8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: D

Konuşmalar karakterlerin duygu, düşünce ve ilişkilerini gösterir.

1. Anlatı ipucunu belirle: Soruda destan, halk hikâyesi, motif, kahraman, anlatıcı, olay örgüsü veya kültürel değerlerden hangisine vurgu yapıldığını bul.
2. Tür ve işlevle eşleştir: Seçenekleri anlatı türünün özellikleri ve metindeki bağlamla karşılaştır.

Doğru cevap: A

Koşul (şart) cümlelerinde bir durumun gerçekleşmesi, başka bir durumun gerçekleşmesine bağlanır. Genellikle "-se/-sa" ekiyle ya da "eğer" gibi ifadelerle şart anlamı kurulur. seçeneğiA175nde "Zamanında gelirsen" ifadesi, "birlikte kütüphaneye gideriz" yargısının gerçekleşmesini bir şarta bağlamaktadır. Yani gelme koşulu gerçekleşirse gitme eylemi gerçekleşecektir. Bu nedenle C koşul cümlesidir. A seçeneği amaç-sonuç cümlesidir (yüksek not almak amacıyla çalışmak). B seçeneği zaman anlamı taşır (hava soğuyunca = soğuduğu zaman). D seçeneği neden-sonuç cümlesidir (anlayamadığı için soru sormak).

1. Çözüm: Koşul (şart) cümlelerinde bir durumun gerçekleşmesi, başka bir durumun gerçekleşmesine bağlanır. Genellikle "-se/-sa" ekiyle ya da "eğer" gibi ifadelerle şart anlamı kurulur. seçeneğiA175nde "Zamanında gelirsen" ifadesi, "birlikte kütüphaneye gideriz" yargısının gerçekleşmesini bir şarta bağlamaktadır. Yani gelme koşulu gerçekleşirse gitme eylemi gerçekleşecektir. Bu nedenle C koşul cümlesidir. A seçeneği amaç-sonuç cümlesidir (yüksek not almak amacıyla çalışmak). B seçeneği zaman anlamı taşır (hava soğuyunca = soğuduğu zaman). D seçeneği neden-sonuç cümlesidir (anlayamadığı için soru sormak).

Doğru cevap: B

Edilgen (pasif) fiillerde işi yapan (özne) belli değildir ya da söylenmez; cümlede özne, yapılan işten etkilenen varlık olur. Bu tür fiiller genellikle “-l, -n” ekleriyle kurulur. B seçeneğinde “açıldı” fiili “açmak” fiilinin edilgen biçimidir. Köprüyü kimin açtığı belirtilmemiştir; köprü açma işini yapan değil, açılma işinden etkilenen varlıktır. Bu nedenle cümle edilgendir. A, C ve D seçeneklerinde ise fiiller etkindir: “sundu” (öğrenciler sundu), “hazırladı” (babam hazırladı), “tartıştık” (biz tartıştık). Bu cümlelerde işi yapan özne açıkça bellidir.

1. Çözüm: Edilgen (pasif) fiillerde işi yapan (özne) belli değildir ya da söylenmez; cümlede özne, yapılan işten etkilenen varlık olur. Bu tür fiiller genellikle “-l, -n” ekleriyle kurulur. B seçeneğinde “açıldı” fiili “açmak” fiilinin edilgen biçimidir. Köprüyü kimin açtığı belirtilmemiştir; köprü açma işini yapan değil, açılma işinden etkilenen varlıktır. Bu nedenle cümle edilgendir. A, C ve D seçeneklerinde ise fiiller etkindir: “sundu” (öğrenciler sundu), “hazırladı” (babam hazırladı), “tartıştık” (biz tartıştık). Bu cümlelerde işi yapan özne açıkça bellidir.

Doğru cevap: C

Paragrafta, öğrenmenin sadece okumakla gerçekleşmediği; özetleme, altını çizme, tekrar yapma ve başkasına anlatma gibi etkinliklerle bilginin daha kalıcı hâle geldiği anlatılıyor. Bu örneklerin ortak amacı, bilgiyi pasifçe almak yerine aktif olarak işlemek ve yeniden düzenlemektir. Seçeneklere bakıldığında şıkkıC308, paragrafın genel yargısını (ana düşüncesini) kapsar. B şıkkı yalnızca “okumayı” yeterli görür; paragraf bunun yeterli olmadığını söyler. C şıkkı tek bir yöntemi yeterli sayar; paragraf birden fazla etkinliğin birlikte etkili olduğunu vurgular. D şıkkı ise paragrafın tam tersini iddia eder. Bu nedenle doğru cevap C619’dır.

1. Çözüm: Paragrafta, öğrenmenin sadece okumakla gerçekleşmediği; özetleme, altını çizme, tekrar yapma ve başkasına anlatma gibi etkinliklerle bilginin daha kalıcı hâle geldiği anlatılıyor. Bu örneklerin ortak amacı, bilgiyi pasifçe almak yerine aktif olarak işlemek ve yeniden düzenlemektir. Seçeneklere bakıldığında şıkkıC308, paragrafın genel yargısını (ana düşüncesini) kapsar. B şıkkı yalnızca “okumayı” yeterli görür; paragraf bunun yeterli olmadığını söyler. C şıkkı tek bir yöntemi yeterli sayar; paragraf birden fazla etkinliğin birlikte etkili olduğunu vurgular. D şıkkı ise paragrafın tam tersini iddia eder. Bu nedenle doğru cevap C619’dır.

Doğru cevap: C

Misafirperverlik Türk kültüründe ve hikâye geleneğinde görülebilecek değerlerdendir.

1. Anlatı unsurunu belirle: Soruda destan, halk hikâyesi, kahraman, olay örgüsü, anlatıcı veya millî kültür unsurlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Metnin türüne, ana düşüncesine ve anlatı geleneğinin özelliklerine uygun seçeneği işaretle.

Doğru cevap: B

B’de "gelmeyecekmiş" yüklemi olumsuzluk ekiyle olumsuzdur. A olumsuz biçimde sorudur (retorik), C ünlem, D ise dilek bildirir.

1. Çözüm: B’de "gelmeyecekmiş" yüklemi olumsuzluk ekiyle olumsuzdur. A olumsuz biçimde sorudur (retorik), C ünlem, D ise dilek bildirir.

Doğru cevap: A

Edilgen (pasif) çatıda fiilde işi yapan (özne) belli değildir; iş, özne tarafından değil sanki kendiliğinden yapılmış gibi anlatılır. Bu tür fiiller genellikle “-l / -n” eki alır: “temizle-n-di” gibi. seçeneğiA201nde “Sınıf hızlıca temizlendi.” cümlesinde işi yapan kişi belirtilmemiştir. “Kim temizledi?” sorusunun cevabı cümlede yoktur. Ayrıca fiil “temizlen-” biçiminde “-n” edilgenlik eki almıştır. A, C ve D seçeneklerinde ise işi yapan açıkça bellidir: A’da “öğrenciler”, C’de “görevli”, D’de “ben” işi yapan öznedir. Bu nedenle bu cümlelerde fiil etken çatılıdır.

1. Çözüm: Edilgen (pasif) çatıda fiilde işi yapan (özne) belli değildir; iş, özne tarafından değil sanki kendiliğinden yapılmış gibi anlatılır. Bu tür fiiller genellikle “-l / -n” eki alır: “temizle-n-di” gibi. seçeneğiA201nde “Sınıf hızlıca temizlendi.” cümlesinde işi yapan kişi belirtilmemiştir. “Kim temizledi?” sorusunun cevabı cümlede yoktur. Ayrıca fiil “temizlen-” biçiminde “-n” edilgenlik eki almıştır. A, C ve D seçeneklerinde ise işi yapan açıkça bellidir: A’da “öğrenciler”, C’de “görevli”, D’de “ben” işi yapan öznedir. Bu nedenle bu cümlelerde fiil etken çatılıdır.

Doğru cevap: C

Paragrafta önce “en kısa yolun her zaman en iyi sonuç vermeyeceği” söyleniyor. Ardından “aceleyle atılan adımların küçük hataları büyütüp daha çok zaman kaybettirebileceği” vurgulanıyor. Son cümlede ise ana düşünce netleşiyor: İşe başlamadan önce plan yapmak ve hazırlıklarını tamamlayarak adım adım ilerlemek, başta yavaş gibi görünse de işi daha sağlam ve çoğu zaman daha hızlı bitirmeyi sağlar. Bu, planlı ve hazırlıklı çalışmanın acelecilikten daha verimli olduğunu anlatır. Seçeneklere bakıldığında şıkkıC504 bu düşünceyi doğrudan karşılar. A ve D, aceleciliği savunur; paragrafla çelişir. C ise paragrafın ana fikri değildir; metin hataların kaçınılmazlığını değil, aceleyle hataların büyüdüğünü anlatır.

1. Çözüm: Paragrafta önce “en kısa yolun her zaman en iyi sonuç vermeyeceği” söyleniyor. Ardından “aceleyle atılan adımların küçük hataları büyütüp daha çok zaman kaybettirebileceği” vurgulanıyor. Son cümlede ise ana düşünce netleşiyor: İşe başlamadan önce plan yapmak ve hazırlıklarını tamamlayarak adım adım ilerlemek, başta yavaş gibi görünse de işi daha sağlam ve çoğu zaman daha hızlı bitirmeyi sağlar. Bu, planlı ve hazırlıklı çalışmanın acelecilikten daha verimli olduğunu anlatır. Seçeneklere bakıldığında şıkkıC504 bu düşünceyi doğrudan karşılar. A ve D, aceleciliği savunur; paragrafla çelişir. C ise paragrafın ana fikri değildir; metin hataların kaçınılmazlığını değil, aceleyle hataların büyüdüğünü anlatır.

Doğru cevap: A

Halk hikâyelerinde kişi, olay, yer ve zaman gibi yapı unsurları bulunur.

1. Anlatı unsurunu belirle: Soruda destan, halk hikâyesi, kahraman, olay örgüsü, anlatıcı veya millî kültür unsurlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Metnin türüne, ana düşüncesine ve anlatı geleneğinin özelliklerine uygun seçeneği işaretle.

Doğru cevap: C

İstenen özellikler üç başlıkta toplanır: 1) **Yapısına göre birleşik cümle** olmalı. Birleşik cümlede en az bir yan cümlecik (fiilimsi, şart, iç içe vb.) bulunur. 2) **Yüklemin türüne göre isim cümlesi** olmalı. Yüklem fiil değil; “-dır/-dir” ya da “değil” gibi ek-fiil unsurlarıyla kurulan ad soylu bir yüklem olmalıdır. 3) **Anlamına göre olumsuz** olmalı. Olumsuzluk “-ma/-me” ile ya da “değil” gibi sözcüklerle sağlanabilir. ** şıkkıC431:** “Ne kadar uğraşsa da bu işi tek başına bitirecek gibi **değil**.” - “Ne kadar uğraşsa da” bölümü **şart/bağlı yan cümlecik** görevindedir; bu yüzden cümle **birleşik**tir. - Yüklem “bitirecek gibi **değil**” ifadesidir; çekimli bir fiil yüklem yoktur, “değil” ile kurulan **isim cümlesi**dir. - “değil” olumsuzluk verdiği için cümle **olumsuz**dur. **B şıkkı:** “... doğru değil.” Yüklem isimdir ve olumsuzdur; ancak yapı bakımından birleşik sayılmasını zorunlu kılan bir yan cümlecik yoktur; “Bu kadar erken çıkman” isim-fiil grubu özne görevindedir, cümle temel olarak tek yargı taşır ve seçenekler içinde hedeflenen birleşik yapı kadar belirgin değildir. **C şıkkı:** Yüklem “gideceğim” çekimli fiildir; **fiil cümlesi**dir, ayrıca olumsuz değildir. **D şıkkı:** “dinince” zarf-fiil ile birleşik yapı vardır; ancak yüklemler fiildir (“çıkalım”, “yaparız”) ve olumsuz değildir. Bu nedenle doğru cevap **A**dır.

1. Çözüm: İstenen özellikler üç başlıkta toplanır: 1) **Yapısına göre birleşik cümle** olmalı. Birleşik cümlede en az bir yan cümlecik (fiilimsi, şart, iç içe vb.) bulunur. 2) **Yüklemin türüne göre isim cümlesi** olmalı. Yüklem fiil değil; “-dır/-dir” ya da “değil” gibi ek-fiil unsurlarıyla kurulan ad soylu bir yüklem olmalıdır. 3) **Anlamına göre olumsuz** olmalı. Olumsuzluk “-ma/-me” ile ya da “değil” gibi sözcüklerle sağlanabilir. ** şıkkıC431:** “Ne kadar uğraşsa da bu işi tek başına bitirecek gibi **değil**.” - “Ne kadar uğraşsa da” bölümü **şart/bağlı yan cümlecik** görevindedir; bu yüzden cümle **birleşik**tir. - Yüklem “bitirecek gibi **değil**” ifadesidir; çekimli bir fiil yüklem yoktur, “değil” ile kurulan **isim cümlesi**dir. - “değil” olumsuzluk verdiği için cümle **olumsuz**dur. **B şıkkı:** “... doğru değil.” Yüklem isimdir ve olumsuzdur; ancak yapı bakımından birleşik sayılmasını zorunlu kılan bir yan cümlecik yoktur; “Bu kadar erken çıkman” isim-fiil grubu özne görevindedir, cümle temel olarak tek yargı taşır ve seçenekler içinde hedeflenen birleşik yapı kadar belirgin değildir. **C şıkkı:** Yüklem “gideceğim” çekimli fiildir; **fiil cümlesi**dir, ayrıca olumsuz değildir. **D şıkkı:** “dinince” zarf-fiil ile birleşik yapı vardır; ancak yüklemler fiildir (“çıkalım”, “yaparız”) ve olumsuz değildir. Bu nedenle doğru cevap **A**dır.