8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: B

Paragraf, şehir yaşamının yorduğunu ve doğaya çıkmanın zihni dinlendirdiğini anlatır. Bu nedenle en uygun başlık, doğanın insan üzerindeki etkisini vurgulayan seçenektir.

1. Çözüm: Paragraf, şehir yaşamının yorduğunu ve doğaya çıkmanın zihni dinlendirdiğini anlatır. Bu nedenle en uygun başlık, doğanın insan üzerindeki etkisini vurgulayan seçenektir.

Doğru cevap: C

Bir cümlenin **yapısına göre birleşik cümle** sayılabilmesi için içinde **en az bir yan cümlecik** (fiilimsiyle ya da şart/ki vb. yapılarla kurulmuş) bulunmalıdır. ** seçeneğiC166**: “Hava soğuyunca herkes içeri girdi.” cümlesinde **“soğuyunca”** sözcüğü **-ınca/-ince** zarf-fiil eki almıştır. Bu bölüm (**Hava soğuyunca**) yan cümlecik görevindedir; asıl yargı ise **“herkes içeri girdi”** kısmındadır. Bu nedenle cümle **birleşik cümledir**. **A seçeneği**: “... gittim ve... çalıştım.” ifadesinde **iki ayrı yargı** vardır ve **bağlaçla** bağlanmıştır. Bu, **sıralı/bağlı cümle** özelliği gösterir; birleşik cümle değildir. **C seçeneği**: Tek yargı içerir (“beğendim”), yan cümlecik yoktur. Bu nedenle **basit cümledir**. **D seçeneği**: “Erken kalktım,... yetiştim.” iki ayrı yargının virgülle sıralanmasıdır; **sıralı cümledir**, birleşik değildir.

1. Çözüm: Bir cümlenin **yapısına göre birleşik cümle** sayılabilmesi için içinde **en az bir yan cümlecik** (fiilimsiyle ya da şart/ki vb. yapılarla kurulmuş) bulunmalıdır. ** seçeneğiC166**: “Hava soğuyunca herkes içeri girdi.” cümlesinde **“soğuyunca”** sözcüğü **-ınca/-ince** zarf-fiil eki almıştır. Bu bölüm (**Hava soğuyunca**) yan cümlecik görevindedir; asıl yargı ise **“herkes içeri girdi”** kısmındadır. Bu nedenle cümle **birleşik cümledir**. **A seçeneği**: “... gittim ve... çalıştım.” ifadesinde **iki ayrı yargı** vardır ve **bağlaçla** bağlanmıştır. Bu, **sıralı/bağlı cümle** özelliği gösterir; birleşik cümle değildir. **C seçeneği**: Tek yargı içerir (“beğendim”), yan cümlecik yoktur. Bu nedenle **basit cümledir**. **D seçeneği**: “Erken kalktım,... yetiştim.” iki ayrı yargının virgülle sıralanmasıdır; **sıralı cümledir**, birleşik değildir.

Doğru cevap: A

Fiil çatısında edilgen (pasif) fiillerde işi yapan belli değildir; cümlede özne işi yapan değil, işten etkilenen konumdadır. Edilgenlik genellikle “-l / -n” ekleriyle kurulur: “okun-”, “yazıl-”, “silin-” gibi. A seçeneğinde “okundu” fiili “oku-” köküne “-n” edilgenlik eki getirilerek “okun-” biçimine dönüşmüştür. Cümlede işi yapan açıkça özne olarak verilmemiştir; “öğretmen tarafından” ifadesi yalnızca yapanı belirten bir dolaylı tümleçtir, özne değildir. Bu nedenle fiil edilgendir. B seçeneğinde “okudu” etken fiildir; işi yapan özne “öğretmen”dir. C seçeneğinde “teslim etti” etken çatılıdır; işi yapan “öğrenciler”dir. D seçeneğinde “okutttu” (okuttu) ettirgen çatılıdır; özne başkasına yaptırmaktadır. Bu yüzden doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: Fiil çatısında edilgen (pasif) fiillerde işi yapan belli değildir; cümlede özne işi yapan değil, işten etkilenen konumdadır. Edilgenlik genellikle “-l / -n” ekleriyle kurulur: “okun-”, “yazıl-”, “silin-” gibi. A seçeneğinde “okundu” fiili “oku-” köküne “-n” edilgenlik eki getirilerek “okun-” biçimine dönüşmüştür. Cümlede işi yapan açıkça özne olarak verilmemiştir; “öğretmen tarafından” ifadesi yalnızca yapanı belirten bir dolaylı tümleçtir, özne değildir. Bu nedenle fiil edilgendir. B seçeneğinde “okudu” etken fiildir; işi yapan özne “öğretmen”dir. C seçeneğinde “teslim etti” etken çatılıdır; işi yapan “öğrenciler”dir. D seçeneğinde “okutttu” (okuttu) ettirgen çatılıdır; özne başkasına yaptırmaktadır. Bu yüzden doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: D

Paragraf, şehri anlamak için günlük yaşamın ayrıntılarına bakmak gerektiğini söyler. Buradan, şehrin kimliğinin ayrıntılarda saklı olduğu sonucu çıkar.

1. Çözüm: Paragraf, şehri anlamak için günlük yaşamın ayrıntılarına bakmak gerektiğini söyler. Buradan, şehrin kimliğinin ayrıntılarda saklı olduğu sonucu çıkar.

Doğru cevap: D

seçeneğiDnde yüklem "sensin" ek-fiil almış bir isim soylu sözcüktür; bu yüzden isim cümlesidir. Diğerlerinde yüklem çekimli fiildir.

1. Çözüm: seçeneğiDnde yüklem "sensin" ek-fiil almış bir isim soylu sözcüktür; bu yüzden isim cümlesidir. Diğerlerinde yüklem çekimli fiildir.

Doğru cevap: A

İşteş (karşılıklı) çatıda eylem, en az iki kişi tarafından **birbirine karşı** yapılır; yani işin gerçekleşmesi için karşılıklılık gerekir. Bu çatı genellikle fiile gelen **-ış / -iş / -uş / -üş** ekiyle kurulur (ör. görüşmek, konuşmak, tartışmak, öpüşmek, sarılmak). A seçeneğinde “**sarıldılar**” fiili, iki arkadaşın **birbirine** sarılmasıyla gerçekleşir; eylem karşılıklıdır. Bu nedenle fiil işteş çatılıdır. B seçeneğinde “**tamir edildi**” edilgen çatı vardır; işi yapan belli değildir, iş özne tarafından yapılmaz. C seçeneğinde “**yaşadı**” etken bir fiildir; karşılıklılık ya da birlikte yapma anlamı yoktur. D seçeneğinde “**açıkladı**” etken fiildir; özne (müdür) işi yapar, karşılıklı bir eylem söz konusu değildir. Bu nedenle doğru cevap **A**’dır.

1. Çözüm: İşteş (karşılıklı) çatıda eylem, en az iki kişi tarafından **birbirine karşı** yapılır; yani işin gerçekleşmesi için karşılıklılık gerekir. Bu çatı genellikle fiile gelen **-ış / -iş / -uş / -üş** ekiyle kurulur (ör. görüşmek, konuşmak, tartışmak, öpüşmek, sarılmak). A seçeneğinde “**sarıldılar**” fiili, iki arkadaşın **birbirine** sarılmasıyla gerçekleşir; eylem karşılıklıdır. Bu nedenle fiil işteş çatılıdır. B seçeneğinde “**tamir edildi**” edilgen çatı vardır; işi yapan belli değildir, iş özne tarafından yapılmaz. C seçeneğinde “**yaşadı**” etken bir fiildir; karşılıklılık ya da birlikte yapma anlamı yoktur. D seçeneğinde “**açıkladı**” etken fiildir; özne (müdür) işi yapar, karşılıklı bir eylem söz konusu değildir. Bu nedenle doğru cevap **A**’dır.

Doğru cevap: B

Paragrafta kitap biriktirmenin okuma sanılması eleştirilir. Yazar, okumanın düşünme ve içselleştirmeyle değer kazandığını belirtir.

1. Çözüm: Paragrafta kitap biriktirmenin okuma sanılması eleştirilir. Yazar, okumanın düşünme ve içselleştirmeyle değer kazandığını belirtir.

Doğru cevap: B

B’de yüklem “doktor olmak” isim soyludur; fiil çekimi yoktur. Bu yüzden isim cümlesidir. Diğer seçeneklerde yüklem çekimli fiildir.

1. Çözüm: B’de yüklem “doktor olmak” isim soyludur; fiil çekimi yoktur. Bu yüzden isim cümlesidir. Diğer seçeneklerde yüklem çekimli fiildir.

Doğru cevap: B

Etken çatıda özne bellidir ve işi/eylemi bizzat kendisi yapar. Yani yüklem “kim yaptı?” sorusuna açık bir özneyle cevap verir. A seçeneğinde “açıklandı” fiili, işi yapanı belirtmez; “sonuçlar” işi yapan değil, işten etkilenen durumundadır. Bu nedenle edilgendir. B seçeneğinde “anlatıldı” fiilinde de işi yapan kişi belirtilmemiştir; “proje” anlatma işini yapmaz. Bu nedenle edilgendir. seçeneğiB387nde “Öğrenciler... oynadı.” cümlesinde işi yapan özne açıkça “öğrenciler”dir ve eylemi kendileri gerçekleştirir. Bu yüzden fiil etken çatılıdır. D seçeneğinde “konuşuldu” fiilinde konuşma işini kimin yaptığı belli değildir; özne gizlenmiştir. Bu nedenle edilgendir. Doğru cevap: B663

1. Çözüm: Etken çatıda özne bellidir ve işi/eylemi bizzat kendisi yapar. Yani yüklem “kim yaptı?” sorusuna açık bir özneyle cevap verir. A seçeneğinde “açıklandı” fiili, işi yapanı belirtmez; “sonuçlar” işi yapan değil, işten etkilenen durumundadır. Bu nedenle edilgendir. B seçeneğinde “anlatıldı” fiilinde de işi yapan kişi belirtilmemiştir; “proje” anlatma işini yapmaz. Bu nedenle edilgendir. seçeneğiB387nde “Öğrenciler... oynadı.” cümlesinde işi yapan özne açıkça “öğrenciler”dir ve eylemi kendileri gerçekleştirir. Bu yüzden fiil etken çatılıdır. D seçeneğinde “konuşuldu” fiilinde konuşma işini kimin yaptığı belli değildir; özne gizlenmiştir. Bu nedenle edilgendir. Doğru cevap: B663

Doğru cevap: A

Paragrafın başında “hızlı hareket etmenin şart olduğu” düşüncesinin yaygın olduğu söyleniyor; ancak hemen ardından “bazı işler aceleye gelmez” denilerek bu görüşe karşı çıkılıyor. Yani yazar, hızın tek başına yeterli olmadığını vurguluyor. Devamında, hız dikkatle birleşmezse “küçük ayrıntıların gözden kaçacağı” ve “küçük bir hatanın büyük bir soruna dönüşeceği” belirtiliyor. Bu da acele etmenin, başlangıçta zaman kazandırıyor gibi görünse bile sonradan telafi süreciyle daha fazla zaman ve emek kaybettireceğini gösterir. Son cümlede ana fikir açıkça veriliyor: “Önemli olan en kısa sürede bitirmek değil, doğru ve sağlam biçimde ilerlemektir.” Bu düşünceyi en doğru ve eksiksiz karşılayan seçenek A’dır. Diğer seçenekler ya hızın üstünlüğünü savunur (B), ayrıntıları önemsizleştirir (C) ya da paragrafta olmayan bir biçimde hataları normalleştirip deneyime bağlar (D).

1. Çözüm: Paragrafın başında “hızlı hareket etmenin şart olduğu” düşüncesinin yaygın olduğu söyleniyor; ancak hemen ardından “bazı işler aceleye gelmez” denilerek bu görüşe karşı çıkılıyor. Yani yazar, hızın tek başına yeterli olmadığını vurguluyor. Devamında, hız dikkatle birleşmezse “küçük ayrıntıların gözden kaçacağı” ve “küçük bir hatanın büyük bir soruna dönüşeceği” belirtiliyor. Bu da acele etmenin, başlangıçta zaman kazandırıyor gibi görünse bile sonradan telafi süreciyle daha fazla zaman ve emek kaybettireceğini gösterir. Son cümlede ana fikir açıkça veriliyor: “Önemli olan en kısa sürede bitirmek değil, doğru ve sağlam biçimde ilerlemektir.” Bu düşünceyi en doğru ve eksiksiz karşılayan seçenek A’dır. Diğer seçenekler ya hızın üstünlüğünü savunur (B), ayrıntıları önemsizleştirir (C) ya da paragrafta olmayan bir biçimde hataları normalleştirip deneyime bağlar (D).