8. Sınıf Türkçe

8. Sınıf Türkçe Cümlenin Ögeleri Testleri

Cümlenin Öğeleri konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

8. Sınıf Cümlenin Öğeleri Testleri

8. sınıf Türkçe Cümlenin Öğeleri testleri; yüklem, özne, nesne, dolaylı tümleç ve zarf tümlecini cümle içinde bulmayı pekiştirir. Öğeleri belirlerken önce yüklemi bulmak ve soruları yükleme yöneltmek gerekir.

Temel ve Yardımcı Ögeler

Yüklem cümlenin temel yargısını bildirir; özne işi yapan veya olan varlığı gösterir. Nesne, yüklemin etkilediği varlığı; dolaylı tümleç yönelme, bulunma veya ayrılma anlamını; zarf tümleci ise durum, zaman, miktar ve sebep anlamını karşılar.

Öge Bulma Yöntemi

Önce yüklem belirlenir, ardından yükleme kim veya ne sorusuyla özne, neyi veya kimi sorusuyla nesne, nereye-nerede-nereden sorularıyla dolaylı tümleç bulunur. Nasıl, ne zaman ve ne kadar soruları zarf tümlecini belirlemeye yardımcı olur.

7. Test

8. Sınıf Türkçe Cümlenin Ögeleri Testleri

Cümlenin Öğeleri konusu 7. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili bölümün cümlenin ögesi hangisidir? "Öğretmen, soruyu __tahtaya__ yazdı."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Cümlede yüklem “yazdı”dır. “Kim yazdı?” sorusunun cevabı “Öğretmen” olduğu için özne “Öğretmen”dir. Altı çizili “tahtaya” sözcüğü “Nereye yazdı?” sorusuna cevap verir. “-e/-a” yönelme hâl eki aldığı ve yer-yön bildirdiği için bu bölüm dolaylı tümleçtir (yer tamlayıcısı). “Neyi yazdı?” sorusunun cevabı “soruyu”dur; bu da nesnedir. Böylece altı çizili bölümün görevi dolaylı tümleç olarak kesinleşir.

  1. Çözüm: Cümlede yüklem “yazdı”dır. “Kim yazdı?” sorusunun cevabı “Öğretmen” olduğu için özne “Öğretmen”dir. Altı çizili “tahtaya” sözcüğü “Nereye yazdı?” sorusuna cevap verir. “-e/-a” yönelme hâl eki aldığı ve yer-yön bildirdiği için bu bölüm dolaylı tümleçtir (yer tamlayıcısı). “Neyi yazdı?” sorusunun cevabı “soruyu”dur; bu da nesnedir. Böylece altı çizili bölümün görevi dolaylı tümleç olarak kesinleşir.

Cümlede yüklem “yazdı”dır. “Kim yazdı?” sorusunun cevabı “Öğretmen” olduğu için özne “Öğretmen”dir. Altı çizili “tahtaya” sözcüğü “Nereye yazdı?” sorusuna cevap verir. “-e/-a” yönelme hâl eki aldığı ve yer-yön bildirdiği için bu bölüm dolaylı tümleçtir (yer tamlayıcısı). “Neyi yazdı?” sorusunun cevabı “soruyu”dur; bu da nesnedir. Böylece altı çizili bölümün görevi dolaylı tümleç olarak kesinleşir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili bölümün cümle ögesi hangisidir? "Öğretmen, soruyu tahtaya yazdı."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Cümlede altı çizili bölüm “tahtaya”dır. “-a/-e” yönelme hâl eki aldığı için bir yere yönelmeyi bildirir. Yüklem “yazdı”dır. “Nereye yazdı?” sorusu sorulduğunda cevap “tahtaya” olur. “Nereye?” sorusuna cevap veren öge dolaylı tümleçtir. Özne “Öğretmen”dir (yazma işini yapan). Nesne “soruyu”dur (yazılan). “Tahtaya” ise yer-yön bildirdiği için dolaylı tümleçtir.

  1. Çözüm: Cümlede altı çizili bölüm “tahtaya”dır. “-a/-e” yönelme hâl eki aldığı için bir yere yönelmeyi bildirir. Yüklem “yazdı”dır. “Nereye yazdı?” sorusu sorulduğunda cevap “tahtaya” olur. “Nereye?” sorusuna cevap veren öge dolaylı tümleçtir. Özne “Öğretmen”dir (yazma işini yapan). Nesne “soruyu”dur (yazılan). “Tahtaya” ise yer-yön bildirdiği için dolaylı tümleçtir.

Cümlede altı çizili bölüm “tahtaya”dır. “-a/-e” yönelme hâl eki aldığı için bir yere yönelmeyi bildirir. Yüklem “yazdı”dır. “Nereye yazdı?” sorusu sorulduğunda cevap “tahtaya” olur. “Nereye?” sorusuna cevap veren öge dolaylı tümleçtir. Özne “Öğretmen”dir (yazma işini yapan). Nesne “soruyu”dur (yazılan). “Tahtaya” ise yer-yön bildirdiği için dolaylı tümleçtir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili bölüm hangi ögedir? "Öğretmen, ödevi yarına bırakmamamızı söyledi."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Cümlede yüklem "söyledi"dir. Altı çizili "yarına" sözcüğü, eylemin zamanını bildirir (ne zaman söyledi? / ne zamana bırakmamamızı söyledi?). Zaman bildiren söz grupları cümlede "zarf tümleci" görevindedir. Bu nedenle doğru cevap "Zarf tümleci"dir.

  1. Çözüm: Cümlede yüklem "söyledi"dir. Altı çizili "yarına" sözcüğü, eylemin zamanını bildirir (ne zaman söyledi? / ne zamana bırakmamamızı söyledi?). Zaman bildiren söz grupları cümlede "zarf tümleci" görevindedir. Bu nedenle doğru cevap "Zarf tümleci"dir.

Cümlede yüklem "söyledi"dir. Altı çizili "yarına" sözcüğü, eylemin zamanını bildirir (ne zaman söyledi? / ne zamana bırakmamamızı söyledi?). Zaman bildiren söz grupları cümlede "zarf tümleci" görevindedir. Bu nedenle doğru cevap "Zarf tümleci"dir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili bölüm hangi ögedir? "Sınıfça __kütüphanede__ sessizce kitap okuduk."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Cümlede yüklem "okuduk"tur. Yüklemi bulduktan sonra diğer ögeleri yükleme sorular sorarak belirleriz. Altı çizili bölüm "kütüphanede"dir. "Okuduk" yüklemine "Nerede okuduk?" sorusunu sorarız. Cevap "kütüphanede" olduğu için bu bölüm yer bildiren dolaylı tümleçtir (yer tamlayıcısı). Diğer şıklar neden olmaz? - Zarf tümleci genellikle "nasıl, ne zaman, ne kadar" gibi sorulara cevap verir; burada yer bildiriliyor. - Nesne "neyi/ kimi" sorularına cevap verir; bu cümlede "kitap" nesnedir. - Özne "kim" sorusuna cevap verir; bu cümlede özne "(biz)"dir.

  1. Çözüm: Cümlede yüklem "okuduk"tur. Yüklemi bulduktan sonra diğer ögeleri yükleme sorular sorarak belirleriz. Altı çizili bölüm "kütüphanede"dir. "Okuduk" yüklemine "Nerede okuduk?" sorusunu sorarız. Cevap "kütüphanede" olduğu için bu bölüm yer bildiren dolaylı tümleçtir (yer tamlayıcısı). Diğer şıklar neden olmaz? - Zarf tümleci genellikle "nasıl, ne zaman, ne kadar" gibi sorulara cevap verir; burada yer bildiriliyor. - Nesne "neyi/ kimi" sorularına cevap verir; bu cümlede "kitap" nesnedir. - Özne "kim" sorusuna cevap verir; bu cümlede özne "(biz)"dir.

Cümlede yüklem "okuduk"tur. Yüklemi bulduktan sonra diğer ögeleri yükleme sorular sorarak belirleriz. Altı çizili bölüm "kütüphanede"dir. "Okuduk" yüklemine "Nerede okuduk?" sorusunu sorarız. Cevap "kütüphanede" olduğu için bu bölüm yer bildiren dolaylı tümleçtir (yer tamlayıcısı). Diğer şıklar neden olmaz? - Zarf tümleci genellikle "nasıl, ne zaman, ne kadar" gibi sorulara cevap verir; burada yer bildiriliyor. - Nesne "neyi/ kimi" sorularına cevap verir; bu cümlede "kitap" nesnedir. - Özne "kim" sorusuna cevap verir; bu cümlede özne "(biz)"dir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili bölüm hangi ögedir? "Öğretmen, ödevleri __yarına kadar__ teslim etmemizi istedi."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Cümlede yüklem "istedi" sözcüğüdür. Yükleme "ne yaptı?" diye sorduğumuzda "istedi" yanıtını alırız. Altı çizili bölüm "yarına kadar" ifadesidir. Bu ifade, eylemin gerçekleşme zaman sınırını bildirir. Yükleme "ne zamana kadar teslim etmemizi istedi?" sorusu sorulduğunda yanıt "yarına kadar" olur. Zaman, durum, miktar gibi anlamlar katarak yüklemi tamamlayan öge "zarf tümleci"dir. Bu nedenle doğru cevap "Zarf tümleci"dir.

  1. Çözüm: Cümlede yüklem "istedi" sözcüğüdür. Yükleme "ne yaptı?" diye sorduğumuzda "istedi" yanıtını alırız. Altı çizili bölüm "yarına kadar" ifadesidir. Bu ifade, eylemin gerçekleşme zaman sınırını bildirir. Yükleme "ne zamana kadar teslim etmemizi istedi?" sorusu sorulduğunda yanıt "yarına kadar" olur. Zaman, durum, miktar gibi anlamlar katarak yüklemi tamamlayan öge "zarf tümleci"dir. Bu nedenle doğru cevap "Zarf tümleci"dir.

Cümlede yüklem "istedi" sözcüğüdür. Yükleme "ne yaptı?" diye sorduğumuzda "istedi" yanıtını alırız. Altı çizili bölüm "yarına kadar" ifadesidir. Bu ifade, eylemin gerçekleşme zaman sınırını bildirir. Yükleme "ne zamana kadar teslim etmemizi istedi?" sorusu sorulduğunda yanıt "yarına kadar" olur. Zaman, durum, miktar gibi anlamlar katarak yüklemi tamamlayan öge "zarf tümleci"dir. Bu nedenle doğru cevap "Zarf tümleci"dir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili bölüm hangi ögedir? "Öğretmen, soruyu sınıfta tekrar açıkladı."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Cümlede yüklem "açıkladı"dır. Yükleme "kim?" sorusunu sorarsak "Öğretmen" cevabını alırız; bu yüzden özne "Öğretmen"dir. Altı çizili "sınıfta" sözcüğü "-de" ekiyle yer bildirir. Ancak burada yükleme "nereye?" sorusunu değil, "nerede?" sorusunu sordurur: "Öğretmen soruyu nerede tekrar açıkladı?" → "sınıfta". "Nerede, ne zaman, nasıl, ne kadar" gibi sorulara cevap veren öge zarf tümlecidir. Bu nedenle altı çizili bölüm "zarf tümleci"dir.

  1. Çözüm: Cümlede yüklem "açıkladı"dır. Yükleme "kim?" sorusunu sorarsak "Öğretmen" cevabını alırız; bu yüzden özne "Öğretmen"dir. Altı çizili "sınıfta" sözcüğü "-de" ekiyle yer bildirir. Ancak burada yükleme "nereye?" sorusunu değil, "nerede?" sorusunu sordurur: "Öğretmen soruyu nerede tekrar açıkladı?" → "sınıfta". "Nerede, ne zaman, nasıl, ne kadar" gibi sorulara cevap veren öge zarf tümlecidir. Bu nedenle altı çizili bölüm "zarf tümleci"dir.

Cümlede yüklem "açıkladı"dır. Yükleme "kim?" sorusunu sorarsak "Öğretmen" cevabını alırız; bu yüzden özne "Öğretmen"dir. Altı çizili "sınıfta" sözcüğü "-de" ekiyle yer bildirir. Ancak burada yükleme "nereye?" sorusunu değil, "nerede?" sorusunu sordurur: "Öğretmen soruyu nerede tekrar açıkladı?" → "sınıfta". "Nerede, ne zaman, nasıl, ne kadar" gibi sorulara cevap veren öge zarf tümlecidir. Bu nedenle altı çizili bölüm "zarf tümleci"dir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili bölüm hangi ögedir? "Öğretmen, ödevleri dün sınıfta kontrol etti."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Cümlede yüklem "kontrol etti"dir. Yükleme "ne zaman?" sorusu sorulur: "Ne zaman kontrol etti?" → "dün". Altı çizili bölüm "dün sınıfta" ifadesidir. Burada asıl zaman bildiren sözcük "dün"dür; "sınıfta" ise "nerede?" sorusuna cevap veren yer bildiren bir ektir. Ancak altı çizili bölümün temel işlevi, eylemin zamanını belirtmektir. Bu nedenle altı çizili bölüm zarf tümlecidir ve türü "zaman" zarf tümlecidir. Doğru cevap: D410.

  1. Çözüm: Cümlede yüklem "kontrol etti"dir. Yükleme "ne zaman?" sorusu sorulur: "Ne zaman kontrol etti?" → "dün". Altı çizili bölüm "dün sınıfta" ifadesidir. Burada asıl zaman bildiren sözcük "dün"dür; "sınıfta" ise "nerede?" sorusuna cevap veren yer bildiren bir ektir. Ancak altı çizili bölümün temel işlevi, eylemin zamanını belirtmektir. Bu nedenle altı çizili bölüm zarf tümlecidir ve türü "zaman" zarf tümlecidir. Doğru cevap: D410.

Cümlede yüklem "kontrol etti"dir. Yükleme "ne zaman?" sorusu sorulur: "Ne zaman kontrol etti?" → "dün". Altı çizili bölüm "dün sınıfta" ifadesidir. Burada asıl zaman bildiren sözcük "dün"dür; "sınıfta" ise "nerede?" sorusuna cevap veren yer bildiren bir ektir. Ancak altı çizili bölümün temel işlevi, eylemin zamanını belirtmektir. Bu nedenle altı çizili bölüm zarf tümlecidir ve türü "zaman" zarf tümlecidir. Doğru cevap: D413.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili sözcük öbeğinin cümledeki görevi hangisidir? "Öğretmen, soruları __öğrencilere__ tek tek açıkladı."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Cümlede yüklem "açıkladı"dır. Yükleme "kim?" diye sorarsak "öğretmen" cevabını alırız; bu da öznenin "öğretmen" olduğunu gösterir. Altı çizili bölüm "öğrencilere" sözcüğüdür. Bu sözcük "-e" hâl eki almıştır ve yükleme "kime?" sorusunu sordurur: "Öğretmen, soruları kime açıkladı?" → "öğrencilere". "Kime? / Neye?" sorularına cevap veren ve "-e, -de, -den" eklerinden birini alan ögeler dolaylı tümleçtir. Bu nedenle doğru cevap A416'dir.

  1. Çözüm: Cümlede yüklem "açıkladı"dır. Yükleme "kim?" diye sorarsak "öğretmen" cevabını alırız; bu da öznenin "öğretmen" olduğunu gösterir. Altı çizili bölüm "öğrencilere" sözcüğüdür. Bu sözcük "-e" hâl eki almıştır ve yükleme "kime?" sorusunu sordurur: "Öğretmen, soruları kime açıkladı?" → "öğrencilere". "Kime? / Neye?" sorularına cevap veren ve "-e, -de, -den" eklerinden birini alan ögeler dolaylı tümleçtir. Bu nedenle doğru cevap A416'dir.

Cümlede yüklem "açıkladı"dır. Yükleme "kim?" diye sorarsak "öğretmen" cevabını alırız; bu da öznenin "öğretmen" olduğunu gösterir. Altı çizili bölüm "öğrencilere" sözcüğüdür. Bu sözcük "-e" hâl eki almıştır ve yükleme "kime?" sorusunu sordurur: "Öğretmen, soruları kime açıkladı?" → "öğrencilere". "Kime? / Neye?" sorularına cevap veren ve "-e, -de, -den" eklerinden birini alan ögeler dolaylı tümleçtir. Bu nedenle doğru cevap A419'dir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili söz grubu hangi ögedir? "Öğretmen, öğrencilerin sorularını __ders bitmeden__ yanıtladı."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Cümlenin yüklemi "yanıtladı"dır. Yüklem, yapılan işi bildirir. Altı çizili bölüm "ders bitmeden" ifadesidir. Bu ifade yükleme "Ne zaman?" sorusunu sordurduğumuzda cevap verir: "Ne zaman yanıtladı?" → "Ders bitmeden". "Ne zaman, nasıl, niçin, ne kadar" gibi sorulara cevap veren öge zarf tümlecidir. Bu nedenle altı çizili söz grubu zarf tümlecidir. Diğer şıkların neden olmadığı: - Dolaylı tümleç, "Neye, kime, nerede, nereden" sorularına cevap verir; burada böyle bir anlam yoktur. - Nesne, "Neyi?" sorusuna cevap verir; "sorularını" nesnedir, altı çizili kısım değildir. - Özne, işi yapanı bildirir; cümlede özne "Öğretmen"dir.

  1. Çözüm: Cümlenin yüklemi "yanıtladı"dır. Yüklem, yapılan işi bildirir. Altı çizili bölüm "ders bitmeden" ifadesidir. Bu ifade yükleme "Ne zaman?" sorusunu sordurduğumuzda cevap verir: "Ne zaman yanıtladı?" → "Ders bitmeden". "Ne zaman, nasıl, niçin, ne kadar" gibi sorulara cevap veren öge zarf tümlecidir. Bu nedenle altı çizili söz grubu zarf tümlecidir. Diğer şıkların neden olmadığı: - Dolaylı tümleç, "Neye, kime, nerede, nereden" sorularına cevap verir; burada böyle bir anlam yoktur. - Nesne, "Neyi?" sorusuna cevap verir; "sorularını" nesnedir, altı çizili kısım değildir. - Özne, işi yapanı bildirir; cümlede özne "Öğretmen"dir.

Cümlenin yüklemi "yanıtladı"dır. Yüklem, yapılan işi bildirir. Altı çizili bölüm "ders bitmeden" ifadesidir. Bu ifade yükleme "Ne zaman?" sorusunu sordurduğumuzda cevap verir: "Ne zaman yanıtladı?" → "Ders bitmeden". "Ne zaman, nasıl, niçin, ne kadar" gibi sorulara cevap veren öge zarf tümlecidir. Bu nedenle altı çizili söz grubu zarf tümlecidir. Diğer şıkların neden olmadığı: - Dolaylı tümleç, "Neye, kime, nerede, nereden" sorularına cevap verir; burada böyle bir anlam yoktur. - Nesne, "Neyi?" sorusuna cevap verir; "sorularını" nesnedir, altı çizili kısım değildir. - Özne, işi yapanı bildirir; cümlede özne "Öğretmen"dir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili bölümün cümle ögesi hangisidir? "Öğretmen, öğrencilerine yeni konuyu sabırla anlattı."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Cümlede yüklem "anlattı"dır. Yüklemin yaptığı işi gerçekleştiren kişi "Öğretmen" olduğu için özne "Öğretmen"dir. Altı çizili "öğrencilerine" sözcüğü "-e" (yönelme) hâl eki almıştır. Bu tür sözcükler genellikle "kime? / neye?" sorularına cevap verir. Burada "Öğretmen yeni konuyu kime anlattı?" sorusunun cevabı "öğrencilerine"dir. "Kime?" sorusuna cevap verdiği ve yönelme hâl eki aldığı için altı çizili bölüm cümlede "dolaylı tümleç" görevindedir. Bu nedenle doğru cevap C461’dir.

  1. Çözüm: Cümlede yüklem "anlattı"dır. Yüklemin yaptığı işi gerçekleştiren kişi "Öğretmen" olduğu için özne "Öğretmen"dir. Altı çizili "öğrencilerine" sözcüğü "-e" (yönelme) hâl eki almıştır. Bu tür sözcükler genellikle "kime? / neye?" sorularına cevap verir. Burada "Öğretmen yeni konuyu kime anlattı?" sorusunun cevabı "öğrencilerine"dir. "Kime?" sorusuna cevap verdiği ve yönelme hâl eki aldığı için altı çizili bölüm cümlede "dolaylı tümleç" görevindedir. Bu nedenle doğru cevap C461’dir.

Cümlede yüklem "anlattı"dır. Yüklemin yaptığı işi gerçekleştiren kişi "Öğretmen" olduğu için özne "Öğretmen"dir. Altı çizili "öğrencilerine" sözcüğü "-e" (yönelme) hâl eki almıştır. Bu tür sözcükler genellikle "kime? / neye?" sorularına cevap verir. Burada "Öğretmen yeni konuyu kime anlattı?" sorusunun cevabı "öğrencilerine"dir. "Kime?" sorusuna cevap verdiği ve yönelme hâl eki aldığı için altı çizili bölüm cümlede "dolaylı tümleç" görevindedir. Bu nedenle doğru cevap C464’dir.

Cümlenin Öğeleri Testleri Hakkında Sık Sorulanlar

Cümlenin öğeleri bulunurken ilk olarak ne yapılır?

Önce yüklem bulunur; diğer öğeler yükleme yöneltilen sorularla belirlenir.

Nesne hangi sorularla bulunur?

Yükleme neyi veya kimi soruları yöneltilerek nesne bulunur.

Zarf tümleci hangi anlamları verir?

Durum, zaman, miktar, yön ve sebep gibi anlamlar verebilir.