8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: A

Edilgen (pasif) çatıda işi yapan belli değildir ya da "-l / -n" ekleriyle fiil, işi yapanı gizler. Bu tür cümlelerde özne genellikle işi yapan değil, işten etkilenen varlıktır. seçeneğiA177nde "kontrol edildi" fiili "-il" eki almıştır ve işi yapan kişi özne değildir. Ayrıca "öğretmen tarafından" ifadesi işi yapanı sonradan belirtir; bu da cümlenin edilgen olduğunu kesinleştirir. A, C ve D seçeneklerinde fiiller etken çatılıdır: "sundu", "hazırladı", "verdi" fiillerinde işi yapan özne açıkça bellidir (öğrenciler, babam, arkadaşım). Bu yüzden doğru cevap A545'dir.

1. Çözüm: Edilgen (pasif) çatıda işi yapan belli değildir ya da "-l / -n" ekleriyle fiil, işi yapanı gizler. Bu tür cümlelerde özne genellikle işi yapan değil, işten etkilenen varlıktır. seçeneğiA177nde "kontrol edildi" fiili "-il" eki almıştır ve işi yapan kişi özne değildir. Ayrıca "öğretmen tarafından" ifadesi işi yapanı sonradan belirtir; bu da cümlenin edilgen olduğunu kesinleştirir. A, C ve D seçeneklerinde fiiller etken çatılıdır: "sundu", "hazırladı", "verdi" fiillerinde işi yapan özne açıkça bellidir (öğrenciler, babam, arkadaşım). Bu yüzden doğru cevap A545'dir.

Doğru cevap: C

Paragrafta bazı insanların “en iyi zamanı” beklediği, ancak bu kusursuz anın çoğu zaman gelmediği belirtiliyor. Ardından, eksiklerle de olsa küçük bir adım atmanın ve süreç içinde öğrenmenin, hiç başlamamaktan daha değerli olduğu vurgulanıyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, “beklemek yerine harekete geçmenin daha yararlı olduğu”dur. Bu düşünceyi en doğru karşılayan seçenek C’dir. A seçeneği kusursuz koşulları beklemeyi doğru bulur; paragraf bunun tersini savunur. B seçeneği planlamanın hataları tamamen kaldıracağını söyler; paragrafta böyle bir kesinlik yoktur. D seçeneği başlamadan önce yeterli bilgi şart der; paragraf ise eksiklerle başlanabileceğini belirtir.

1. Çözüm: Paragrafta bazı insanların “en iyi zamanı” beklediği, ancak bu kusursuz anın çoğu zaman gelmediği belirtiliyor. Ardından, eksiklerle de olsa küçük bir adım atmanın ve süreç içinde öğrenmenin, hiç başlamamaktan daha değerli olduğu vurgulanıyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, “beklemek yerine harekete geçmenin daha yararlı olduğu”dur. Bu düşünceyi en doğru karşılayan seçenek C’dir. A seçeneği kusursuz koşulları beklemeyi doğru bulur; paragraf bunun tersini savunur. B seçeneği planlamanın hataları tamamen kaldıracağını söyler; paragrafta böyle bir kesinlik yoktur. D seçeneği başlamadan önce yeterli bilgi şart der; paragraf ise eksiklerle başlanabileceğini belirtir.

Doğru cevap: C

Olağanüstü güçler kahramanlık etkisini güçlendirir.

1. Anlatı unsurunu belirle: Soruda destan, halk hikâyesi, kahraman, olay örgüsü, anlatıcı veya millî kültür unsurlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Metnin türüne, ana düşüncesine ve anlatı geleneğinin özelliklerine uygun seçeneği işaretle.

Doğru cevap: B

İstenen özellik: **isim cümlesi** (yüklem isim soylu) ve **olumsuz** anlam. **B şıkkı:** “... biri **değildir**.” Yüklem “değildir” ek-fiil (i- fiili) ile kurulmuş **isim cümlesidir** ve “değil” olumsuzluk unsurunu taşıdığı için **olumsuzdur**. Bu nedenle doğru cevap **B**’dir. **A şıkkı:** “... biri **değilmiş**.” Yüklem isim soyludur; ancak “-miş” eki **öğrenilen geçmiş/duyulan bilgi** anlamı katar. Cümle olumsuzluk içerir gibi görünse de soru, olumsuzluğu doğrudan ve kesin biçimde veren seçeneği arar; burada anlatımın temel niteliği “duyuma dayalı”dır. **C şıkkı:** “... biri **olamaz**.” Yüklem “olamaz” biçiminde **fiil cümlesidir** (ol- yardımcı fiili üzerine olumsuzluk ve kip eki gelmiştir). İsim cümlesi değildir. **D şıkkı:** “... biri **olmayacak**.” Yüklem “olmayacak” **fiil cümlesidir** (ol- fiili gelecek zamanla çekimlenmiştir) ve isim cümlesi değildir.

1. Çözüm: İstenen özellik: **isim cümlesi** (yüklem isim soylu) ve **olumsuz** anlam. **B şıkkı:** “... biri **değildir**.” Yüklem “değildir” ek-fiil (i- fiili) ile kurulmuş **isim cümlesidir** ve “değil” olumsuzluk unsurunu taşıdığı için **olumsuzdur**. Bu nedenle doğru cevap **B**’dir. **A şıkkı:** “... biri **değilmiş**.” Yüklem isim soyludur; ancak “-miş” eki **öğrenilen geçmiş/duyulan bilgi** anlamı katar. Cümle olumsuzluk içerir gibi görünse de soru, olumsuzluğu doğrudan ve kesin biçimde veren seçeneği arar; burada anlatımın temel niteliği “duyuma dayalı”dır. **C şıkkı:** “... biri **olamaz**.” Yüklem “olamaz” biçiminde **fiil cümlesidir** (ol- yardımcı fiili üzerine olumsuzluk ve kip eki gelmiştir). İsim cümlesi değildir. **D şıkkı:** “... biri **olmayacak**.” Yüklem “olmayacak” **fiil cümlesidir** (ol- fiili gelecek zamanla çekimlenmiştir) ve isim cümlesi değildir.

Doğru cevap: A

Dönüşlü fiilde özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir; yani işi başkasına değil, kendi üzerinde gerçekleştirir. Bu tür fiiller çoğunlukla “-n” ekiyle kurulur ve cümlede gizli ya da açık özne, eylemi kendi üzerinde yapar. A seçeneğinde “giyinmek” fiili dönüşlüdür: Çocuklar (özne) giyinme işini başkasına yaptırmıyor; kendileri giyiniyor. Bu nedenle fiil dönüşlü çatıdadır. B seçeneğinde “tamir edildi” edilgen (pasif) çatıdır; işi yapan belli değildir, özne işi yapmaz, eylem özne üzerinde gerçekleşir. C seçeneğinde “dağıttı” ettirgen ya da edilgen değil; geçişli ve etken bir fiildir. Öğretmen işi bizzat yapmaktadır. D seçeneğinde “kapandı” fiili, öznenin (kapının) kendi isteğiyle yaptığı bir iş değildir; rüzgâr etkisiyle gerçekleşen bir durumdur. Bu kullanım dönüşlü değil, oluş bildiren (kendiliğinden gerçekleşen) bir durumdur. Bu yüzden doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: Dönüşlü fiilde özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir; yani işi başkasına değil, kendi üzerinde gerçekleştirir. Bu tür fiiller çoğunlukla “-n” ekiyle kurulur ve cümlede gizli ya da açık özne, eylemi kendi üzerinde yapar. A seçeneğinde “giyinmek” fiili dönüşlüdür: Çocuklar (özne) giyinme işini başkasına yaptırmıyor; kendileri giyiniyor. Bu nedenle fiil dönüşlü çatıdadır. B seçeneğinde “tamir edildi” edilgen (pasif) çatıdır; işi yapan belli değildir, özne işi yapmaz, eylem özne üzerinde gerçekleşir. C seçeneğinde “dağıttı” ettirgen ya da edilgen değil; geçişli ve etken bir fiildir. Öğretmen işi bizzat yapmaktadır. D seçeneğinde “kapandı” fiili, öznenin (kapının) kendi isteğiyle yaptığı bir iş değildir; rüzgâr etkisiyle gerçekleşen bir durumdur. Bu kullanım dönüşlü değil, oluş bildiren (kendiliğinden gerçekleşen) bir durumdur. Bu yüzden doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: B

Paragraf, yeteneğin yanında düzenli ve özellikle planlı çalışmanın önemini vurgular. Planın zamanı ve enerjiyi doğru kullandırdığı söylenerek ana düşünce desteklenir.

1. Çözüm: Paragraf, yeteneğin yanında düzenli ve özellikle planlı çalışmanın önemini vurgular. Planın zamanı ve enerjiyi doğru kullandırdığı söylenerek ana düşünce desteklenir.

Doğru cevap: C

Bu ifade olay örgüsünün gelişim çizgisini özetler.

1. Anlatı ipucunu belirle: Soruda destan, halk hikâyesi, motif, kahraman, anlatıcı, olay örgüsü veya kültürel değerlerden hangisine vurgu yapıldığını bul.
2. Tür ve işlevle eşleştir: Seçenekleri anlatı türünün özellikleri ve metindeki bağlamla karşılaştır.

Doğru cevap: A

Birleşik cümle; içinde en az bir tane yan cümlecik (fiilimsiyle ya da şart/ki’li yapıyla kurulan bölüm) bulunan cümledir. A seçeneğinde “Hava soğuyunca” bölümü zaman anlamı katan bir yan cümleciktir (soğuyunca). Bu yan cümleciğe bağlı olarak “eve erken döndük” temel cümlesi kurulmuştur. Bu nedenle A birleşik cümledir. B seçeneği tek yargı bildirir; yan cümlecik yoktur, basit cümledir. C seçeneğinde iki eylem “ve” bağlacıyla sıralanmıştır; yan cümlecik değil, aynı özneye bağlı sıralı yapı vardır. D seçeneğinde de iki ayrı yargı virgülle sıralanmıştır (“çalıştım” / “başarılı oldum”); bu sıralı cümledir, birleşik cümle değildir.

1. Çözüm: Birleşik cümle; içinde en az bir tane yan cümlecik (fiilimsiyle ya da şart/ki’li yapıyla kurulan bölüm) bulunan cümledir. A seçeneğinde “Hava soğuyunca” bölümü zaman anlamı katan bir yan cümleciktir (soğuyunca). Bu yan cümleciğe bağlı olarak “eve erken döndük” temel cümlesi kurulmuştur. Bu nedenle A birleşik cümledir. B seçeneği tek yargı bildirir; yan cümlecik yoktur, basit cümledir. C seçeneğinde iki eylem “ve” bağlacıyla sıralanmıştır; yan cümlecik değil, aynı özneye bağlı sıralı yapı vardır. D seçeneğinde de iki ayrı yargı virgülle sıralanmıştır (“çalıştım” / “başarılı oldum”); bu sıralı cümledir, birleşik cümle değildir.

Doğru cevap: B

Dönüşlü fiilde özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir. Bu tür fiillerde iş, başka bir nesneye değil öznenin kendisine yönelmiştir. B seçeneğinde “hazırlandı” fiilinde kişi (özne) hazırlama işini yapar ve bu işin sonucu yine kendisi üzerinde gerçekleşir. Yani “kendi kendini hazırladı” anlamı vardır; bu nedenle fiil dönüşlü çatılıdır. A ve C seçeneklerinde fiil geçişlidir; “topu” ve “konuyu” gibi nesneler vardır. D seçeneğinde ise “pencereleri” nesnesi bulunduğundan fiil dönüşlü değildir.

1. Çözüm: Dönüşlü fiilde özne, yaptığı işten yine kendisi etkilenir. Bu tür fiillerde iş, başka bir nesneye değil öznenin kendisine yönelmiştir. B seçeneğinde “hazırlandı” fiilinde kişi (özne) hazırlama işini yapar ve bu işin sonucu yine kendisi üzerinde gerçekleşir. Yani “kendi kendini hazırladı” anlamı vardır; bu nedenle fiil dönüşlü çatılıdır. A ve C seçeneklerinde fiil geçişlidir; “topu” ve “konuyu” gibi nesneler vardır. D seçeneğinde ise “pencereleri” nesnesi bulunduğundan fiil dönüşlü değildir.

Doğru cevap: D

Paragrafta yazar, bazı insanların hızı başarı saydığını söylüyor; ancak bunun her zaman doğru olmadığını vurguluyor. Asıl önemli olanın “işin sağlam olması” ve “sonradan sorun çıkarmaması” olduğunu belirtiyor. Devamında, aceleyle yapılan işlerde küçük hataların büyüyebileceğini ve bunun daha fazla zaman kaybına neden olacağını açıklıyor. Son cümlede de bir işi yaparken “gerektiği kadar düşünmek ve dikkatli olmak” gerektiğini söyleyerek ana düşünceyi netleştiriyor. Bu nedenle paragrafın ana fikri, hızlı olmaktan çok dikkatli ve özenli çalışmanın daha doğru olduğudur. Bu düşünceyi en iyi karşılayan seçenek D’dir.

1. Çözüm: Paragrafta yazar, bazı insanların hızı başarı saydığını söylüyor; ancak bunun her zaman doğru olmadığını vurguluyor. Asıl önemli olanın “işin sağlam olması” ve “sonradan sorun çıkarmaması” olduğunu belirtiyor. Devamında, aceleyle yapılan işlerde küçük hataların büyüyebileceğini ve bunun daha fazla zaman kaybına neden olacağını açıklıyor. Son cümlede de bir işi yaparken “gerektiği kadar düşünmek ve dikkatli olmak” gerektiğini söyleyerek ana düşünceyi netleştiriyor. Bu nedenle paragrafın ana fikri, hızlı olmaktan çok dikkatli ve özenli çalışmanın daha doğru olduğudur. Bu düşünceyi en iyi karşılayan seçenek D’dir.