8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: A

A seçeneğinde iki yargı vardır: "gelirsen" ve "gideceğiz". "-se/-sa" ekiyle kurulan "gelirsen" yan cümlecik, temel yargı olan "gideceğiz"i **şarta bağlar**. Bu nedenle cümle **anlamına göre koşul (şart)**, **yapısına göre birleşik (şartlı birleşik)** ve yüklem "gideceğiz" fiil olduğu için **fiil cümlesidir**. B seçeneğinde "istiyorum" temel yargıdır; "yoksa geç kalırız" ise şarta değil, **sonuca/uyarıya** dayalı bir açıklama niteliğindedir. "-se/-sa" ile kurulan şart yapısı yoktur. C seçeneğinde "geldiğin için" ifadesi **neden-sonuç** ilişkisi kurar; şart anlamı taşımaz. Ayrıca "geldiğin" isim-fiil/ortaç yapısıyla yan cümlecik oluşturur ama koşul değildir. D seçeneği emir/istek bildirir: "gel" ve "gidelim". Burada da "-se/-sa" ile kurulan koşul yapısı yoktur; daha çok **öneri/istek** anlamı vardır.

1. Çözüm: A seçeneğinde iki yargı vardır: "gelirsen" ve "gideceğiz". "-se/-sa" ekiyle kurulan "gelirsen" yan cümlecik, temel yargı olan "gideceğiz"i **şarta bağlar**. Bu nedenle cümle **anlamına göre koşul (şart)**, **yapısına göre birleşik (şartlı birleşik)** ve yüklem "gideceğiz" fiil olduğu için **fiil cümlesidir**. B seçeneğinde "istiyorum" temel yargıdır; "yoksa geç kalırız" ise şarta değil, **sonuca/uyarıya** dayalı bir açıklama niteliğindedir. "-se/-sa" ile kurulan şart yapısı yoktur. C seçeneğinde "geldiğin için" ifadesi **neden-sonuç** ilişkisi kurar; şart anlamı taşımaz. Ayrıca "geldiğin" isim-fiil/ortaç yapısıyla yan cümlecik oluşturur ama koşul değildir. D seçeneği emir/istek bildirir: "gel" ve "gidelim". Burada da "-se/-sa" ile kurulan koşul yapısı yoktur; daha çok **öneri/istek** anlamı vardır.

Doğru cevap: D

Fiil çatısında **ettirgen**, işi yapanın (öznenin) işi **başkasına yaptırdığı** durumdur. Bu tür fiiller genellikle “-t, -dır/-dir/-dur/-dür” ekleriyle kurulur ve cümlede işi yapan kişi ile yaptıran kişi ayrıdır. seçeneğiD213nde “boyattı” fiili, “boya-” eylemine “-t” ettirgenlik eki getirilerek oluşturulmuştur. Burada işi fiilen yapan “çıraklar”, işi yaptıran ise “usta”dır. Yani özne (usta) işi başkasına yaptırmıştır → **ettirgen**. B seçeneğinde “salladı” fiilinde rüzgâr işi bizzat yapar; başka birine yaptırma yoktur. C seçeneğinde “bastırdı” fiilinde de yağmur işi kendisi gerçekleştirir; ettirgenlik yoktur. D seçeneğinde “topladı” fiilinde işi yapan “çocuk”tur; başkasına yaptırma anlamı bulunmaz. Bu nedenle doğru cevap **A**’dır.

1. Çözüm: Fiil çatısında **ettirgen**, işi yapanın (öznenin) işi **başkasına yaptırdığı** durumdur. Bu tür fiiller genellikle “-t, -dır/-dir/-dur/-dür” ekleriyle kurulur ve cümlede işi yapan kişi ile yaptıran kişi ayrıdır. seçeneğiD213nde “boyattı” fiili, “boya-” eylemine “-t” ettirgenlik eki getirilerek oluşturulmuştur. Burada işi fiilen yapan “çıraklar”, işi yaptıran ise “usta”dır. Yani özne (usta) işi başkasına yaptırmıştır → **ettirgen**. B seçeneğinde “salladı” fiilinde rüzgâr işi bizzat yapar; başka birine yaptırma yoktur. C seçeneğinde “bastırdı” fiilinde de yağmur işi kendisi gerçekleştirir; ettirgenlik yoktur. D seçeneğinde “topladı” fiilinde işi yapan “çocuk”tur; başkasına yaptırma anlamı bulunmaz. Bu nedenle doğru cevap **A**’dır.

Doğru cevap: C

Paragrafta, bazı insanların mükemmeliyetçilik nedeniyle küçük bir eksiklikte hemen vazgeçtiği anlatılıyor. Yazar bu tutumu eleştiriyor. Ardından öğrenmenin “deneye yanıla” ilerleyen bir süreç olduğu, ilk denemelerin kusursuz olmasının beklenmemesi gerektiği vurgulanıyor. Asıl önemli olanın her denemeden ders çıkarıp bir sonraki adımda daha iyiye gitmek olduğu söyleniyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, hataların öğrenmenin doğal bir parçası olduğu ve vazgeçmeden ilerlemenin gerektiğidir. Bu düşünceyi en doğru şekilde seçeneğiC528 karşılar. Diğer seçenekler ise mükemmel olmayı şart koşar ya da vazgeçmeyi önerir; paragrafla çelişir.

1. Çözüm: Paragrafta, bazı insanların mükemmeliyetçilik nedeniyle küçük bir eksiklikte hemen vazgeçtiği anlatılıyor. Yazar bu tutumu eleştiriyor. Ardından öğrenmenin “deneye yanıla” ilerleyen bir süreç olduğu, ilk denemelerin kusursuz olmasının beklenmemesi gerektiği vurgulanıyor. Asıl önemli olanın her denemeden ders çıkarıp bir sonraki adımda daha iyiye gitmek olduğu söyleniyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, hataların öğrenmenin doğal bir parçası olduğu ve vazgeçmeden ilerlemenin gerektiğidir. Bu düşünceyi en doğru şekilde seçeneğiC528 karşılar. Diğer seçenekler ise mükemmel olmayı şart koşar ya da vazgeçmeyi önerir; paragrafla çelişir.

Doğru cevap: D

Yardımcı düşünce ana fikri destekleyen ayrıntılı bir yargıdır.

1. Sanatsal ipucunu bul: Soruda sanat eseri, estetik duyarlık, eleştiri, imge, kültür ya da sanatçı tutumuyla ilgili ipucunu belirle.
2. Yorumu metinle eşleştir: Seçenekleri ana düşünce, anlatım özelliği ve sanat eserine yaklaşım bakımından karşılaştır.

Doğru cevap: A

Kahraman, toplumun değer verdiği cesaret, adalet ve sadakat gibi erdemleri taşıyabilir.

1. Anlatı ipucunu belirle: Soruda destan, halk hikâyesi, motif, kahraman, anlatıcı, olay örgüsü veya kültürel değerlerden hangisine vurgu yapıldığını bul.
2. Tür ve işlevle eşleştir: Seçenekleri anlatı türünün özellikleri ve metindeki bağlamla karşılaştır.

Doğru cevap: A

Kurallı cümlede yüklem sonda bulunur. “Gittik” yüklemi cümlenin sonunda olduğu için A kurallıdır.

1. Çözüm: Kurallı cümlede yüklem sonda bulunur. “Gittik” yüklemi cümlenin sonunda olduğu için A kurallıdır.

Doğru cevap: B

Etken çatılı fiilde işi yapan (özne) bellidir ve fiil, işi yapan özneye göre çekimlenmiştir. Yani özne, eylemi bizzat gerçekleştirir. A seçeneğinde “kapandı” fiili, işi yapan belli olmadığı için (kapıyı kim kapattı?) dönüşlü/olay bildiren bir kullanımda, etken değildir. B seçeneğinde “teslim edildi” fiili edilgendir. Çünkü işi yapan belirtilmemiştir ve fiil “-il/-in” edilgenlik eki almıştır (teslim edil-di). seçeneğiB412nde “Çocuk” öznesi eylemi kendisi yapmaktadır: “oynadı”. İşi yapan açıkça bellidir; fiil etken çatılıdır. D seçeneğinde “konuşuldu” fiili edilgendir. İşi yapan belli değildir (kim konuştu?) ve “-ul” edilgenlik eki vardır (konuş-ul-du).

1. Çözüm: Etken çatılı fiilde işi yapan (özne) bellidir ve fiil, işi yapan özneye göre çekimlenmiştir. Yani özne, eylemi bizzat gerçekleştirir. A seçeneğinde “kapandı” fiili, işi yapan belli olmadığı için (kapıyı kim kapattı?) dönüşlü/olay bildiren bir kullanımda, etken değildir. B seçeneğinde “teslim edildi” fiili edilgendir. Çünkü işi yapan belirtilmemiştir ve fiil “-il/-in” edilgenlik eki almıştır (teslim edil-di). seçeneğiB412nde “Çocuk” öznesi eylemi kendisi yapmaktadır: “oynadı”. İşi yapan açıkça bellidir; fiil etken çatılıdır. D seçeneğinde “konuşuldu” fiili edilgendir. İşi yapan belli değildir (kim konuştu?) ve “-ul” edilgenlik eki vardır (konuş-ul-du).

Doğru cevap: D

I, II ve IV uzmanlaşma ve öğrenme sürecini anlatır. III ise sabah erken kalkma tercihiyle ilgilidir ve konu bütünlüğünü bozar.

1. Çözüm: I, II ve IV uzmanlaşma ve öğrenme sürecini anlatır. III ise sabah erken kalkma tercihiyle ilgilidir ve konu bütünlüğünü bozar.

Doğru cevap: A

Cümle sanatın üretildiği dönemle ilişki kurabileceğini belirtir.

1. Sanatsal ipucunu bul: Soruda sanat eseri, estetik duyarlık, eleştiri, imge, kültür ya da sanatçı tutumuyla ilgili ipucunu belirle.
2. Yorumu metinle eşleştir: Seçenekleri ana düşünce, anlatım özelliği ve sanat eserine yaklaşım bakımından karşılaştır.

Doğru cevap: A

Ortak tehlikeye karşı birlikte hareket etmek millî birlik düşüncesini güçlendirir.

1. Anlatı ipucunu belirle: Soruda destan, halk hikâyesi, motif, kahraman, anlatıcı, olay örgüsü veya kültürel değerlerden hangisine vurgu yapıldığını bul.
2. Tür ve işlevle eşleştir: Seçenekleri anlatı türünün özellikleri ve metindeki bağlamla karşılaştır.