8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: A

Bir cümlenin **yapısına göre birleşik** sayılabilmesi için içinde **birden fazla yargı** bulunmalı; yani genellikle bir **temel cümle** ve ona bağlı bir **yan cümlecik** (şart, zarf-fiil, sıfat-fiil, isim-fiil vb.) yer almalıdır. Ayrıca cümlenin **fiil cümlesi** olabilmesi için yükleminin çekimli bir **fiil** olması gerekir. **A seçeneği:** “Sınav bitince dışarı çıkıp arkadaşlarımla buluştum.” cümlesinde temel yargı **“buluştum”**dur (çekimli fiil → **fiil cümlesi**). “Sınav bitince” kısmı **-ince** zarf-fiil ekiyle kurulmuş **yan cümlecik** oluşturur; ayrıca “dışarı çıkıp” da zarf-fiil yapısıyla temel yargıya bağlanır. Bu nedenle cümle **birleşik yapılıdır** ve **fiil cümlesidir**. **B seçeneği:** Yüklem “hatıradır” isim soyludur → **isim cümlesi**. Yapıca da tek yargı vardır → birleşik değildir. **C seçeneği:** “kolay değil” yüklemi isim soyludur → **isim cümlesi**. “Ne kadar uğraşsa da” yan cümlecik içerdiği için yapıca birleşik olsa da fiil cümlesi olmadığı için elenir. **D seçeneği:** Yüklem “alışkanlıktır” isim soyludur → **isim cümlesi**. “Kitap okumak” isim-fiil grubudur; cümle tek yargılıdır, birleşik sayılmaz. Bu yüzden doğru cevap **A**dır.

1. Çözüm: Bir cümlenin **yapısına göre birleşik** sayılabilmesi için içinde **birden fazla yargı** bulunmalı; yani genellikle bir **temel cümle** ve ona bağlı bir **yan cümlecik** (şart, zarf-fiil, sıfat-fiil, isim-fiil vb.) yer almalıdır. Ayrıca cümlenin **fiil cümlesi** olabilmesi için yükleminin çekimli bir **fiil** olması gerekir. **A seçeneği:** “Sınav bitince dışarı çıkıp arkadaşlarımla buluştum.” cümlesinde temel yargı **“buluştum”**dur (çekimli fiil → **fiil cümlesi**). “Sınav bitince” kısmı **-ince** zarf-fiil ekiyle kurulmuş **yan cümlecik** oluşturur; ayrıca “dışarı çıkıp” da zarf-fiil yapısıyla temel yargıya bağlanır. Bu nedenle cümle **birleşik yapılıdır** ve **fiil cümlesidir**. **B seçeneği:** Yüklem “hatıradır” isim soyludur → **isim cümlesi**. Yapıca da tek yargı vardır → birleşik değildir. **C seçeneği:** “kolay değil” yüklemi isim soyludur → **isim cümlesi**. “Ne kadar uğraşsa da” yan cümlecik içerdiği için yapıca birleşik olsa da fiil cümlesi olmadığı için elenir. **D seçeneği:** Yüklem “alışkanlıktır” isim soyludur → **isim cümlesi**. “Kitap okumak” isim-fiil grubudur; cümle tek yargılıdır, birleşik sayılmaz. Bu yüzden doğru cevap **A**dır.

Doğru cevap: A

Dönüşlü çatıda özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir. Bu tür fiiller genellikle “-n / -l” ekini alır ve “kendi kendine” anlamı sezdirir. A seçeneğinde “yıkandı” fiilinde işi yapan da (çocuk), işten etkilenen de yine çocuktur. Yani çocuk “kendi kendini yıkamıştır”; fiil dönüşlüdür. B’de “kapandı” fiili öznenin yaptığı bir işi değil, kapının kendiliğinden gerçekleşen durumunu bildirir (oluş fiili). C’de “anlattı” fiilinde özne işi başkasına yöneltir; etkilenen “konu/öğrenciler”dir, dönüşlülük yoktur. D’de “sulandı” fiili edilgendir; işi yapan belli değildir, çiçekler yapılan işten etkilenmiştir.

1. Çözüm: Dönüşlü çatıda özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir. Bu tür fiiller genellikle “-n / -l” ekini alır ve “kendi kendine” anlamı sezdirir. A seçeneğinde “yıkandı” fiilinde işi yapan da (çocuk), işten etkilenen de yine çocuktur. Yani çocuk “kendi kendini yıkamıştır”; fiil dönüşlüdür. B’de “kapandı” fiili öznenin yaptığı bir işi değil, kapının kendiliğinden gerçekleşen durumunu bildirir (oluş fiili). C’de “anlattı” fiilinde özne işi başkasına yöneltir; etkilenen “konu/öğrenciler”dir, dönüşlülük yoktur. D’de “sulandı” fiili edilgendir; işi yapan belli değildir, çiçekler yapılan işten etkilenmiştir.

Doğru cevap: B

Paragrafta iki farklı çalışma biçimi anlatılıyor: Bazıları en zor kısmı önce yapıyor, bazıları ise kolay adımlarla başlayıp sonra zor kısma geçiyor. Son cümlede ise belirleyici bir yargı veriliyor: “Hangi yöntemin daha iyi olduğu, kişinin çalışma alışkanlıklarına ve kendini nasıl daha verimli hissettiğine bağlıdır.” Bu ifade, tek bir yöntemi kesin olarak üstün görmediğini; seçimin kişiye göre değiştiğini gösterir. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi “Çalışma yönteminin seçimi, kişinin alışkanlıklarına göre değişir.” anlamındaki seçeneğiB534dir. A, B ve D seçenekleri ise “tek doğru”, “her zaman”, “en etkili” gibi kesin yargılar içerdiği için paragrafla uyuşmaz.

1. Çözüm: Paragrafta iki farklı çalışma biçimi anlatılıyor: Bazıları en zor kısmı önce yapıyor, bazıları ise kolay adımlarla başlayıp sonra zor kısma geçiyor. Son cümlede ise belirleyici bir yargı veriliyor: “Hangi yöntemin daha iyi olduğu, kişinin çalışma alışkanlıklarına ve kendini nasıl daha verimli hissettiğine bağlıdır.” Bu ifade, tek bir yöntemi kesin olarak üstün görmediğini; seçimin kişiye göre değiştiğini gösterir. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi “Çalışma yönteminin seçimi, kişinin alışkanlıklarına göre değişir.” anlamındaki seçeneğiB534dir. A, B ve D seçenekleri ise “tek doğru”, “her zaman”, “en etkili” gibi kesin yargılar içerdiği için paragrafla uyuşmaz.

Doğru cevap: D

Dekor sahnedeki mekânı ve atmosferi oluşturmaya yardım eder.

1. Sanatsal ipucunu bul: Soruda sanat eseri, estetik duyarlık, eleştiri, imge, kültür ya da sanatçı tutumuyla ilgili ipucunu belirle.
2. Yorumu metinle eşleştir: Seçenekleri ana düşünce, anlatım özelliği ve sanat eserine yaklaşım bakımından karşılaştır.

Doğru cevap: D

Destanlar milletlerin ortak hafızasını, kahramanlıklarını ve önemli olaylarını anlatır.

1. Anlatı unsurunu belirle: Soruda destan, halk hikâyesi, kahraman, olay örgüsü, anlatıcı veya millî kültür unsurlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Metnin türüne, ana düşüncesine ve anlatı geleneğinin özelliklerine uygun seçeneği işaretle.

Doğru cevap: B

Cümleler yapı bakımından; basit (tek yargı), birleşik (birden fazla yargı; fiilimsi/şart/ki vb. ile), sıralı (en az iki bağımsız cümle; virgül ya da bağlaçla), bağlı (iki bağımsız cümle; ama, çünkü, ve vb. bağlaçlarla) olarak incelenir. A seçeneğinde “buluşup” fiilimsi (zarf-fiil) olduğu için tek yüklem “yürüdüm”dür. Yani tek yargı vardır; cümle fiilimsiyle genişlediğinden birleşik cümle kabul edilir. B seçeneğinde “gidip” zarf-fiildir; asıl yüklem “aldım”dır. Tek yargı bulunduğu için bu da fiilimsiyle kurulmuş birleşik cümledir. D seçeneğinde “uğrayıp” zarf-fiildir; asıl yüklem “yaptık”tır. Tek yargı vardır; fiilimsiyle kurulduğundan birleşik cümledir. seçeneğiB662nde ise “Ders çalıştım” ve “ödevlerimi bitirdim” olmak üzere iki ayrı yüklem ve iki ayrı yargı vardır. Bu iki bağımsız cümle “ve” bağlacıyla bağlandığı için yapı bakımından diğerlerinden farklı olarak bağlı (iki yargılı) cümledir.

1. Çözüm: Cümleler yapı bakımından; basit (tek yargı), birleşik (birden fazla yargı; fiilimsi/şart/ki vb. ile), sıralı (en az iki bağımsız cümle; virgül ya da bağlaçla), bağlı (iki bağımsız cümle; ama, çünkü, ve vb. bağlaçlarla) olarak incelenir. A seçeneğinde “buluşup” fiilimsi (zarf-fiil) olduğu için tek yüklem “yürüdüm”dür. Yani tek yargı vardır; cümle fiilimsiyle genişlediğinden birleşik cümle kabul edilir. B seçeneğinde “gidip” zarf-fiildir; asıl yüklem “aldım”dır. Tek yargı bulunduğu için bu da fiilimsiyle kurulmuş birleşik cümledir. D seçeneğinde “uğrayıp” zarf-fiildir; asıl yüklem “yaptık”tır. Tek yargı vardır; fiilimsiyle kurulduğundan birleşik cümledir. seçeneğiB662nde ise “Ders çalıştım” ve “ödevlerimi bitirdim” olmak üzere iki ayrı yüklem ve iki ayrı yargı vardır. Bu iki bağımsız cümle “ve” bağlacıyla bağlandığı için yapı bakımından diğerlerinden farklı olarak bağlı (iki yargılı) cümledir.

Doğru cevap: B

B şıkkındaki cümlede fiil “çıkıldı”dır. Bu fiil “çık-” köküne “-ıl” edilgenlik eki getirilerek kurulmuştur. Edilgen çatıda işi yapan (özne) belli değildir; cümlede işi kimin yaptığı açıkça söylenmez. Ayrıca “yola çıkmak” eylemi, doğası gereği kişinin kendi yaptığı ve yine kendisini etkileyen bir eylem olduğundan (başkasına yönelmeyen, öznenin kendi üzerinde gerçekleşen bir durum), bu kullanım dönüşlülük anlamı da taşır. Yani “çıkıldı” hem yapanı belirsiz olduğu için edilgen, hem de eylem öznenin kendi üzerinde gerçekleştiği için dönüşlü anlamlıdır. Diğer seçenekler: A’da “dağıldı” etken-dönüşlü görünümlü olsa da edilgenlik eki yoktur. C’de “danıştık” etken ve geçişlidir (nesne “bu konuyu”). D’de “oynadı” etken ve geçişsizdir; edilgenlik/dönüşlülük yoktur.

1. Çözüm: B şıkkındaki cümlede fiil “çıkıldı”dır. Bu fiil “çık-” köküne “-ıl” edilgenlik eki getirilerek kurulmuştur. Edilgen çatıda işi yapan (özne) belli değildir; cümlede işi kimin yaptığı açıkça söylenmez. Ayrıca “yola çıkmak” eylemi, doğası gereği kişinin kendi yaptığı ve yine kendisini etkileyen bir eylem olduğundan (başkasına yönelmeyen, öznenin kendi üzerinde gerçekleşen bir durum), bu kullanım dönüşlülük anlamı da taşır. Yani “çıkıldı” hem yapanı belirsiz olduğu için edilgen, hem de eylem öznenin kendi üzerinde gerçekleştiği için dönüşlü anlamlıdır. Diğer seçenekler: A’da “dağıldı” etken-dönüşlü görünümlü olsa da edilgenlik eki yoktur. C’de “danıştık” etken ve geçişlidir (nesne “bu konuyu”). D’de “oynadı” etken ve geçişsizdir; edilgenlik/dönüşlülük yoktur.

Doğru cevap: D

Paragrafta, bazı insanların “en doğru yöntemi” arayıp “her ayrıntıyı kusursuzlaştırmaya” çalıştığı söyleniyor. Ancak bunun “çoğu zaman işi geciktirdiği” belirtilerek bu tutumun olumsuz sonucu vurgulanıyor. Devamında “mükemmeli ararken denemeye ve ilerlemeye yeterince fırsat kalmaz” denilerek asıl sorun açıklanıyor. Son cümlede ise “küçük hatalarla da olsa başlamak” gerektiği, böylece “zamanla daha iyi sonuçlara” ulaşılacağı ifade ediliyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, mükemmeliyetçiliğin ilerlemeyi geciktirdiği ve işe başlamayı zorlaştırdığıdır. Bu düşünceyi en doğru şekilde seçeneğiD590 karşılar. A seçeneği paragrafın tam tersini savunur. C ayrıntıları tamamen yok saymayı önerir; paragraf ise ayrıntı yerine “başlamayı ve ilerlemeyi” öne çıkarır. D ise başkalarını taklit etmeyi savunur; paragrafta böyle bir vurgu yoktur.

1. Çözüm: Paragrafta, bazı insanların “en doğru yöntemi” arayıp “her ayrıntıyı kusursuzlaştırmaya” çalıştığı söyleniyor. Ancak bunun “çoğu zaman işi geciktirdiği” belirtilerek bu tutumun olumsuz sonucu vurgulanıyor. Devamında “mükemmeli ararken denemeye ve ilerlemeye yeterince fırsat kalmaz” denilerek asıl sorun açıklanıyor. Son cümlede ise “küçük hatalarla da olsa başlamak” gerektiği, böylece “zamanla daha iyi sonuçlara” ulaşılacağı ifade ediliyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, mükemmeliyetçiliğin ilerlemeyi geciktirdiği ve işe başlamayı zorlaştırdığıdır. Bu düşünceyi en doğru şekilde seçeneğiD590 karşılar. A seçeneği paragrafın tam tersini savunur. C ayrıntıları tamamen yok saymayı önerir; paragraf ise ayrıntı yerine “başlamayı ve ilerlemeyi” öne çıkarır. D ise başkalarını taklit etmeyi savunur; paragrafta böyle bir vurgu yoktur.

Doğru cevap: B

Estetik okuma, duygunun hangi sanatsal araçlarla kurulduğunu sorgular.

1. Sanatsal ipucunu bul: Soruda sanat eseri, estetik duyarlık, eleştiri, imge, kültür ya da sanatçı tutumuyla ilgili ipucunu belirle.
2. Yorumu metinle eşleştir: Seçenekleri ana düşünce, anlatım özelliği ve sanat eserine yaklaşım bakımından karşılaştır.

Doğru cevap: A

Halk hikâyeleri ve destanlar toplumun değerlerini yansıtabilir.

1. Anlatı unsurunu belirle: Soruda destan, halk hikâyesi, kahraman, olay örgüsü, anlatıcı veya millî kültür unsurlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Metnin türüne, ana düşüncesine ve anlatı geleneğinin özelliklerine uygun seçeneği işaretle.