8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 2. Yazılı Testleri

Doğru cevap: C

“Hemen hemen” söz öbeği iki farklı anlamda kullanılabilir: 1) “Yaklaşık, az çok, neredeyse” anlamı: Bir işin/olayın tamamlanmaya çok yakın olduğunu ya da miktarın kesin değil, yaklaşık olduğunu bildirir. 2) “Hemen, çok kısa süre içinde” anlamı: Zaman bakımından yakınlığı vurgular. A seçeneğinde “hemen hemen herkes” ifadesi “neredeyse herkes” anlamına gelir; bu kullanım daha çok genelleme bildirir ve miktar/çoğunluk vurgusu taşır. B seçeneğinde “hemen hemen başlayacak” ifadesi zaman yakınlığı (az sonra) anlamına kayar; “yaklaşık”tan çok “çok kısa süre içinde” anlamı baskındır. D seçeneğinde “hemen hemen her soruya” ifadesi yine genelleme ve kapsama alanı bildirir; “neredeyse tüm sorular” anlamı vardır. C seçeneğinde ise “Bu işi hemen hemen bitirdik” ifadesi, işin bitmeye çok yakın olduğunu, yani “neredeyse/az kaldı” anlamını doğrudan verir. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: “Hemen hemen” söz öbeği iki farklı anlamda kullanılabilir: 1) “Yaklaşık, az çok, neredeyse” anlamı: Bir işin/olayın tamamlanmaya çok yakın olduğunu ya da miktarın kesin değil, yaklaşık olduğunu bildirir. 2) “Hemen, çok kısa süre içinde” anlamı: Zaman bakımından yakınlığı vurgular. A seçeneğinde “hemen hemen herkes” ifadesi “neredeyse herkes” anlamına gelir; bu kullanım daha çok genelleme bildirir ve miktar/çoğunluk vurgusu taşır. B seçeneğinde “hemen hemen başlayacak” ifadesi zaman yakınlığı (az sonra) anlamına kayar; “yaklaşık”tan çok “çok kısa süre içinde” anlamı baskındır. D seçeneğinde “hemen hemen her soruya” ifadesi yine genelleme ve kapsama alanı bildirir; “neredeyse tüm sorular” anlamı vardır. C seçeneğinde ise “Bu işi hemen hemen bitirdik” ifadesi, işin bitmeye çok yakın olduğunu, yani “neredeyse/az kaldı” anlamını doğrudan verir. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: C

%60, %40’tan fazla olduğu için basılı kitap tercih edenler daha fazladır.

1. Akademik beceriyi belirle: Soruda kanıt, çıkarım, kaynak güvenilirliği, nesnel yargı, araştırma veya eleştirel düşünme becerilerinden hangisinin öne çıktığını bul.
2. Gerekçeyle eşleştir: Metindeki bilgi, kanıt ve mantık ilişkisine en uygun seçeneği işaretle.

Doğru cevap: C

Girişik birleşik cümlede, temel cümlenin içinde fiilimsi (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) bulunan bir yan cümlecik yer alır. Bu fiilimsi, cümleye zaman, neden, şart gibi anlamlar katar; ancak yüklem olmaz. seçeneğiC208nde "Sınav bitince" bölümünde "bitince" sözcüğü zarf-fiildir (fiilimsi). Bu yan cümlecik, temel cümledeki "herkes rahat bir nefes aldı" yargısına zaman anlamı katar. Bu nedenle cümle girişik birleşik cümledir. B seçeneğinde "bitirip" zarf-fiil olsa da cümlede iki ayrı yargı ("bitir-" ve "çıktı") anlamca sıralanmıştır; 8. Sınıf sınıflandırmasında bu tür yapı genellikle sıralı cümle olarak değerlendirilir. C seçeneğinde "okudum" ve "yazdım" şeklinde iki yüklem vardır ve bağlaçla bağlanmıştır; bu, bağlı cümledir. D seçeneğinde "Eğer" ile şart anlamı kurulmuş ve iki ayrı yargı vardır; bu, şartlı birleşik cümledir.

1. Çözüm: Girişik birleşik cümlede, temel cümlenin içinde fiilimsi (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) bulunan bir yan cümlecik yer alır. Bu fiilimsi, cümleye zaman, neden, şart gibi anlamlar katar; ancak yüklem olmaz. seçeneğiC208nde "Sınav bitince" bölümünde "bitince" sözcüğü zarf-fiildir (fiilimsi). Bu yan cümlecik, temel cümledeki "herkes rahat bir nefes aldı" yargısına zaman anlamı katar. Bu nedenle cümle girişik birleşik cümledir. B seçeneğinde "bitirip" zarf-fiil olsa da cümlede iki ayrı yargı ("bitir-" ve "çıktı") anlamca sıralanmıştır; 8. Sınıf sınıflandırmasında bu tür yapı genellikle sıralı cümle olarak değerlendirilir. C seçeneğinde "okudum" ve "yazdım" şeklinde iki yüklem vardır ve bağlaçla bağlanmıştır; bu, bağlı cümledir. D seçeneğinde "Eğer" ile şart anlamı kurulmuş ve iki ayrı yargı vardır; bu, şartlı birleşik cümledir.

Doğru cevap: B

Cümlenin yüklemi "istedi" sözcüğüdür. Yükleme "ne istedi?" diye sorarsak cevap "projeyi bitirmemizi" olur; bu bölüm nesnedir. Altı çizili bölüm "yarına kadar" ifadesidir. Bu ifade eylemin zaman sınırını bildirir. Yükleme "ne zamana kadar istedi?" sorusu sorulduğunda "yarına kadar" cevabı alınır. Zaman bildiren bu tür ifadeler zarf tümlecidir. Dolaylı tümleç, genellikle "-e, -de, -den" hâl ekleriyle "nereye, nerede, nereden" gibi sorulara cevap verir; burada yer-yön anlamı yoktur. Nesne ise "neyi" sorusuna cevap verir; "yarına kadar" bu soruya cevap olmaz. Bu nedenle doğru cevap zarf tümlecidir.

1. Çözüm: Cümlenin yüklemi "istedi" sözcüğüdür. Yükleme "ne istedi?" diye sorarsak cevap "projeyi bitirmemizi" olur; bu bölüm nesnedir. Altı çizili bölüm "yarına kadar" ifadesidir. Bu ifade eylemin zaman sınırını bildirir. Yükleme "ne zamana kadar istedi?" sorusu sorulduğunda "yarına kadar" cevabı alınır. Zaman bildiren bu tür ifadeler zarf tümlecidir. Dolaylı tümleç, genellikle "-e, -de, -den" hâl ekleriyle "nereye, nerede, nereden" gibi sorulara cevap verir; burada yer-yön anlamı yoktur. Nesne ise "neyi" sorusuna cevap verir; "yarına kadar" bu soruya cevap olmaz. Bu nedenle doğru cevap zarf tümlecidir.

Doğru cevap: A

Cümlede orman, havayı temizleme özelliğiyle akciğere benzetilmiştir.

1. Temayı belirle: Soruda doğa sevgisi, çevre bilinci, insan-doğa ilişkisi, sorumluluk veya sürdürülebilirlik kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Paragrafın ana düşüncesiyle ve doğaya karşı sorumlu tutumla uyumlu seçeneği işaretle.

Doğru cevap: C

Cümle farklı görüşlerin ortak amaç çevresinde uyum sağlayabileceğini belirtir.

1. İletişim ipucunu belirle: Soruda iletinin, dinleyicinin, bağlamın, beden dilinin, medya dilinin ya da sosyal ilişki tutumunun hangisine vurgu yapıldığını bul.
2. En uygun yorumu seç: Seçenekleri saygılı iletişim, kanıtlı düşünme ve metnin ana mesajıyla karşılaştır.

Doğru cevap: D

“Açık” sözcüğü temel anlamıyla “kapalı olmayan, örtülü olmayan; aralığı bulunan” gibi somut bir durumu karşılar. Mecaz anlamda ise somutluk kaybolur; “net, gizlenmeyen, dolambaçsız” gibi soyut bir anlam kazanır. A seçeneğinde “açık anlatmak” ifadesi “anlaşılır, net” anlamındadır. Bu kullanım günlük dilde kalıplaşmış olsa da hâlâ “anlaşılır olma” durumunu bildirir ve doğrudan anlatımın niteliğini belirtir. B seçeneğinde “açık hava” ifadesi “bulutsuz, kapalı olmayan hava” anlamındadır; somut ve gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “kutunun ağzı açık” ifadesi “kapalı değil, kapanmamış” anlamındadır; somut ve gerçek anlamdadır. D seçeneğinde ise “açık cevap” ifadesi, “net, doğrudan, saklamadan söylenen” anlamına gelir. Burada “açık” sözcüğü fiziksel bir açıklığı değil, soyut bir nitelik olan “dürüst/yalın/net olma” durumunu karşılar. Bu nedenle mecaz kullanım **D** seçeneğindedir.

1. Çözüm: “Açık” sözcüğü temel anlamıyla “kapalı olmayan, örtülü olmayan; aralığı bulunan” gibi somut bir durumu karşılar. Mecaz anlamda ise somutluk kaybolur; “net, gizlenmeyen, dolambaçsız” gibi soyut bir anlam kazanır. A seçeneğinde “açık anlatmak” ifadesi “anlaşılır, net” anlamındadır. Bu kullanım günlük dilde kalıplaşmış olsa da hâlâ “anlaşılır olma” durumunu bildirir ve doğrudan anlatımın niteliğini belirtir. B seçeneğinde “açık hava” ifadesi “bulutsuz, kapalı olmayan hava” anlamındadır; somut ve gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “kutunun ağzı açık” ifadesi “kapalı değil, kapanmamış” anlamındadır; somut ve gerçek anlamdadır. D seçeneğinde ise “açık cevap” ifadesi, “net, doğrudan, saklamadan söylenen” anlamına gelir. Burada “açık” sözcüğü fiziksel bir açıklığı değil, soyut bir nitelik olan “dürüst/yalın/net olma” durumunu karşılar. Bu nedenle mecaz kullanım **D** seçeneğindedir.

Doğru cevap: C

Kanıtları inceleyerek iddiayı değerlendirmek eleştirel okuma becerisidir.

1. Akademik beceriyi belirle: Soruda kanıt, çıkarım, kaynak güvenilirliği, nesnel yargı, araştırma veya eleştirel düşünme becerilerinden hangisinin öne çıktığını bul.
2. Gerekçeyle eşleştir: Metindeki bilgi, kanıt ve mantık ilişkisine en uygun seçeneği işaretle.

Doğru cevap: D

İç içe birleşik cümlede, bir cümlenin içinde başka bir cümle (çoğunlukla birinin sözünü aktaran yan cümle) yer alır; bu yan cümle genellikle “dedi, söyledi, sandı, düşündü” gibi fiillerin nesnesi olur. seçeneğiD202nde “(toplantıda olduğumu)” bölümü, “ben toplantıda olduğum” yargısını taşıyan bir yan cümledir ve “söyledim” fiilinin nesnesi olarak ana cümlenin içinde yer alır. Bu nedenle cümle iç içe birleşik cümledir. B seçeneğinde “Yağmur başlayınca” zarf-fiil (-ınca) ile kurulmuş bir yan cümlecik vardır; bu yapı iç içe birleşik değil, zarf-fiilli (girişik) birleşik cümle özelliği gösterir. C seçeneğinde iki bağımsız yargı “;” ile bağlanmıştır: “Sınava iyi hazırlandım” ve “kendime güveniyorum.” Bu, sıralı cümledir. D seçeneğinde “Kitabı bitirince” yine zarf-fiil (-ince) ile kurulmuş bir yan cümleciktir; iç içe birleşik cümle değildir.

1. Çözüm: İç içe birleşik cümlede, bir cümlenin içinde başka bir cümle (çoğunlukla birinin sözünü aktaran yan cümle) yer alır; bu yan cümle genellikle “dedi, söyledi, sandı, düşündü” gibi fiillerin nesnesi olur. seçeneğiD202nde “(toplantıda olduğumu)” bölümü, “ben toplantıda olduğum” yargısını taşıyan bir yan cümledir ve “söyledim” fiilinin nesnesi olarak ana cümlenin içinde yer alır. Bu nedenle cümle iç içe birleşik cümledir. B seçeneğinde “Yağmur başlayınca” zarf-fiil (-ınca) ile kurulmuş bir yan cümlecik vardır; bu yapı iç içe birleşik değil, zarf-fiilli (girişik) birleşik cümle özelliği gösterir. C seçeneğinde iki bağımsız yargı “;” ile bağlanmıştır: “Sınava iyi hazırlandım” ve “kendime güveniyorum.” Bu, sıralı cümledir. D seçeneğinde “Kitabı bitirince” yine zarf-fiil (-ince) ile kurulmuş bir yan cümleciktir; iç içe birleşik cümle değildir.

Doğru cevap: C

Cümlenin yüklemi “açıkladı”dır. “Açıkladı” yükleminin neyi açıkladığını bulmak için “neyi?” sorusu sorulur. “Açıkladı (neyi?) soruyu” ifadesi belirtili nesnedir. Ancak soruda altı çizili bölüm soruluyor: “sınıfta dikkatle dinleyen öğrencilere”. Bu bölüm, “açıkladı” eyleminin kime yapıldığını bildirir. “Kime?” sorusu sorulduğunda “öğrencilere” cevabı alınır. “Öğrencilere” sözcüğü -e hâl eki aldığı için bu bölüm “dolaylı tümleç” gibi düşünülebilir; fakat burada altı çizili bölüm, “soruyu” sözcüğünü niteleyen bir sıfat-fiil grubudur: “sınıfta dikkatle dinleyen (öğrenciler)”. Bu grup, cümlede “öğrencilere” ile birlikte bir bütün olarak “soruyu”nun hangi öğrencilere açıklandığını belirtir ve “soruyu” ile ilişkili olarak nesneyi tamamlar. Bu nedenle altı çizili bölüm, cümlede “soruyu” ifadesini belirleyip tamamlayan yapı olarak “belirtili nesne” ile birlikte nesne görevinde değerlendirilir. Doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Cümlenin yüklemi “açıkladı”dır. “Açıkladı” yükleminin neyi açıkladığını bulmak için “neyi?” sorusu sorulur. “Açıkladı (neyi?) soruyu” ifadesi belirtili nesnedir. Ancak soruda altı çizili bölüm soruluyor: “sınıfta dikkatle dinleyen öğrencilere”. Bu bölüm, “açıkladı” eyleminin kime yapıldığını bildirir. “Kime?” sorusu sorulduğunda “öğrencilere” cevabı alınır. “Öğrencilere” sözcüğü -e hâl eki aldığı için bu bölüm “dolaylı tümleç” gibi düşünülebilir; fakat burada altı çizili bölüm, “soruyu” sözcüğünü niteleyen bir sıfat-fiil grubudur: “sınıfta dikkatle dinleyen (öğrenciler)”. Bu grup, cümlede “öğrencilere” ile birlikte bir bütün olarak “soruyu”nun hangi öğrencilere açıklandığını belirtir ve “soruyu” ile ilişkili olarak nesneyi tamamlar. Bu nedenle altı çizili bölüm, cümlede “soruyu” ifadesini belirleyip tamamlayan yapı olarak “belirtili nesne” ile birlikte nesne görevinde değerlendirilir. Doğru cevap C’dir.