8. Sınıf Türkçe 1. Dönem 2. Yazılı Testleri

Doğru cevap: A

Cümlede yüklem “buluştu”dur. “Kim buluştu?” sorusunun cevabı (gizli özne) “o”dur. Altı çizili bölüm “okulun bahçesinde” ifadesidir. Bu söz öbeği “nerede buluştu?” sorusuna cevap verir. “Nerede?” sorusuna cevap veren öge yer bildiren zarf tümlecidir. Dolaylı tümleç genellikle “kime, kimden, neye, neden” gibi yönelme-çıkma-bulunma hâli ekleriyle ve “nereye?” sorusuyla karşımıza çıkar; ancak bu cümlede altı çizili ifade bir yönelme (nereye?) değil, bulunma (nerede?) anlamıyla yer bildirir. Bu nedenle doğru cevap zarf tümlecidir.

1. Çözüm: Cümlede yüklem “buluştu”dur. “Kim buluştu?” sorusunun cevabı (gizli özne) “o”dur. Altı çizili bölüm “okulun bahçesinde” ifadesidir. Bu söz öbeği “nerede buluştu?” sorusuna cevap verir. “Nerede?” sorusuna cevap veren öge yer bildiren zarf tümlecidir. Dolaylı tümleç genellikle “kime, kimden, neye, neden” gibi yönelme-çıkma-bulunma hâli ekleriyle ve “nereye?” sorusuyla karşımıza çıkar; ancak bu cümlede altı çizili ifade bir yönelme (nereye?) değil, bulunma (nerede?) anlamıyla yer bildirir. Bu nedenle doğru cevap zarf tümlecidir.

Doğru cevap: A

A şıkkında “esas” sözcüğü “asıl, gerçek” anlamında kullanılmıştır. “Bu işin esas nedeni” ifadesi “bu işin gerçek nedeni” şeklinde de söylenebilir. B şıkkında “esas” sözcüğü “ciddi, ağırbaşlı” anlamına yakındır; “esas duruş” ifadesi “resmî/ciddi duruş” çağrışımı yapar, “gerçek” anlamı baskın değildir. C şıkkında “esas” daha çok “en önemli, temel” anlamındadır. “En önemli sorular” denmek istenmiştir. D şıkkında ise “esas” yine “asıl/ana” anlamına yaklaşsa da burada vurgu “yemeğin ana tadı” (temel özellik) üzerinedir; soru kökünde istenen “asıl, gerçek” anlamı en açık ve doğrudan A şıkkında vardır.

1. Çözüm: A şıkkında “esas” sözcüğü “asıl, gerçek” anlamında kullanılmıştır. “Bu işin esas nedeni” ifadesi “bu işin gerçek nedeni” şeklinde de söylenebilir. B şıkkında “esas” sözcüğü “ciddi, ağırbaşlı” anlamına yakındır; “esas duruş” ifadesi “resmî/ciddi duruş” çağrışımı yapar, “gerçek” anlamı baskın değildir. C şıkkında “esas” daha çok “en önemli, temel” anlamındadır. “En önemli sorular” denmek istenmiştir. D şıkkında ise “esas” yine “asıl/ana” anlamına yaklaşsa da burada vurgu “yemeğin ana tadı” (temel özellik) üzerinedir; soru kökünde istenen “asıl, gerçek” anlamı en açık ve doğrudan A şıkkında vardır.

Doğru cevap: A

Her gün sözü ayrı yazılır.

1. Kuralı tanı: Soruda bağlaç, ek, birleşik sözcük, büyük harf, kısaltma, sayı veya yabancı kökenli sözcük yazımıyla ilgili ipucunu belirle.
2. Doğru yazımı seç: Seçenekleri yazım kuralına göre karşılaştır ve doğru biçimi işaretle.

Doğru cevap: C

Cümlenin yüklemi “istedi”dir. “Kim istedi?” sorusuna “öğretmen” cevabı geldiği için özne “öğretmen”dir. “İstedi” yüklemi, bir şeyi isteme anlamı taşıdığı için “neyi istedi?” sorusunu da alır. Bu sorunun cevabı “projeyi teslim etmemizi”dir; bu bölüm cümlede nesne görevindedir. Altı çizili “yarına kadar” ise eylemin zaman sınırını bildirir. “Ne zamana kadar teslim etmemizi istedi?” sorusuna cevap verir. Zaman, durum, miktar, yön gibi anlamlar katan ve yüklemi bu yönlerden tamamlayan öge zarf tümlecidir. Bu nedenle altı çizili söz grubu “zarf tümleci”dir.

1. Çözüm: Cümlenin yüklemi “istedi”dir. “Kim istedi?” sorusuna “öğretmen” cevabı geldiği için özne “öğretmen”dir. “İstedi” yüklemi, bir şeyi isteme anlamı taşıdığı için “neyi istedi?” sorusunu da alır. Bu sorunun cevabı “projeyi teslim etmemizi”dir; bu bölüm cümlede nesne görevindedir. Altı çizili “yarına kadar” ise eylemin zaman sınırını bildirir. “Ne zamana kadar teslim etmemizi istedi?” sorusuna cevap verir. Zaman, durum, miktar, yön gibi anlamlar katan ve yüklemi bu yönlerden tamamlayan öge zarf tümlecidir. Bu nedenle altı çizili söz grubu “zarf tümleci”dir.

Doğru cevap: B

Birkaç bitişik yazılır; “bir kaç” yanlıştır.

1. Kuralı tanı: Soruda bağlaç, ek, birleşik sözcük, büyük harf, kısaltma, sayı veya yabancı kökenli sözcük yazımıyla ilgili ipucunu belirle.
2. Doğru yazımı seç: Seçenekleri yazım kuralına göre karşılaştır ve doğru biçimi işaretle.

Doğru cevap: A

Cümlede yüklem, "söyledi" fiilidir. "Kim söyledi?" sorusunun cevabı "öğretmen" olduğu için özne "öğretmen"dir. "Ne söyledi?" sorusuna cevap veren bölüm "ödevleri akşam eve gidince kontrol edeceğini" ifadesidir. Bu bölüm, "söyledi" yükleminin nesnesi değildir; çünkü "söylemek" fiilinin nesnesi genellikle aktarılan söz/ifade (cümlecik) olur ve burada da bu görevi tüm yan cümle üstlenir. Altı çizili söz grubu "akşam eve gidince" ifadesidir. Bu ifade, "kontrol edeceğini" eyleminin ne zaman yapılacağını bildirir. Yani "Ne zaman kontrol edecek?" sorusuna cevap verir. Ne zaman, nasıl, niçin, ne kadar gibi sorulara cevap veren öge zarf tümlecidir. Bu nedenle altı çizili bölüm "zarf tümleci"dir.

1. Çözüm: Cümlede yüklem, "söyledi" fiilidir. "Kim söyledi?" sorusunun cevabı "öğretmen" olduğu için özne "öğretmen"dir. "Ne söyledi?" sorusuna cevap veren bölüm "ödevleri akşam eve gidince kontrol edeceğini" ifadesidir. Bu bölüm, "söyledi" yükleminin nesnesi değildir; çünkü "söylemek" fiilinin nesnesi genellikle aktarılan söz/ifade (cümlecik) olur ve burada da bu görevi tüm yan cümle üstlenir. Altı çizili söz grubu "akşam eve gidince" ifadesidir. Bu ifade, "kontrol edeceğini" eyleminin ne zaman yapılacağını bildirir. Yani "Ne zaman kontrol edecek?" sorusuna cevap verir. Ne zaman, nasıl, niçin, ne kadar gibi sorulara cevap veren öge zarf tümlecidir. Bu nedenle altı çizili bölüm "zarf tümleci"dir.

Doğru cevap: D

Doğru yazım “sürpriz”dir; “süpriz” yanlıştır.

1. Çözüm: Doğru yazım “sürpriz”dir; “süpriz” yanlıştır.

Doğru cevap: A

Cümlede yüklem "açıkladı"dır. Yükleme "kim?" diye sorarsak "öğretmen" cevabını alırız; bu da öznenin "öğretmen" olduğunu gösterir. Altı çizili bölüm "öğrencilere" sözcüğüdür. Bu sözcük "-e" hâl eki almıştır ve yükleme "kime?" sorusunu sordurur: "Öğretmen, soruları kime açıkladı?" → "öğrencilere". "Kime? / Neye?" sorularına cevap veren ve "-e, -de, -den" eklerinden birini alan ögeler dolaylı tümleçtir. Bu nedenle doğru cevap A416'dir.

1. Çözüm: Cümlede yüklem "açıkladı"dır. Yükleme "kim?" diye sorarsak "öğretmen" cevabını alırız; bu da öznenin "öğretmen" olduğunu gösterir. Altı çizili bölüm "öğrencilere" sözcüğüdür. Bu sözcük "-e" hâl eki almıştır ve yükleme "kime?" sorusunu sordurur: "Öğretmen, soruları kime açıkladı?" → "öğrencilere". "Kime? / Neye?" sorularına cevap veren ve "-e, -de, -den" eklerinden birini alan ögeler dolaylı tümleçtir. Bu nedenle doğru cevap A416'dir.

Doğru cevap: A

Doğru yazım “yanlış”tır.

1. Çözüm: Doğru yazım “yanlış”tır.

Doğru cevap: A

Cümlede yüklem "yazdı"dır. Yükleme "Ne yaptı?" diye sorarsak cevap "yazdı" olur ve yüklemi bulmuş oluruz. Altı çizili "tahtaya" sözcüğüne yüklemle birlikte "Nereye yazdı?" sorusunu sorarız. Cevap "tahtaya" olduğu için bu bölüm yer-yön bildiren bir tümleçtir. "Nereye, nerede, nereden" sorularına cevap veren öge "dolaylı tümleç (yer tamlayıcısı)"dır. Bu nedenle doğru cevap A362’dir.

1. Çözüm: Cümlede yüklem "yazdı"dır. Yükleme "Ne yaptı?" diye sorarsak cevap "yazdı" olur ve yüklemi bulmuş oluruz. Altı çizili "tahtaya" sözcüğüne yüklemle birlikte "Nereye yazdı?" sorusunu sorarız. Cevap "tahtaya" olduğu için bu bölüm yer-yön bildiren bir tümleçtir. "Nereye, nerede, nereden" sorularına cevap veren öge "dolaylı tümleç (yer tamlayıcısı)"dır. Bu nedenle doğru cevap A362’dir.