8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 2. Yazılı Testleri

Doğru cevap: A

Seçenekleri üç ölçüte göre birlikte inceleyelim: 1) **Yapısına göre (basit–birleşik–sıralı–bağlı)**: Bir cümlede birden fazla yargı (birden fazla yüklem) varsa ya da fiilimsiyle yan cümlecik kurulmuşsa cümle **birleşik** kabul edilir. 2) **Yüklemin türüne göre (isim–fiil)**: Yüklem fiilse **fiil cümlesi**, isim soyluysa **isim cümlesi** olur. 3) **Anlamına göre (olumlu–olumsuz)**: Yüklem olumsuzluk eki almışsa ya da anlamca olumsuzluk bildiriyorsa **olumsuz**dur. **A) “Ne kadar uğraşsa da soruyu çözemedi.”** - “uğraşsa” ve “çözemedi” olmak üzere iki yargı vardır; “uğraşsa da” bölümü yan cümle görevindedir → **birleşik cümle**. - Yüklem “çöze-medi” fiildir → **fiil cümlesi**. - “-me/-ma” olumsuzluk eki vardır → **olumsuz**. Bu nedenle A seçeneği üç koşulu da sağlar. **B) “Bu kadar kısa sürede yetişmez.”** - Tek yargı vardır → **basit cümle**. - Fiil cümlesi ve olumsuzdur; ancak birleşik değildir. **C) “Onun kadar dikkatli bir öğrenci yok.”** - Yüklem “yok” isim soyludur → **isim cümlesi**. - Anlamca olumsuzluk bildirir; fakat fiil cümlesi değildir. **D) “Sınava girmeden önce notlarını gözden geçirdi.”** - “girmeden” zarf-fiildir, yan cümlecik oluşturur → **birleşik cümle**. - Yüklem fiildir; ancak cümle **olumludur**. Sonuç: **A**

1. Çözüm: Seçenekleri üç ölçüte göre birlikte inceleyelim: 1) **Yapısına göre (basit–birleşik–sıralı–bağlı)**: Bir cümlede birden fazla yargı (birden fazla yüklem) varsa ya da fiilimsiyle yan cümlecik kurulmuşsa cümle **birleşik** kabul edilir. 2) **Yüklemin türüne göre (isim–fiil)**: Yüklem fiilse **fiil cümlesi**, isim soyluysa **isim cümlesi** olur. 3) **Anlamına göre (olumlu–olumsuz)**: Yüklem olumsuzluk eki almışsa ya da anlamca olumsuzluk bildiriyorsa **olumsuz**dur. **A) “Ne kadar uğraşsa da soruyu çözemedi.”** - “uğraşsa” ve “çözemedi” olmak üzere iki yargı vardır; “uğraşsa da” bölümü yan cümle görevindedir → **birleşik cümle**. - Yüklem “çöze-medi” fiildir → **fiil cümlesi**. - “-me/-ma” olumsuzluk eki vardır → **olumsuz**. Bu nedenle A seçeneği üç koşulu da sağlar. **B) “Bu kadar kısa sürede yetişmez.”** - Tek yargı vardır → **basit cümle**. - Fiil cümlesi ve olumsuzdur; ancak birleşik değildir. **C) “Onun kadar dikkatli bir öğrenci yok.”** - Yüklem “yok” isim soyludur → **isim cümlesi**. - Anlamca olumsuzluk bildirir; fakat fiil cümlesi değildir. **D) “Sınava girmeden önce notlarını gözden geçirdi.”** - “girmeden” zarf-fiildir, yan cümlecik oluşturur → **birleşik cümle**. - Yüklem fiildir; ancak cümle **olumludur**. Sonuç: **A**

Doğru cevap: A

Cümlede yüklem “buluştu” sözcüğüdür. Yüklemin yaptığı işi gerçekleştiren özne “öğretmen”dir. Altı çizili “kütüphanede” sözcüğü “-de” hâl eki almıştır ve “nerede buluştu?” sorusuna cevap verir. “Nerede?” sorusuna cevap veren, yönelme/ayrılma değil bulunma anlamı taşıyan bu tür ögeler dolaylı tümleçtir. Zarf tümleci genellikle “nasıl, ne zaman, ne kadar, niçin” gibi sorulara cevap verir; yer-yön zarfı ise “içeri, dışarı, ileri” gibi yalın hâlde olur. “Kütüphanede” ise ek almış bir yer bildiren isimdir; bu nedenle zarf tümleci değil, dolaylı tümleçtir. Bu yüzden doğru cevap A566’dir.

1. Çözüm: Cümlede yüklem “buluştu” sözcüğüdür. Yüklemin yaptığı işi gerçekleştiren özne “öğretmen”dir. Altı çizili “kütüphanede” sözcüğü “-de” hâl eki almıştır ve “nerede buluştu?” sorusuna cevap verir. “Nerede?” sorusuna cevap veren, yönelme/ayrılma değil bulunma anlamı taşıyan bu tür ögeler dolaylı tümleçtir. Zarf tümleci genellikle “nasıl, ne zaman, ne kadar, niçin” gibi sorulara cevap verir; yer-yön zarfı ise “içeri, dışarı, ileri” gibi yalın hâlde olur. “Kütüphanede” ise ek almış bir yer bildiren isimdir; bu nedenle zarf tümleci değil, dolaylı tümleçtir. Bu yüzden doğru cevap A566’dir.

Doğru cevap: C

Çevre temizliği kampanyaları doğa sorunlarına yönelik çözüm önerisi olabilir.

1. Temayı belirle: Soruda doğa sevgisi, çevre bilinci, insan-doğa ilişkisi, sorumluluk veya sürdürülebilirlik kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Paragrafın ana düşüncesiyle ve doğaya karşı sorumlu tutumla uyumlu seçeneği işaretle.

Doğru cevap: C

Cümle, ikna edici iletişimde gerekçenin önemini vurgular.

1. İletişim ipucunu belirle: Soruda iletinin, dinleyicinin, bağlamın, beden dilinin, medya dilinin ya da sosyal ilişki tutumunun hangisine vurgu yapıldığını bul.
2. En uygun yorumu seç: Seçenekleri saygılı iletişim, kanıtlı düşünme ve metnin ana mesajıyla karşılaştır.

Doğru cevap: A

A seçeneğinde “kök” sözcüğü, bir bitkinin toprağın altındaki bölümünü değil; “bir işin, durumun asıl nedeni/temeli” anlamını karşılayacak şekilde kullanılmıştır. “Sorunun köküne inmek” ifadesi, sorunun temel sebebini bulmayı anlatan mecaz bir kullanımdır. B, C ve D seçeneklerinde ise “kök” sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır: ağacın/bitkinin/fidenin toprağın altında bulunan ve besin almasını sağlayan organı kastedilmektedir. Bu üç cümlede somut, biyolojik anlam vardır. Bu nedenle anlamı diğerlerinden farklı olan seçenek A’dır.

1. Çözüm: A seçeneğinde “kök” sözcüğü, bir bitkinin toprağın altındaki bölümünü değil; “bir işin, durumun asıl nedeni/temeli” anlamını karşılayacak şekilde kullanılmıştır. “Sorunun köküne inmek” ifadesi, sorunun temel sebebini bulmayı anlatan mecaz bir kullanımdır. B, C ve D seçeneklerinde ise “kök” sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır: ağacın/bitkinin/fidenin toprağın altında bulunan ve besin almasını sağlayan organı kastedilmektedir. Bu üç cümlede somut, biyolojik anlam vardır. Bu nedenle anlamı diğerlerinden farklı olan seçenek A’dır.

Doğru cevap: B

Akademik üslup nesnel, ölçülü ve kanıta dayalıdır.

1. Soruyu çözümle: Soruda araştırma, kanıt, kaynak, veri, akademik üslup ya da eleştirel okuma ile ilgili ipucunu belirle.
2. En uygun seçeneği belirle: Akademik düşünme ilkelerine en çok uyan seçeneği işaretle.

Doğru cevap: A

B’de “Seni görünce” zarf-fiil grubudur ve yan cümlecik oluşturur. Temel yargı “sevindim”dir. Diğerleri sıralı ya da bağlı cümledir.

1. Çözüm: B’de “Seni görünce” zarf-fiil grubudur ve yan cümlecik oluşturur. Temel yargı “sevindim”dir. Diğerleri sıralı ya da bağlı cümledir.

Doğru cevap: B

Cümlede yüklem “istedi” sözcüğüdür. Yükleme “Ne yaptı?” diye sorulduğunda “istedi” yanıtı alınır. Altı çizili bölüm “bizden”dir. Bu sözcük “-den” hâl eki almıştır ve yükleme “Kimden?” sorusu sorulduğunda cevap verir: “Öğretmenimiz kimden (konuları tekrar etmemizi) istedi? → bizden”. Bu nedenle “bizden” dolaylı tümleçtir. Diğer seçenekler: - Belirtili nesne “-ı/-i/-u/-ü” hâl eki alır ve “Neyi?” sorusuna cevap verir. Bu cümlede “neyi istedi?” sorusunun cevabı “konuları tekrar etmemizi”dir; “bizden” değildir. - Zarf tümleci genellikle zaman, durum, neden, miktar gibi anlamlarla “Ne zaman? Nasıl? Niçin?” sorularını karşılar. “Sınavdan önce” zaman zarf tümlecidir; “bizden” değildir. - Özne “Kim?” sorusuna cevap verir: “Kim istedi? → öğretmenimiz”. Dolayısıyla “bizden” özne olamaz.

1. Çözüm: Cümlede yüklem “istedi” sözcüğüdür. Yükleme “Ne yaptı?” diye sorulduğunda “istedi” yanıtı alınır. Altı çizili bölüm “bizden”dir. Bu sözcük “-den” hâl eki almıştır ve yükleme “Kimden?” sorusu sorulduğunda cevap verir: “Öğretmenimiz kimden (konuları tekrar etmemizi) istedi? → bizden”. Bu nedenle “bizden” dolaylı tümleçtir. Diğer seçenekler: - Belirtili nesne “-ı/-i/-u/-ü” hâl eki alır ve “Neyi?” sorusuna cevap verir. Bu cümlede “neyi istedi?” sorusunun cevabı “konuları tekrar etmemizi”dir; “bizden” değildir. - Zarf tümleci genellikle zaman, durum, neden, miktar gibi anlamlarla “Ne zaman? Nasıl? Niçin?” sorularını karşılar. “Sınavdan önce” zaman zarf tümlecidir; “bizden” değildir. - Özne “Kim?” sorusuna cevap verir: “Kim istedi? → öğretmenimiz”. Dolayısıyla “bizden” özne olamaz.

Doğru cevap: C

Bu ifadeler doğa ve insan temasıyla ilişkilidir.

1. Temayı belirle: Soruda doğa sevgisi, çevre bilinci, insan-doğa ilişkisi, sorumluluk veya sürdürülebilirlik kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Paragrafın ana düşüncesiyle ve doğaya karşı sorumlu tutumla uyumlu seçeneği işaretle.

Doğru cevap: C

Çünküden sonraki bölüm görüşün gerekçesini verir.

1. İletişim ipucunu belirle: Soruda iletinin, dinleyicinin, bağlamın, beden dilinin, medya dilinin ya da sosyal ilişki tutumunun hangisine vurgu yapıldığını bul.
2. En uygun yorumu seç: Seçenekleri saygılı iletişim, kanıtlı düşünme ve metnin ana mesajıyla karşılaştır.