru cevap: A

Araştırma sorusu açık, incelenebilir ve veri toplamaya uygun olmalıdır.

1. Soruyu çözümle: Soruda araştırma, kanıt, kaynak, veri, akademik üslup ya da eleştirel okuma ile ilgili ipucunu belirle.
2. En uygun seçeneği belirle: Akademik düşünme ilkelerine en çok uyan seçeneği işaretle.

Doğru cevap: D

Türkçede kurallı cümlede yüklem sonda bulunur. C’de yüklem "anlatacağım" başta yer aldığı için devriktir. Diğerlerinde yüklem sonda olduğundan kurallıdır.

1. Çözüm: Türkçede kurallı cümlede yüklem sonda bulunur. C’de yüklem "anlatacağım" başta yer aldığı için devriktir. Diğerlerinde yüklem sonda olduğundan kurallıdır.

Doğru cevap: A

Cümlede yüklem "açıkladı"dır. Yüklemin yaptığı işi gerçekleştiren "Araştırma ekibi" özne; "neyi açıkladı?" sorusunun cevabı olan "sonuçları" ise nesnedir. Altı çizili bölüm "beklenenden çok daha erken" yüklemin gerçekleşme zamanını/ölçüsünü bildirir. Yükleme "ne zaman?" ve "ne kadar erken?" soruları sorulduğunda cevap verir. Bu nedenle altı çizili söz grubu zarf tümlecidir. Dolaylı tümleç olsaydı "kime, neye, kimden, nereden" gibi yönelme-bulunma-çıkma hâli ekleriyle yer-yön bildirirdi; burada böyle bir durum yoktur. Özne ve nesne de zaten cümlede açıkça bulunduğundan doğru cevap "zarf tümleci"dir.

1. Çözüm: Cümlede yüklem "açıkladı"dır. Yüklemin yaptığı işi gerçekleştiren "Araştırma ekibi" özne; "neyi açıkladı?" sorusunun cevabı olan "sonuçları" ise nesnedir. Altı çizili bölüm "beklenenden çok daha erken" yüklemin gerçekleşme zamanını/ölçüsünü bildirir. Yükleme "ne zaman?" ve "ne kadar erken?" soruları sorulduğunda cevap verir. Bu nedenle altı çizili söz grubu zarf tümlecidir. Dolaylı tümleç olsaydı "kime, neye, kimden, nereden" gibi yönelme-bulunma-çıkma hâli ekleriyle yer-yön bildirirdi; burada böyle bir durum yoktur. Özne ve nesne de zaten cümlede açıkça bulunduğundan doğru cevap "zarf tümleci"dir.

Doğru cevap: B

Tema, insanın doğayla uyumlu yaşamasının geleceği koruduğunu vurgular.

1. Metindeki ipucunu bul: Soruda doğa-insan ilişkisi, çevre bilinci, anlam ilişkisi, söz sanatı ya da metin yorumu ile ilgili ana ipucunu belirle.
2. En uygun yargıyı seç: Seçenekleri metnin ana düşüncesi, kanıtı ve anlatım özelliğiyle karşılaştır.