8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: B

Fiil çatısında “geçişli fiil”, eylemin bir nesneye yönelmesiyle anlaşılır. Yani “neyi, kimi” sorularına cevap veren bir nesne bulunur. A) “koştular” fiili “neyi/kimi koştular?” sorusuna cevap vermez; nesne alamaz, geçişsizdir. B) “hazırladı” fiili “neyi hazırladı?” sorusuna cevap verir: “akşam yemeğini”. Bu cümlede nesne bulunduğu için fiil geçişlidir. C) “uyudu” fiili “neyi/kimi uyudu?” sorusuna cevap vermez; nesne alamaz, geçişsizdir. D) “yağdı” fiili de “neyi/kimi yağdı?” sorusuna cevap vermez; nesne alamaz, geçişsizdir. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Fiil çatısında “geçişli fiil”, eylemin bir nesneye yönelmesiyle anlaşılır. Yani “neyi, kimi” sorularına cevap veren bir nesne bulunur. A) “koştular” fiili “neyi/kimi koştular?” sorusuna cevap vermez; nesne alamaz, geçişsizdir. B) “hazırladı” fiili “neyi hazırladı?” sorusuna cevap verir: “akşam yemeğini”. Bu cümlede nesne bulunduğu için fiil geçişlidir. C) “uyudu” fiili “neyi/kimi uyudu?” sorusuna cevap vermez; nesne alamaz, geçişsizdir. D) “yağdı” fiili de “neyi/kimi yağdı?” sorusuna cevap vermez; nesne alamaz, geçişsizdir. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: A

Paragrafın başında insanların kitaplar için genellikle “güzeldi/sıkıcıydı” gibi yüzeysel değerlendirmeler yaptığı söyleniyor. Ardından, okuma alışkanlığı kazanmak isteyen biri için asıl önemli olanın kitabın bizde bıraktığı duygu değil, “bize ne kattığını fark etmek” olduğu vurgulanıyor. Devamında “yeni bir bakış açısı sunma, soru sordurma, düşünceyi derinleştirme” gibi katkılardan söz ediliyor ve bu katkıları görmek için not almanın, altı çizili yerleri tekrar gözden geçirmenin yararlı olduğu belirtiliyor. Son cümlede de kitapların böylece düşünceyi geliştiren bir araca dönüştüğü söylenerek ana düşünce pekiştiriliyor. Bu nedenle paragrafın ana fikri, okuma alışkanlığı için kitapların bize kattıklarını fark edip okuduklarımızı değerlendirmemiz gerektiğidir. Bu düşünceyi en doğru biçimde A seçeneği karşılar. B, not almanın amacını “eğlence”ye indirger; C, paragrafın tersine duyguyu ölçüt yapar; D ise kitapları yalnızca “bilgi veren kaynak” olarak sınırlar.

1. Çözüm: Paragrafın başında insanların kitaplar için genellikle “güzeldi/sıkıcıydı” gibi yüzeysel değerlendirmeler yaptığı söyleniyor. Ardından, okuma alışkanlığı kazanmak isteyen biri için asıl önemli olanın kitabın bizde bıraktığı duygu değil, “bize ne kattığını fark etmek” olduğu vurgulanıyor. Devamında “yeni bir bakış açısı sunma, soru sordurma, düşünceyi derinleştirme” gibi katkılardan söz ediliyor ve bu katkıları görmek için not almanın, altı çizili yerleri tekrar gözden geçirmenin yararlı olduğu belirtiliyor. Son cümlede de kitapların böylece düşünceyi geliştiren bir araca dönüştüğü söylenerek ana düşünce pekiştiriliyor. Bu nedenle paragrafın ana fikri, okuma alışkanlığı için kitapların bize kattıklarını fark edip okuduklarımızı değerlendirmemiz gerektiğidir. Bu düşünceyi en doğru biçimde A seçeneği karşılar. B, not almanın amacını “eğlence”ye indirger; C, paragrafın tersine duyguyu ölçüt yapar; D ise kitapları yalnızca “bilgi veren kaynak” olarak sınırlar.

Doğru cevap: B

Edilgen (pasif) çatıda fiili yapan kişi (özne) belli değildir ya da cümlede yer almaz. Bu çatıda yüklem genellikle “-l / -n” eki alır ve işi yapan değil, işten etkilenen öne çıkar. B seçeneğinde “alındı” fiili “-n” ekiyle edilgen yapılmıştır. Cümlede kitabı kimin aldığı söylenmemiştir; yani işi yapan gizlidir. Bu nedenle fiil edilgendir. A, C ve D seçeneklerinde ise işi yapan özne açıkça bellidir: “öğrenciler”, “annem”, “bahçıvan”. Bu cümlelerde fiiller etken çatılıdır.

1. Çözüm: Edilgen (pasif) çatıda fiili yapan kişi (özne) belli değildir ya da cümlede yer almaz. Bu çatıda yüklem genellikle “-l / -n” eki alır ve işi yapan değil, işten etkilenen öne çıkar. B seçeneğinde “alındı” fiili “-n” ekiyle edilgen yapılmıştır. Cümlede kitabı kimin aldığı söylenmemiştir; yani işi yapan gizlidir. Bu nedenle fiil edilgendir. A, C ve D seçeneklerinde ise işi yapan özne açıkça bellidir: “öğrenciler”, “annem”, “bahçıvan”. Bu cümlelerde fiiller etken çatılıdır.

Doğru cevap: B

Paragrafın ilk cümlesinde bir işi öğrenmenin yolu olarak “sürekli yapmak” yani düzenli tekrar vurgulanıyor. Ancak hemen ardından “sadece tekrar etmek yetmez” denilerek asıl mesajın bununla sınırlı olmadığı belirtiliyor. Devamında, yapılan hataların fark edilip düzeltilmesi gerektiği söyleniyor ve “aynı yanlışları sürdürerek çalışmak ilerletmez” ifadesiyle bu düşünce gerekçelendiriliyor. Son cümlede de düzenli çalışmanın yanında eksikleri görüp geliştirmeye zaman ayırmanın önemli olduğu sonucuna varılıyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, düzenli çalışmanın yanı sıra hataları fark edip düzeltmenin de gerekli olduğudur. Bu anlamı en doğru şekilde seçeneğiB657 karşılar. B seçeneği paragrafın “sadece tekrar yetmez” kısmına ters düşer. C seçeneği iki unsuru kıyaslayıp birini daha önemli gösterir; paragrafta böyle bir karşılaştırma yoktur. D seçeneği ise insanların vazgeçememesi gibi farklı bir yargı içerir.

1. Çözüm: Paragrafın ilk cümlesinde bir işi öğrenmenin yolu olarak “sürekli yapmak” yani düzenli tekrar vurgulanıyor. Ancak hemen ardından “sadece tekrar etmek yetmez” denilerek asıl mesajın bununla sınırlı olmadığı belirtiliyor. Devamında, yapılan hataların fark edilip düzeltilmesi gerektiği söyleniyor ve “aynı yanlışları sürdürerek çalışmak ilerletmez” ifadesiyle bu düşünce gerekçelendiriliyor. Son cümlede de düzenli çalışmanın yanında eksikleri görüp geliştirmeye zaman ayırmanın önemli olduğu sonucuna varılıyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, düzenli çalışmanın yanı sıra hataları fark edip düzeltmenin de gerekli olduğudur. Bu anlamı en doğru şekilde seçeneğiB657 karşılar. B seçeneği paragrafın “sadece tekrar yetmez” kısmına ters düşer. C seçeneği iki unsuru kıyaslayıp birini daha önemli gösterir; paragrafta böyle bir karşılaştırma yoktur. D seçeneği ise insanların vazgeçememesi gibi farklı bir yargı içerir.

Doğru cevap: B

şıkkıBnda yüklem “kapandı”dır. Bu fiil “kapanmak” biçiminde -n eki almıştır. “Kapanmak”ta işi yapan dışarıdan biri olarak verilmez; kapı kendi kendine kapanmış gibi anlatılır. Bu nedenle cümlede hem edilgenlik (eylemi yapan açıkça belirtilmemiştir) hem de dönüşlülük (eylem, öznenin kendi üzerinde gerçekleşir: kapı kendi kendine kapanır) birlikte görülür. B şıkkında “karıştırdı” etken çatılıdır; işi yapan (yarışmacı) bellidir ve eylem başkasına değil, nesneye yönelmiştir. Dönüşlü/edilgen değildir. C şıkkında “yıkıldı” edilgendir; işi yapan “belediye” tarafından ifadesiyle belirtilmiştir. Ancak dönüşlü değildir; ev kendi kendini yıkmaz. D şıkkında “düşürdü” ettirgen/etken yapıdadır; çocuk başkasının düşmesine neden olmuştur. Edilgen ya da dönüşlü değildir.

1. Çözüm: şıkkıBnda yüklem “kapandı”dır. Bu fiil “kapanmak” biçiminde -n eki almıştır. “Kapanmak”ta işi yapan dışarıdan biri olarak verilmez; kapı kendi kendine kapanmış gibi anlatılır. Bu nedenle cümlede hem edilgenlik (eylemi yapan açıkça belirtilmemiştir) hem de dönüşlülük (eylem, öznenin kendi üzerinde gerçekleşir: kapı kendi kendine kapanır) birlikte görülür. B şıkkında “karıştırdı” etken çatılıdır; işi yapan (yarışmacı) bellidir ve eylem başkasına değil, nesneye yönelmiştir. Dönüşlü/edilgen değildir. C şıkkında “yıkıldı” edilgendir; işi yapan “belediye” tarafından ifadesiyle belirtilmiştir. Ancak dönüşlü değildir; ev kendi kendini yıkmaz. D şıkkında “düşürdü” ettirgen/etken yapıdadır; çocuk başkasının düşmesine neden olmuştur. Edilgen ya da dönüşlü değildir.

Doğru cevap: A

Paragrafta "Örneğin" ifadesiyle somut bir durum verilerek düşünce desteklenmiştir. Bu, örnekleme yönteminin kullanıldığını gösterir.

1. Çözüm: Paragrafta "Örneğin" ifadesiyle somut bir durum verilerek düşünce desteklenmiştir. Bu, örnekleme yönteminin kullanıldığını gösterir.

Doğru cevap: A

A seçeneğinde “kapandı” fiili “kapan-” köküne “-n” eki getirilerek kurulmuştur. “-n” eki fiili dönüşlü yapabilir: Kapı, kendi kendine kapanma eylemini gerçekleştirir (işi yapan ile işten etkilenen aynı varlıktır). Cümlede kapıyı kapatan belirli bir kişi/özne yoktur; eylem kapının üzerinde gerçekleşir. Ayrıca “Kapı kapandı.” yapısında işi yapan açıkça belirtilmediği için fiil edilgenlik anlamı da taşır; yani eylemin kim tarafından yapıldığı belli değildir. Bu nedenle “kapandı” fiili, bağlama göre hem edilgenlik (yapan belirsiz) hem de dönüşlülük (eylem öznenin kendisi üzerinde) özelliği gösterir. B seçeneğindeki “taşındı”, C seçeneğindeki “çevrildi” ve D seçeneğindeki “giydirildi” fiilleri ise edilgendir; çünkü işi yapan gizlidir ama eylem öznenin kendi kendine yaptığı bir iş değildir. Özellikle “giydirildi” ve “taşındı” gibi fiillerde özne, eylemi gerçekleştirmez; başkası tarafından yapılan işten etkilenir. Bu yüzden doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: A seçeneğinde “kapandı” fiili “kapan-” köküne “-n” eki getirilerek kurulmuştur. “-n” eki fiili dönüşlü yapabilir: Kapı, kendi kendine kapanma eylemini gerçekleştirir (işi yapan ile işten etkilenen aynı varlıktır). Cümlede kapıyı kapatan belirli bir kişi/özne yoktur; eylem kapının üzerinde gerçekleşir. Ayrıca “Kapı kapandı.” yapısında işi yapan açıkça belirtilmediği için fiil edilgenlik anlamı da taşır; yani eylemin kim tarafından yapıldığı belli değildir. Bu nedenle “kapandı” fiili, bağlama göre hem edilgenlik (yapan belirsiz) hem de dönüşlülük (eylem öznenin kendisi üzerinde) özelliği gösterir. B seçeneğindeki “taşındı”, C seçeneğindeki “çevrildi” ve D seçeneğindeki “giydirildi” fiilleri ise edilgendir; çünkü işi yapan gizlidir ama eylem öznenin kendi kendine yaptığı bir iş değildir. Özellikle “giydirildi” ve “taşındı” gibi fiillerde özne, eylemi gerçekleştirmez; başkası tarafından yapılan işten etkilenir. Bu yüzden doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: A

Paragrafta, “aynı anda birçok iş yapmanın” verimli olduğu düşüncesinin yanlış olduğu vurgulanıyor. Dikkatin bölündükçe zayıfladığı, sürekli dikkat değiştirmenin yeniden odaklanma maliyeti oluşturduğu belirtiliyor. Bu durumun sonuçları olarak işin süresinin uzadığı ve hataların arttığı söyleniyor. Son cümlede de verimliliğin, çok iş yapmakta değil, tek bir işe kesintisiz yoğunlaşmakta olduğu açıkça ifade ediliyor. Seçenekler incelendiğinde A şıkkı, paragraftaki ana düşünceyi (tek işe odaklanmanın verimliliği artırması) hem süre hem hata açısından doğru biçimde özetler. B şıkkı metinde geçmeyen “en etkili yöntem” gibi kesin bir yargı ekler. C şıkkı, paragrafın savunduğunun tersine çoklu görevin kısa vadede hız kazandırdığını söyleyerek anlamı saptırır. D şıkkı ise metinde olmayan “teknolojiyi tamamen hayatımızdan çıkarmak” gibi aşırı bir sonuca gider.

1. Çözüm: Paragrafta, “aynı anda birçok iş yapmanın” verimli olduğu düşüncesinin yanlış olduğu vurgulanıyor. Dikkatin bölündükçe zayıfladığı, sürekli dikkat değiştirmenin yeniden odaklanma maliyeti oluşturduğu belirtiliyor. Bu durumun sonuçları olarak işin süresinin uzadığı ve hataların arttığı söyleniyor. Son cümlede de verimliliğin, çok iş yapmakta değil, tek bir işe kesintisiz yoğunlaşmakta olduğu açıkça ifade ediliyor. Seçenekler incelendiğinde A şıkkı, paragraftaki ana düşünceyi (tek işe odaklanmanın verimliliği artırması) hem süre hem hata açısından doğru biçimde özetler. B şıkkı metinde geçmeyen “en etkili yöntem” gibi kesin bir yargı ekler. C şıkkı, paragrafın savunduğunun tersine çoklu görevin kısa vadede hız kazandırdığını söyleyerek anlamı saptırır. D şıkkı ise metinde olmayan “teknolojiyi tamamen hayatımızdan çıkarmak” gibi aşırı bir sonuca gider.

Doğru cevap: C

Dönüşlü fiilde özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir; yani işin yöneldiği varlık da öznenin kendisidir. Bu tür fiiller çoğunlukla “-n / -l” eklerini alabilir; ancak asıl ölçüt, öznenin hem yapan hem etkilenen olmasıdır. seçeneğiC225nde “dağıldı” fiilinde işi yapan da (herkes) işten etkilenen de yine aynı öznedir. “Herkes kendini dağıttı” biçiminde düşünülebilir; özne kendi durumunu değiştirir. Bu nedenle fiil dönüşlü çatılıdır. B seçeneğinde “imzalandı” fiili “müdür tarafından” ifadesiyle kimin yaptığı belirtilen, işi yapanın özne olmadığı **edilgen** (pasif) çatıdır. Özne (belgeler) işi yapmaz, yapılan işten etkilenir. C seçeneğinde “teslim etti” fiilinde özne (çocuk) işi yapar, nesne (cüzdanı) işten etkilenir. Bu, **etken-geçişli** bir kullanımdır; dönüşlülük yoktur. D seçeneğinde “beğenildi” fiili de “ziyaretçiler tarafından” ifadesiyle **edilgen** çatıyı gösterir. Özne (sergi) işi yapmaz; beğenilme eylemine maruz kalır. Bu nedenle doğru cevap **A**’dır.

1. Çözüm: Dönüşlü fiilde özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir; yani işin yöneldiği varlık da öznenin kendisidir. Bu tür fiiller çoğunlukla “-n / -l” eklerini alabilir; ancak asıl ölçüt, öznenin hem yapan hem etkilenen olmasıdır. seçeneğiC225nde “dağıldı” fiilinde işi yapan da (herkes) işten etkilenen de yine aynı öznedir. “Herkes kendini dağıttı” biçiminde düşünülebilir; özne kendi durumunu değiştirir. Bu nedenle fiil dönüşlü çatılıdır. B seçeneğinde “imzalandı” fiili “müdür tarafından” ifadesiyle kimin yaptığı belirtilen, işi yapanın özne olmadığı **edilgen** (pasif) çatıdır. Özne (belgeler) işi yapmaz, yapılan işten etkilenir. C seçeneğinde “teslim etti” fiilinde özne (çocuk) işi yapar, nesne (cüzdanı) işten etkilenir. Bu, **etken-geçişli** bir kullanımdır; dönüşlülük yoktur. D seçeneğinde “beğenildi” fiili de “ziyaretçiler tarafından” ifadesiyle **edilgen** çatıyı gösterir. Özne (sergi) işi yapmaz; beğenilme eylemine maruz kalır. Bu nedenle doğru cevap **A**’dır.

Doğru cevap: B

Paragrafta, bazı insanların hemen büyük hedefe ulaşmak istediği söyleniyor; ancak bunun doğru yaklaşım olmadığı vurgulanıyor. Devamında “başarı, küçük ama düzenli adımlarla gelir” ve “her gün kısa bir süre çalışmak… daha kalıcı sonuçlar doğurur” ifadeleriyle asıl düşünce destekleniyor. A şıkkı paragrafın tersini savunur. C şıkkı “çabuk sonuç” üzerinde durur; paragraf ise “kalıcı sonuç” ve “alışkanlık” vurgusu yapar. D şıkkı dinlenme konusunu öne çıkarır; paragrafta böyle bir ana fikir yoktur. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, düzenli ve küçük çalışmaların zamanla birikerek başarıyı getirmesidir. Doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Paragrafta, bazı insanların hemen büyük hedefe ulaşmak istediği söyleniyor; ancak bunun doğru yaklaşım olmadığı vurgulanıyor. Devamında “başarı, küçük ama düzenli adımlarla gelir” ve “her gün kısa bir süre çalışmak… daha kalıcı sonuçlar doğurur” ifadeleriyle asıl düşünce destekleniyor. A şıkkı paragrafın tersini savunur. C şıkkı “çabuk sonuç” üzerinde durur; paragraf ise “kalıcı sonuç” ve “alışkanlık” vurgusu yapar. D şıkkı dinlenme konusunu öne çıkarır; paragrafta böyle bir ana fikir yoktur. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, düzenli ve küçük çalışmaların zamanla birikerek başarıyı getirmesidir. Doğru cevap B’dir.