8. Sınıf Türkçe 1. Dönem 2. Yazılı Testleri

Doğru cevap: C

Cümlede yargıyı bildiren, işin/oluşun gerçekleştiğini belirten temel unsur yüklemdir. Bu cümlede yargı "konuştuk" sözcüğüyle kurulmuştur. Altı çizili bölüm "uzun uzun konuştuk" ifadesidir. Burada asıl yüklem "konuştuk"tur; "uzun uzun" ise konuşma eyleminin nasıl yapıldığını bildiren zarf görevli bir sözcüktür. Ancak soru, tek tek kelimeyi değil altı çizili bütün bölümü sorar. Altı çizili bölümün içinde yüklem bulunduğu ve yargıyı taşıyan çekimli fiil "konuştuk" olduğu için bu bölüm cümlenin yüklemidir. Diğer ögeler ise "Bu sabah" (zarf tümleci), "toplantıdan sonra" (zarf tümleci) ve "müdürün odasında" (dolaylı tümleç) şeklindedir.

1. Çözüm: Cümlede yargıyı bildiren, işin/oluşun gerçekleştiğini belirten temel unsur yüklemdir. Bu cümlede yargı "konuştuk" sözcüğüyle kurulmuştur. Altı çizili bölüm "uzun uzun konuştuk" ifadesidir. Burada asıl yüklem "konuştuk"tur; "uzun uzun" ise konuşma eyleminin nasıl yapıldığını bildiren zarf görevli bir sözcüktür. Ancak soru, tek tek kelimeyi değil altı çizili bütün bölümü sorar. Altı çizili bölümün içinde yüklem bulunduğu ve yargıyı taşıyan çekimli fiil "konuştuk" olduğu için bu bölüm cümlenin yüklemidir. Diğer ögeler ise "Bu sabah" (zarf tümleci), "toplantıdan sonra" (zarf tümleci) ve "müdürün odasında" (dolaylı tümleç) şeklindedir.

Doğru cevap: D

Fiilimsi; fiilden türeyen ancak cümlede fiil gibi çekimlenmeyen (kip/kişi eki almayan) sözcüklerdir. Üç türü vardır: isim-fiil (-ma/-me, -ış/-iş/-uş/-üş, -mak/-mek), sıfat-fiil (-an/-en, -dik/-dık, -ecek/-acak, -miş, -ar/-er vb.) ve zarf-fiil (-ken, -ince, -ip, -erek/-arak, -meden/-madan vb.). A seçeneğinde “giderken” zarf-fiildir (-ken). Ayrıca “karşılaştığım” sözcüğü sıfat-fiildir (-dık eki + iyelik eki: karşılaş-tığ-ım) ve “arkadaş” ismini niteliyor. Bu nedenle A’da fiilimsi vardır. B seçeneğinde “hazırlanmak” isim-fiildir (-mak). “İçin” ile birlikte amaç bildirir. Bu nedenle B’de fiilimsi vardır. C seçeneğinde “anlattıkların” sözcüğü sıfat-fiildir (-dık eki + çoğul/iyelik eki: anlat-tık-lar-ın) ve cümlede isimleşerek özne görevinde kullanılmıştır. Bu nedenle C’de fiilimsi vardır. D seçeneğinde “soğuk” isim, “al” ise çekimli fiildir (emir kipi). Cümlede fiilden türemiş, çekimsiz bir fiilimsi bulunmaz. Bu yüzden fiilimsi olmayan seçenek D’dir.

1. Çözüm: Fiilimsi; fiilden türeyen ancak cümlede fiil gibi çekimlenmeyen (kip/kişi eki almayan) sözcüklerdir. Üç türü vardır: isim-fiil (-ma/-me, -ış/-iş/-uş/-üş, -mak/-mek), sıfat-fiil (-an/-en, -dik/-dık, -ecek/-acak, -miş, -ar/-er vb.) ve zarf-fiil (-ken, -ince, -ip, -erek/-arak, -meden/-madan vb.). A seçeneğinde “giderken” zarf-fiildir (-ken). Ayrıca “karşılaştığım” sözcüğü sıfat-fiildir (-dık eki + iyelik eki: karşılaş-tığ-ım) ve “arkadaş” ismini niteliyor. Bu nedenle A’da fiilimsi vardır. B seçeneğinde “hazırlanmak” isim-fiildir (-mak). “İçin” ile birlikte amaç bildirir. Bu nedenle B’de fiilimsi vardır. C seçeneğinde “anlattıkların” sözcüğü sıfat-fiildir (-dık eki + çoğul/iyelik eki: anlat-tık-lar-ın) ve cümlede isimleşerek özne görevinde kullanılmıştır. Bu nedenle C’de fiilimsi vardır. D seçeneğinde “soğuk” isim, “al” ise çekimli fiildir (emir kipi). Cümlede fiilden türemiş, çekimsiz bir fiilimsi bulunmaz. Bu yüzden fiilimsi olmayan seçenek D’dir.

Doğru cevap: C

Tek tırnak, tırnak içinde vurgulanacak veya alıntılanacak sözlerde kullanılabilir.

1. Kuralı belirle: Cümlede sıralama, ara söz, alıntı, soru, kısaltma, sayı ya da açıklama gibi hangi noktalama görevinin bulunduğunu bul.
2. İşareti görevle eşleştir: Seçeneklerdeki noktalama işaretinin cümledeki anlam ve görevle uyumlu olup olmadığını kontrol et.

Doğru cevap: B

Mecaz anlam; bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşıp, benzetme ya da aktarma yoluyla soyut bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “vermek” sözcüğü “örnek sunmak” anlamında kullanılmıştır. Bu kullanım, dilde yerleşmiş olsa da gerçek anlamdan kopup soyut bir aktarım oluşturacak şekilde mecaz değildir; “sunmak/iletmek” anlamıyla doğrudan kullanımdır. B seçeneğinde “söndürmek” sözcüğünün gerçek anlamı “yanan bir şeyi (ateşi, ışığı) ortadan kaldırmak”tır. Cümlede ise “umutları söndürmek” ifadesi, umutların fiziksel olarak yanmadığı için gerçek anlamla açıklanamaz; “umudu yok etmek, umutsuz bırakmak” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. C seçeneğinde “koşmak” sözcüğü gerçek anlamıyla (hızlı yürümek/koşmak eylemi) kullanılmıştır. D seçeneğinde “sulamak” sözcüğü gerçek anlamıyla (bitkilere su vermek) kullanılmıştır. Bu yüzden doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Mecaz anlam; bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşıp, benzetme ya da aktarma yoluyla soyut bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “vermek” sözcüğü “örnek sunmak” anlamında kullanılmıştır. Bu kullanım, dilde yerleşmiş olsa da gerçek anlamdan kopup soyut bir aktarım oluşturacak şekilde mecaz değildir; “sunmak/iletmek” anlamıyla doğrudan kullanımdır. B seçeneğinde “söndürmek” sözcüğünün gerçek anlamı “yanan bir şeyi (ateşi, ışığı) ortadan kaldırmak”tır. Cümlede ise “umutları söndürmek” ifadesi, umutların fiziksel olarak yanmadığı için gerçek anlamla açıklanamaz; “umudu yok etmek, umutsuz bırakmak” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. C seçeneğinde “koşmak” sözcüğü gerçek anlamıyla (hızlı yürümek/koşmak eylemi) kullanılmıştır. D seçeneğinde “sulamak” sözcüğü gerçek anlamıyla (bitkilere su vermek) kullanılmıştır. Bu yüzden doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: C

Rakamdan sonra nokta sıra sayısı anlamı verir.

1. Kuralı tanı: Soruda bağlaç, ek, birleşik sözcük, büyük harf, kısaltma, sayı veya yabancı kökenli sözcük yazımıyla ilgili ipucunu belirle.
2. Doğru yazımı seç: Seçenekleri yazım kuralına göre karşılaştır ve doğru biçimi işaretle.

Doğru cevap: D

Amaç-sonuç cümlelerinde bir eylemin hangi amaçla yapıldığı belirtilir. Genellikle “-mek/-mak için” ifadesi amaç bildirir; sonuç ise yapılan eylemdir. seçeneğiD150nde “Daha iyi anlaşılmak için” ifadesi amaçtır, “örnekler verdi” ise bu amaca ulaşmak için yapılan eylemdir. Bu nedenle amaç-sonuç ilişkisi vardır. A, C ve D seçeneklerinde ise “-dığı için, -ınca” gibi ifadeler neden-sonuç bildirir. Yani önce neden vardır, bunun sonucunda bir durum ortaya çıkar: A’da sevinmenin nedeni yüksek not almak; C’de vazgeçmenin nedeni yağmurun başlaması; D’de geç kalmanın nedeni otobüsü kaçırmaktır.

1. Çözüm: Amaç-sonuç cümlelerinde bir eylemin hangi amaçla yapıldığı belirtilir. Genellikle “-mek/-mak için” ifadesi amaç bildirir; sonuç ise yapılan eylemdir. seçeneğiD150nde “Daha iyi anlaşılmak için” ifadesi amaçtır, “örnekler verdi” ise bu amaca ulaşmak için yapılan eylemdir. Bu nedenle amaç-sonuç ilişkisi vardır. A, C ve D seçeneklerinde ise “-dığı için, -ınca” gibi ifadeler neden-sonuç bildirir. Yani önce neden vardır, bunun sonucunda bir durum ortaya çıkar: A’da sevinmenin nedeni yüksek not almak; C’de vazgeçmenin nedeni yağmurun başlaması; D’de geç kalmanın nedeni otobüsü kaçırmaktır.

Doğru cevap: C

Cümlede yüklem “uyardı”dır. “Kim uyardı?” sorusunun cevabı “öğretmen” olduğu için özne “öğretmen”dir. Altı çizili bölüm “sınavdan önce” ifadesidir. Bu ifade zaman bildirir. Yükleme “Ne zaman uyardı?” sorusu sorulduğunda cevap “sınavdan önce” olur. Zaman, durum, miktar gibi anlamlar katan ve yüklemi bu yönlerden tamamlayan öge **zarf tümleci**dir. Bu yüzden doğru cevap **B) Zarf tümleci**dir.

1. Çözüm: Cümlede yüklem “uyardı”dır. “Kim uyardı?” sorusunun cevabı “öğretmen” olduğu için özne “öğretmen”dir. Altı çizili bölüm “sınavdan önce” ifadesidir. Bu ifade zaman bildirir. Yükleme “Ne zaman uyardı?” sorusu sorulduğunda cevap “sınavdan önce” olur. Zaman, durum, miktar gibi anlamlar katan ve yüklemi bu yönlerden tamamlayan öge **zarf tümleci**dir. Bu yüzden doğru cevap **B) Zarf tümleci**dir.

Doğru cevap: B

Fiilimsi grubu, fiilimsi ve ona bağlı sözcüklerden oluşur.

1. Eki ve görevi belirle: Fiilimsi eki alan sözcüğün isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılıp kullanılmadığını kontrol et.
2. Cümledeki görevle eşleştir: Sözcüğün cümledeki anlamını ve bağlı olduğu sözcükleri inceleyerek doğru türü seç.

Doğru cevap: C

Saat yazımında saat ve dakika arasına nokta konur.

1. Çözüm: Saat yazımında saat ve dakika arasına nokta konur.

Doğru cevap: A

Mecaz anlamda sözcük, gerçek (temel) anlamından uzaklaşır ve cümlede farklı bir anlamda kullanılır. A seçeneğinde “ağır” sözcüğü normalde “kütlesi fazla olan, ağır gelen” anlamındadır. Ancak cümlede “sınav soruları” için kullanılmıştır ve “zor, güç” anlamına gelmektedir. Bu kullanım gerçek anlamdan uzaklaşıp mecaz anlam kazanmıştır. B seçeneğinde “soğuk” suyun sıcaklık derecesini bildirir; gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “kırık” kalemin fiziksel olarak kırılmış olmasını anlatır; gerçek anlamdadır. D seçeneğinde “geniş” kaldırımın enini/boyutunu belirtir; gerçek anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: Mecaz anlamda sözcük, gerçek (temel) anlamından uzaklaşır ve cümlede farklı bir anlamda kullanılır. A seçeneğinde “ağır” sözcüğü normalde “kütlesi fazla olan, ağır gelen” anlamındadır. Ancak cümlede “sınav soruları” için kullanılmıştır ve “zor, güç” anlamına gelmektedir. Bu kullanım gerçek anlamdan uzaklaşıp mecaz anlam kazanmıştır. B seçeneğinde “soğuk” suyun sıcaklık derecesini bildirir; gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “kırık” kalemin fiziksel olarak kırılmış olmasını anlatır; gerçek anlamdadır. D seçeneğinde “geniş” kaldırımın enini/boyutunu belirtir; gerçek anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.