8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: B

“Kitabını” sözcüğü Ayşe’nin mi Elif’in mi kitabı olduğu konusunda belirsizlik oluşturur. Kimin kitabı olduğu açıkça belirtilmelidir.

1. Çözüm: “Kitabını” sözcüğü Ayşe’nin mi Elif’in mi kitabı olduğu konusunda belirsizlik oluşturur. Kimin kitabı olduğu açıkça belirtilmelidir.

Doğru cevap: C

Seçenekleri istenen dört ölçüte göre tek tek inceleyelim: **(1) yapısına göre**, **(2) yüklemin türüne göre**, **(3) anlamına göre**, **(4) yüklemin yerine göre**. ** seçeneğiC166:** “Bu kitabı bitirince sana da vereceğim.” - **Yapısına göre birleşik cümle:** “bitirince” zarf-fiil eki (-ince) almış bir yan cümlecik oluşturur. Yani cümlede bir yan yargı (bitirme koşulu/zamanı) ve bir temel yargı (vereceğim) vardır → **birleşik cümle**. - **Yüklemin türüne göre fiil cümlesi:** Yüklem “vereceğim” bir fiildir → **fiil cümlesi**. - **Anlamına göre olumlu:** Olumsuzluk eki (-ma/-me) ya da olumsuzluk bildiren bir yapı yoktur → **olumlu**. - **Yüklemin yerine göre kurallı:** Yüklem “vereceğim” cümlenin sonunda yer alır → **kurallı**. **Diğer seçenekler neden olmaz?** - **A:** “Seni aradım ama telefonun kapalıydı.” İki ayrı yargı (“aradım” / “kapalıydı”) bağlaçla bağlanmıştır → **sıralı cümle**, birleşik değil. - **C:** “Ne kadar uğraştıysa da soruyu çözemedi.” Yapıca birleşik sayılabilir; ancak yüklem “çözemedi” **olumsuz**dur (-(y)emedi) → istenen “olumlu” koşulunu sağlamaz. - **D:** “Toplantıdan sonra herkes çok yorgundu.” Yüklem “yorgundu” isim soyludur (ek-fiille kurulmuş) → **isim cümlesi**, fiil cümlesi değildir. Bu nedenle doğru cevap **B**’dir.

1. Çözüm: Seçenekleri istenen dört ölçüte göre tek tek inceleyelim: **(1) yapısına göre**, **(2) yüklemin türüne göre**, **(3) anlamına göre**, **(4) yüklemin yerine göre**. ** seçeneğiC166:** “Bu kitabı bitirince sana da vereceğim.” - **Yapısına göre birleşik cümle:** “bitirince” zarf-fiil eki (-ince) almış bir yan cümlecik oluşturur. Yani cümlede bir yan yargı (bitirme koşulu/zamanı) ve bir temel yargı (vereceğim) vardır → **birleşik cümle**. - **Yüklemin türüne göre fiil cümlesi:** Yüklem “vereceğim” bir fiildir → **fiil cümlesi**. - **Anlamına göre olumlu:** Olumsuzluk eki (-ma/-me) ya da olumsuzluk bildiren bir yapı yoktur → **olumlu**. - **Yüklemin yerine göre kurallı:** Yüklem “vereceğim” cümlenin sonunda yer alır → **kurallı**. **Diğer seçenekler neden olmaz?** - **A:** “Seni aradım ama telefonun kapalıydı.” İki ayrı yargı (“aradım” / “kapalıydı”) bağlaçla bağlanmıştır → **sıralı cümle**, birleşik değil. - **C:** “Ne kadar uğraştıysa da soruyu çözemedi.” Yapıca birleşik sayılabilir; ancak yüklem “çözemedi” **olumsuz**dur (-(y)emedi) → istenen “olumlu” koşulunu sağlamaz. - **D:** “Toplantıdan sonra herkes çok yorgundu.” Yüklem “yorgundu” isim soyludur (ek-fiille kurulmuş) → **isim cümlesi**, fiil cümlesi değildir. Bu nedenle doğru cevap **B**’dir.

Doğru cevap: B

Edilgen (pasif) fiillerde işi yapan (özne) belli değildir ya da cümlede özellikle söylenmez; fiil genellikle "-l" veya "-n" eki alır. Bu tür cümlelerde özne, işi yapan değil; işten etkilenen (sözde özne) konumundadır. B seçeneğinde "anlatıldı" fiili "anlat-ıl-dı" biçimindedir. "-ıl" eki fiili edilgen yapmıştır ve cümlede işi kimin anlattığı belirtilmemiştir. "Bu konu" ise anlatma işini yapan değil, anlatma işinden etkilenen unsurdur. A, C ve D seçeneklerinde fiiller etken çatılıdır: "kontrol etti" ve "hazırladı" fiillerinde işi yapan açıkça bellidir (öğretmen, annem). "oynadı" fiilinde de işi yapan "çocuklar"dır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Edilgen (pasif) fiillerde işi yapan (özne) belli değildir ya da cümlede özellikle söylenmez; fiil genellikle "-l" veya "-n" eki alır. Bu tür cümlelerde özne, işi yapan değil; işten etkilenen (sözde özne) konumundadır. B seçeneğinde "anlatıldı" fiili "anlat-ıl-dı" biçimindedir. "-ıl" eki fiili edilgen yapmıştır ve cümlede işi kimin anlattığı belirtilmemiştir. "Bu konu" ise anlatma işini yapan değil, anlatma işinden etkilenen unsurdur. A, C ve D seçeneklerinde fiiller etken çatılıdır: "kontrol etti" ve "hazırladı" fiillerinde işi yapan açıkça bellidir (öğretmen, annem). "oynadı" fiilinde de işi yapan "çocuklar"dır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: C

Paragrafın başında, bir kitabı bitirdikten sonra hemen yenisine geçmenin her zaman iyi olmadığı söyleniyor. Bunun nedeni olarak da okunanların zihinde yer etmesi için zamana ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor. Devamında, arka arkaya okumaya geçildiğinde önceki kitabın düşüncelerinin ve çağrışımlarının “yarım kalabileceği” vurgulanıyor. Son cümlede ise çözüm açıkça veriliyor: Okuma aralarında kısa bir duraklama yapmak; not almak, düşünmek veya önemli yerleri yeniden gözden geçirmek okunanları daha kalıcı hâle getirir. Bu nedenle paragrafın asıl düşüncesi, okuma arasında kısa bir ara vererek okunanları sindirmenin ve böylece daha kalıcı öğrenmenin sağlanmasıdır. Bu anlamı en doğru karşılayan seçenek C’dır.

1. Çözüm: Paragrafın başında, bir kitabı bitirdikten sonra hemen yenisine geçmenin her zaman iyi olmadığı söyleniyor. Bunun nedeni olarak da okunanların zihinde yer etmesi için zamana ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor. Devamında, arka arkaya okumaya geçildiğinde önceki kitabın düşüncelerinin ve çağrışımlarının “yarım kalabileceği” vurgulanıyor. Son cümlede ise çözüm açıkça veriliyor: Okuma aralarında kısa bir duraklama yapmak; not almak, düşünmek veya önemli yerleri yeniden gözden geçirmek okunanları daha kalıcı hâle getirir. Bu nedenle paragrafın asıl düşüncesi, okuma arasında kısa bir ara vererek okunanları sindirmenin ve böylece daha kalıcı öğrenmenin sağlanmasıdır. Bu anlamı en doğru karşılayan seçenek C’dır.

Doğru cevap: C

Geleneksel motiflerin halı desenlerinde yaşatılması kültür aktarımına örnektir.

1. Kavramı belirle: Soruda sanat, estetik, sanatçı, eser, güzellik algısı, öznel yorum veya kültürel değerlerden hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Cümlenin ya da paragrafın ana düşüncesiyle ve sanat-estetik ilişkisiyle uyumlu seçeneği işaretle.

Doğru cevap: B

Kerem ile Aslı halk hikâyesi geleneğiyle ilişkilendirilen eserlerdendir.

1. Anlatı unsurunu belirle: Soruda destan, halk hikâyesi, kahraman, olay örgüsü, anlatıcı veya millî kültür unsurlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Metnin türüne, ana düşüncesine ve anlatı geleneğinin özelliklerine uygun seçeneği işaretle.

Doğru cevap: D

"İster... ister..." yapısında "ama" bağlacı kullanılmaz. Doğru cümle "İster gel ister gelme." şeklindedir.

1. Çözüm: "İster... ister..." yapısında "ama" bağlacı kullanılmaz. Doğru cümle "İster gel ister gelme." şeklindedir.

Doğru cevap: A

İç içe birleşik cümlede bir cümlenin içinde, başka bir cümle (genellikle doğrudan konuşma ya da aktarma cümlesi) yer alır; bu içteki cümle çoğu zaman tırnak içinde verilir ve dıştaki cümlenin bir ögesi (nesne vb.) gibi görev yapar. seçeneğiA232nde “Bu konuyu iyice öğrenmeden yeni üniteye geçmeyin.” ifadesi tırnak içinde, yani doğrudan konuşma şeklinde verilmiş bir cümledir. Bu iç cümle, dıştaki “Öğretmen... dedi.” cümlesinin nesnesi konumundadır. Dolayısıyla cümle yapısına göre iç içe birleşik cümledir. A seçeneği tek yüklemli (yürüdüm) ve içinde fiilimsi (“buluşup”) bulunan bir cümledir; iç içe birleşik değildir. B seçeneğinde bağlaçlar ve neden-sonuç ilişkisi vardır ancak tırnak içinde/aktarma yoluyla cümle içinde cümle yoktur. D seçeneği “çıkacağız” ve “alacağız” olmak üzere iki yüklem içerir; bu nedenle sıralı cümledir, iç içe birleşik değildir.

1. Çözüm: İç içe birleşik cümlede bir cümlenin içinde, başka bir cümle (genellikle doğrudan konuşma ya da aktarma cümlesi) yer alır; bu içteki cümle çoğu zaman tırnak içinde verilir ve dıştaki cümlenin bir ögesi (nesne vb.) gibi görev yapar. seçeneğiA232nde “Bu konuyu iyice öğrenmeden yeni üniteye geçmeyin.” ifadesi tırnak içinde, yani doğrudan konuşma şeklinde verilmiş bir cümledir. Bu iç cümle, dıştaki “Öğretmen... dedi.” cümlesinin nesnesi konumundadır. Dolayısıyla cümle yapısına göre iç içe birleşik cümledir. A seçeneği tek yüklemli (yürüdüm) ve içinde fiilimsi (“buluşup”) bulunan bir cümledir; iç içe birleşik değildir. B seçeneğinde bağlaçlar ve neden-sonuç ilişkisi vardır ancak tırnak içinde/aktarma yoluyla cümle içinde cümle yoktur. D seçeneği “çıkacağız” ve “alacağız” olmak üzere iki yüklem içerir; bu nedenle sıralı cümledir, iç içe birleşik değildir.

Doğru cevap: A

Geçişli fiiller, “neyi / kimi” sorularına cevap veren bir **nesne** alır. Geçişsiz fiiller ise bu sorulara cevap vermez; yani nesne almaz. A seçeneğinde “dinlemek” fiiline “neyi/kimi dinledi?” diye sorarsak “öğrencileri” cevabını alırız. Bu yüzden fiil geçişlidir. seçeneğiA265nde “şiddetlenmek” fiiline “neyi/kimi şiddetlendi?” diye sorulduğunda anlamlı bir cevap alınamaz. Fiil nesne almadığı için **geçişsizdir**. C seçeneğinde “park etmek” fiiline “neyi park etti?” sorusu sorulduğunda “arabayı” cevabı gelir; fiil geçişlidir. D seçeneğinde “sulamak” fiiline “neyi suladı?” sorusu sorulduğunda “çiçekleri” cevabı gelir; fiil geçişlidir. Bu nedenle doğru cevap **B**’dir.

1. Çözüm: Geçişli fiiller, “neyi / kimi” sorularına cevap veren bir **nesne** alır. Geçişsiz fiiller ise bu sorulara cevap vermez; yani nesne almaz. A seçeneğinde “dinlemek” fiiline “neyi/kimi dinledi?” diye sorarsak “öğrencileri” cevabını alırız. Bu yüzden fiil geçişlidir. seçeneğiA265nde “şiddetlenmek” fiiline “neyi/kimi şiddetlendi?” diye sorulduğunda anlamlı bir cevap alınamaz. Fiil nesne almadığı için **geçişsizdir**. C seçeneğinde “park etmek” fiiline “neyi park etti?” sorusu sorulduğunda “arabayı” cevabı gelir; fiil geçişlidir. D seçeneğinde “sulamak” fiiline “neyi suladı?” sorusu sorulduğunda “çiçekleri” cevabı gelir; fiil geçişlidir. Bu nedenle doğru cevap **B**’dir.

Doğru cevap: C

Paragrafta araba kullanımının yaygın olduğu şehirlerle bisikletin yaygın olduğu şehirler karşılaştırılır. Bisikletin trafik, çevre ve sağlık açısından avantajları vurgulanır.

1. Çözüm: Paragrafta araba kullanımının yaygın olduğu şehirlerle bisikletin yaygın olduğu şehirler karşılaştırılır. Bisikletin trafik, çevre ve sağlık açısından avantajları vurgulanır.