8. Sınıf Türkçe Cümle Çeşitleri Testleri

Doğru cevap: A

Olumlu cümle, yüklemin bildirdiği işin/oluşun gerçekleştiğini ya da bir durumun var olduğunu bildirir; olumsuz cümlede ise işin/oluşun gerçekleşmediği anlamı vardır. A seçeneğinde "hiç" sözcüğü ve "anlamadım" ifadesi, anlamama durumunu bildirerek olumsuzluk oluşturur. B seçeneğinde "gitmedim" yükleminde "-me" olumsuzluk eki vardır; bu nedenle olumsuz cümledir. C seçeneğinde "başlamadı" yükleminde "-ma" olumsuzluk eki bulunur; bu da cümleyi olumsuz yapar. seçeneğiA459nde "beğendim" yüklemi, beğenme eyleminin gerçekleştiğini bildirir ve olumsuzluk eki yoktur. Bu yüzden olumlu cümle D’dir.

1. Çözüm: Olumlu cümle, yüklemin bildirdiği işin/oluşun gerçekleştiğini ya da bir durumun var olduğunu bildirir; olumsuz cümlede ise işin/oluşun gerçekleşmediği anlamı vardır. A seçeneğinde "hiç" sözcüğü ve "anlamadım" ifadesi, anlamama durumunu bildirerek olumsuzluk oluşturur. B seçeneğinde "gitmedim" yükleminde "-me" olumsuzluk eki vardır; bu nedenle olumsuz cümledir. C seçeneğinde "başlamadı" yükleminde "-ma" olumsuzluk eki bulunur; bu da cümleyi olumsuz yapar. seçeneğiA459nde "beğendim" yüklemi, beğenme eyleminin gerçekleştiğini bildirir ve olumsuzluk eki yoktur. Bu yüzden olumlu cümle D’dir.

Doğru cevap: B

Soru cümlesi; bir şeyin cevabını öğrenmek amacıyla kurulan, genellikle soru eki (mi, mı, mu, mü) ya da soru sözcükleri (kim, ne, nasıl, neden vb.) içeren cümlelerdir. A seçeneği "Yarınki sınava birlikte çalışalım." ifadesinde öneri/istek anlamı vardır; soru anlamı yoktur. B seçeneği "Bu kitabı sen mi getirdin?" cümlesinde soru eki "mi" kullanılmış ve cümle soru işaretiyle bitmiştir. Bu nedenle soru cümlesidir. C seçeneği "Ne güzel bir manzara var!" cümlesi ünlem içerir; duygu (beğenme) bildirir, soru değildir. D seçeneği "Kapıyı sessizce kapattı." cümlesi bir durumu bildirir; haber (bildirme) cümlesidir, soru değildir. Bu yüzden doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Soru cümlesi; bir şeyin cevabını öğrenmek amacıyla kurulan, genellikle soru eki (mi, mı, mu, mü) ya da soru sözcükleri (kim, ne, nasıl, neden vb.) içeren cümlelerdir. A seçeneği "Yarınki sınava birlikte çalışalım." ifadesinde öneri/istek anlamı vardır; soru anlamı yoktur. B seçeneği "Bu kitabı sen mi getirdin?" cümlesinde soru eki "mi" kullanılmış ve cümle soru işaretiyle bitmiştir. Bu nedenle soru cümlesidir. C seçeneği "Ne güzel bir manzara var!" cümlesi ünlem içerir; duygu (beğenme) bildirir, soru değildir. D seçeneği "Kapıyı sessizce kapattı." cümlesi bir durumu bildirir; haber (bildirme) cümlesidir, soru değildir. Bu yüzden doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: C

Soru cümleleri, bir şeyi öğrenmek amacıyla soru anlamı taşıyan cümlelerdir. Genellikle “mi, mı, mu, mü” soru eki ya da “kim, ne, nasıl, neden” gibi soru sözcükleri bulunur. A seçeneği “Yarın erkenden yola çıkacağız.” cümlesi bir durumu bildirir; bu nedenle haber (bildirme) cümlesidir. seçeneğiC286 “Bu kitabı sen mi aldın?” cümlesinde “mi” soru eki vardır ve cevap bekler; bu nedenle soru cümlesidir. C seçeneği “Ne güzel bir gün oldu!” cümlesi duygu ve coşku bildirir; bu nedenle ünlem cümlesidir. D seçeneği “Lütfen kapıyı kapat.” cümlesi bir işin yapılmasını ister; bu nedenle emir cümlesidir. Doğru cevap: C596

1. Çözüm: Soru cümleleri, bir şeyi öğrenmek amacıyla soru anlamı taşıyan cümlelerdir. Genellikle “mi, mı, mu, mü” soru eki ya da “kim, ne, nasıl, neden” gibi soru sözcükleri bulunur. A seçeneği “Yarın erkenden yola çıkacağız.” cümlesi bir durumu bildirir; bu nedenle haber (bildirme) cümlesidir. seçeneğiC286 “Bu kitabı sen mi aldın?” cümlesinde “mi” soru eki vardır ve cevap bekler; bu nedenle soru cümlesidir. C seçeneği “Ne güzel bir gün oldu!” cümlesi duygu ve coşku bildirir; bu nedenle ünlem cümlesidir. D seçeneği “Lütfen kapıyı kapat.” cümlesi bir işin yapılmasını ister; bu nedenle emir cümlesidir. Doğru cevap: C596

Doğru cevap: D

Olumsuz cümleler, yüklemin bildirdiği işi/oluşu "olmadığını" ifade eder. Türkçede olumsuzluk genellikle "-ma/-me" ekiyle ya da "değil, yok" gibi sözcüklerle kurulur. A seçeneğinde "gideceğim" yüklemi olumlu bir eylemi bildirir; olumsuzluk yoktur. seçeneğiD247nde "anlamadım" yüklemi "anla-" fiiline gelen "-ma" olumsuzluk ekiyle kurulmuştur (anla + ma + dım). Bu nedenle cümle olumsuzdur. C seçeneği bir istek/öneri (emir) cümlesidir; olumsuzluk bildirmez. D seçeneği ünlem cümlesidir; duygu bildirir, olumsuzluk içermez. Bu yüzden doğru cevap D530’dir.

1. Çözüm: Olumsuz cümleler, yüklemin bildirdiği işi/oluşu "olmadığını" ifade eder. Türkçede olumsuzluk genellikle "-ma/-me" ekiyle ya da "değil, yok" gibi sözcüklerle kurulur. A seçeneğinde "gideceğim" yüklemi olumlu bir eylemi bildirir; olumsuzluk yoktur. seçeneğiD247nde "anlamadım" yüklemi "anla-" fiiline gelen "-ma" olumsuzluk ekiyle kurulmuştur (anla + ma + dım). Bu nedenle cümle olumsuzdur. C seçeneği bir istek/öneri (emir) cümlesidir; olumsuzluk bildirmez. D seçeneği ünlem cümlesidir; duygu bildirir, olumsuzluk içermez. Bu yüzden doğru cevap D530’dir.

Doğru cevap: A

Birleşik cümlede, bir cümle içinde **en az iki yargı** bulunur ve bu yargılardan biri genellikle **yan cümlecik** (fiilimsi ya da şart ekiyle kurulan bölüm) olur. A) “Sabah erkenden kalktım.” tek yargılıdır; **basit cümle**dir. B) “Kitap okudum ve not aldım.” iki yargı vardır ancak “ve” bağlacıyla bağlanmıştır; bu nedenle **sıralı cümle**dir, birleşik değildir. C) “Sınav bitince dışarı çıktık.” cümlesinde “Sınav bitince” bölümü **zarf-fiil** (-ince) ile kurulmuş yan cümleciktir; temel yargı “dışarı çıktık”tır. Bu nedenle **birleşik cümle**dir. D) “Bugün hava çok güzel.” tek yargılıdır; **basit cümle**dir.

1. Çözüm: Birleşik cümlede, bir cümle içinde **en az iki yargı** bulunur ve bu yargılardan biri genellikle **yan cümlecik** (fiilimsi ya da şart ekiyle kurulan bölüm) olur. A) “Sabah erkenden kalktım.” tek yargılıdır; **basit cümle**dir. B) “Kitap okudum ve not aldım.” iki yargı vardır ancak “ve” bağlacıyla bağlanmıştır; bu nedenle **sıralı cümle**dir, birleşik değildir. C) “Sınav bitince dışarı çıktık.” cümlesinde “Sınav bitince” bölümü **zarf-fiil** (-ince) ile kurulmuş yan cümleciktir; temel yargı “dışarı çıktık”tır. Bu nedenle **birleşik cümle**dir. D) “Bugün hava çok güzel.” tek yargılıdır; **basit cümle**dir.

Doğru cevap: B

Birleşik cümle; içinde en az bir yan cümlecik (fiilimsiyle ya da “ki, çünkü, eğer” gibi bağlaçlarla kurulan yardımcı yargı) bulunan cümledir. Yani tek bir yargının yanında, onu açıklayan/şartlayan/sebep bildiren ikinci bir yapı bulunur. A seçeneği “Bugün okula erken gittim.” tek yargıdan oluşur; yüklem “gittim”dir. Bu nedenle basit cümledir. B seçeneği “Kitap okudum ve notlar aldım.” iki ayrı yargı içerir: “okudum” ve “aldım”. İki bağımsız yargı “ve” ile bağlandığı için sıralı cümledir, birleşik değildir. seçeneğiB511 “Seni aradım çünkü merak ettim.” cümlesinde temel yargı “aradım”dır. “Çünkü merak ettim” bölümü ise aramanın nedenini bildirir ve yan cümlecik görevi görür. Bu yüzden birleşik cümledir. D seçeneği “Hava soğuk, dışarı çıkmadık.” iki yargı içerir: “soğuk” (ek fiille yüklem) ve “çıkmadık”. Virgülle sıralandığı için sıralı cümledir.

1. Çözüm: Birleşik cümle; içinde en az bir yan cümlecik (fiilimsiyle ya da “ki, çünkü, eğer” gibi bağlaçlarla kurulan yardımcı yargı) bulunan cümledir. Yani tek bir yargının yanında, onu açıklayan/şartlayan/sebep bildiren ikinci bir yapı bulunur. A seçeneği “Bugün okula erken gittim.” tek yargıdan oluşur; yüklem “gittim”dir. Bu nedenle basit cümledir. B seçeneği “Kitap okudum ve notlar aldım.” iki ayrı yargı içerir: “okudum” ve “aldım”. İki bağımsız yargı “ve” ile bağlandığı için sıralı cümledir, birleşik değildir. seçeneğiB511 “Seni aradım çünkü merak ettim.” cümlesinde temel yargı “aradım”dır. “Çünkü merak ettim” bölümü ise aramanın nedenini bildirir ve yan cümlecik görevi görür. Bu yüzden birleşik cümledir. D seçeneği “Hava soğuk, dışarı çıkmadık.” iki yargı içerir: “soğuk” (ek fiille yüklem) ve “çıkmadık”. Virgülle sıralandığı için sıralı cümledir.

Doğru cevap: C

Olumlu cümle, yüklemin bildirdiği işin/oluşun gerçekleştiğini ifade eder; olumsuz cümlede ise işin/oluşun gerçekleşmediği belirtilir. A seçeneğinde "gitmedim" yüklemi olumsuzdur ("-me/-ma" olumsuzluk eki var). B seçeneğinde "aramadı" olumsuzdur ("-ma" eki var). D seçeneğinde "anlamadım" olumsuzdur ("-ma" eki var). C seçeneğinde "çözdüm" yüklemi olumludur; cümle, sorunun çözüldüğünü bildirir. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Olumlu cümle, yüklemin bildirdiği işin/oluşun gerçekleştiğini ifade eder; olumsuz cümlede ise işin/oluşun gerçekleşmediği belirtilir. A seçeneğinde "gitmedim" yüklemi olumsuzdur ("-me/-ma" olumsuzluk eki var). B seçeneğinde "aramadı" olumsuzdur ("-ma" eki var). D seçeneğinde "anlamadım" olumsuzdur ("-ma" eki var). C seçeneğinde "çözdüm" yüklemi olumludur; cümle, sorunun çözüldüğünü bildirir. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: D

Birleşik cümle; içinde en az bir yan cümlecik (bağlı, şartlı, iç içe, ki’li vb.) bulunan cümledir. Bu tür cümlelerde genellikle iki yargı/iki bölüm vardır ve bunlar bir bağlaç ya da ekle birbirine bağlanır. A şıkkı “Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.” tek yargı içerir; bu nedenle basit cümledir. B şıkkı “Kitap okudu ve notlar aldı.” iki bağımsız yargının “ve” bağlacıyla bağlanmasıyla oluşmuştur; bu nedenle bağlı cümledir (birleşik değil). şıkkıD445 “Seni aradım çünkü merak ettim.” cümlesinde “çünkü merak ettim” kısmı, “Seni aradım” yargısının nedenini bildiren bir yan cümlecik görevindedir. Yan cümlecik bulunduğu için bu cümle birleşik cümledir. D şıkkı “Sınavdan sonra arkadaşlarımla buluştum.” tek yargı içerir; bu nedenle basit cümledir.

1. Çözüm: Birleşik cümle; içinde en az bir yan cümlecik (bağlı, şartlı, iç içe, ki’li vb.) bulunan cümledir. Bu tür cümlelerde genellikle iki yargı/iki bölüm vardır ve bunlar bir bağlaç ya da ekle birbirine bağlanır. A şıkkı “Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.” tek yargı içerir; bu nedenle basit cümledir. B şıkkı “Kitap okudu ve notlar aldı.” iki bağımsız yargının “ve” bağlacıyla bağlanmasıyla oluşmuştur; bu nedenle bağlı cümledir (birleşik değil). şıkkıD445 “Seni aradım çünkü merak ettim.” cümlesinde “çünkü merak ettim” kısmı, “Seni aradım” yargısının nedenini bildiren bir yan cümlecik görevindedir. Yan cümlecik bulunduğu için bu cümle birleşik cümledir. D şıkkı “Sınavdan sonra arkadaşlarımla buluştum.” tek yargı içerir; bu nedenle basit cümledir.

Doğru cevap: A

Birleşik cümle; içinde en az bir tane yan cümlecik (fiilimsiyle ya da şart/ki’li yapıyla kurulan bölüm) bulunan cümledir. A seçeneğinde “Hava soğuyunca” bölümü zaman anlamı katan bir yan cümleciktir (soğuyunca). Bu yan cümleciğe bağlı olarak “eve erken döndük” temel cümlesi kurulmuştur. Bu nedenle A birleşik cümledir. B seçeneği tek yargı bildirir; yan cümlecik yoktur, basit cümledir. C seçeneğinde iki eylem “ve” bağlacıyla sıralanmıştır; yan cümlecik değil, aynı özneye bağlı sıralı yapı vardır. D seçeneğinde de iki ayrı yargı virgülle sıralanmıştır (“çalıştım” / “başarılı oldum”); bu sıralı cümledir, birleşik cümle değildir.

1. Çözüm: Birleşik cümle; içinde en az bir tane yan cümlecik (fiilimsiyle ya da şart/ki’li yapıyla kurulan bölüm) bulunan cümledir. A seçeneğinde “Hava soğuyunca” bölümü zaman anlamı katan bir yan cümleciktir (soğuyunca). Bu yan cümleciğe bağlı olarak “eve erken döndük” temel cümlesi kurulmuştur. Bu nedenle A birleşik cümledir. B seçeneği tek yargı bildirir; yan cümlecik yoktur, basit cümledir. C seçeneğinde iki eylem “ve” bağlacıyla sıralanmıştır; yan cümlecik değil, aynı özneye bağlı sıralı yapı vardır. D seçeneğinde de iki ayrı yargı virgülle sıralanmıştır (“çalıştım” / “başarılı oldum”); bu sıralı cümledir, birleşik cümle değildir.

Doğru cevap: B

İsim cümlesinde yüklem, fiil değil; isim (ad), sıfat ya da isim soylu bir sözcüktür. Genellikle "-dır/-dir" eki bulunabilir ama her zaman şart değildir. B seçeneğinde yüklem "güzel" sözcüğüdür. "Güzel" bir sıfattır ve isim soyludur; cümlede fiil yoktur. Bu nedenle B seçeneği isim cümlesidir. A, C ve D seçeneklerinde yüklemler sırasıyla "gideceğiz", "koştum", "koydu" sözcükleridir. Bunlar çekimli fiildir; dolayısıyla bu cümleler fiil cümlesidir.

1. Çözüm: İsim cümlesinde yüklem, fiil değil; isim (ad), sıfat ya da isim soylu bir sözcüktür. Genellikle "-dır/-dir" eki bulunabilir ama her zaman şart değildir. B seçeneğinde yüklem "güzel" sözcüğüdür. "Güzel" bir sıfattır ve isim soyludur; cümlede fiil yoktur. Bu nedenle B seçeneği isim cümlesidir. A, C ve D seçeneklerinde yüklemler sırasıyla "gideceğiz", "koştum", "koydu" sözcükleridir. Bunlar çekimli fiildir; dolayısıyla bu cümleler fiil cümlesidir.