8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: B

Edilgen (pasif) çatıda işi yapan (özne) belli değildir ya da cümlede özellikle söylenmez. Bu tür fiiller genellikle “-l / -n” eklerini alır ve “kim tarafından?” sorusuna cümlede net bir cevap bulunmaz. B seçeneğinde “budandı” fiili “budamak” fiiline “-n” edilgenlik eki getirilerek oluşturulmuştur. Cümlede budama işini kimin yaptığı belirtilmediği için fiil edilgendir. A, C ve D seçeneklerinde ise işi yapan kişi açıkça bellidir: “öğretmen”, “çocuk”, “annem”. Bu cümlelerde fiiller etken çatılıdır.

1. Çözüm: Edilgen (pasif) çatıda işi yapan (özne) belli değildir ya da cümlede özellikle söylenmez. Bu tür fiiller genellikle “-l / -n” eklerini alır ve “kim tarafından?” sorusuna cümlede net bir cevap bulunmaz. B seçeneğinde “budandı” fiili “budamak” fiiline “-n” edilgenlik eki getirilerek oluşturulmuştur. Cümlede budama işini kimin yaptığı belirtilmediği için fiil edilgendir. A, C ve D seçeneklerinde ise işi yapan kişi açıkça bellidir: “öğretmen”, “çocuk”, “annem”. Bu cümlelerde fiiller etken çatılıdır.

Doğru cevap: D

Paragrafta yeşil alanların yararları, kısa yürüyüşün etkisi ve park sayısının artırılması anlatılır. Ancak hangi yaş grubuna daha çok yarar sağladığına değinilmez.

1. Çözüm: Paragrafta yeşil alanların yararları, kısa yürüyüşün etkisi ve park sayısının artırılması anlatılır. Ancak hangi yaş grubuna daha çok yarar sağladığına değinilmez.

Doğru cevap: D

Özne işi kendisi yapıp yine kendisi etkilenmiştir; fiil dönüşlüdür.

1. Çözüm: Özne işi kendisi yapıp yine kendisi etkilenmiştir; fiil dönüşlüdür.

Doğru cevap: C

Paragraf, teknolojinin doğru kullanımda faydalı, amaçsız kullanımda zararlı olabileceğini belirtir. Bu, yararın kullanım amacına ve süresine bağlı olduğunu gösterir.

1. Çözüm: Paragraf, teknolojinin doğru kullanımda faydalı, amaçsız kullanımda zararlı olabileceğini belirtir. Bu, yararın kullanım amacına ve süresine bağlı olduğunu gösterir.

Doğru cevap: A

Eylem karşılıklı yapılmıştır; bu nedenle işteş çatılıdır.

1. Çözüm: Eylem karşılıklı yapılmıştır; bu nedenle işteş çatılıdır.

Doğru cevap: B

Paragrafın ana fikri, öğrenmenin kalıcı olması için çalışmayı küçük parçalara bölmek ve düzenli aralıklarla tekrar etmektir. Metinde “küçük parçalara ayırma”, “düzenli aralıklarla tekrar” ve “kısa ama sık çalışmaların daha kalıcı sonuç vermesi” vurgulanır. A seçeneği, uzun süreli çalışmayı öne çıkarır; oysa paragraf uzun ve aralıksız çalışmanın daha etkili olduğunu söylemez, tam tersini belirtir. C seçeneği, başarıyı yetenek ve dikkate bağlar; paragrafta yetenekten söz edilmez, yöntemden söz edilir. D seçeneği, tek seferde yoğun çalışmayı savunur; paragraf düzenli tekrarın önemini vurguladığı için bu seçenek metne aykırıdır. Bu nedenle paragrafın asıl anlatmak istediği düşünceyi en doğru karşılayan seçenek B’dir.

1. Çözüm: Paragrafın ana fikri, öğrenmenin kalıcı olması için çalışmayı küçük parçalara bölmek ve düzenli aralıklarla tekrar etmektir. Metinde “küçük parçalara ayırma”, “düzenli aralıklarla tekrar” ve “kısa ama sık çalışmaların daha kalıcı sonuç vermesi” vurgulanır. A seçeneği, uzun süreli çalışmayı öne çıkarır; oysa paragraf uzun ve aralıksız çalışmanın daha etkili olduğunu söylemez, tam tersini belirtir. C seçeneği, başarıyı yetenek ve dikkate bağlar; paragrafta yetenekten söz edilmez, yöntemden söz edilir. D seçeneği, tek seferde yoğun çalışmayı savunur; paragraf düzenli tekrarın önemini vurguladığı için bu seçenek metne aykırıdır. Bu nedenle paragrafın asıl anlatmak istediği düşünceyi en doğru karşılayan seçenek B’dir.

Doğru cevap: D

seçeneğiDndeki “kayboldu” fiili, öznenin yaptığı işten yine öznenin etkilendiğini bildirir. “Çocuk, (kendi kendine) kayboldu.” anlamı vardır. Bu nedenle fiil dönüşlüdür. Ayrıca “kaybolmak” fiilinde işi yapan belli değildir; eylem, özne üzerinde gerçekleşmiş gibi görünür ve gerçek bir yapan (özne) cümlede yer almaz. Bu yönüyle fiil edilgenlik özelliği de taşır. 8. Sınıf düzeyinde “kaybolmak, görünmez olmak” gibi fiiller, öznenin hem yapan gibi göründüğü hem de eylemden etkilendiği için dönüşlü; yapanın belirtilmediği için de edilgen özellik gösteren kullanımlara örnek kabul edilir. A, B ve D seçeneklerinde ise fiiller edilgendir (“bildirildi, kontrol edildi, çevrildi”); ancak dönüşlülük yoktur. Çünkü bu cümlelerde işin özne tarafından kendi üzerinde yapıldığı anlamı bulunmaz; eylem özneye dışarıdan uygulanmıştır.

1. Çözüm: seçeneğiDndeki “kayboldu” fiili, öznenin yaptığı işten yine öznenin etkilendiğini bildirir. “Çocuk, (kendi kendine) kayboldu.” anlamı vardır. Bu nedenle fiil dönüşlüdür. Ayrıca “kaybolmak” fiilinde işi yapan belli değildir; eylem, özne üzerinde gerçekleşmiş gibi görünür ve gerçek bir yapan (özne) cümlede yer almaz. Bu yönüyle fiil edilgenlik özelliği de taşır. 8. Sınıf düzeyinde “kaybolmak, görünmez olmak” gibi fiiller, öznenin hem yapan gibi göründüğü hem de eylemden etkilendiği için dönüşlü; yapanın belirtilmediği için de edilgen özellik gösteren kullanımlara örnek kabul edilir. A, B ve D seçeneklerinde ise fiiller edilgendir (“bildirildi, kontrol edildi, çevrildi”); ancak dönüşlülük yoktur. Çünkü bu cümlelerde işin özne tarafından kendi üzerinde yapıldığı anlamı bulunmaz; eylem özneye dışarıdan uygulanmıştır.

Doğru cevap: C

Paragrafta önce ayrıntılı plan yapmanın “hataları azaltabileceği” belirtiliyor; yani yazar planlamayı tamamen reddetmiyor. Ancak hemen ardından, bu yaklaşımın “gereksiz bir bekleyişe” yol açabileceği ve “mükemmel plan” aranırken fırsatın kaçabileceği vurgulanıyor. Son cümlede ana düşünce netleşiyor: Plan yapmak önemlidir ama ilerlemeyi sağlayan şey, bir noktada uygulamaya geçmek ve süreç içinde ortaya çıkan durumlara göre planı güncelleyebilmektir. Bu, plan + eylem + uyarlama dengesini savunur. Seçeneklere bakıldığında: - A, planı gereksiz görür; paragrafla çelişir. - B, planın başarıyı garanti ettiğini söyler; paragraf böyle bir kesinlik vermez. - D, ilk plana bağlı kalmayı savunur; paragraf ise planın güncellenmesi gerektiğini söyler. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesini en doğru veren seçenek C’dir.

1. Çözüm: Paragrafta önce ayrıntılı plan yapmanın “hataları azaltabileceği” belirtiliyor; yani yazar planlamayı tamamen reddetmiyor. Ancak hemen ardından, bu yaklaşımın “gereksiz bir bekleyişe” yol açabileceği ve “mükemmel plan” aranırken fırsatın kaçabileceği vurgulanıyor. Son cümlede ana düşünce netleşiyor: Plan yapmak önemlidir ama ilerlemeyi sağlayan şey, bir noktada uygulamaya geçmek ve süreç içinde ortaya çıkan durumlara göre planı güncelleyebilmektir. Bu, plan + eylem + uyarlama dengesini savunur. Seçeneklere bakıldığında: - A, planı gereksiz görür; paragrafla çelişir. - B, planın başarıyı garanti ettiğini söyler; paragraf böyle bir kesinlik vermez. - D, ilk plana bağlı kalmayı savunur; paragraf ise planın güncellenmesi gerektiğini söyler. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesini en doğru veren seçenek C’dir.

Doğru cevap: A

Dönüşlü fiilde özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir; yani eylem özne üzerinde gerçekleşir. Bu tür fiiller çoğunlukla “-n, -l” ekleriyle kurulur ve cümlede ayrıca bir nesne aranmaz. seçeneğiA187nde “sporcular soyundu” cümlesinde eylemi yapan “sporcular”dır; soyunma eyleminden etkilenen de yine “sporcular”dır. Bu nedenle fiil dönüşlü çatılıdır. A seçeneğinde “arkadaşını aradı” fiili geçişlidir; “arkadaşını” belirtili nesnedir. Dönüşlülük yoktur. C seçeneğinde “çatıyı salladı” fiilinde “çatıyı” belirtili nesnedir; özne (rüzgâr) yaptığı işten etkilenmez, nesne etkilenir. Bu nedenle etken-geçişli yapı vardır. D seçeneğinde “kontrol ettirdi” fiili ettirgen (oldurganlık/ettirgenlik) anlamı taşır; özne işi başkasına yaptırır. Dönüşlü değildir.

1. Çözüm: Dönüşlü fiilde özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir; yani eylem özne üzerinde gerçekleşir. Bu tür fiiller çoğunlukla “-n, -l” ekleriyle kurulur ve cümlede ayrıca bir nesne aranmaz. seçeneğiA187nde “sporcular soyundu” cümlesinde eylemi yapan “sporcular”dır; soyunma eyleminden etkilenen de yine “sporcular”dır. Bu nedenle fiil dönüşlü çatılıdır. A seçeneğinde “arkadaşını aradı” fiili geçişlidir; “arkadaşını” belirtili nesnedir. Dönüşlülük yoktur. C seçeneğinde “çatıyı salladı” fiilinde “çatıyı” belirtili nesnedir; özne (rüzgâr) yaptığı işten etkilenmez, nesne etkilenir. Bu nedenle etken-geçişli yapı vardır. D seçeneğinde “kontrol ettirdi” fiili ettirgen (oldurganlık/ettirgenlik) anlamı taşır; özne işi başkasına yaptırır. Dönüşlü değildir.

Doğru cevap: B

Paragrafın başında, kitabı bitirince “Ne öğrendim?” diye sormanın yaygın olduğu söyleniyor; ancak hemen ardından bazı kitapların doğrudan bilgi vermekten çok düşünme biçimimizi değiştirdiği vurgulanıyor. Devamında okurun durup kendi hayatıyla karşılaştırma yaptığı, sorular sorduğu ve farklı ihtimalleri gördüğü belirtiliyor. Son cümlede de okumanın yalnızca bilgi toplamak olmadığı, bakış açısını genişletmek olduğu açıkça ifade ediliyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, okumanın (özellikle bazı kitapların) bilgi vermekten çok düşünceyi ve bakış açısını geliştirmesi olduğudur. Bu anlamı en doğru karşılayan seçenek B’dir. A seçeneği paragrafın tersini söyler (yalnızca bilgi edinme). C seçeneği paragrafta hiç yoktur. D seçeneği de paragrafla çelişir; çünkü paragraf, okurun kendi hayatıyla ilişki kurmasının okumanın bir parçası olduğunu söyler.

1. Çözüm: Paragrafın başında, kitabı bitirince “Ne öğrendim?” diye sormanın yaygın olduğu söyleniyor; ancak hemen ardından bazı kitapların doğrudan bilgi vermekten çok düşünme biçimimizi değiştirdiği vurgulanıyor. Devamında okurun durup kendi hayatıyla karşılaştırma yaptığı, sorular sorduğu ve farklı ihtimalleri gördüğü belirtiliyor. Son cümlede de okumanın yalnızca bilgi toplamak olmadığı, bakış açısını genişletmek olduğu açıkça ifade ediliyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, okumanın (özellikle bazı kitapların) bilgi vermekten çok düşünceyi ve bakış açısını geliştirmesi olduğudur. Bu anlamı en doğru karşılayan seçenek B’dir. A seçeneği paragrafın tersini söyler (yalnızca bilgi edinme). C seçeneği paragrafta hiç yoktur. D seçeneği de paragrafla çelişir; çünkü paragraf, okurun kendi hayatıyla ilişki kurmasının okumanın bir parçası olduğunu söyler.