İlk 6 soru

Çözümlü test soruları

Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Tamamını çözmek, performansını takip etmek ve tekrar çalışmak için uygulamaya geçebilirsin.

1. soru

TYT - Matematik - Orta Test - Mantık 1 - 1

Doğru cevap: B

Aşağıdaki eşdeğerliklerden hangisi her durumda doğrudur?

A
¬(pq)(¬p¬q)
B
¬(pq)(¬p¬q)
C
(pq)(¬p¬q)
D
(pq)(pq)

Çözüm

Soru: Her durumda doğru olan (totoloji) eşdeğerliği arıyoruz. B şıkkının doğru olup olmadığını doğruluk tablosu ve bilinen mantık kuralı ile kontrol edelim.

B şıkkındaki ifade:

¬(pq) (¬p¬q)

Bu ifade, De Morgan kuralıdır. De Morgan kuralı şunu söyler:

¬(pq) (¬p¬q)

Yani iki taraf her durumda aynı doğruluk değerini verir.

İstersen doğruluk tablosu ile de kesinleştirelim. Aşağıda D: doğru, Y: yanlış anlamındadır.

p q pq ¬(pq) ¬p ¬q (¬p¬q) D D D Y Y Y Y D Y D Y Y D Y Y D D Y D Y Y Y Y Y D D D D

Tabloda iki sütun her satırda aynı çıktığı için eşdeğerlik her durumda doğrudur. Dolayısıyla B şıkkı doğrudur.

Diğer şıkların neden her durumda doğru olmadığını hızlı birer karşı örnekle görelim:

A şıkkı için, p ve q ikisi de doğru seçilirse:

¬(DD) = ¬D = Y (¬D¬D) = (YY) = Y

Bu satırda aynı çıktılar görünse de A şıkkı genel kural olarak yanlıştır; çünkü doğru eşdeğerlik şu olmalıydı:

¬(pq) (¬p¬q)

C şıkkı için p doğru, q yanlış seçilirse:

(DY) = Y (¬D¬Y) = (YD) = D

İki taraf farklı çıktığı için C her durumda doğru değildir.

D şıkkı için p doğru, q yanlış seçilirse:

(DY) = Y (DY) = D

İki taraf farklı çıktığı için D de her durumda doğru değildir.

Sonuç: Doğru cevap B’dir.

2. soru

TYT - Matematik - Orta Test - Mantık 1 - 2

Doğru cevap: A

Aşağıdaki değerler için

p=1,q=0

(pq)(¬q) ifadesinin doğruluk değeri nedir?

A
Doğru
B
Yanlış
C
Belirlenemez
D
Her zaman yanlış

Çözüm

1) Doğru şıkkı kontrolü
Verilenler:
p=1,q=0
İstenen ifadenin doğruluk değeri:
(pq)(¬q)
2) Önce çıkarımı (implikasyon) hesaplayalım
Kural: Çıkarım yalnızca öncül doğru ve sonuç yanlış iken yanlıştır.
(pq)
Burada p = 1 (doğru), q = 0 (yanlış) olduğundan:
(10)=0
3) Negasyonu hesaplayalım
q yanlış olduğundan, q’nun değili doğrudur:
(¬q)
(¬0)=1
4) Son olarak “veya” işlemini uygulayalım
En az biri doğruysa “veya” doğrudur:
(pq)(¬q)
01=1
5) Sonuç
İfadenin doğruluk değeri Doğru olduğundan A şıkkı doğrudur.
3. soru

TYT - Matematik - Orta Test - Mantık 1 - 3

Doğru cevap: A
Aşağıdaki ifadelerden hangisi pq önermesi ile mantıksal olarak eşdeğerdir?
A
¬pq
B
pq
C
¬pq
D
pq

Çözüm

Verilen önerme:

pq

Adım 1: Koşullu önermenin tanımını kullanalım. Koşullu önerme, yalnızca öncül doğru ve sonuç yanlış iken yanlıştır; diğer tüm durumlarda doğrudur.

Adım 2: Bu davranışı sağlayan birleşik önerme:

¬pq

Adım 3: Eşdeğerliği doğruluk tablosu ile kontrol edelim.

p q pq ¬p ¬pq
T T T F T
T F F F F
F T T T T
F F T T T

Tabloda üçüncü ve beşinci sütunların tüm satırlarda aynı olduğu görülür. Bu yüzden:

pq¬pq

Sonuç: Doğru seçenek, şıklardan aşağıdaki ifadeyi veren seçenektir.

¬pq
4. soru

TYT - Matematik - Orta Test - Mantık 1 - 4

Doğru cevap: A

p önermesi doğru, q önermesi yanlış ise aşağıdaki ifadenin doğruluk değeri nedir?

(p¬q)(qp)

A
Doğru
B
Yanlış
C
Her zaman doğru
D
Her zaman yanlış

Çözüm

1) Verilenler
p=doğru q=yanlış
2) İncelenen önerme
(p¬q)(qp)
3) Önce ¬q hesaplanır
¬q=doğru
4) Ön bileşen (öncül): p ∧ ¬q
p¬q = doğrudoğru = doğru
5) Son bileşen (sonuç): q ∨ p
qp = yanlışdoğru = doğru
6) İmplikasyon: (p ∧ ¬q) → (q ∨ p)
(p¬q)(qp) = doğrudoğru = doğru
7) Sonuç
Önerme doğru çıkar. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.
5. soru

TYT - Matematik - Orta Test - Mantık 1 - 5

Doğru cevap: B

Aşağıdakilerden hangisi ¬(PQ) önermesine denktir?

A
¬P¬Q
B
¬P¬Q
C
PQ
D
P¬Q

Çözüm

1) İncelenen önerme:

¬(PQ)

2) De Morgan kuralı:

¬(AB)(¬A)(¬B)

3) Burada değişkenleri yerine yazalım:

¬(PQ)(¬P)(¬Q)

4) Elde edilen ifade şıklardan hangisiyle aynıdır?

B şıkkındaki ifade:

¬P¬Q

5) Sonuç: Eşdeğerlik sağlandığı için doğru cevap B’dir.

6. soru

TYT - Matematik - Orta Test - Mantık 2 - 1

Doğru cevap: A
Aşağıdaki önermelerden hangisi pq önermesinin karşıt-tersidir?
A
¬q¬p
B
¬p¬q
C
qp
D
¬qp

Çözüm

Verilen önerme:
pq
Tanımlar:
1) Tersi:
qp
2) Karşıtı:
¬p¬q
3) Karşıt-tersi (önermenin sonucunun değili öncül, öncülün değili sonuç olur):
¬q¬p
Şıklardan kontrol:
A şıkkı:
¬q¬p
Karşıt-ters ile aynı olduğu için doğru cevap A’dır.
Numicorn uygulaması

Mantık çalışmasını uygulamada sürdür.

Sorularını çözdür, tekrarlarını takip et ve eksiklerini daha düzenli gör.

Soru çözümüKonu tekrarıGelişim takibi