8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: C

Edilgen (pasif) çatıda işi yapan belli değildir ya da önemli değildir; özne işi yapan değil, işten etkilenen durumundadır. Bu tür cümlelerde fiil genellikle “-l, -n” eklerini alır ve “kim tarafından?” sorusuna net bir cevap verilemez. seçeneğiC235nde “Sınıf... süslendi.” cümlesinde “süslendi” fiili “-n” edilgenlik eki almıştır. “Sınıf” işi yapan değil, süslenme işinden etkilenen öznedir; “Kim süsledi?” sorusunun cevabı cümlede yoktur. A, C ve D seçeneklerinde ise fiiller etken çatılıdır: “süsledi, anlattı, yaptı” fiillerinde işi yapan özneler (öğrenciler, öğretmen, arkadaşım) açıkça bellidir. Bu yüzden doğru cevap C608’dir.

1. Çözüm: Edilgen (pasif) çatıda işi yapan belli değildir ya da önemli değildir; özne işi yapan değil, işten etkilenen durumundadır. Bu tür cümlelerde fiil genellikle “-l, -n” eklerini alır ve “kim tarafından?” sorusuna net bir cevap verilemez. seçeneğiC235nde “Sınıf... süslendi.” cümlesinde “süslendi” fiili “-n” edilgenlik eki almıştır. “Sınıf” işi yapan değil, süslenme işinden etkilenen öznedir; “Kim süsledi?” sorusunun cevabı cümlede yoktur. A, C ve D seçeneklerinde ise fiiller etken çatılıdır: “süsledi, anlattı, yaptı” fiillerinde işi yapan özneler (öğrenciler, öğretmen, arkadaşım) açıkça bellidir. Bu yüzden doğru cevap C608’dir.

Doğru cevap: B

Paragrafın başında, iyi öğrenmek isteyenlerin yaptığı bir hatadan söz ediliyor: Uzun süre aralıksız çalışmak. Ardından bunun neden doğru olmadığı açıklanıyor; beynin kısa molalarla çalışınca bilgiyi daha kolay işlediği ve hatırlamanın arttığı belirtiliyor. Son cümlede ise öneri netleşiyor: Süreyi uzatmak yerine düzenli aralar vermek ve tekrar yapmak daha verimlidir. Bu, paragrafın ana düşüncesidir. Bu nedenle doğru cevap, “Verimli öğrenme için kısa molalar ve düzenli tekrarlar yapmak gerekir.” diyen B şıkkıdır. A şıkkı paragrafın tam tersini söyler. C şıkkı metinde yoktur, planın “en zor aşama” olduğundan bahsedilmez. D şıkkındaki “yalnızca sessiz ortam” ifadesi de paragrafta geçmez.

1. Çözüm: Paragrafın başında, iyi öğrenmek isteyenlerin yaptığı bir hatadan söz ediliyor: Uzun süre aralıksız çalışmak. Ardından bunun neden doğru olmadığı açıklanıyor; beynin kısa molalarla çalışınca bilgiyi daha kolay işlediği ve hatırlamanın arttığı belirtiliyor. Son cümlede ise öneri netleşiyor: Süreyi uzatmak yerine düzenli aralar vermek ve tekrar yapmak daha verimlidir. Bu, paragrafın ana düşüncesidir. Bu nedenle doğru cevap, “Verimli öğrenme için kısa molalar ve düzenli tekrarlar yapmak gerekir.” diyen B şıkkıdır. A şıkkı paragrafın tam tersini söyler. C şıkkı metinde yoktur, planın “en zor aşama” olduğundan bahsedilmez. D şıkkındaki “yalnızca sessiz ortam” ifadesi de paragrafta geçmez.

Doğru cevap: B

Halk hikâyelerinde aşk ve kahramanlık temaları sıkça görülür.

1. Anlatı unsurunu belirle: Soruda destan, halk hikâyesi, kahraman, olay örgüsü, anlatıcı veya millî kültür unsurlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Metnin türüne, ana düşüncesine ve anlatı geleneğinin özelliklerine uygun seçeneği işaretle.

Doğru cevap: B

Önce her cümlenin yüklemini bulalım ve yüklemin türünü (fiil cümlesi / isim cümlesi) belirleyelim; ardından cümlenin yapısına (basit / birleşik / sıralı / bağlı) bakalım. A) Yüklem: “beklemiyordu” → çekimli fiil, yani fiil cümlesi. Cümlede “ulaşacağını” (isim-fiil/gelecek zamanlı yan cümlecik) bulunduğu için birleşik cümledir (içinde yan cümlecik var). B) Yüklem: “istiyordu” → çekimli fiil, fiil cümlesi. Ancak “buluşup” bağ-fiil (zarf-fiil) ile iki eylem art arda verilmiştir: “buluşup (ve) yürümek”. Burada “buluşup” yan cümlecik değil, zarf-fiil grubudur; cümlenin temel yargısı tek yüklemde toplanır. Bu nedenle yapı bakımından basit cümledir (tek yargı). C) Yüklem: “karşılaştım” → çekimli fiil, fiil cümlesi. “görmediğim” sıfat-fiil ile kurulmuş yan cümlecik içerir; bu yüzden birleşik cümledir. D) Yüklem: “konuşabiliriz” → çekimli fiil, fiil cümlesi. “uygun bir zamanda” söz grubu olsa da “daha sonra” gibi zaman belirten ifadeler yan cümlecik oluşturmaz; fakat cümlede gizli bir şart/bağlılık yoktur. Buna rağmen seçenekler içinde A ve C kesin olarak yan cümlecik (fiilimsiyle kurulan) içerirken, B fiilimsi kullanmasına rağmen yan cümlecik kurmayıp tek yargı taşıdığı için yapı bakımından farklıdır. Sonuç: Diğerleri birleşik cümle özelliği gösterirken B basit cümledir. Doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Önce her cümlenin yüklemini bulalım ve yüklemin türünü (fiil cümlesi / isim cümlesi) belirleyelim; ardından cümlenin yapısına (basit / birleşik / sıralı / bağlı) bakalım. A) Yüklem: “beklemiyordu” → çekimli fiil, yani fiil cümlesi. Cümlede “ulaşacağını” (isim-fiil/gelecek zamanlı yan cümlecik) bulunduğu için birleşik cümledir (içinde yan cümlecik var). B) Yüklem: “istiyordu” → çekimli fiil, fiil cümlesi. Ancak “buluşup” bağ-fiil (zarf-fiil) ile iki eylem art arda verilmiştir: “buluşup (ve) yürümek”. Burada “buluşup” yan cümlecik değil, zarf-fiil grubudur; cümlenin temel yargısı tek yüklemde toplanır. Bu nedenle yapı bakımından basit cümledir (tek yargı). C) Yüklem: “karşılaştım” → çekimli fiil, fiil cümlesi. “görmediğim” sıfat-fiil ile kurulmuş yan cümlecik içerir; bu yüzden birleşik cümledir. D) Yüklem: “konuşabiliriz” → çekimli fiil, fiil cümlesi. “uygun bir zamanda” söz grubu olsa da “daha sonra” gibi zaman belirten ifadeler yan cümlecik oluşturmaz; fakat cümlede gizli bir şart/bağlılık yoktur. Buna rağmen seçenekler içinde A ve C kesin olarak yan cümlecik (fiilimsiyle kurulan) içerirken, B fiilimsi kullanmasına rağmen yan cümlecik kurmayıp tek yargı taşıdığı için yapı bakımından farklıdır. Sonuç: Diğerleri birleşik cümle özelliği gösterirken B basit cümledir. Doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: B

Fiil çatısında **edilgen** fiiller genellikle “-l / -n” eki alır ve işi yapan (özne) cümlede **belirtilmez**; iş, öznenin üzerinde gerçekleşmiş gibi görünür. **Dönüşlü** fiillerde ise özne, yaptığı işten **kendisi etkilenir** (özne hem yapan hem etkilenen konumundadır). Bazı fiiller “-l/-n” ekiyle hem edilgen hem dönüşlü yorumlanabilir; burada belirleyici olan, cümlenin anlamının “öznenin kendi kendine yaptığı iş”e elverişli olup olmamasıdır. A) “Hazırlanıldı” fiili “hazırlan-” biçimindedir. Bu kullanımda işi yapan açıkça söylenmez (edilgenlik görünümü vardır) ve cümle anlamca “(biz/öğrenciler) kendi kendimize hazırlandık” şeklinde de anlaşılır. Yani özne hem işi yapar hem de yaptığı işin sonucundan etkilenir: **dönüşlülük**. Dolayısıyla bu cümlede fiil **hem edilgen hem dönüşlü** özellik gösterir. B) “Toplandı” fiili burada anlamca yanlış/uygunsuzdur; doğru kullanım “odasını topladı” olmalıdır. Bu nedenle çatı incelemesi açısından güvenilir bir seçenek değildir. C) “Yerleştirildi” açıkça edilgendir; işi yapan belli değildir. Ancak öznenin (kitapların) işi kendi üzerinde yapması söz konusu değildir; kitaplar kendilerini yerleştirmez. **Dönüşlü değildir.** D) “Duyuruldu” da edilgendir; fakat kararların kendini duyurması mümkün değildir. **Dönüşlü değildir.** Bu nedenle doğru cevap **A**’dır.

1. Çözüm: Fiil çatısında **edilgen** fiiller genellikle “-l / -n” eki alır ve işi yapan (özne) cümlede **belirtilmez**; iş, öznenin üzerinde gerçekleşmiş gibi görünür. **Dönüşlü** fiillerde ise özne, yaptığı işten **kendisi etkilenir** (özne hem yapan hem etkilenen konumundadır). Bazı fiiller “-l/-n” ekiyle hem edilgen hem dönüşlü yorumlanabilir; burada belirleyici olan, cümlenin anlamının “öznenin kendi kendine yaptığı iş”e elverişli olup olmamasıdır. A) “Hazırlanıldı” fiili “hazırlan-” biçimindedir. Bu kullanımda işi yapan açıkça söylenmez (edilgenlik görünümü vardır) ve cümle anlamca “(biz/öğrenciler) kendi kendimize hazırlandık” şeklinde de anlaşılır. Yani özne hem işi yapar hem de yaptığı işin sonucundan etkilenir: **dönüşlülük**. Dolayısıyla bu cümlede fiil **hem edilgen hem dönüşlü** özellik gösterir. B) “Toplandı” fiili burada anlamca yanlış/uygunsuzdur; doğru kullanım “odasını topladı” olmalıdır. Bu nedenle çatı incelemesi açısından güvenilir bir seçenek değildir. C) “Yerleştirildi” açıkça edilgendir; işi yapan belli değildir. Ancak öznenin (kitapların) işi kendi üzerinde yapması söz konusu değildir; kitaplar kendilerini yerleştirmez. **Dönüşlü değildir.** D) “Duyuruldu” da edilgendir; fakat kararların kendini duyurması mümkün değildir. **Dönüşlü değildir.** Bu nedenle doğru cevap **A**’dır.

Doğru cevap: C

Paragrafta önce “en iyi sonucu hedeflemenin” kişiyi dikkatli ve özenli yapabileceği söyleniyor. Ardından, “her ayrıntıyı kusursuzlaştırma” çabasının zaman kaybına ve işin bitmemesine yol açabileceği vurgulanıyor. Son cümlede yazar, asıl verilmek istenen mesajı açıkça ifade ediyor: Her durumda mükemmeli aramak yerine, işe uygun bir hedef belirleyip işi zamanında tamamlamak önemlidir. Bu düşünceyi en iyi karşılayan seçenek C’dir. A seçeneği “her zaman artırır” diyerek paragrafın uyarısını yok sayar. C seçeneği “hız”ı tek başına öne çıkarır; paragraf ise “işe uygun hedef” ve “zamanında bitirme” dengesini savunur. D seçeneği ise özenli çalışmayı tamamen olumsuzlar; oysa paragraf özenin faydasını da kabul eder.

1. Çözüm: Paragrafta önce “en iyi sonucu hedeflemenin” kişiyi dikkatli ve özenli yapabileceği söyleniyor. Ardından, “her ayrıntıyı kusursuzlaştırma” çabasının zaman kaybına ve işin bitmemesine yol açabileceği vurgulanıyor. Son cümlede yazar, asıl verilmek istenen mesajı açıkça ifade ediyor: Her durumda mükemmeli aramak yerine, işe uygun bir hedef belirleyip işi zamanında tamamlamak önemlidir. Bu düşünceyi en iyi karşılayan seçenek C’dir. A seçeneği “her zaman artırır” diyerek paragrafın uyarısını yok sayar. C seçeneği “hız”ı tek başına öne çıkarır; paragraf ise “işe uygun hedef” ve “zamanında bitirme” dengesini savunur. D seçeneği ise özenli çalışmayı tamamen olumsuzlar; oysa paragraf özenin faydasını da kabul eder.

Doğru cevap: B

Millî kültür unsurları toplumun değerlerini gelecek kuşaklara aktarır.

1. Anlatı unsurunu belirle: Soruda destan, halk hikâyesi, kahraman, olay örgüsü, anlatıcı veya millî kültür unsurlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Metnin türüne, ana düşüncesine ve anlatı geleneğinin özelliklerine uygun seçeneği işaretle.

Doğru cevap: C

seçeneğiCnde yüklem "konuşacağız" cümle sonunda değildir; yüklemden sonra ögeler geldiği için devriktir. Diğerlerinde yüklem sonda olduğundan kurallıdır.

1. Çözüm: seçeneğiCnde yüklem "konuşacağız" cümle sonunda değildir; yüklemden sonra ögeler geldiği için devriktir. Diğerlerinde yüklem sonda olduğundan kurallıdır.

Doğru cevap: A

Fiil çatısında edilgenlikte işi yapan belli değildir; fiil genellikle “-l/-n” eklerini alır ve özne işi yapan değil, işten etkilenen konumundadır. Dönüşlü çatıda ise özne hem işi yapan hem de yaptığı işten etkilenen durumundadır; çoğu zaman “kendi kendine” anlamı sezilir. A) “hazırlanıldı” fiilinde “-n” eki vardır ve işi kimin yaptığı belirtilmemiştir (edilgenlik). Ayrıca “hazırlanmak” eyleminde özne, yaptığı hazırlık işinden doğrudan etkilenir; yani hazırlanan kişi yine öznenin kendisidir (dönüşlülük). Bu nedenle hem dönüşlü hem edilgen özellik bir aradadır. B) “giyindi” fiili dönüşlüdür (çocuk kendi kendini giydi) fakat edilgen değildir; işi yapan bellidir (özne). C) “duyuruldu” edilgendir (duyuran belli değil) ancak dönüşlü değildir; “duyurmak” eylemi öznenin kendine yaptığı bir iş anlamı taşımaz. D) “anlattı” etken çatılıdır; işi yapan özne açıkça bellidir ve edilgen/dönüşlü özellik yoktur. Doğru cevap: A

1. Çözüm: Fiil çatısında edilgenlikte işi yapan belli değildir; fiil genellikle “-l/-n” eklerini alır ve özne işi yapan değil, işten etkilenen konumundadır. Dönüşlü çatıda ise özne hem işi yapan hem de yaptığı işten etkilenen durumundadır; çoğu zaman “kendi kendine” anlamı sezilir. A) “hazırlanıldı” fiilinde “-n” eki vardır ve işi kimin yaptığı belirtilmemiştir (edilgenlik). Ayrıca “hazırlanmak” eyleminde özne, yaptığı hazırlık işinden doğrudan etkilenir; yani hazırlanan kişi yine öznenin kendisidir (dönüşlülük). Bu nedenle hem dönüşlü hem edilgen özellik bir aradadır. B) “giyindi” fiili dönüşlüdür (çocuk kendi kendini giydi) fakat edilgen değildir; işi yapan bellidir (özne). C) “duyuruldu” edilgendir (duyuran belli değil) ancak dönüşlü değildir; “duyurmak” eylemi öznenin kendine yaptığı bir iş anlamı taşımaz. D) “anlattı” etken çatılıdır; işi yapan özne açıkça bellidir ve edilgen/dönüşlü özellik yoktur. Doğru cevap: A

Doğru cevap: D

Paragrafta kütüphanelerin işlevleri ve sağladığı ortam anlatılıyor. Kitap çeşitliliğinin her yerde aynı olduğuna dair bir bilgi yok.

1. Çözüm: Paragrafta kütüphanelerin işlevleri ve sağladığı ortam anlatılıyor. Kitap çeşitliliğinin her yerde aynı olduğuna dair bir bilgi yok.