8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: C

Dönüşlü fiillerde işi yapan özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir; yani eylem öznenin üzerinde gerçekleşir. Bu tür fiiller çoğunlukla “-n / -l” ekleriyle kurulur ve cümlede ayrı bir nesne bulunmaz. C seçeneğinde “kayboldu” fiilinde kaybolma eylemini gerçekleştiren de bu eylemden etkilenen de “çocuk”tur. “Çocuk, (kendi kendine) kayboldu.” anlamı vardır ve cümlede nesne yoktur. Bu nedenle fiil dönüşlüdür. A seçeneğinde “hazırladı” fiili geçişlidir; “neyi hazırladı?” sorusuna “kahvaltıyı” cevabı verilir. Nesne bulunduğu için dönüşlü değildir. B seçeneğinde “sevindirdi” fiili ettirgendir; “kararlar” özne gibi görünse de eylem başkasını etkiler: “kimi sevindirdi?” → “herkesi”. Bu yapı dönüşlü değil, başkasına etki eden (ettirgen/etken) bir kullanımdır. D seçeneğinde “açıkladı” fiili geçişlidir; “neyi açıkladı?” → “konuyu”. Ayrıca “anlaşılması” sözcüğü edilgen bir isim-fiil yapısıdır; cümlenin yüklemi dönüşlü değildir.

1. Çözüm: Dönüşlü fiillerde işi yapan özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir; yani eylem öznenin üzerinde gerçekleşir. Bu tür fiiller çoğunlukla “-n / -l” ekleriyle kurulur ve cümlede ayrı bir nesne bulunmaz. C seçeneğinde “kayboldu” fiilinde kaybolma eylemini gerçekleştiren de bu eylemden etkilenen de “çocuk”tur. “Çocuk, (kendi kendine) kayboldu.” anlamı vardır ve cümlede nesne yoktur. Bu nedenle fiil dönüşlüdür. A seçeneğinde “hazırladı” fiili geçişlidir; “neyi hazırladı?” sorusuna “kahvaltıyı” cevabı verilir. Nesne bulunduğu için dönüşlü değildir. B seçeneğinde “sevindirdi” fiili ettirgendir; “kararlar” özne gibi görünse de eylem başkasını etkiler: “kimi sevindirdi?” → “herkesi”. Bu yapı dönüşlü değil, başkasına etki eden (ettirgen/etken) bir kullanımdır. D seçeneğinde “açıkladı” fiili geçişlidir; “neyi açıkladı?” → “konuyu”. Ayrıca “anlaşılması” sözcüğü edilgen bir isim-fiil yapısıdır; cümlenin yüklemi dönüşlü değildir.

Doğru cevap: B

Paragrafta bazı kişilerin planı gereğinden fazla uzattığı, bu yüzden işin geciktiği ya da hiç başlamadığı belirtiliyor. Ardından planın gerekli olduğu kabul edilse de planın amacının “işi ertelemek değil, işi kolaylaştırmak” olduğu vurgulanıyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi: Plan yapmak önemlidir; fakat planı uzatıp ertelemeye dönüştürmeden, yeterli hazırlıktan sonra harekete geçmektir. Bu düşünceyi en doğru ve tam karşılayan seçenek B’dir. A ve D seçenekleri plan yapmaktan kaçınmayı/planı bırakmayı önerir; paragraf ise planın gerekli olduğunu açıkça söyler. C seçeneği ise “tüm ayrıntıları kusursuzca belirlemenin başarıyı kesin artıracağı” gibi paragrafta olmayan kesin bir yargı içerir.

1. Çözüm: Paragrafta bazı kişilerin planı gereğinden fazla uzattığı, bu yüzden işin geciktiği ya da hiç başlamadığı belirtiliyor. Ardından planın gerekli olduğu kabul edilse de planın amacının “işi ertelemek değil, işi kolaylaştırmak” olduğu vurgulanıyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi: Plan yapmak önemlidir; fakat planı uzatıp ertelemeye dönüştürmeden, yeterli hazırlıktan sonra harekete geçmektir. Bu düşünceyi en doğru ve tam karşılayan seçenek B’dir. A ve D seçenekleri plan yapmaktan kaçınmayı/planı bırakmayı önerir; paragraf ise planın gerekli olduğunu açıkça söyler. C seçeneği ise “tüm ayrıntıları kusursuzca belirlemenin başarıyı kesin artıracağı” gibi paragrafta olmayan kesin bir yargı içerir.

Doğru cevap: B

Dönüşlü çatıda özne hem işi yapan hem de yapılan işten etkilenen varlıktır. Bu tür fiillerde iş, özneye geri döner; çoğu zaman “kendi kendine” anlamı sezilir. B seçeneğinde “Ali, sabah erkenden yıkandı.” cümlesinde yıkanma işini yapan da Ali’dir, yıkanma işinden etkilenen de Ali’dir. Yani eylem özneye dönmüştür; fiil dönüşlü çatılıdır. A seçeneğinde “oynadı” fiilinde işin özneye dönmesi söz konusu değildir; sadece özne işi yapar (etken). C seçeneğinde “kontrol etti” fiilinde de iş başkasına/nesneye yöneliktir (etken). D seçeneğinde “savurdu” fiilinde işi yapan özne (rüzgâr), etkilenen ise nesnedir (yapraklar); dönüşlülük yoktur.

1. Çözüm: Dönüşlü çatıda özne hem işi yapan hem de yapılan işten etkilenen varlıktır. Bu tür fiillerde iş, özneye geri döner; çoğu zaman “kendi kendine” anlamı sezilir. B seçeneğinde “Ali, sabah erkenden yıkandı.” cümlesinde yıkanma işini yapan da Ali’dir, yıkanma işinden etkilenen de Ali’dir. Yani eylem özneye dönmüştür; fiil dönüşlü çatılıdır. A seçeneğinde “oynadı” fiilinde işin özneye dönmesi söz konusu değildir; sadece özne işi yapar (etken). C seçeneğinde “kontrol etti” fiilinde de iş başkasına/nesneye yöneliktir (etken). D seçeneğinde “savurdu” fiilinde işi yapan özne (rüzgâr), etkilenen ise nesnedir (yapraklar); dönüşlülük yoktur.

Doğru cevap: B

Paragrafta geri dönüşümün yararları “örneğin, benzer şekilde” ifadeleriyle somut örneklerle açıklanmıştır. Bu nedenle örnekleme ağır basar.

1. Çözüm: Paragrafta geri dönüşümün yararları “örneğin, benzer şekilde” ifadeleriyle somut örneklerle açıklanmıştır. Bu nedenle örnekleme ağır basar.

Doğru cevap: D

Fiil çatısında “dönüşlü” fiilde özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir; yani işi yapan da, yapılan da öznenin kendisidir. Dönüşlü fiiller genellikle “-n” ekiyle kurulur (giyinmek, saklanmak, kaybolmak vb.). D seçeneğinde “kayboldu” fiili “kaybolmak”tan gelir ve “-l” ekiyle edilgen gibi görünse de anlamca özne (çocuk) kendi kendine kaybolma durumuna düşmüştür; işi yapan ayrı bir özne yoktur. Bu nedenle fiil dönüşlüdür ve biçim olarak edilgen ekini de taşıdığı için istenen özellikleri birlikte sağlar. A seçeneğinde “yerleşti” etken çatılıdır; özne (herkes) işi doğrudan yapmıştır, edilgenlik/dönüşlülük yoktur. B seçeneğinde “hazırlandı” edilgen çatılıdır; işi yapan belli değildir, özne (toplantı salonu) işi yapan değil, yapılan durumundadır; dönüşlülük yoktur. C seçeneğinde “yazdırıldı” ettirgen-edilgen yapıdadır; “müdür tarafından” ifadesi işi yaptıranı gösterir, özne (rapor) yapılan durumundadır; dönüşlülük yoktur.

1. Çözüm: Fiil çatısında “dönüşlü” fiilde özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir; yani işi yapan da, yapılan da öznenin kendisidir. Dönüşlü fiiller genellikle “-n” ekiyle kurulur (giyinmek, saklanmak, kaybolmak vb.). D seçeneğinde “kayboldu” fiili “kaybolmak”tan gelir ve “-l” ekiyle edilgen gibi görünse de anlamca özne (çocuk) kendi kendine kaybolma durumuna düşmüştür; işi yapan ayrı bir özne yoktur. Bu nedenle fiil dönüşlüdür ve biçim olarak edilgen ekini de taşıdığı için istenen özellikleri birlikte sağlar. A seçeneğinde “yerleşti” etken çatılıdır; özne (herkes) işi doğrudan yapmıştır, edilgenlik/dönüşlülük yoktur. B seçeneğinde “hazırlandı” edilgen çatılıdır; işi yapan belli değildir, özne (toplantı salonu) işi yapan değil, yapılan durumundadır; dönüşlülük yoktur. C seçeneğinde “yazdırıldı” ettirgen-edilgen yapıdadır; “müdür tarafından” ifadesi işi yaptıranı gösterir, özne (rapor) yapılan durumundadır; dönüşlülük yoktur.

Doğru cevap: C

Paragrafın başında, bazı öğrencilerin okurken sadece hızlı bitirmeye odaklandığı söyleniyor ve bunun yeterli olmadığı vurgulanıyor. Ardından okumanın; ipuçlarını yakalama, önemli yerlerin altını çizme ve okunanı kendi cümleleriyle özetleme gibi anlamayı artıran çalışmalarla desteklenmesi gerektiği anlatılıyor. Son cümlede de bu şekilde okuyan kişinin soruları daha kolay çözeceği ve öğrendiklerini daha uzun süre hatırlayacağı belirtilerek ana düşünce pekiştiriliyor. Bu nedenle paragrafın asıl mesajı, okuma sırasında anlamaya yönelik etkinlikler yapmanın öğrenmeyi kalıcı hâle getirdiğidir. Bu düşünceyi en iyi karşılayan seçenek C’dir. A seçeneği, hızlı okumanın her zaman en etkili yöntem olduğunu söyler; paragraf ise bunun tersini savunur. C seçeneği, çözümü tekrar tekrar okumaya bağlar; paragrafta böyle bir vurgu yoktur. D seçeneği ise uzun metin okuma zorunluluğundan bahseder; paragrafın konusu metnin uzunluğu değil, okuma biçimidir.

1. Çözüm: Paragrafın başında, bazı öğrencilerin okurken sadece hızlı bitirmeye odaklandığı söyleniyor ve bunun yeterli olmadığı vurgulanıyor. Ardından okumanın; ipuçlarını yakalama, önemli yerlerin altını çizme ve okunanı kendi cümleleriyle özetleme gibi anlamayı artıran çalışmalarla desteklenmesi gerektiği anlatılıyor. Son cümlede de bu şekilde okuyan kişinin soruları daha kolay çözeceği ve öğrendiklerini daha uzun süre hatırlayacağı belirtilerek ana düşünce pekiştiriliyor. Bu nedenle paragrafın asıl mesajı, okuma sırasında anlamaya yönelik etkinlikler yapmanın öğrenmeyi kalıcı hâle getirdiğidir. Bu düşünceyi en iyi karşılayan seçenek C’dir. A seçeneği, hızlı okumanın her zaman en etkili yöntem olduğunu söyler; paragraf ise bunun tersini savunur. C seçeneği, çözümü tekrar tekrar okumaya bağlar; paragrafta böyle bir vurgu yoktur. D seçeneği ise uzun metin okuma zorunluluğundan bahseder; paragrafın konusu metnin uzunluğu değil, okuma biçimidir.

Doğru cevap: B

Dönüşlü fiillerde işi yapan özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir; yani eylem özneye döner. Bu tür fiiller çoğunlukla "-n" ekiyle yapılır: "giyinmek, yıkanmak, taranmak" gibi. B seçeneğinde "giyindi" fiilinde kişi (özne) kendi kendine giyinmektedir. Eylemi yapan da etkilenen de aynıdır; bu nedenle fiil dönüşlüdür. A seçeneğinde "attı" fiili geçişlidir ve eylem "top" üzerinde gerçekleşir; özne yaptığı işten doğrudan etkilenmez. C seçeneğinde "kontrol etti" fiili nesne (ödev) alır, dönüşlü değildir. D seçeneğinde "salladı" fiilinde özne (rüzgâr) işi yapar, etkilenen "pencereler"dir; dönüşlülük yoktur.

1. Çözüm: Dönüşlü fiillerde işi yapan özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir; yani eylem özneye döner. Bu tür fiiller çoğunlukla "-n" ekiyle yapılır: "giyinmek, yıkanmak, taranmak" gibi. B seçeneğinde "giyindi" fiilinde kişi (özne) kendi kendine giyinmektedir. Eylemi yapan da etkilenen de aynıdır; bu nedenle fiil dönüşlüdür. A seçeneğinde "attı" fiili geçişlidir ve eylem "top" üzerinde gerçekleşir; özne yaptığı işten doğrudan etkilenmez. C seçeneğinde "kontrol etti" fiili nesne (ödev) alır, dönüşlü değildir. D seçeneğinde "salladı" fiilinde özne (rüzgâr) işi yapar, etkilenen "pencereler"dir; dönüşlülük yoktur.

Doğru cevap: B

Paragrafın başında “iyi yapmanın yolu yalnızca uzun saatler ayırmak değildir” denilerek tek başına çok çalışmanın yeterli olmadığı vurgulanıyor. Ardından, aynı süreyi eksikleri fark edip düzeltmeye ayıran kişinin daha hızlı ilerleyeceği belirtiliyor. Örnek olarak, çok soru çözen bir öğrencinin yanlışlarının nedenini araştırmazsa benzer hataları tekrarlayacağı söyleniyor. Son cümlede de gelişimin “çok yapmak”tan önce “doğru yapmak” ve “yanlıştan ders çıkarmak”la başlayacağı açıkça ifade ediliyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, gelişmek için hataların nedenlerini bulup düzeltmeye odaklanmak gerektiğidir. Bu düşünceyi en doğru karşılayan seçenek B’dir. A sadece süreyi artırmayı savunur, C soru çözmeyi tek belirleyici yapar, D ise yanlışın tamamen engellenmesini söyler; bunlar paragrafla uyuşmaz.

1. Çözüm: Paragrafın başında “iyi yapmanın yolu yalnızca uzun saatler ayırmak değildir” denilerek tek başına çok çalışmanın yeterli olmadığı vurgulanıyor. Ardından, aynı süreyi eksikleri fark edip düzeltmeye ayıran kişinin daha hızlı ilerleyeceği belirtiliyor. Örnek olarak, çok soru çözen bir öğrencinin yanlışlarının nedenini araştırmazsa benzer hataları tekrarlayacağı söyleniyor. Son cümlede de gelişimin “çok yapmak”tan önce “doğru yapmak” ve “yanlıştan ders çıkarmak”la başlayacağı açıkça ifade ediliyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, gelişmek için hataların nedenlerini bulup düzeltmeye odaklanmak gerektiğidir. Bu düşünceyi en doğru karşılayan seçenek B’dir. A sadece süreyi artırmayı savunur, C soru çözmeyi tek belirleyici yapar, D ise yanlışın tamamen engellenmesini söyler; bunlar paragrafla uyuşmaz.

Doğru cevap: C

Etken çatıda fiil, işi yapan öznesi belli olan bir cümlede kullanılır. Yani “kim yaptı?” sorusuna cümle içinden açıkça cevap bulunur. A seçeneğinde “dağıtıldı” fiili edilgendir; işi yapan “öğretmen” olsa da “tarafından” sözüyle verilmiş, fiil edilgen (-l/-n) yapıdadır. B seçeneğinde “yatılacak” fiili edilgen/özneleri belirsiz bir kullanımdır; “kim yatacak?” sorusunun öznesi cümlede açıkça yoktur. C seçeneğinde “terk etti” fiilinin öznesi “Öğrenciler”dir ve işi yapan açıkça bellidir. Bu nedenle fiil etken çatılıdır. D seçeneğinde “kapandı” fiili dönüşlü/oluş bildiren bir kullanımdır; işin özne tarafından bilinçli olarak yapılması anlamı yoktur. Etken çatıyı en net karşılayan seçenek C’dir.

1. Çözüm: Etken çatıda fiil, işi yapan öznesi belli olan bir cümlede kullanılır. Yani “kim yaptı?” sorusuna cümle içinden açıkça cevap bulunur. A seçeneğinde “dağıtıldı” fiili edilgendir; işi yapan “öğretmen” olsa da “tarafından” sözüyle verilmiş, fiil edilgen (-l/-n) yapıdadır. B seçeneğinde “yatılacak” fiili edilgen/özneleri belirsiz bir kullanımdır; “kim yatacak?” sorusunun öznesi cümlede açıkça yoktur. C seçeneğinde “terk etti” fiilinin öznesi “Öğrenciler”dir ve işi yapan açıkça bellidir. Bu nedenle fiil etken çatılıdır. D seçeneğinde “kapandı” fiili dönüşlü/oluş bildiren bir kullanımdır; işin özne tarafından bilinçli olarak yapılması anlamı yoktur. Etken çatıyı en net karşılayan seçenek C’dir.

Doğru cevap: A

Paragrafta yazar, yalnızca sonuca odaklanmanın süreci değersizleştirdiğini söylüyor. Ardından öğrenmenin; deneme-yanılma, küçük ilerlemeler ve deneyimlerle gerçekleştiğini vurguluyor. Ayrıca “Hata yapmak, doğru yolu bulmanın doğal bir parçasıdır.” cümlesiyle hataların öğrenme sürecindeki yerini açıkça belirtip, son cümlede de hedefe ulaşmak kadar hedefe giderken edinilen deneyimlerin de önemli olduğunu ifade ediyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, öğrenme sürecinde hataların doğal olduğu ve sürecin sonuç kadar değerli olduğudur. Bu anlamı en doğru karşılayan seçenek A’dir. Diğer seçenekler ise ya paragrafla çelişir (A ve D) ya da paragrafta vurgulanmayan bir düşünceyi öne çıkarır (C).

1. Çözüm: Paragrafta yazar, yalnızca sonuca odaklanmanın süreci değersizleştirdiğini söylüyor. Ardından öğrenmenin; deneme-yanılma, küçük ilerlemeler ve deneyimlerle gerçekleştiğini vurguluyor. Ayrıca “Hata yapmak, doğru yolu bulmanın doğal bir parçasıdır.” cümlesiyle hataların öğrenme sürecindeki yerini açıkça belirtip, son cümlede de hedefe ulaşmak kadar hedefe giderken edinilen deneyimlerin de önemli olduğunu ifade ediyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, öğrenme sürecinde hataların doğal olduğu ve sürecin sonuç kadar değerli olduğudur. Bu anlamı en doğru karşılayan seçenek A’dir. Diğer seçenekler ise ya paragrafla çelişir (A ve D) ya da paragrafta vurgulanmayan bir düşünceyi öne çıkarır (C).