8. Sınıf Türkçe

8. Sınıf Türkçe 1. Dönem 2. Yazılı Testleri

8. sınıf Türkçe 1. dönem 2. yazılı için 10 soruluk online yazılı testleri, cevap anahtarlı sorular ve konu karması çalışma içerikleri.

8. Sınıf Türkçe 1. dönem 2. yazılı soruları, Türkçe dersinde 1. dönem 2. yazılı hazırlığını planlı yapmak isteyen öğrenciler için özgün bir tekrar alanı sunar. Bu sayfadaki içerik ilk dönem boyunca biriken kazanımları birlikte düşündürür ve ara tekrar için güçlü bir kontrol alanı açar ve öğrencinin okuduğunu anlama, dil bilgisi kuralını fark etme ve metin içi ipuçlarını değerlendirme becerisini görünür hale getirir. Kapsam, dönem dağılımına uygun seçildiği için gereksiz konu kalabalığı oluşturmadan sınava yakın bir çalışma ritmi sağlar.

Bu yazılıda öne çıkan başlıklar Türkçe Sözcükte Anlam, Türkçe Cümlede Anlam, Türkçe Paragraf ve devamında Türkçe Cümlenin Ögeleri, Türkçe Yazım Kuralları, Türkçe Noktalama İşaretleri konularıdır. Soruların karışık yapıda düşünülmesi, öğrencinin konular arasında geçiş yaparken dikkatini korumasına yardım eder. Böylece yalnızca tek bir test alışkanlığı oluşmaz; farklı kazanımlar aynı sınav içinde karşılaştırmalı biçimde tekrar edilmiş olur.

Türkçe yazılısına hazırlanırken önce ilgili kazanımları kısa notlarla gözden geçirmek, ardından sayfadaki soruları süre tutarak çözmek verimli olur. Türkçe çalışırken yanlış yapılan sorunun cümle mi paragraf mı yoksa kural bilgisi mi istediğini ayırmak önemlidir. Bu ayrım, tekrar süresini kısaltır ve sınavda benzer sorulara daha bilinçli yaklaşmayı sağlar. Bu yöntem, öğrencinin hangi konuyu bildiğini ve hangi başlıkta ek çalışmaya ihtiyaç duyduğunu daha net gösterir.

Sayfanın sonundaki ilgili konu testleri, yazılıdan sonra ayrıntılı tekrar yapmak için kullanılabilir. Türkçe Sözcükte Anlam ya da Türkçe Cümlede Anlam gibi başlıklarda hata yapan öğrenciler doğrudan konu testlerine geçerek aynı kazanımı farklı soru tipleriyle pekiştirebilir. Bu yapı, 8. sınıf yazılı hazırlığını tek bir deneme çözümünden çıkarıp düzenli, izlenebilir ve konu odaklı bir tekrar sürecine dönüştürür.

Türkçe sorularında metnin tonu, ana düşünce ve dil bilgisi ipuçları birlikte okunmalıdır. Acele yapılan okumalar doğru bilinen konularda bile puan kaybına yol açabilir.

Türkçe sorularında metnin tonu, ana düşünce ve dil bilgisi ipuçları birlikte okunmalıdır. Acele yapılan okumalar doğru bilinen konularda bile puan kaybına yol açabilir.

Türkçe sorularında metnin tonu, ana düşünce ve dil bilgisi ipuçları birlikte okunmalıdır. Acele yapılan okumalar doğru bilinen konularda bile puan kaybına yol açabilir.

14. Test

8. Sınıf Türkçe 1. Dönem 2. Yazılı Testleri

8. Sınıf Türkçe 1. Dönem 2. Yazılı Test 14 için 10 soruluk online yazılı testi.

Her soru için doğru seçeneği işaretleyin.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bu konuyu temel alan aşağıdaki soruda doğru seçeneği bulun: Aşağıdakilerden hangisinde yazım yanlışı yoktur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Özel kurum/yer adını oluşturan sözcüklerin ilk harfleri büyük yazılır.

  1. Çözüm: Özel kurum/yer adını oluşturan sözcüklerin ilk harfleri büyük yazılır.

Özel kurum/yer adını oluşturan sözcüklerin ilk harfleri büyük yazılır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatılmak istenen, "Bir işin iyi sonuç vermesi için yalnızca heves yetmez; planlı ve sabırlı bir çaba gerekir." düşüncesine en yakındır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Soru kökünde verilen düşünce şudur: "İyi sonuç için sadece heves yeterli değildir; planlı ve sabırlı çaba gerekir." Yani başarıyı; hedef koyma, düzenli ilerleme ve sabırla ilişkilendiren bir cümle aranır. A şıkkı heyecanın çabuk sönmesinden söz eder; planlı ve sabırlı çalışma vurgusu yoktur. C şıkkı başarıyı şansa bağlayarak ana düşünceyle çelişir. D şıkkı sevdiği işi yapmanın yormamasıyla ilgilidir; plan ve sabır şartını karşılamaz. şıkkıC438 ise "anlık istek" (yalnız heves) ile "hedef belirleyip adım adım ilerleme" (planlı, sabırlı çaba) karşıtlığını kurar ve başarıyı buna bağlar. Bu nedenle verilen düşünceye en yakın ifade B’dir.

  1. Çözüm: Soru kökünde verilen düşünce şudur: "İyi sonuç için sadece heves yeterli değildir; planlı ve sabırlı çaba gerekir." Yani başarıyı; hedef koyma, düzenli ilerleme ve sabırla ilişkilendiren bir cümle aranır. A şıkkı heyecanın çabuk sönmesinden söz eder; planlı ve sabırlı çalışma vurgusu yoktur. C şıkkı başarıyı şansa bağlayarak ana düşünceyle çelişir. D şıkkı sevdiği işi yapmanın yormamasıyla ilgilidir; plan ve sabır şartını karşılamaz. şıkkıC438 ise "anlık istek" (yalnız heves) ile "hedef belirleyip adım adım ilerleme" (planlı, sabırlı çaba) karşıtlığını kurar ve başarıyı buna bağlar. Bu nedenle verilen düşünceye en yakın ifade B’dir.

Soru kökünde verilen düşünce şudur: "İyi sonuç için sadece heves yeterli değildir; planlı ve sabırlı çaba gerekir." Yani başarıyı; hedef koyma, düzenli ilerleme ve sabırla ilişkilendiren bir cümle aranır. A şıkkı heyecanın çabuk sönmesinden söz eder; planlı ve sabırlı çalışma vurgusu yoktur. C şıkkı başarıyı şansa bağlayarak ana düşünceyle çelişir. D şıkkı sevdiği işi yapmanın yormamasıyla ilgilidir; plan ve sabır şartını karşılamaz. şıkkıC441 ise "anlık istek" (yalnız heves) ile "hedef belirleyip adım adım ilerleme" (planlı, sabırlı çaba) karşıtlığını kurar ve başarıyı buna bağlar. Bu nedenle verilen düşünceye en yakın ifade B’dir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili bölümün cümlenin ögesi olarak karşılığı hangisidir? "Öğretmen, sınavdan sonra öğrencilerin hatalarını tek tek anlattı."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Cümlede yüklem “anlattı”dır. “Kim anlattı?” sorusuna “Öğretmen” cevabı geldiği için özne “Öğretmen”dir. “Öğretmen neyi anlattı?” sorusuna “öğrencilerin hatalarını” cevabı geldiğinden “öğrencilerin hatalarını” nesnedir. “Sınavdan sonra” ifadesi ise “ne zaman?” sorusuna cevap verdiği için zarf tümlecidir. Altı çizili “tek tek” ifadesi, anlatma işinin nasıl yapıldığını bildirir. Yani “Öğretmen hataları nasıl anlattı?” sorusuna cevap verir. “Nasıl?” sorusuna cevap veren öge zarf tümlecidir. Bu nedenle doğru cevap D503’dır.

  1. Çözüm: Cümlede yüklem “anlattı”dır. “Kim anlattı?” sorusuna “Öğretmen” cevabı geldiği için özne “Öğretmen”dir. “Öğretmen neyi anlattı?” sorusuna “öğrencilerin hatalarını” cevabı geldiğinden “öğrencilerin hatalarını” nesnedir. “Sınavdan sonra” ifadesi ise “ne zaman?” sorusuna cevap verdiği için zarf tümlecidir. Altı çizili “tek tek” ifadesi, anlatma işinin nasıl yapıldığını bildirir. Yani “Öğretmen hataları nasıl anlattı?” sorusuna cevap verir. “Nasıl?” sorusuna cevap veren öge zarf tümlecidir. Bu nedenle doğru cevap D503’dır.

Cümlede yüklem “anlattı”dır. “Kim anlattı?” sorusuna “Öğretmen” cevabı geldiği için özne “Öğretmen”dir. “Öğretmen neyi anlattı?” sorusuna “öğrencilerin hatalarını” cevabı geldiğinden “öğrencilerin hatalarını” nesnedir. “Sınavdan sonra” ifadesi ise “ne zaman?” sorusuna cevap verdiği için zarf tümlecidir. Altı çizili “tek tek” ifadesi, anlatma işinin nasıl yapıldığını bildirir. Yani “Öğretmen hataları nasıl anlattı?” sorusuna cevap verir. “Nasıl?” sorusuna cevap veren öge zarf tümlecidir. Bu nedenle doğru cevap D506’dır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bu konuyu temel alan aşağıdaki soruda doğru seçeneği bulun: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi türleri (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) birlikte kullanılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Fiilimsiler üç gruptur: isim-fiil (mAk, mA, Iş), sıfat-fiil (An, Ası, mAz, dIk, AcAk, mIş...), zarf-fiil (ken, Ip, IncA, ArAk, mAdAn,...). A şıkkı: “hazırlanmak” isim-fiildir. “çalışıp” zarf-fiildir. Ancak sıfat-fiil yoktur. Bu yüzden üç tür birlikte kullanılmamıştır. B şıkkı: “okuduğu” sıfat-fiildir (kitabı niteliyor). “bitirince” zarf-fiildir. İsim-fiil yoktur. şıkkıD366: “kazanmak” isim-fiildir. “isteyen” sıfat-fiildir (sporcuları niteliyor). “yorulmadan” ve “yaparak” zarf-fiildir. Böylece isim-fiil + sıfat-fiil + zarf-fiil birlikte kullanılmıştır. D şıkkı: “yapılacak” sıfat-fiildir (toplantıyı niteliyor). “katılacağını” isim-fiil değildir; “katıl-” fiiline gelecek zaman (-acak) ve iyelik/hal ekleriyle kurulan bir fiilimsi değil, isimleşmiş yan cümlecik yapısıdır ve burada fiilimsi türü olarak değerlendirilmez. “söyleyip” zarf-fiildir. Üç tür birlikte yoktur. Sonuç: Üç fiilimsi türünün birlikte bulunduğu tek seçenek D’dir.

  1. Çözüm: Fiilimsiler üç gruptur: isim-fiil (mAk, mA, Iş), sıfat-fiil (An, Ası, mAz, dIk, AcAk, mIş...), zarf-fiil (ken, Ip, IncA, ArAk, mAdAn,...). A şıkkı: “hazırlanmak” isim-fiildir. “çalışıp” zarf-fiildir. Ancak sıfat-fiil yoktur. Bu yüzden üç tür birlikte kullanılmamıştır. B şıkkı: “okuduğu” sıfat-fiildir (kitabı niteliyor). “bitirince” zarf-fiildir. İsim-fiil yoktur. şıkkıD366: “kazanmak” isim-fiildir. “isteyen” sıfat-fiildir (sporcuları niteliyor). “yorulmadan” ve “yaparak” zarf-fiildir. Böylece isim-fiil + sıfat-fiil + zarf-fiil birlikte kullanılmıştır. D şıkkı: “yapılacak” sıfat-fiildir (toplantıyı niteliyor). “katılacağını” isim-fiil değildir; “katıl-” fiiline gelecek zaman (-acak) ve iyelik/hal ekleriyle kurulan bir fiilimsi değil, isimleşmiş yan cümlecik yapısıdır ve burada fiilimsi türü olarak değerlendirilmez. “söyleyip” zarf-fiildir. Üç tür birlikte yoktur. Sonuç: Üç fiilimsi türünün birlikte bulunduğu tek seçenek D’dir.

Fiilimsiler üç gruptur: isim-fiil (mAk, mA, Iş), sıfat-fiil (An, Ası, mAz, dIk, AcAk, mIş...), zarf-fiil (ken, Ip, IncA, ArAk, mAdAn,...). A şıkkı: “hazırlanmak” isim-fiildir. “çalışıp” zarf-fiildir. Ancak sıfat-fiil yoktur. Bu yüzden üç tür birlikte kullanılmamıştır. B şıkkı: “okuduğu” sıfat-fiildir (kitabı niteliyor). “bitirince” zarf-fiildir. İsim-fiil yoktur. şıkkıD369: “kazanmak” isim-fiildir. “isteyen” sıfat-fiildir (sporcuları niteliyor). “yorulmadan” ve “yaparak” zarf-fiildir. Böylece isim-fiil + sıfat-fiil + zarf-fiil birlikte kullanılmıştır. D şıkkı: “yapılacak” sıfat-fiildir (toplantıyı niteliyor). “katılacağını” isim-fiil değildir; “katıl-” fiiline gelecek zaman (-acak) ve iyelik/hal ekleriyle kurulan bir fiilimsi değil, isimleşmiş yan cümlecik yapısıdır ve burada fiilimsi türü olarak değerlendirilmez. “söyleyip” zarf-fiildir. Üç tür birlikte yoktur. Sonuç: Üç fiilimsi türünün birlikte bulunduğu tek seçenek D’dir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

İki nokta, kendisinden sonra örneklerin/sıralamanın geleceğini belirtmek için kullanılır. A seçeneğinde liste iki noktadan sonra doğru biçimde verilmiştir.

  1. Çözüm: İki nokta, kendisinden sonra örneklerin/sıralamanın geleceğini belirtmek için kullanılır. A seçeneğinde liste iki noktadan sonra doğru biçimde verilmiştir.

İki nokta, kendisinden sonra örneklerin/sıralamanın geleceğini belirtmek için kullanılır. A seçeneğinde liste iki noktadan sonra doğru biçimde verilmiştir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük “gerçek anlamının dışında, mecaz anlamda” kullanılmıştır? A) Bu soruyu çözmek için biraz daha *düşünmelisin*. B) Yeni aldığı ayakkabılar ayağını *vurdu*. C) Onun bu sözleri beni çok *yaraladı*. D) Bahçedeki çiçekler sabah güneşiyle *canlandı*.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşıp benzetme ya da aktarım yoluyla farklı bir anlamda kullanılmasına denir. A şıkkında “düşünmek” sözcüğü zihinsel etkinliği ifade eder ve gerçek anlamdadır. B şıkkında “vurdu” sözcüğü ayakkabının ayağı fiziksel olarak acıtması/rahatsız etmesi anlamında kullanılmıştır; bu kullanım günlük dilde gerçek (somut) bir durumu anlatır. C şıkkında “yaraladı” sözcüğü fiziksel bir yaralanmayı değil, sözlerin kişiyi duygusal olarak incitmesini anlatır. Burada somut “yaralama” eylemi, soyut “üzme/incitme” anlamına aktarılmıştır; yani mecaz anlam vardır. D şıkkında “canlandı” sözcüğü çiçeklerin tazelenip daha canlı görünmesi anlamındadır ve bağlamda gerçek anlama yakındır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

  1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşıp benzetme ya da aktarım yoluyla farklı bir anlamda kullanılmasına denir. A şıkkında “düşünmek” sözcüğü zihinsel etkinliği ifade eder ve gerçek anlamdadır. B şıkkında “vurdu” sözcüğü ayakkabının ayağı fiziksel olarak acıtması/rahatsız etmesi anlamında kullanılmıştır; bu kullanım günlük dilde gerçek (somut) bir durumu anlatır. C şıkkında “yaraladı” sözcüğü fiziksel bir yaralanmayı değil, sözlerin kişiyi duygusal olarak incitmesini anlatır. Burada somut “yaralama” eylemi, soyut “üzme/incitme” anlamına aktarılmıştır; yani mecaz anlam vardır. D şıkkında “canlandı” sözcüğü çiçeklerin tazelenip daha canlı görünmesi anlamındadır ve bağlamda gerçek anlama yakındır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşıp benzetme ya da aktarım yoluyla farklı bir anlamda kullanılmasına denir. A şıkkında “düşünmek” sözcüğü zihinsel etkinliği ifade eder ve gerçek anlamdadır. B şıkkında “vurdu” sözcüğü ayakkabının ayağı fiziksel olarak acıtması/rahatsız etmesi anlamında kullanılmıştır; bu kullanım günlük dilde gerçek (somut) bir durumu anlatır. C şıkkında “yaraladı” sözcüğü fiziksel bir yaralanmayı değil, sözlerin kişiyi duygusal olarak incitmesini anlatır. Burada somut “yaralama” eylemi, soyut “üzme/incitme” anlamına aktarılmıştır; yani mecaz anlam vardır. D şıkkında “canlandı” sözcüğü çiçeklerin tazelenip daha canlı görünmesi anlamındadır ve bağlamda gerçek anlama yakındır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

“Bu akşam ki program iptal edildi.” cümlesindeki yazım yanlışı nasıl düzeltilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Akşamki sözcüğündeki -ki eki bitişik yazılır.

  1. Kuralı tanı: Soruda bağlaç, ek, birleşik sözcük, büyük harf, kısaltma, sayı veya yabancı kökenli sözcük yazımıyla ilgili ipucunu belirle.
  2. Doğru yazımı seç: Seçenekleri yazım kuralına göre karşılaştır ve doğru biçimi işaretle.

Akşamki sözcüğündeki -ki eki bitişik yazılır.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki değerlendirmede doğru seçeneği işaretleyiniz: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili söz, cümleye “beklenmedik bir biçimde, umulmadık şekilde” anlamı katmıştır? A) Bu kadar yoğunluğun içinde bile _gözden kaçırmadığı_ ayrıntılar vardı. B) Toplantıda, eleştirileri _yumuşatmak için_ bazı örnekler verdi. C) Tam her şey yoluna girdi derken, _ansızın_ elektrikler kesildi. D) Sınavdan önce, konuları _üstünkörü_ tekrar ettiğini itiraf etti.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Soru, altı çizili ifadenin cümleye “beklenmedik bir biçimde, umulmadık şekilde” anlamı katıp katmadığını sorguluyor. Bu anlam, genellikle “birdenbire, aniden, ansızın” gibi sözlerle verilir. A seçeneğinde “gözden kaçırmadığı” ifadesi “fark etmemek” durumunun gerçekleşmediğini, yani ayrıntıları fark ettiğini anlatır; beklenmedik olma anlamı yoktur. B seçeneğinde “yumuşatmak için” amaç-sonuç ilişkisi kurar; yapılan işin amacı belirtilmiştir, beklenmedik olma anlamı yoktur. C seçeneğinde “ansızın” sözü doğrudan “birdenbire, beklenmedik şekilde” anlamına gelir. Cümlede elektriklerin kesilmesi umulmadık bir olay olarak sunulmuştur. D seçeneğinde “üstünkörü” sözü “yüzeysel, ayrıntıya girmeden” anlamındadır; beklenmedik olma anlamı taşımaz. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

  1. Çözüm: Soru, altı çizili ifadenin cümleye “beklenmedik bir biçimde, umulmadık şekilde” anlamı katıp katmadığını sorguluyor. Bu anlam, genellikle “birdenbire, aniden, ansızın” gibi sözlerle verilir. A seçeneğinde “gözden kaçırmadığı” ifadesi “fark etmemek” durumunun gerçekleşmediğini, yani ayrıntıları fark ettiğini anlatır; beklenmedik olma anlamı yoktur. B seçeneğinde “yumuşatmak için” amaç-sonuç ilişkisi kurar; yapılan işin amacı belirtilmiştir, beklenmedik olma anlamı yoktur. C seçeneğinde “ansızın” sözü doğrudan “birdenbire, beklenmedik şekilde” anlamına gelir. Cümlede elektriklerin kesilmesi umulmadık bir olay olarak sunulmuştur. D seçeneğinde “üstünkörü” sözü “yüzeysel, ayrıntıya girmeden” anlamındadır; beklenmedik olma anlamı taşımaz. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Soru, altı çizili ifadenin cümleye “beklenmedik bir biçimde, umulmadık şekilde” anlamı katıp katmadığını sorguluyor. Bu anlam, genellikle “birdenbire, aniden, ansızın” gibi sözlerle verilir. A seçeneğinde “gözden kaçırmadığı” ifadesi “fark etmemek” durumunun gerçekleşmediğini, yani ayrıntıları fark ettiğini anlatır; beklenmedik olma anlamı yoktur. B seçeneğinde “yumuşatmak için” amaç-sonuç ilişkisi kurar; yapılan işin amacı belirtilmiştir, beklenmedik olma anlamı yoktur. C seçeneğinde “ansızın” sözü doğrudan “birdenbire, beklenmedik şekilde” anlamına gelir. Cümlede elektriklerin kesilmesi umulmadık bir olay olarak sunulmuştur. D seçeneğinde “üstünkörü” sözü “yüzeysel, ayrıntıya girmeden” anlamındadır; beklenmedik olma anlamı taşımaz. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili bölümün cümlenin hangi ögesi olduğunu bulunuz. "Bu haberi, toplantıdan sonra *müdüre* bizzat ilettim."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Cümlenin yüklemi "ilettim"dir. Yüklemi bulduktan sonra altı çizili bölümü ("müdüre") yükleme sorular sorarak belirleriz. "İlettim" eylemi kime/ney(e) yöneltilmiş? → "müdüre". Bu, "-e/-a" yönelme hâl eki aldığı için dolaylı tümleçtir. Seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım: B) Belirtili nesne, "neyi/kimi" sorusuna cevap verir ve "-i" hâl eki alır. Cümlede belirtili nesne "Bu haberi"dir (neyi ilettim? → bu haberi). "Müdüre" ise "kime" sorusuna cevap verdiğinden nesne olamaz. C) Zarf tümleci; zaman, durum, yer-yön, neden, miktar gibi anlamlar katar. Cümlede zarf tümleci olabilecek ögeler "toplantıdan sonra" (zaman) ve "bizzat" (durum) ifadeleridir. "Müdüre" zarf tümleci değildir. D) Özne, işi yapanı bildirir ve "kim" sorusuna cevap verir. Bu cümlede özne gizlidir: "(Ben)". "Müdüre" işi yapan değil, iletme eyleminin yöneldiği kişidir. Bu nedenle doğru cevap: Dolaylı tümleçtir.

  1. Çözüm: Cümlenin yüklemi "ilettim"dir. Yüklemi bulduktan sonra altı çizili bölümü ("müdüre") yükleme sorular sorarak belirleriz. "İlettim" eylemi kime/ney(e) yöneltilmiş? → "müdüre". Bu, "-e/-a" yönelme hâl eki aldığı için dolaylı tümleçtir. Seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım: B) Belirtili nesne, "neyi/kimi" sorusuna cevap verir ve "-i" hâl eki alır. Cümlede belirtili nesne "Bu haberi"dir (neyi ilettim? → bu haberi). "Müdüre" ise "kime" sorusuna cevap verdiğinden nesne olamaz. C) Zarf tümleci; zaman, durum, yer-yön, neden, miktar gibi anlamlar katar. Cümlede zarf tümleci olabilecek ögeler "toplantıdan sonra" (zaman) ve "bizzat" (durum) ifadeleridir. "Müdüre" zarf tümleci değildir. D) Özne, işi yapanı bildirir ve "kim" sorusuna cevap verir. Bu cümlede özne gizlidir: "(Ben)". "Müdüre" işi yapan değil, iletme eyleminin yöneldiği kişidir. Bu nedenle doğru cevap: Dolaylı tümleçtir.

Cümlenin yüklemi "ilettim"dir. Yüklemi bulduktan sonra altı çizili bölümü ("müdüre") yükleme sorular sorarak belirleriz. "İlettim" eylemi kime/ney(e) yöneltilmiş? → "müdüre". Bu, "-e/-a" yönelme hâl eki aldığı için dolaylı tümleçtir. Seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım: B) Belirtili nesne, "neyi/kimi" sorusuna cevap verir ve "-i" hâl eki alır. Cümlede belirtili nesne "Bu haberi"dir (neyi ilettim? → bu haberi). "Müdüre" ise "kime" sorusuna cevap verdiğinden nesne olamaz. C) Zarf tümleci; zaman, durum, yer-yön, neden, miktar gibi anlamlar katar. Cümlede zarf tümleci olabilecek ögeler "toplantıdan sonra" (zaman) ve "bizzat" (durum) ifadeleridir. "Müdüre" zarf tümleci değildir. D) Özne, işi yapanı bildirir ve "kim" sorusuna cevap verir. Bu cümlede özne gizlidir: "(Ben)". "Müdüre" işi yapan değil, iletme eyleminin yöneldiği kişidir. Bu nedenle doğru cevap: Dolaylı tümleçtir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Konuyla ilgili doğru açıklamayı seçiniz: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden fazla fiilimsi vardır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Okumayı” isim-fiil, “sevip” zarf-fiildir.

  1. Çözüm: “Okumayı” isim-fiil, “sevip” zarf-fiildir.

“Okumayı” isim-fiil, “sevip” zarf-fiildir.