8. Sınıf Türkçe Cümlenin Ögeleri Testleri

Doğru cevap: C

Cümlede yüklem "sohbet ettik"tir. Altı çizili "parkta" sözcüğü "-da" bulunma hâl eki almıştır ve "nerede?" sorusuna cevap verir: "Nerede sohbet ettik?" → "parkta". "Nerede, nereye, nereden" sorularına cevap veren öge yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç)tir. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Cümlede yüklem "sohbet ettik"tir. Altı çizili "parkta" sözcüğü "-da" bulunma hâl eki almıştır ve "nerede?" sorusuna cevap verir: "Nerede sohbet ettik?" → "parkta". "Nerede, nereye, nereden" sorularına cevap veren öge yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç)tir. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: B

Cümlede yüklem "dinledi" fiilidir. Yükleme "Kim dinledi?" sorusunu sorarsak cevap "Öğretmen" olur; bu, özneyi verir. Altı çizili bölüme "Neyi dinledi?" sorusunu sorarız. Cevap "öğrencileri"dir. "Öğrencileri" sözcüğü -i hâl eki aldığı için belirtili nesnedir. Dolaylı tümleç genellikle "-e, -de, -den" ekleriyle ve "nereye/nerede/nereden" sorularıyla bulunur; burada böyle bir ek yoktur. Zarf tümleci ise "nasıl/ne zaman/ne kadar" gibi sorulara cevap verir; "öğrencileri" bu sorulara cevap olmaz. Bu nedenle doğru cevap "Nesne"dir.

1. Çözüm: Cümlede yüklem "dinledi" fiilidir. Yükleme "Kim dinledi?" sorusunu sorarsak cevap "Öğretmen" olur; bu, özneyi verir. Altı çizili bölüme "Neyi dinledi?" sorusunu sorarız. Cevap "öğrencileri"dir. "Öğrencileri" sözcüğü -i hâl eki aldığı için belirtili nesnedir. Dolaylı tümleç genellikle "-e, -de, -den" ekleriyle ve "nereye/nerede/nereden" sorularıyla bulunur; burada böyle bir ek yoktur. Zarf tümleci ise "nasıl/ne zaman/ne kadar" gibi sorulara cevap verir; "öğrencileri" bu sorulara cevap olmaz. Bu nedenle doğru cevap "Nesne"dir.

Doğru cevap: C

Cümlede yüklem "yazdı"dır. Yükleme "Kim?" diye sorarsak "Öğretmen" cevabını alırız; bu yüzden "Öğretmen" öznedir. Altı çizili bölüm "tahtaya" sözcüğüdür. Yükleme "Nereye yazdı?" sorusunu yönelttiğimizde cevap "tahtaya" olur. "-e/-a" hâl eki alarak yönelme bildirdiği için bu öge dolaylı tümleçtir (yer tamlayıcısı). Nesne olsaydı yükleme "Neyi yazdı?" sorusu sorulurdu; cevap "soruyu" olur. Zarf tümleci ise genellikle "nasıl, ne zaman, ne kadar" gibi sorulara cevap verir; "tahtaya" bu tür bir anlam taşımaz.

1. Çözüm: Cümlede yüklem "yazdı"dır. Yükleme "Kim?" diye sorarsak "Öğretmen" cevabını alırız; bu yüzden "Öğretmen" öznedir. Altı çizili bölüm "tahtaya" sözcüğüdür. Yükleme "Nereye yazdı?" sorusunu yönelttiğimizde cevap "tahtaya" olur. "-e/-a" hâl eki alarak yönelme bildirdiği için bu öge dolaylı tümleçtir (yer tamlayıcısı). Nesne olsaydı yükleme "Neyi yazdı?" sorusu sorulurdu; cevap "soruyu" olur. Zarf tümleci ise genellikle "nasıl, ne zaman, ne kadar" gibi sorulara cevap verir; "tahtaya" bu tür bir anlam taşımaz.

Doğru cevap: A

Cümlenin yüklemi “bitirdi” sözcüğüdür. “Kim bitirdi?” sorusuna “Arkadaşım” cevabı verildiği için özne “Arkadaşım”dır. Altı çizili “dün akşam” ifadesi, yüklemin gerçekleştiği zamanı bildirir. Yükleme “Ne zaman bitirdi?” sorusu sorulduğunda “dün akşam” cevabı alınır. Zaman bildiren bu tür ifadeler cümlede “zarf tümleci” görevindedir. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: Cümlenin yüklemi “bitirdi” sözcüğüdür. “Kim bitirdi?” sorusuna “Arkadaşım” cevabı verildiği için özne “Arkadaşım”dır. Altı çizili “dün akşam” ifadesi, yüklemin gerçekleştiği zamanı bildirir. Yükleme “Ne zaman bitirdi?” sorusu sorulduğunda “dün akşam” cevabı alınır. Zaman bildiren bu tür ifadeler cümlede “zarf tümleci” görevindedir. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: C

Cümlede yüklem “yazdı”dır. Yükleme “Kim yazdı?” sorusu sorulduğunda “Öğretmen” cevabı alınır; bu da özneyi verir. Altı çizili “tahtaya” sözcüğü “-e/-a” (yönelme) hâl eki almıştır. Yükleme “Nereye yazdı?” sorusu sorulduğunda “tahtaya” cevabı alınır. Bu nedenle altı çizili bölüm dolaylı tümleçtir. “Nesne”yi bulmak için “Neyi yazdı?” sorusu sorulur; bu sorunun cevabı “soruyu”dur. “Zarf tümleci” ise zaman, durum, miktar gibi anlamlar katar; “tahtaya” yer-yön bildirip yönelme eki aldığı için zarf tümleci değildir.

1. Çözüm: Cümlede yüklem “yazdı”dır. Yükleme “Kim yazdı?” sorusu sorulduğunda “Öğretmen” cevabı alınır; bu da özneyi verir. Altı çizili “tahtaya” sözcüğü “-e/-a” (yönelme) hâl eki almıştır. Yükleme “Nereye yazdı?” sorusu sorulduğunda “tahtaya” cevabı alınır. Bu nedenle altı çizili bölüm dolaylı tümleçtir. “Nesne”yi bulmak için “Neyi yazdı?” sorusu sorulur; bu sorunun cevabı “soruyu”dur. “Zarf tümleci” ise zaman, durum, miktar gibi anlamlar katar; “tahtaya” yer-yön bildirip yönelme eki aldığı için zarf tümleci değildir.

Doğru cevap: D

Cümlede yüklem "kontrol etti"dir. Yüklemi yapan kişi "Öğretmen" olduğu için özne "Öğretmen"dir. "Ödevleri" sözcüğü "neyi kontrol etti?" sorusuna cevap verdiğinden nesnedir. Altı çizili "akşam" sözcüğü ise "ne zaman kontrol etti?" sorusuna cevap verir. Zaman bildiren bu tür ifadeler zarf tümleci olur. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

1. Çözüm: Cümlede yüklem "kontrol etti"dir. Yüklemi yapan kişi "Öğretmen" olduğu için özne "Öğretmen"dir. "Ödevleri" sözcüğü "neyi kontrol etti?" sorusuna cevap verdiğinden nesnedir. Altı çizili "akşam" sözcüğü ise "ne zaman kontrol etti?" sorusuna cevap verir. Zaman bildiren bu tür ifadeler zarf tümleci olur. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru cevap: A

Cümlede altı çizili "yarına kadar" ifadesi, eylemin (teslim etme) ne zaman gerçekleşeceğini bildirir. "Ne zamana kadar?" sorusuna cevap verir. Zaman, süre, durum, yer-yön gibi anlamlar katan ve fiili tamamlayan ögeye "zarf tümleci" denir. Bu nedenle "yarına kadar" zarf tümlecidir. Diğer seçenekler: - Dolaylı tümleç, genellikle "-e, -de, -den" ekli olup "kime, nereye, nerede, nereden" sorularına cevap verir. Burada amaç yer değil, zamandır. - Nesne, "neyi, kimi" sorularına cevap verir; bu cümlede nesne "ödevleri"dir. - Özne, işi yapanı bildirir; bu cümlede özne "öğretmen"dir.

1. Çözüm: Cümlede altı çizili "yarına kadar" ifadesi, eylemin (teslim etme) ne zaman gerçekleşeceğini bildirir. "Ne zamana kadar?" sorusuna cevap verir. Zaman, süre, durum, yer-yön gibi anlamlar katan ve fiili tamamlayan ögeye "zarf tümleci" denir. Bu nedenle "yarına kadar" zarf tümlecidir. Diğer seçenekler: - Dolaylı tümleç, genellikle "-e, -de, -den" ekli olup "kime, nereye, nerede, nereden" sorularına cevap verir. Burada amaç yer değil, zamandır. - Nesne, "neyi, kimi" sorularına cevap verir; bu cümlede nesne "ödevleri"dir. - Özne, işi yapanı bildirir; bu cümlede özne "öğretmen"dir.

Doğru cevap: C

Cümlede yüklem "kontrol etti" ifadesidir. "Kim kontrol etti?" sorusunu sorduğumuzda cevap "Öğretmen" olur. Bu nedenle "Öğretmen" öznedir. "Neyi kontrol etti?" sorusunun cevabı "ödevleri"dir. Bu yüzden "ödevleri" nesnedir. Altı çizili "akşam" sözcüğü, işin yapılma zamanını bildirir. Yükleme "Ne zaman kontrol etti?" sorusu sorulduğunda cevap "akşam" olur. Zaman bildiren bu ifade zarf tümlecidir. Doğru cevap: C

1. Çözüm: Cümlede yüklem "kontrol etti" ifadesidir. "Kim kontrol etti?" sorusunu sorduğumuzda cevap "Öğretmen" olur. Bu nedenle "Öğretmen" öznedir. "Neyi kontrol etti?" sorusunun cevabı "ödevleri"dir. Bu yüzden "ödevleri" nesnedir. Altı çizili "akşam" sözcüğü, işin yapılma zamanını bildirir. Yükleme "Ne zaman kontrol etti?" sorusu sorulduğunda cevap "akşam" olur. Zaman bildiren bu ifade zarf tümlecidir. Doğru cevap: C

Doğru cevap: B

Cümlenin yüklemi "hatırlattı"dır. Bu yüklem, bir şeyi hatırlatma anlamı taşır ve "neyi hatırlattı?" sorusuna cevap aratır. "Öğretmen, öğrencilerine neyi hatırlattı?" sorusunun cevabı altı çizili "yarın yapılacak denemeyi" bölümüdür. Bu bölüm "-i" hâl ekini almıştır ve yüklemin bildirdiği işten doğrudan etkilenen varlığı gösterir. Bu nedenle altı çizili bölüm "nesne"dir. ("öğrencilerine" ise "kime?" sorusuna cevap verdiği için dolaylı tümleçtir; ancak soru altı çizili kısmı sormaktadır.)

1. Çözüm: Cümlenin yüklemi "hatırlattı"dır. Bu yüklem, bir şeyi hatırlatma anlamı taşır ve "neyi hatırlattı?" sorusuna cevap aratır. "Öğretmen, öğrencilerine neyi hatırlattı?" sorusunun cevabı altı çizili "yarın yapılacak denemeyi" bölümüdür. Bu bölüm "-i" hâl ekini almıştır ve yüklemin bildirdiği işten doğrudan etkilenen varlığı gösterir. Bu nedenle altı çizili bölüm "nesne"dir. ("öğrencilerine" ise "kime?" sorusuna cevap verdiği için dolaylı tümleçtir; ancak soru altı çizili kısmı sormaktadır.)

Doğru cevap: C

Cümlede altı çizili bölüm "parkta" sözcüğüdür. Bu sözcük yer bildirir ve "-de" hâl eki almıştır. "Nerede yürüyüş yaptım?" sorusunu sorduğumuzda cevap "parkta" olur. "Nerede?" sorusuna cevap veren öge dolaylı tümleçtir. Bu nedenle doğru cevap **C) Dolaylı tümleç**tir.

1. Çözüm: Cümlede altı çizili bölüm "parkta" sözcüğüdür. Bu sözcük yer bildirir ve "-de" hâl eki almıştır. "Nerede yürüyüş yaptım?" sorusunu sorduğumuzda cevap "parkta" olur. "Nerede?" sorusuna cevap veren öge dolaylı tümleçtir. Bu nedenle doğru cevap **C) Dolaylı tümleç**tir.