8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: D

C’de "ayrıntılı" ve "kısaca" aynı anda kullanılması mantıkça çelişir. İkisinden biri seçilerek cümle düzeltilmelidir.

1. Çözüm: C’de "ayrıntılı" ve "kısaca" aynı anda kullanılması mantıkça çelişir. İkisinden biri seçilerek cümle düzeltilmelidir.

Doğru cevap: A

B’de “-se/-sa” ekiyle koşul anlamı kurulmuştur: dinleme gerçekleşirse sonuç olur. A karşıtlık, C neden-sonuç/sonuç bildirir, D ise dilek anlamındadır.

1. Çözüm: B’de “-se/-sa” ekiyle koşul anlamı kurulmuştur: dinleme gerçekleşirse sonuç olur. A karşıtlık, C neden-sonuç/sonuç bildirir, D ise dilek anlamındadır.

Doğru cevap: B

Dönüşlü fiilde özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir; yani işi başkasına değil, kendi üzerinde gerçekleştirir. Bu tür fiiller genellikle “-n, -l” ekleriyle kurulur ve cümlede gizli/örtük biçimde “kendi kendine” anlamı sezilir. B seçeneğinde “Çocuk, sabah erkenden yıkandı.” cümlesinde özne “çocuk”tur. “Yıkanmak” eylemini çocuk kendi üzerinde yapar; yani çocuk hem işi yapan hem de yapılan işten etkilenen kişidir. Bu nedenle fiil dönüşlü çatılıdır. A seçeneğinde “çalışıldı” fiili öznesi belli olmayan (belirsiz özne) edilgen görünümlü bir kullanımdır; dönüşlülük yoktur. C seçeneğinde “kontrol etti” etken çatılıdır; işi yapan öğretmen, işten etkilenen ise “ödevler”dir. D seçeneğinde “imzalandı” edilgen çatılıdır; işi yapan “müdür” (tarafından) belirtilmiş olsa da fiil edilgendir, dönüşlü değildir.

1. Çözüm: Dönüşlü fiilde özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir; yani işi başkasına değil, kendi üzerinde gerçekleştirir. Bu tür fiiller genellikle “-n, -l” ekleriyle kurulur ve cümlede gizli/örtük biçimde “kendi kendine” anlamı sezilir. B seçeneğinde “Çocuk, sabah erkenden yıkandı.” cümlesinde özne “çocuk”tur. “Yıkanmak” eylemini çocuk kendi üzerinde yapar; yani çocuk hem işi yapan hem de yapılan işten etkilenen kişidir. Bu nedenle fiil dönüşlü çatılıdır. A seçeneğinde “çalışıldı” fiili öznesi belli olmayan (belirsiz özne) edilgen görünümlü bir kullanımdır; dönüşlülük yoktur. C seçeneğinde “kontrol etti” etken çatılıdır; işi yapan öğretmen, işten etkilenen ise “ödevler”dir. D seçeneğinde “imzalandı” edilgen çatılıdır; işi yapan “müdür” (tarafından) belirtilmiş olsa da fiil edilgendir, dönüşlü değildir.

Doğru cevap: B

Paragrafın genelinde “kusursuzluk arayışı”nın olumsuz bir etkisinden söz ediliyor: Kişi hata yapmaktan korktuğu için işe başlamayı geciktiriyor ve sürekli plan yapıyor. Son cümlelerde ise yazar, çözüm olarak “küçük denemelerle ilerlemek” ve “hata yapınca ders çıkarıp devam etmek” gerektiğini vurguluyor. Bu nedenle ana düşünce, mükemmeliyetçiliğin bazen engelleyici olduğu ve asıl önemli olanın denemek/ilerlemek olduğudur. Seçenekler içinde bu düşünceyi en doğru ve eksiksiz karşılayan ifade B seçeneğidir. A ve D, paragrafın tersine plan yapmayı ve hatasız çalışmayı öne çıkarır. C ise paragrafta söylenmeyen bir genelleme yapar.

1. Çözüm: Paragrafın genelinde “kusursuzluk arayışı”nın olumsuz bir etkisinden söz ediliyor: Kişi hata yapmaktan korktuğu için işe başlamayı geciktiriyor ve sürekli plan yapıyor. Son cümlelerde ise yazar, çözüm olarak “küçük denemelerle ilerlemek” ve “hata yapınca ders çıkarıp devam etmek” gerektiğini vurguluyor. Bu nedenle ana düşünce, mükemmeliyetçiliğin bazen engelleyici olduğu ve asıl önemli olanın denemek/ilerlemek olduğudur. Seçenekler içinde bu düşünceyi en doğru ve eksiksiz karşılayan ifade B seçeneğidir. A ve D, paragrafın tersine plan yapmayı ve hatasız çalışmayı öne çıkarır. C ise paragrafta söylenmeyen bir genelleme yapar.

Doğru cevap: A

Cümlede beğeni bir gerekçeyle açıklanmıştır.

1. Sanatsal ipucunu bul: Soruda sanat eseri, estetik duyarlık, eleştiri, imge, kültür ya da sanatçı tutumuyla ilgili ipucunu belirle.
2. Yorumu metinle eşleştir: Seçenekleri ana düşünce, anlatım özelliği ve sanat eserine yaklaşım bakımından karşılaştır.

Doğru cevap: A

Kişiliğin davranışlarla sezdirilmesi dolaylı karakter tanıtımıdır.

1. Anlatı ipucunu belirle: Soruda destan, halk hikâyesi, motif, kahraman, anlatıcı, olay örgüsü veya kültürel değerlerden hangisine vurgu yapıldığını bul.
2. Tür ve işlevle eşleştir: Seçenekleri anlatı türünün özellikleri ve metindeki bağlamla karşılaştır.

Doğru cevap: A

"Öğrenciler" çoğul özne olduğundan yüklem de çoğul olmalıdır. Doğrusu "Sınıftaki öğrenciler sessizce dinlediLER." şeklindedir.

1. Çözüm: "Öğrenciler" çoğul özne olduğundan yüklem de çoğul olmalıdır. Doğrusu "Sınıftaki öğrenciler sessizce dinlediLER." şeklindedir.

Doğru cevap: A

Aranan özellikler üç başlıkta toplanıyor: 1) **Yapısına göre birleşik cümle**: En az bir yan cümlecik (fiilimsi ya da şart/ki’li yapı) bulunmalıdır. 2) **Yüklemin türüne göre fiil cümlesi**: Yüklem çekimli fiil olmalıdır. 3) **Anlamına göre olumsuz cümle**: Yüklem olumsuzluk eki (-(m)a/-(m)e) ya da olumsuzluk bildiren yapı taşımalıdır. ** şıkkıA340:** “İstediğin kadar uğraş, bu kapı açılmıyor.” cümlesinde “İstediğin kadar” bölümü, “istemek” fiilinden türemiş **-dik** ekli yan cümlecik (fiilimsi/yan yargı) görevindedir; bu nedenle cümle **birleşik**tir. Yüklem “açılmıyor” çekimli fiildir; bu yüzden **fiil cümlesi**dir. Ayrıca “açıl-mı-yor” yapısında **-ma** olumsuzluk eki bulunduğundan cümle **olumsuz**dur. Üç koşulu da sağlar. **A şıkkı:** “Sınav bitince...” kısmı zarf-fiil içerdiği için birleşik olsa da yüklem “çıktı” **olumlu**dur; olumsuzluk şartını sağlamaz. **C şıkkı:** “koşman” isim-fiildir; ancak cümlenin yüklemi “değil” ile kurulduğundan **isim cümlesi**dir (fiil cümlesi değildir). Ayrıca yapıca birleşik sayılabilecek bir yan cümlecik olsa bile yüklem türü şartı tutmaz. **D şıkkı:** Yüklem “anlamadım” olumsuzdur ve fiildir; ancak cümlede fiilimsi/şart/ki’li bir yan cümlecik yoktur. “Ne söylediğini” bölümü isim tamlaması içinde yer alan bir adlaşmış yapı olarak nesne görevindedir; cümle yapıca **basit** kabul edilir. Bu yüzden birleşik olma şartını sağlamaz.

1. Çözüm: Aranan özellikler üç başlıkta toplanıyor: 1) **Yapısına göre birleşik cümle**: En az bir yan cümlecik (fiilimsi ya da şart/ki’li yapı) bulunmalıdır. 2) **Yüklemin türüne göre fiil cümlesi**: Yüklem çekimli fiil olmalıdır. 3) **Anlamına göre olumsuz cümle**: Yüklem olumsuzluk eki (-(m)a/-(m)e) ya da olumsuzluk bildiren yapı taşımalıdır. ** şıkkıA340:** “İstediğin kadar uğraş, bu kapı açılmıyor.” cümlesinde “İstediğin kadar” bölümü, “istemek” fiilinden türemiş **-dik** ekli yan cümlecik (fiilimsi/yan yargı) görevindedir; bu nedenle cümle **birleşik**tir. Yüklem “açılmıyor” çekimli fiildir; bu yüzden **fiil cümlesi**dir. Ayrıca “açıl-mı-yor” yapısında **-ma** olumsuzluk eki bulunduğundan cümle **olumsuz**dur. Üç koşulu da sağlar. **A şıkkı:** “Sınav bitince...” kısmı zarf-fiil içerdiği için birleşik olsa da yüklem “çıktı” **olumlu**dur; olumsuzluk şartını sağlamaz. **C şıkkı:** “koşman” isim-fiildir; ancak cümlenin yüklemi “değil” ile kurulduğundan **isim cümlesi**dir (fiil cümlesi değildir). Ayrıca yapıca birleşik sayılabilecek bir yan cümlecik olsa bile yüklem türü şartı tutmaz. **D şıkkı:** Yüklem “anlamadım” olumsuzdur ve fiildir; ancak cümlede fiilimsi/şart/ki’li bir yan cümlecik yoktur. “Ne söylediğini” bölümü isim tamlaması içinde yer alan bir adlaşmış yapı olarak nesne görevindedir; cümle yapıca **basit** kabul edilir. Bu yüzden birleşik olma şartını sağlamaz.

Doğru cevap: B

B seçeneğinde “kayboldu” fiili, işi yapanın da etkilenenin de aynı olduğu bir durumu anlatır: Çocuk, kendi kendine ortadan kaybolma durumuna geçmiştir. Bu nedenle fiil dönüşlü (kendi kendine olma) özellik gösterir. Ayrıca “kaybolmak” fiilinde işi yapan açıkça belirtilmez; cümlede nesne de yoktur ve eylem, öznenin başına gelen bir durum gibi sunulur. Bu yönüyle edilgenlik (işi yapanın belli olmaması) görünümü de vardır. Dolayısıyla “kayboldu” fiili hem edilgen hem dönüşlü özellik taşır. A seçeneğinde “açıklandı” edilgendir; ancak dönüşlülük yoktur (sonuçlar kendi kendini açıklamaz). C seçeneğinde “tartışıldı” edilgendir; dönüşlü değildir (tartışma işi öznenin kendi kendine yaptığı bir iş değildir). D seçeneğinde “kapandı” dönüşlü gibi düşünülebilse de cümlede “rüzgârın etkisiyle” ifadesi işi yaptıran nedeni belirginleştirir; dönüşlü-edilgen birlikteliği aranırken en net ve tartışmasız örnek B’dir.

1. Çözüm: B seçeneğinde “kayboldu” fiili, işi yapanın da etkilenenin de aynı olduğu bir durumu anlatır: Çocuk, kendi kendine ortadan kaybolma durumuna geçmiştir. Bu nedenle fiil dönüşlü (kendi kendine olma) özellik gösterir. Ayrıca “kaybolmak” fiilinde işi yapan açıkça belirtilmez; cümlede nesne de yoktur ve eylem, öznenin başına gelen bir durum gibi sunulur. Bu yönüyle edilgenlik (işi yapanın belli olmaması) görünümü de vardır. Dolayısıyla “kayboldu” fiili hem edilgen hem dönüşlü özellik taşır. A seçeneğinde “açıklandı” edilgendir; ancak dönüşlülük yoktur (sonuçlar kendi kendini açıklamaz). C seçeneğinde “tartışıldı” edilgendir; dönüşlü değildir (tartışma işi öznenin kendi kendine yaptığı bir iş değildir). D seçeneğinde “kapandı” dönüşlü gibi düşünülebilse de cümlede “rüzgârın etkisiyle” ifadesi işi yaptıran nedeni belirginleştirir; dönüşlü-edilgen birlikteliği aranırken en net ve tartışmasız örnek B’dir.

Doğru cevap: A

Paragrafta, öğrenmenin yalnızca okumayla sınırlı kalmaması gerektiği vurgulanıyor. Okuduklarını özetleme, altını çizme ve başkasına anlatma gibi yöntemlerin bilgiyi kalıcı hâle getirdiği belirtiliyor. Son cümlede ise bu düşünce genelleniyor: “Farklı yöntemleri bir arada kullanmak, tek bir yönteme bağlı kalmaktan daha etkilidir.” Bu, paragrafın ana düşüncesidir. A şıkkı bu ana düşünceyi doğrudan ve eksiksiz biçimde ifade eder. B ve C şıkları tek bir yöntemi “yeterli/en iyi” göstererek paragrafla çelişir. D şıkkı ise okuma alışkanlığının diğer yöntemlere ihtiyaç bırakmadığını söyleyerek paragrafın temel mesajına ters düşer.

1. Çözüm: Paragrafta, öğrenmenin yalnızca okumayla sınırlı kalmaması gerektiği vurgulanıyor. Okuduklarını özetleme, altını çizme ve başkasına anlatma gibi yöntemlerin bilgiyi kalıcı hâle getirdiği belirtiliyor. Son cümlede ise bu düşünce genelleniyor: “Farklı yöntemleri bir arada kullanmak, tek bir yönteme bağlı kalmaktan daha etkilidir.” Bu, paragrafın ana düşüncesidir. A şıkkı bu ana düşünceyi doğrudan ve eksiksiz biçimde ifade eder. B ve C şıkları tek bir yöntemi “yeterli/en iyi” göstererek paragrafla çelişir. D şıkkı ise okuma alışkanlığının diğer yöntemlere ihtiyaç bırakmadığını söyleyerek paragrafın temel mesajına ters düşer.