8. Sınıf Türkçe 1. Dönem 2. Yazılı Testleri

Doğru cevap: D

Cümlede yüklem “anlattı”dır. Yükleme “Nerede anlattı?” sorusu sorulur: “Tahtada” cevabı alınır. “Nerede?” sorusuna cevap veren ve -de/-da ekiyle yer bildiren öge “dolaylı tümleç (yer tamlayıcısı)”dır. Bu nedenle altı çizili bölüm dolaylı tümleçtir. Diğer ögeler: Özne “Öğretmen”, nesne “konuyu”, zarf tümleci ise “ayrıntılı bir şekilde”dir.

1. Çözüm: Cümlede yüklem “anlattı”dır. Yükleme “Nerede anlattı?” sorusu sorulur: “Tahtada” cevabı alınır. “Nerede?” sorusuna cevap veren ve -de/-da ekiyle yer bildiren öge “dolaylı tümleç (yer tamlayıcısı)”dır. Bu nedenle altı çizili bölüm dolaylı tümleçtir. Diğer ögeler: Özne “Öğretmen”, nesne “konuyu”, zarf tümleci ise “ayrıntılı bir şekilde”dir.

Doğru cevap: D

Dün sınıfta anlatılan konuyu grubu cümlede belirtili nesnedir.

1. Eki ve görevi belirle: Fiilimsi eki alan sözcüğün isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılıp kullanılmadığını kontrol et.
2. Cümledeki görevle eşleştir: Sözcüğün cümledeki anlamını ve bağlı olduğu sözcükleri inceleyerek doğru türü seç.

Doğru cevap: A

Ünlem işareti; uyarı, sevinç, şaşırma gibi duyguları belirtir. "Dikkat et" bir uyarı olduğu için (!) uygundur.

1. Çözüm: Ünlem işareti; uyarı, sevinç, şaşırma gibi duyguları belirtir. "Dikkat et" bir uyarı olduğu için (!) uygundur.

Doğru cevap: C

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp benzetme ya da aktarma yoluyla yeni bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “sahil” deniz kenarı anlamında, gerçek (temel) anlamıyla kullanılmıştır. B seçeneğinde “başım” insanın baş bölgesi anlamındadır; burada da gerçek anlam vardır. C seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü gerçek anlamda bedensel bir yaralanmayı değil, sözlerin kişiyi üzmesini ve incitmesini anlatır. Yani sözcük, duygusal etkiyi belirtmek için mecaz anlamda kullanılmıştır. D seçeneğinde “cam” sürahinin yapıldığı maddeyi belirtir; gerçek anlamlıdır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp benzetme ya da aktarma yoluyla yeni bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “sahil” deniz kenarı anlamında, gerçek (temel) anlamıyla kullanılmıştır. B seçeneğinde “başım” insanın baş bölgesi anlamındadır; burada da gerçek anlam vardır. C seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü gerçek anlamda bedensel bir yaralanmayı değil, sözlerin kişiyi üzmesini ve incitmesini anlatır. Yani sözcük, duygusal etkiyi belirtmek için mecaz anlamda kullanılmıştır. D seçeneğinde “cam” sürahinin yapıldığı maddeyi belirtir; gerçek anlamlıdır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: A

Şey sözcüğü her zaman ayrı yazılır.

1. Kuralı tanı: Soruda bağlaç, ek, birleşik sözcük, büyük harf, kısaltma, sayı veya yabancı kökenli sözcük yazımıyla ilgili ipucunu belirle.
2. Doğru yazımı seç: Seçenekleri yazım kuralına göre karşılaştır ve doğru biçimi işaretle.

Doğru cevap: A

Cümlede olasılık anlamı, bir işin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin kesin olmadığını; ihtimal dahilinde olduğunu bildirir. A seçeneğinde “katılabilirim” ifadesi, toplantıya katılmanın kesin olmadığını, koşullara bağlı olarak gerçekleşebileceğini anlatır. Bu nedenle olasılık anlamı vardır. B seçeneğinde “bitirdim” geçmişte tamamlanmış, kesin bir durumu bildirir. C seçeneğinde “buluştum” yine gerçekleşmiş bir eylemdir. D seçeneğinde “dinlemelisin” ise gereklilik/öğüt anlamı taşır; olasılık bildirmez. Bu yüzden doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: Cümlede olasılık anlamı, bir işin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin kesin olmadığını; ihtimal dahilinde olduğunu bildirir. A seçeneğinde “katılabilirim” ifadesi, toplantıya katılmanın kesin olmadığını, koşullara bağlı olarak gerçekleşebileceğini anlatır. Bu nedenle olasılık anlamı vardır. B seçeneğinde “bitirdim” geçmişte tamamlanmış, kesin bir durumu bildirir. C seçeneğinde “buluştum” yine gerçekleşmiş bir eylemdir. D seçeneğinde “dinlemelisin” ise gereklilik/öğüt anlamı taşır; olasılık bildirmez. Bu yüzden doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: C

Cümlenin yüklemi “bıraktım”dır. Yükleme “Ne bıraktım?” sorusu sorulduğunda “bu proje için gerekli belgeleri” cevabı alınır; bu bölüm belirtili nesnedir. Altı çizili “müdürün odasına” ise yükleme “Nereye bıraktım?” sorusunun cevabıdır. “-e/-a” yönelme hâl eki aldığı için bu söz grubu yer-yön bildiren dolaylı tümleçtir (yer tamlayıcısı). Diğer seçenekler: Zarf tümleci genellikle zaman, durum, nicelik gibi anlamlarla “ne zaman, nasıl, ne kadar” sorularına cevap verir; burada yer/yön bildirimi vardır. Özne “Ben” (gizli özne) olduğundan altı çizili bölüm özne olamaz. Nesne ise “belgeleri”dir, altı çizili bölüm nesne değildir.

1. Çözüm: Cümlenin yüklemi “bıraktım”dır. Yükleme “Ne bıraktım?” sorusu sorulduğunda “bu proje için gerekli belgeleri” cevabı alınır; bu bölüm belirtili nesnedir. Altı çizili “müdürün odasına” ise yükleme “Nereye bıraktım?” sorusunun cevabıdır. “-e/-a” yönelme hâl eki aldığı için bu söz grubu yer-yön bildiren dolaylı tümleçtir (yer tamlayıcısı). Diğer seçenekler: Zarf tümleci genellikle zaman, durum, nicelik gibi anlamlarla “ne zaman, nasıl, ne kadar” sorularına cevap verir; burada yer/yön bildirimi vardır. Özne “Ben” (gizli özne) olduğundan altı çizili bölüm özne olamaz. Nesne ise “belgeleri”dir, altı çizili bölüm nesne değildir.

Doğru cevap: A

“Çalışan” sözcüğü “insan” ismini nitelediği için sıfat-fiildir.

1. Çözüm: “Çalışan” sözcüğü “insan” ismini nitelediği için sıfat-fiildir.

Doğru cevap: B

Kısa çizgi, “Ankara-İstanbul” gibi iki yer adı arasında “ile, arası” anlamı kurmak için kullanılır. A’da sıralama için kısa çizgi uygun değildir; C’de sayı aralığında doğru biçim “8-10. sınıflar” olmalıdır; D’de ara söz için uzun çizgi (—) tercih edilir.

1. Çözüm: Kısa çizgi, “Ankara-İstanbul” gibi iki yer adı arasında “ile, arası” anlamı kurmak için kullanılır. A’da sıralama için kısa çizgi uygun değildir; C’de sayı aralığında doğru biçim “8-10. sınıflar” olmalıdır; D’de ara söz için uzun çizgi (—) tercih edilir.

Doğru cevap: A

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşarak benzetme ya da aktarma yoluyla yeni bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “güçlü” sözcüğü, kişinin fiziksel/ruhsal gücünü anlatır; bu kullanım gerçek anlama yakındır. B seçeneğinde “soğuk” suyun sıcaklık durumunu bildirir; bu, sözcüğün temel anlamıdır. seçeneğiA317nde “tatlı” sözcüğü normalde “şekerli, tadı şekerli olan” anlamındadır. Ancak “tatlı bir yorgunluk” ifadesinde yorgunluğun tadı olmaz; burada “hoş, insana iyi gelen” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. D seçeneğinde “kırmızı” kalemin rengini bildirir; bu da gerçek (temel) anlamdır. Doğru cevap: A631

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşarak benzetme ya da aktarma yoluyla yeni bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “güçlü” sözcüğü, kişinin fiziksel/ruhsal gücünü anlatır; bu kullanım gerçek anlama yakındır. B seçeneğinde “soğuk” suyun sıcaklık durumunu bildirir; bu, sözcüğün temel anlamıdır. seçeneğiA317nde “tatlı” sözcüğü normalde “şekerli, tadı şekerli olan” anlamındadır. Ancak “tatlı bir yorgunluk” ifadesinde yorgunluğun tadı olmaz; burada “hoş, insana iyi gelen” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. D seçeneğinde “kırmızı” kalemin rengini bildirir; bu da gerçek (temel) anlamdır. Doğru cevap: A631