8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: C

Olumlu cümle, yüklemin bildirdiği işin/oluşun gerçekleştiğini ya da gerçekleşeceğini bildirir; yüklemde olumsuzluk eki (-ma/-me) bulunmaz. A seçeneğinde “kalmadım” yükleminde -ma olumsuzluk eki vardır; cümle olumsuzdur. seçeneğiC220nde “geç kaldım” yükleminde olumsuzluk eki yoktur ve eylemin gerçekleştiği bildirilir; bu nedenle olumlu cümledir. C seçeneğinde “kalmayacağım” yükleminde -ma olumsuzluk eki vardır; cümle olumsuzdur. D seçeneğinde “kalmasaydım” ifadesinde -ma olumsuzluk eki bulunur ve ayrıca gerçekleşmemiş bir duruma bağlı dilek/koşul anlamı vardır; olumlu cümle değildir.

1. Çözüm: Olumlu cümle, yüklemin bildirdiği işin/oluşun gerçekleştiğini ya da gerçekleşeceğini bildirir; yüklemde olumsuzluk eki (-ma/-me) bulunmaz. A seçeneğinde “kalmadım” yükleminde -ma olumsuzluk eki vardır; cümle olumsuzdur. seçeneğiC220nde “geç kaldım” yükleminde olumsuzluk eki yoktur ve eylemin gerçekleştiği bildirilir; bu nedenle olumlu cümledir. C seçeneğinde “kalmayacağım” yükleminde -ma olumsuzluk eki vardır; cümle olumsuzdur. D seçeneğinde “kalmasaydım” ifadesinde -ma olumsuzluk eki bulunur ve ayrıca gerçekleşmemiş bir duruma bağlı dilek/koşul anlamı vardır; olumlu cümle değildir.

Doğru cevap: C

Fiil çatısında geçişli fiiller, yaptıkları işi bir nesneye yöneltir. Bunu anlamak için fiile “neyi / kimi?” sorusu sorulur; cevap alınırsa fiil geçişlidir. seçeneğiC156nde “kontrol etti” fiiline “neyi?” diye sorarsak “ödevleri” cevabını alırız. Yani fiil bir nesne almıştır ve geçişlidir. A, C ve D seçeneklerindeki fiillerde ise “neyi/kimi?” sorusuna cevap alınamaz: “koştu”, “dindi”, “oturdu” fiilleri nesne istemez. Bu nedenle bu cümlelerdeki fiiller geçişsizdir.

1. Çözüm: Fiil çatısında geçişli fiiller, yaptıkları işi bir nesneye yöneltir. Bunu anlamak için fiile “neyi / kimi?” sorusu sorulur; cevap alınırsa fiil geçişlidir. seçeneğiC156nde “kontrol etti” fiiline “neyi?” diye sorarsak “ödevleri” cevabını alırız. Yani fiil bir nesne almıştır ve geçişlidir. A, C ve D seçeneklerindeki fiillerde ise “neyi/kimi?” sorusuna cevap alınamaz: “koştu”, “dindi”, “oturdu” fiilleri nesne istemez. Bu nedenle bu cümlelerdeki fiiller geçişsizdir.

Doğru cevap: C

Paragraf, kalıcı öğrenme yöntemleri (özetleme, soru çözme) etrafında ilerler. IV. cümle kitap kapağı tasarımından söz ederek konudan uzaklaşır.

1. Çözüm: Paragraf, kalıcı öğrenme yöntemleri (özetleme, soru çözme) etrafında ilerler. IV. cümle kitap kapağı tasarımından söz ederek konudan uzaklaşır.

Doğru cevap: C

Cümlede sanat eserlerinin farklı yorumlara açık olabileceği belirtilir.

1. Kavramı belirle: Soruda sanat, estetik, sanatçı, eser, güzellik algısı, öznel yorum veya kültürel değerlerden hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Cümlenin ya da paragrafın ana düşüncesiyle ve sanat-estetik ilişkisiyle uyumlu seçeneği işaretle.

Doğru cevap: C

Destanlarda doğa ve nesneler sembolik anlamlar taşıyabilir.

1. Anlatı ipucunu belirle: Soruda destan, halk hikâyesi, motif, kahraman, anlatıcı, olay örgüsü veya kültürel değerlerden hangisine vurgu yapıldığını bul.
2. Tür ve işlevle eşleştir: Seçenekleri anlatı türünün özellikleri ve metindeki bağlamla karşılaştır.

Doğru cevap: C

Devrik cümlede yüklem genellikle sonda bulunmaz. C seçeneğinde yüklem “geldi” başta yer aldığı için devriktir.

1. Çözüm: Devrik cümlede yüklem genellikle sonda bulunmaz. C seçeneğinde yüklem “geldi” başta yer aldığı için devriktir.

Doğru cevap: A

Fiil çatısında edilgenlik, işi yapanın (gerçek öznenin) cümlede belirtilmemesi ve fiilin genellikle “-l / -n” ekleriyle edilgenleşmesiyle anlaşılır. Dönüşlülük ise öznenin yaptığı işten yine kendisinin etkilenmesidir; bu da çoğu zaman “-n” ekiyle görülür ve eylem özneye döner. seçeneğiA278ndeki “giyinildi” fiili “giyin-” kökünden gelir. “Giyinmek”te kişi, giyme işini kendi üzerinde gerçekleştirir; yani iş özneye döner (dönüşlü). Ayrıca cümlede işi yapan kişi belirtilmemiştir (kim giyindi belli değil); bu yönüyle de edilgen anlatım vardır. Bu nedenle fiil hem dönüşlü hem edilgen özellik taşır. A’daki “düzenlendi” edilgendir; ancak dönüşlü değildir çünkü “kitaplar” işi kendi üzerinde yapmaz, işi yapan gizlidir. C ve D’deki “eleştirildi / anlatıldı” fiilleri edilgendir; üstelik “herkes tarafından / öğretmen tarafından” ifadeleri işi yapanı da belirtir, dönüşlülük yoktur. Doğru cevap: A879.

1. Çözüm: Fiil çatısında edilgenlik, işi yapanın (gerçek öznenin) cümlede belirtilmemesi ve fiilin genellikle “-l / -n” ekleriyle edilgenleşmesiyle anlaşılır. Dönüşlülük ise öznenin yaptığı işten yine kendisinin etkilenmesidir; bu da çoğu zaman “-n” ekiyle görülür ve eylem özneye döner. seçeneğiA278ndeki “giyinildi” fiili “giyin-” kökünden gelir. “Giyinmek”te kişi, giyme işini kendi üzerinde gerçekleştirir; yani iş özneye döner (dönüşlü). Ayrıca cümlede işi yapan kişi belirtilmemiştir (kim giyindi belli değil); bu yönüyle de edilgen anlatım vardır. Bu nedenle fiil hem dönüşlü hem edilgen özellik taşır. A’daki “düzenlendi” edilgendir; ancak dönüşlü değildir çünkü “kitaplar” işi kendi üzerinde yapmaz, işi yapan gizlidir. C ve D’deki “eleştirildi / anlatıldı” fiilleri edilgendir; üstelik “herkes tarafından / öğretmen tarafından” ifadeleri işi yapanı da belirtir, dönüşlülük yoktur. Doğru cevap: A879.

Doğru cevap: B

Paragrafın başında “hızlı öğrenme” yöntemlerinin popüler olduğundan söz edilse de yazar bu yaklaşıma mesafeli durur. Çünkü öğrenmenin yalnızca kısa sürede bilgi edinmek olmadığını, asıl önemli olanın bilginin kullanılabilir hâle gelmesi olduğunu belirtir. Devamında, gerçekten öğrenen kişinin ezber tekrarına takılmayıp bilgisini yeni durumlara uyarlayabildiği vurgulanır. Son cümlede de sabırla ilerlemek ve bilgiyi farklı örneklerle pekiştirmenin, kısa yoldan sonuca gitmekten daha değerli olduğu söylenerek ana düşünce netleştirilir. Bu nedenle paragrafın ana fikri “Gerçek öğrenme, bilginin gerektiğinde kullanılabilir olmasına dayanır.” ifadesidir. Doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Paragrafın başında “hızlı öğrenme” yöntemlerinin popüler olduğundan söz edilse de yazar bu yaklaşıma mesafeli durur. Çünkü öğrenmenin yalnızca kısa sürede bilgi edinmek olmadığını, asıl önemli olanın bilginin kullanılabilir hâle gelmesi olduğunu belirtir. Devamında, gerçekten öğrenen kişinin ezber tekrarına takılmayıp bilgisini yeni durumlara uyarlayabildiği vurgulanır. Son cümlede de sabırla ilerlemek ve bilgiyi farklı örneklerle pekiştirmenin, kısa yoldan sonuca gitmekten daha değerli olduğu söylenerek ana düşünce netleştirilir. Bu nedenle paragrafın ana fikri “Gerçek öğrenme, bilginin gerektiğinde kullanılabilir olmasına dayanır.” ifadesidir. Doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: C

Destanlarda tarihî gerçeklik ve olağanüstü unsurlar birlikte bulunabilir.

1. Anlatı unsurunu belirle: Soruda destan, halk hikâyesi, kahraman, olay örgüsü, anlatıcı veya millî kültür unsurlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Metnin türüne, ana düşüncesine ve anlatı geleneğinin özelliklerine uygun seçeneği işaretle.

Doğru cevap: D

Birleşik cümlede en az bir yan cümlecik bulunur. Yan cümlecik; fiilimsiyle (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) ya da “ki”li yapı gibi bir unsurla temel cümleye bağlanır. A seçeneğinde “gidip” zarf-fiildir; ancak cümlede yan cümlecik oluşturacak ayrı bir yargı (yüklemli yan cümle) yoktur. Bu tür yapılar 8. Sınıf’de genellikle “sıralı/bağlı” değil, tek yargılı basit cümle kapsamında değerlendirilir. seçeneğiD400nde “Ne kadar uğraştıysam da” bölümü, çekimli fiil içerdiği için yan cümle niteliğindedir ve temel cümle “onu ikna edemedim” yargısına bağlanmıştır. Bu nedenle cümle, içinde yan cümlecik bulunan birleşik cümledir. C seçeneğinde iki ayrı yargı vardır: “Hava soğudu” ve “herkes montunu giydi.” Noktalı virgülle ayrıldığı için sıralı cümledir, birleşik cümle değildir. D seçeneğinde iki yargı “fakat” bağlacıyla bağlanmıştır: “Bu kitabı alacağım” ve “bugün vaktim yok.” Bu nedenle bağlı cümledir, birleşik cümle değildir.

1. Çözüm: Birleşik cümlede en az bir yan cümlecik bulunur. Yan cümlecik; fiilimsiyle (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) ya da “ki”li yapı gibi bir unsurla temel cümleye bağlanır. A seçeneğinde “gidip” zarf-fiildir; ancak cümlede yan cümlecik oluşturacak ayrı bir yargı (yüklemli yan cümle) yoktur. Bu tür yapılar 8. Sınıf’de genellikle “sıralı/bağlı” değil, tek yargılı basit cümle kapsamında değerlendirilir. seçeneğiD400nde “Ne kadar uğraştıysam da” bölümü, çekimli fiil içerdiği için yan cümle niteliğindedir ve temel cümle “onu ikna edemedim” yargısına bağlanmıştır. Bu nedenle cümle, içinde yan cümlecik bulunan birleşik cümledir. C seçeneğinde iki ayrı yargı vardır: “Hava soğudu” ve “herkes montunu giydi.” Noktalı virgülle ayrıldığı için sıralı cümledir, birleşik cümle değildir. D seçeneğinde iki yargı “fakat” bağlacıyla bağlanmıştır: “Bu kitabı alacağım” ve “bugün vaktim yok.” Bu nedenle bağlı cümledir, birleşik cümle değildir.