Bilginizi kullanarak aşağıdaki soruyu yanıtlayınız: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi yoktur?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
Fiilimsiler; fiil kök ya da gövdelerinden türeyip cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan; ancak fiil gibi çekimlenmeyen sözcüklerdir. (İsim-fiil: -ma/-me, -ış/-iş/-uş/-üş, -mak/-mek; Sıfat-fiil: -an/-en, -ası/-esi, -dik/-dık/-duk/-dük, -ecek/-acak, -miş/-mış/-muş/-müş; Zarf-fiil: -ken, -ince, -ip, -erek/-arak, -meden/-madan, -alı/-eli vb.) A seçeneğinde “hazırlanırken” sözcüğü “hazırlan-” fiilinden türemiş zarf-fiildir (-ken). Cümlede “ne zaman?” sorusuna cevap vererek zarf görevinde kullanılmıştır. B seçeneğinde “çıkar çıkmaz” ifadesi zarf-fiil görevi görür. “Çıkar” (geniş zaman çekimi gibi görünse de) “çık-” fiilinin tekrarıyla kalıplaşarak “hemen, anında” anlamı kazanan zarf görevli bir fiilimsi yapısı oluşturur; “ne zaman?” sorusuna cevap verir. C seçeneğinde “anlayınca” sözcüğü zarf-fiildir (-ınca/-ince). “Ne zaman/ hangi durumda?” sorusuna cevap vererek eylemin gerçekleşme şartını/zamanını bildirir. D seçeneğinde “yarınki” sözcüğü sıfat görevinde olsa da fiilden türememiştir; “yarın” isim/zarf köküne gelen “-ki” ekiyle yapılmıştır. Cümlede fiilimsiden türeme bir sözcük bulunmadığı için fiilimsi yoktur. Bu nedenle doğru cevap D’dir.
- Çözüm: Fiilimsiler; fiil kök ya da gövdelerinden türeyip cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan; ancak fiil gibi çekimlenmeyen sözcüklerdir. (İsim-fiil: -ma/-me, -ış/-iş/-uş/-üş, -mak/-mek; Sıfat-fiil: -an/-en, -ası/-esi, -dik/-dık/-duk/-dük, -ecek/-acak, -miş/-mış/-muş/-müş; Zarf-fiil: -ken, -ince, -ip, -erek/-arak, -meden/-madan, -alı/-eli vb.) A seçeneğinde “hazırlanırken” sözcüğü “hazırlan-” fiilinden türemiş zarf-fiildir (-ken). Cümlede “ne zaman?” sorusuna cevap vererek zarf görevinde kullanılmıştır. B seçeneğinde “çıkar çıkmaz” ifadesi zarf-fiil görevi görür. “Çıkar” (geniş zaman çekimi gibi görünse de) “çık-” fiilinin tekrarıyla kalıplaşarak “hemen, anında” anlamı kazanan zarf görevli bir fiilimsi yapısı oluşturur; “ne zaman?” sorusuna cevap verir. C seçeneğinde “anlayınca” sözcüğü zarf-fiildir (-ınca/-ince). “Ne zaman/ hangi durumda?” sorusuna cevap vererek eylemin gerçekleşme şartını/zamanını bildirir. D seçeneğinde “yarınki” sözcüğü sıfat görevinde olsa da fiilden türememiştir; “yarın” isim/zarf köküne gelen “-ki” ekiyle yapılmıştır. Cümlede fiilimsiden türeme bir sözcük bulunmadığı için fiilimsi yoktur. Bu nedenle doğru cevap D’dir.
Fiilimsiler; fiil kök ya da gövdelerinden türeyip cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan; ancak fiil gibi çekimlenmeyen sözcüklerdir. (İsim-fiil: -ma/-me, -ış/-iş/-uş/-üş, -mak/-mek; Sıfat-fiil: -an/-en, -ası/-esi, -dik/-dık/-duk/-dük, -ecek/-acak, -miş/-mış/-muş/-müş; Zarf-fiil: -ken, -ince, -ip, -erek/-arak, -meden/-madan, -alı/-eli vb.) A seçeneğinde “hazırlanırken” sözcüğü “hazırlan-” fiilinden türemiş zarf-fiildir (-ken). Cümlede “ne zaman?” sorusuna cevap vererek zarf görevinde kullanılmıştır. B seçeneğinde “çıkar çıkmaz” ifadesi zarf-fiil görevi görür. “Çıkar” (geniş zaman çekimi gibi görünse de) “çık-” fiilinin tekrarıyla kalıplaşarak “hemen, anında” anlamı kazanan zarf görevli bir fiilimsi yapısı oluşturur; “ne zaman?” sorusuna cevap verir. C seçeneğinde “anlayınca” sözcüğü zarf-fiildir (-ınca/-ince). “Ne zaman/ hangi durumda?” sorusuna cevap vererek eylemin gerçekleşme şartını/zamanını bildirir. D seçeneğinde “yarınki” sözcüğü sıfat görevinde olsa da fiilden türememiştir; “yarın” isim/zarf köküne gelen “-ki” ekiyle yapılmıştır. Cümlede fiilimsiden türeme bir sözcük bulunmadığı için fiilimsi yoktur. Bu nedenle doğru cevap D’dir.