8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 2. Yazılı Testleri

Doğru cevap: C

Önce istenen üç özelliği tek tek arayalım: 1) **Yapısına göre birleşik cümle**: Cümlede en az bir tane yan cümlecik (fiilimsiyle ya da "ki"li yapı vb.) bulunmalıdır. Dört seçenekte de "aradığını" sözcüğü **isim-fiil eki (-dık)** almış bir yan cümlecik kurar. Bu nedenle seçeneklerin hepsi yapıca **birleşik cümledir**. 2) **Yüklemin türüne göre fiil cümlesi**: Yüklem çekimli fiil olmalıdır. "bilmiyordum / biliyordum / bilmez miydim / bilmeliydim" ifadelerinin hepsi çekimli fiildir. Bu nedenle seçeneklerin hepsi **fiil cümlesidir**. 3) **Anlamına göre olumsuz**: Cümlenin anlamca olumsuz olması gerekir. - **A)** "Bilmiyordum" yükleminde **-ma/-me olumsuzluk eki** vardır: bil-mi-yor-du-m. Cümle anlamca olumsuzdur. - **B)** "Biliyordum" olumludur. - **C)** "Bilmez miydim?" soru biçimindedir; ayrıca Türkçede bu yapı çoğunlukla **retorik soru** olup anlamca "Elbette bilirdim" (olumlu) anlamı taşır, olumsuz değildir. - **D)** "Bilmeliydim" gereklilik (zorunluluk) bildirir; olumsuzluk içermez. Bu nedenle üç koşulu da kesin olarak sağlayan tek seçenek **A**’dır.

1. Çözüm: Önce istenen üç özelliği tek tek arayalım: 1) **Yapısına göre birleşik cümle**: Cümlede en az bir tane yan cümlecik (fiilimsiyle ya da "ki"li yapı vb.) bulunmalıdır. Dört seçenekte de "aradığını" sözcüğü **isim-fiil eki (-dık)** almış bir yan cümlecik kurar. Bu nedenle seçeneklerin hepsi yapıca **birleşik cümledir**. 2) **Yüklemin türüne göre fiil cümlesi**: Yüklem çekimli fiil olmalıdır. "bilmiyordum / biliyordum / bilmez miydim / bilmeliydim" ifadelerinin hepsi çekimli fiildir. Bu nedenle seçeneklerin hepsi **fiil cümlesidir**. 3) **Anlamına göre olumsuz**: Cümlenin anlamca olumsuz olması gerekir. - **A)** "Bilmiyordum" yükleminde **-ma/-me olumsuzluk eki** vardır: bil-mi-yor-du-m. Cümle anlamca olumsuzdur. - **B)** "Biliyordum" olumludur. - **C)** "Bilmez miydim?" soru biçimindedir; ayrıca Türkçede bu yapı çoğunlukla **retorik soru** olup anlamca "Elbette bilirdim" (olumlu) anlamı taşır, olumsuz değildir. - **D)** "Bilmeliydim" gereklilik (zorunluluk) bildirir; olumsuzluk içermez. Bu nedenle üç koşulu da kesin olarak sağlayan tek seçenek **A**’dır.

Doğru cevap: D

Yakınma; kişinin, olmasını beklediği bir şeyin olmamasından ya da bir durumdan duyduğu rahatsızlığı sitemli bir biçimde dile getirmesidir. Soruda özellikle “beklenen bir durumun gerçekleşmemesinden yakınma” aranıyor. A seçeneğinde “vazgeçiremedim” ifadesi bir başarısızlık/sonuç bildirse de sitem veya beklentinin karşılanmamasına yönelik bir yakınma tonu belirgin değildir; daha çok “sonuç alamama” vardır. seçeneğiD408nde “Bunca emek verdik, yine de kimse dönüp yaptıklarımıza bakmadı.” cümlesi, emek verildiği hâlde beklenen ilginin/karşılığın görülmemesinden duyulan rahatsızlığı sitemle ifade eder. Bu, doğrudan “beklenenin gerçekleşmemesinden yakınma”dır. C seçeneği koşul-sonuç (şart) cümlesidir; yakınma yoktur. D seçeneğinde ise bir durumun zorluğu belirtilir; değerlendirme vardır ama beklenenin olmamasına dair sitem/şikâyet anlamı yoktur. Bu nedenle doğru cevap D860’dir.

1. Çözüm: Yakınma; kişinin, olmasını beklediği bir şeyin olmamasından ya da bir durumdan duyduğu rahatsızlığı sitemli bir biçimde dile getirmesidir. Soruda özellikle “beklenen bir durumun gerçekleşmemesinden yakınma” aranıyor. A seçeneğinde “vazgeçiremedim” ifadesi bir başarısızlık/sonuç bildirse de sitem veya beklentinin karşılanmamasına yönelik bir yakınma tonu belirgin değildir; daha çok “sonuç alamama” vardır. seçeneğiD408nde “Bunca emek verdik, yine de kimse dönüp yaptıklarımıza bakmadı.” cümlesi, emek verildiği hâlde beklenen ilginin/karşılığın görülmemesinden duyulan rahatsızlığı sitemle ifade eder. Bu, doğrudan “beklenenin gerçekleşmemesinden yakınma”dır. C seçeneği koşul-sonuç (şart) cümlesidir; yakınma yoktur. D seçeneğinde ise bir durumun zorluğu belirtilir; değerlendirme vardır ama beklenenin olmamasına dair sitem/şikâyet anlamı yoktur. Bu nedenle doğru cevap D860’dir.

Doğru cevap: A

Cümlenin temel yüklemi “sevindi”dir. Bu yüklem “Öğretmen” öznesine aittir. “Öğrencileri” sözcüğü ise “görünce” fiiline bağlı olarak nesne görevindedir (öğretmen kimi görünce?). Altı çizili bölüm “kütüphanede sessizce çalışırken” ifadesidir. Bu söz grubu, “öğrencileri”nin hangi durumda/neyi yaparken görüldüğünü bildirir; yani “görünce” eyleminin gerçekleştiği durumu belirtir. Bu nedenle cümlede zaman-durum bildiren bir zarf tümlecidir. Seçenekler açısından: Yer tamlayıcısı olabilmesi için yükleme “nerede/ nereye/ nereden” sorularından birini doğrudan cevaplaması gerekir; ancak burada “kütüphanede” tek başına yer bildirirken, altı çizili bütün ifade bir “durum” (çalışırken) bildirir. Nesne ve özne de değildir. Doğru cevap: Zarf tümleci.

1. Çözüm: Cümlenin temel yüklemi “sevindi”dir. Bu yüklem “Öğretmen” öznesine aittir. “Öğrencileri” sözcüğü ise “görünce” fiiline bağlı olarak nesne görevindedir (öğretmen kimi görünce?). Altı çizili bölüm “kütüphanede sessizce çalışırken” ifadesidir. Bu söz grubu, “öğrencileri”nin hangi durumda/neyi yaparken görüldüğünü bildirir; yani “görünce” eyleminin gerçekleştiği durumu belirtir. Bu nedenle cümlede zaman-durum bildiren bir zarf tümlecidir. Seçenekler açısından: Yer tamlayıcısı olabilmesi için yükleme “nerede/ nereye/ nereden” sorularından birini doğrudan cevaplaması gerekir; ancak burada “kütüphanede” tek başına yer bildirirken, altı çizili bütün ifade bir “durum” (çalışırken) bildirir. Nesne ve özne de değildir. Doğru cevap: Zarf tümleci.

Doğru cevap: C

Cümlede gereksiz tüketimin doğaya fazladan yük getirdiği vurgulanır.

1. Temayı belirle: Soruda doğa sevgisi, çevre bilinci, insan-doğa ilişkisi, sorumluluk veya sürdürülebilirlik kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Paragrafın ana düşüncesiyle ve doğaya karşı sorumlu tutumla uyumlu seçeneği işaretle.

Doğru cevap: B

-mez eki uygun bağlamda sıfat-fiil eki olabilir.

1. Eki ve görevi belirle: Fiilimsi eki alan sözcüğün isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılıp kullanılmadığını kontrol et.
2. Cümledeki görevle eşleştir: Sözcüğün cümledeki anlamını ve bağlı olduğu sözcükleri inceleyerek doğru türü seç.

Doğru cevap: A

Saygılı itiraz, gerekçe sunar ve kişiye saldırmaz.

1. İletişim ipucunu belirle: Soruda iletinin, dinleyicinin, bağlamın, beden dilinin, medya dilinin ya da sosyal ilişki tutumunun hangisine vurgu yapıldığını bul.
2. En uygun yorumu seç: Seçenekleri saygılı iletişim, kanıtlı düşünme ve metnin ana mesajıyla karşılaştır.

Doğru cevap: C

Evet, hayır, peki gibi sözlerden sonra virgül kullanılabilir.

1. Kuralı belirle: Cümlede sıralama, ara söz, alıntı, soru, kısaltma, sayı ya da açıklama gibi hangi noktalama görevinin bulunduğunu bul.
2. İşareti görevle eşleştir: Seçeneklerdeki noktalama işaretinin cümledeki anlam ve görevle uyumlu olup olmadığını kontrol et.

Doğru cevap: C

Sorularda sanatın kültür ve toplumla ilişkisi ele alınmıştır.

1. Kavramı belirle: Soruda sanat, estetik, sanatçı, eser, güzellik algısı, öznel yorum veya kültürel değerlerden hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Cümlenin ya da paragrafın ana düşüncesiyle ve sanat-estetik ilişkisiyle uyumlu seçeneği işaretle.

Doğru cevap: B

“İnce” sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir: “kalın karşıtı (dokusu az kalın)”, “tiz (ses)”, “ayrıntılı/özenli” ve “zayıf, cılız”. Soruda istenen anlam “zayıf, cılız”dır. A seçeneğinde “ince” kumaşın kalınlığının az olduğunu anlatır (kalın karşıtı). B seçeneğinde “ince ses” ifadesi “tiz, yüksek perdeden” anlamındadır. seçeneğiB324nde “ince düşmek” deyimleşmiş bir kullanımdır ve “zayıflamak, cılızlaşmak” anlamına gelir. Bu yüzden doğru cevap B435’dir. D seçeneğinde “ince ayrıntı” ifadesi “küçük, dikkat gerektiren/özenli” anlamındadır; zayıflık anlamı yoktur.

1. Çözüm: “İnce” sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir: “kalın karşıtı (dokusu az kalın)”, “tiz (ses)”, “ayrıntılı/özenli” ve “zayıf, cılız”. Soruda istenen anlam “zayıf, cılız”dır. A seçeneğinde “ince” kumaşın kalınlığının az olduğunu anlatır (kalın karşıtı). B seçeneğinde “ince ses” ifadesi “tiz, yüksek perdeden” anlamındadır. seçeneğiB324nde “ince düşmek” deyimleşmiş bir kullanımdır ve “zayıflamak, cılızlaşmak” anlamına gelir. Bu yüzden doğru cevap B435’dir. D seçeneğinde “ince ayrıntı” ifadesi “küçük, dikkat gerektiren/özenli” anlamındadır; zayıflık anlamı yoktur.

Doğru cevap: A

İddia, kanıt ve gerekçe ile desteklendiğinde güçlenir.

1. Soruyu çözümle: Soruda araştırma, kanıt, kaynak, veri, akademik üslup ya da eleştirel okuma ile ilgili ipucunu belirle.
2. En uygun seçeneği belirle: Akademik düşünme ilkelerine en çok uyan seçeneği işaretle.