8. Sınıf Türkçe

8. Sınıf Türkçe Cümlenin Ögeleri Testleri

Cümlenin Öğeleri konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

8. Sınıf Cümlenin Öğeleri Testleri

8. sınıf Türkçe Cümlenin Öğeleri testleri; yüklem, özne, nesne, dolaylı tümleç ve zarf tümlecini cümle içinde bulmayı pekiştirir. Öğeleri belirlerken önce yüklemi bulmak ve soruları yükleme yöneltmek gerekir.

Temel ve Yardımcı Ögeler

Yüklem cümlenin temel yargısını bildirir; özne işi yapan veya olan varlığı gösterir. Nesne, yüklemin etkilediği varlığı; dolaylı tümleç yönelme, bulunma veya ayrılma anlamını; zarf tümleci ise durum, zaman, miktar ve sebep anlamını karşılar.

Öge Bulma Yöntemi

Önce yüklem belirlenir, ardından yükleme kim veya ne sorusuyla özne, neyi veya kimi sorusuyla nesne, nereye-nerede-nereden sorularıyla dolaylı tümleç bulunur. Nasıl, ne zaman ve ne kadar soruları zarf tümlecini belirlemeye yardımcı olur.

19. Test

8. Sınıf Türkçe Cümlenin Ögeleri Testleri

Cümlenin Öğeleri konusu 19. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili söz grubu hangi ögedir? "Öğretmen, sınavdan sonra öğrencilerin sorularını **sabırla** dinledi."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Cümlenin yüklemi "dinledi" sözcüğüdür. "Kim dinledi?" sorusuna cevap veren "Öğretmen" özne olur. "Neyi dinledi?" sorusuna cevap veren "öğrencilerin sorularını" ifadesi belirtili nesnedir ("sorularını" iyelik eki almış ve "neyi" sorusuna cevap verir). "Ne zaman dinledi?" sorusuna cevap veren "sınavdan sonra" ifadesi zaman bildirdiği için zarf tümlecidir. Altı çizili "sabırla" sözcüğü "dinledi" eyleminin nasıl yapıldığını bildirir; yani "Nasıl dinledi?" sorusuna cevap verir. Bu nedenle altı çizili söz grubu zarf tümlecidir.

  1. Çözüm: Cümlenin yüklemi "dinledi" sözcüğüdür. "Kim dinledi?" sorusuna cevap veren "Öğretmen" özne olur. "Neyi dinledi?" sorusuna cevap veren "öğrencilerin sorularını" ifadesi belirtili nesnedir ("sorularını" iyelik eki almış ve "neyi" sorusuna cevap verir). "Ne zaman dinledi?" sorusuna cevap veren "sınavdan sonra" ifadesi zaman bildirdiği için zarf tümlecidir. Altı çizili "sabırla" sözcüğü "dinledi" eyleminin nasıl yapıldığını bildirir; yani "Nasıl dinledi?" sorusuna cevap verir. Bu nedenle altı çizili söz grubu zarf tümlecidir.

Cümlenin yüklemi "dinledi" sözcüğüdür. "Kim dinledi?" sorusuna cevap veren "Öğretmen" özne olur. "Neyi dinledi?" sorusuna cevap veren "öğrencilerin sorularını" ifadesi belirtili nesnedir ("sorularını" iyelik eki almış ve "neyi" sorusuna cevap verir). "Ne zaman dinledi?" sorusuna cevap veren "sınavdan sonra" ifadesi zaman bildirdiği için zarf tümlecidir. Altı çizili "sabırla" sözcüğü "dinledi" eyleminin nasıl yapıldığını bildirir; yani "Nasıl dinledi?" sorusuna cevap verir. Bu nedenle altı çizili söz grubu zarf tümlecidir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili söz grubunun cümledeki ögesi hangisidir? "Öğretmen, sınavdan sonra öğrencilerin en çok zorlandığı konuları *tek tek* açıkladı."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Cümlenin yüklemi “açıkladı”dır. Yükleme “Öğretmen” sorusunu sorduğumuzda cevap “öğretmen” olur; bu nedenle özne “Öğretmen”dir. Yükleme “neyi açıkladı?” sorusunu sorduğumuzda “öğrencilerin en çok zorlandığı konuları” cevabını alırız; bu söz grubu nesnedir. Altı çizili “tek tek” ifadesi yüklemin anlamını tamamlayıp eylemin yapılış biçimini bildirir. Yükleme “nasıl açıkladı?” sorusu yöneltildiğinde cevap “tek tek” olur. Bu yüzden altı çizili söz grubu zarf tümlecidir. Dolaylı tümleç olabilmesi için yönelme/bulunma/ayrılma hâl eki alarak “nereye, nerede, nereden” gibi sorulara cevap vermesi; özne olabilmesi için de işi yapanı bildirmesi gerekirdi. “Tek tek” bunların hiçbirini karşılamaz.

  1. Çözüm: Cümlenin yüklemi “açıkladı”dır. Yükleme “Öğretmen” sorusunu sorduğumuzda cevap “öğretmen” olur; bu nedenle özne “Öğretmen”dir. Yükleme “neyi açıkladı?” sorusunu sorduğumuzda “öğrencilerin en çok zorlandığı konuları” cevabını alırız; bu söz grubu nesnedir. Altı çizili “tek tek” ifadesi yüklemin anlamını tamamlayıp eylemin yapılış biçimini bildirir. Yükleme “nasıl açıkladı?” sorusu yöneltildiğinde cevap “tek tek” olur. Bu yüzden altı çizili söz grubu zarf tümlecidir. Dolaylı tümleç olabilmesi için yönelme/bulunma/ayrılma hâl eki alarak “nereye, nerede, nereden” gibi sorulara cevap vermesi; özne olabilmesi için de işi yapanı bildirmesi gerekirdi. “Tek tek” bunların hiçbirini karşılamaz.

Cümlenin yüklemi “açıkladı”dır. Yükleme “Öğretmen” sorusunu sorduğumuzda cevap “öğretmen” olur; bu nedenle özne “Öğretmen”dir. Yükleme “neyi açıkladı?” sorusunu sorduğumuzda “öğrencilerin en çok zorlandığı konuları” cevabını alırız; bu söz grubu nesnedir. Altı çizili “tek tek” ifadesi yüklemin anlamını tamamlayıp eylemin yapılış biçimini bildirir. Yükleme “nasıl açıkladı?” sorusu yöneltildiğinde cevap “tek tek” olur. Bu yüzden altı çizili söz grubu zarf tümlecidir. Dolaylı tümleç olabilmesi için yönelme/bulunma/ayrılma hâl eki alarak “nereye, nerede, nereden” gibi sorulara cevap vermesi; özne olabilmesi için de işi yapanı bildirmesi gerekirdi. “Tek tek” bunların hiçbirini karşılamaz.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili bölümün cümlenin ögesi olarak karşılığı hangisidir? "Öğretmen, öğrencilerin hazırladığı projeleri geçen hafta büyük bir dikkatle inceledi."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Cümlede yüklem "inceledi"dir. Yüklemin bildirdiği işin ne zaman yapıldığını sorarak altı çizili bölümü buluruz: "Ne zaman inceledi?" → "geçen hafta". "Ne zaman?" sorusuna cevap veren öge zarf tümlecidir (zaman zarfı görevi). Bu nedenle altı çizili bölüm "zarf tümleci"dir. Diğer ögelerle karıştırmamak için: "projeleri" yüklemin etkilediği varlığı bildirir ve nesnedir; "öğretmen" işi yapan özne; "büyük bir dikkatle" ise "nasıl?" sorusuna cevap veren başka bir zarf tümlecidir.

  1. Çözüm: Cümlede yüklem "inceledi"dir. Yüklemin bildirdiği işin ne zaman yapıldığını sorarak altı çizili bölümü buluruz: "Ne zaman inceledi?" → "geçen hafta". "Ne zaman?" sorusuna cevap veren öge zarf tümlecidir (zaman zarfı görevi). Bu nedenle altı çizili bölüm "zarf tümleci"dir. Diğer ögelerle karıştırmamak için: "projeleri" yüklemin etkilediği varlığı bildirir ve nesnedir; "öğretmen" işi yapan özne; "büyük bir dikkatle" ise "nasıl?" sorusuna cevap veren başka bir zarf tümlecidir.

Cümlede yüklem "inceledi"dir. Yüklemin bildirdiği işin ne zaman yapıldığını sorarak altı çizili bölümü buluruz: "Ne zaman inceledi?" → "geçen hafta". "Ne zaman?" sorusuna cevap veren öge zarf tümlecidir (zaman zarfı görevi). Bu nedenle altı çizili bölüm "zarf tümleci"dir. Diğer ögelerle karıştırmamak için: "projeleri" yüklemin etkilediği varlığı bildirir ve nesnedir; "öğretmen" işi yapan özne; "büyük bir dikkatle" ise "nasıl?" sorusuna cevap veren başka bir zarf tümlecidir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili söz öbeğinin cümledeki görevi hangisidir? "Bu şehirde, __insanın içini ferahlatan rüzgârı__ akşamları daha çok hissedersin."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Cümlenin yüklemi "hissedersin"dir. Yüklem, "sen" gizli öznesiyle çekimlenmiştir. Altı çizili bölüm "insanın içini ferahlatan rüzgârı" ifadesidir. "Neyi hissedersin?" sorusu sorulduğunda cevap doğrudan bu öbeği verir: "insanın içini ferahlatan rüzgârı". Bu, yüklemin etkilediği varlığı bildirdiği için nesnedir. Ayrıca öbek "-ı" belirtme (yükleme) hâl ekini aldığı için "belirtili nesne"dir. "Bu şehirde" yer bildirir (dolaylı tümleç), "akşamları" ve "daha çok" ise zaman ve miktar bildirir (zarf tümleci). Bu nedenle doğru cevap "Belirtili nesne"dir.

  1. Çözüm: Cümlenin yüklemi "hissedersin"dir. Yüklem, "sen" gizli öznesiyle çekimlenmiştir. Altı çizili bölüm "insanın içini ferahlatan rüzgârı" ifadesidir. "Neyi hissedersin?" sorusu sorulduğunda cevap doğrudan bu öbeği verir: "insanın içini ferahlatan rüzgârı". Bu, yüklemin etkilediği varlığı bildirdiği için nesnedir. Ayrıca öbek "-ı" belirtme (yükleme) hâl ekini aldığı için "belirtili nesne"dir. "Bu şehirde" yer bildirir (dolaylı tümleç), "akşamları" ve "daha çok" ise zaman ve miktar bildirir (zarf tümleci). Bu nedenle doğru cevap "Belirtili nesne"dir.

Cümlenin yüklemi "hissedersin"dir. Yüklem, "sen" gizli öznesiyle çekimlenmiştir. Altı çizili bölüm "insanın içini ferahlatan rüzgârı" ifadesidir. "Neyi hissedersin?" sorusu sorulduğunda cevap doğrudan bu öbeği verir: "insanın içini ferahlatan rüzgârı". Bu, yüklemin etkilediği varlığı bildirdiği için nesnedir. Ayrıca öbek "-ı" belirtme (yükleme) hâl ekini aldığı için "belirtili nesne"dir. "Bu şehirde" yer bildirir (dolaylı tümleç), "akşamları" ve "daha çok" ise zaman ve miktar bildirir (zarf tümleci). Bu nedenle doğru cevap "Belirtili nesne"dir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili bölümün cümlenin ögesi olarak görevi hangisidir? "Bu konuyu, toplantıda kimseye belli etmeden, özellikle yeni gelen stajyere de anlattı."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Cümlede yüklem “anlattı”dır. Yükleme sorular sorarak ögeleri buluruz. “Ne(yi) anlattı?” sorusunun cevabı “bu konuyu”dur; bu bölüm nesnedir. “Kimseye belli etmeden” ve “toplantıda” bölümleri yüklemin nasıl/nerede gerçekleştiğini bildirir; zarf tümlecidir. Altı çizili “özellikle yeni gelen stajyere” bölümüne yüklem üzerinden “kime anlattı?” sorusu sorulur. Cevap kişi/varlık bildirir ve -e hâl ekini aldığı için dolaylı tümleçtir. Bu nedenle altı çizili bölümün görevi dolaylı tümleçtir.

  1. Çözüm: Cümlede yüklem “anlattı”dır. Yükleme sorular sorarak ögeleri buluruz. “Ne(yi) anlattı?” sorusunun cevabı “bu konuyu”dur; bu bölüm nesnedir. “Kimseye belli etmeden” ve “toplantıda” bölümleri yüklemin nasıl/nerede gerçekleştiğini bildirir; zarf tümlecidir. Altı çizili “özellikle yeni gelen stajyere” bölümüne yüklem üzerinden “kime anlattı?” sorusu sorulur. Cevap kişi/varlık bildirir ve -e hâl ekini aldığı için dolaylı tümleçtir. Bu nedenle altı çizili bölümün görevi dolaylı tümleçtir.

Cümlede yüklem “anlattı”dır. Yükleme sorular sorarak ögeleri buluruz. “Ne(yi) anlattı?” sorusunun cevabı “bu konuyu”dur; bu bölüm nesnedir. “Kimseye belli etmeden” ve “toplantıda” bölümleri yüklemin nasıl/nerede gerçekleştiğini bildirir; zarf tümlecidir. Altı çizili “özellikle yeni gelen stajyere” bölümüne yüklem üzerinden “kime anlattı?” sorusu sorulur. Cevap kişi/varlık bildirir ve -e hâl ekini aldığı için dolaylı tümleçtir. Bu nedenle altı çizili bölümün görevi dolaylı tümleçtir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili söz grubunun cümledeki ögesi hangisidir? "Öğretmen, sınıfta yaşananları müdüre en ince ayrıntısına kadar anlattı."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Cümlede yüklem "anlattı"dır. Yüklemin kim tarafından yapıldığını gösteren özne "Öğretmen"dir. "Sınıfta yaşananları" ifadesi "neyi anlattı?" sorusuna cevap verdiği için belirtili nesnedir. "Müdüre" ise "kime anlattı?" sorusuna cevap verdiğinden dolaylı tümleçtir. Altı çizili "en ince ayrıntısına kadar" ifadesi, anlatma işinin nasıl/ne ölçüde yapıldığını bildirir. Yani "nasıl anlattı?" sorusuna cevap verir. Bu nedenle cümledeki ögesi zarf tümlecidir.

  1. Çözüm: Cümlede yüklem "anlattı"dır. Yüklemin kim tarafından yapıldığını gösteren özne "Öğretmen"dir. "Sınıfta yaşananları" ifadesi "neyi anlattı?" sorusuna cevap verdiği için belirtili nesnedir. "Müdüre" ise "kime anlattı?" sorusuna cevap verdiğinden dolaylı tümleçtir. Altı çizili "en ince ayrıntısına kadar" ifadesi, anlatma işinin nasıl/ne ölçüde yapıldığını bildirir. Yani "nasıl anlattı?" sorusuna cevap verir. Bu nedenle cümledeki ögesi zarf tümlecidir.

Cümlede yüklem "anlattı"dır. Yüklemin kim tarafından yapıldığını gösteren özne "Öğretmen"dir. "Sınıfta yaşananları" ifadesi "neyi anlattı?" sorusuna cevap verdiği için belirtili nesnedir. "Müdüre" ise "kime anlattı?" sorusuna cevap verdiğinden dolaylı tümleçtir. Altı çizili "en ince ayrıntısına kadar" ifadesi, anlatma işinin nasıl/ne ölçüde yapıldığını bildirir. Yani "nasıl anlattı?" sorusuna cevap verir. Bu nedenle cümledeki ögesi zarf tümlecidir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili söz grubunun cümledeki ögesi hangisidir? "Öğretmen, sınavdan önce öğrencileri dikkatle uyardı."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Cümlenin yüklemi “uyardı”dır. “Kim uyardı?” sorusunun cevabı “öğretmen” olduğu için özne “öğretmen”dir. Altı çizili bölüm “sınavdan önce” ifadesidir. Bu ifade, uyarma işinin zamanını bildirir. Yükleme “ne zaman uyardı?” sorusu sorulduğunda cevap “sınavdan önce” olur. Zaman, durum, miktar, yön gibi anlamlar katan ve yüklemi bu yönlerden tamamlayan öge “zarf tümleci”dir. “Sınavdan önce” zaman bildirdiği için zarf tümlecidir. Yer tamlayıcısı olsaydı “nereye / nerede / nereden?” sorularına cevap vermesi gerekirdi; nesne olsaydı “neyi / kimi?” sorusuna cevap olurdu. Bu cümlede “sınavdan önce” bu soruların hiçbirine uygun değildir.

  1. Çözüm: Cümlenin yüklemi “uyardı”dır. “Kim uyardı?” sorusunun cevabı “öğretmen” olduğu için özne “öğretmen”dir. Altı çizili bölüm “sınavdan önce” ifadesidir. Bu ifade, uyarma işinin zamanını bildirir. Yükleme “ne zaman uyardı?” sorusu sorulduğunda cevap “sınavdan önce” olur. Zaman, durum, miktar, yön gibi anlamlar katan ve yüklemi bu yönlerden tamamlayan öge “zarf tümleci”dir. “Sınavdan önce” zaman bildirdiği için zarf tümlecidir. Yer tamlayıcısı olsaydı “nereye / nerede / nereden?” sorularına cevap vermesi gerekirdi; nesne olsaydı “neyi / kimi?” sorusuna cevap olurdu. Bu cümlede “sınavdan önce” bu soruların hiçbirine uygun değildir.

Cümlenin yüklemi “uyardı”dır. “Kim uyardı?” sorusunun cevabı “öğretmen” olduğu için özne “öğretmen”dir. Altı çizili bölüm “sınavdan önce” ifadesidir. Bu ifade, uyarma işinin zamanını bildirir. Yükleme “ne zaman uyardı?” sorusu sorulduğunda cevap “sınavdan önce” olur. Zaman, durum, miktar, yön gibi anlamlar katan ve yüklemi bu yönlerden tamamlayan öge “zarf tümleci”dir. “Sınavdan önce” zaman bildirdiği için zarf tümlecidir. Yer tamlayıcısı olsaydı “nereye / nerede / nereden?” sorularına cevap vermesi gerekirdi; nesne olsaydı “neyi / kimi?” sorusuna cevap olurdu. Bu cümlede “sınavdan önce” bu soruların hiçbirine uygun değildir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili bölümün cümledeki ögesi hangisidir? "Öğrenciler, proje sunumunu yapmadan önce, öğretmenin önerdiği kaynaklardan notlar çıkardı."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Cümlenin yüklemi "notlar çıkardı" ifadesidir. Yükleme "Kim?" sorusu sorulduğunda "öğrenciler" cevabı alınır; bu nedenle özne "öğrenciler"dir. Altı çizili bölüm "öğretmenin önerdiği kaynaklardan" ifadesidir. Bu bölüm "-den" ayrılma hâl ekiyle kurulmuştur ve yükleme "Nereden?" sorusu sorulduğunda cevap verir: "Notlar nereden çıkardı?" → "öğretmenin önerdiği kaynaklardan". "Nereden?" sorusuna cevap veren ve ayrılma/çıkma hâli (-den) taşıyan öge dolaylı tümleçtir. Bu nedenle doğru cevap "Dolaylı tümleç"tir. Çeldiricilerin neden yanlış olduğu: - Zarf tümleci genellikle "ne zaman, nasıl, niçin, ne kadar" gibi sorulara cevap verir; burada yer-yön değil, çıkış/ayrılma anlamı vardır. - Belirtili nesne "neyi/kimi" sorusuna cevap verir ve "-i" belirtme hâli taşır; cümlede belirtili nesne "proje sunumunu"dur. - Özne "kim" sorusuna cevap verir; altı çizili bölüm özne değildir.

  1. Çözüm: Cümlenin yüklemi "notlar çıkardı" ifadesidir. Yükleme "Kim?" sorusu sorulduğunda "öğrenciler" cevabı alınır; bu nedenle özne "öğrenciler"dir. Altı çizili bölüm "öğretmenin önerdiği kaynaklardan" ifadesidir. Bu bölüm "-den" ayrılma hâl ekiyle kurulmuştur ve yükleme "Nereden?" sorusu sorulduğunda cevap verir: "Notlar nereden çıkardı?" → "öğretmenin önerdiği kaynaklardan". "Nereden?" sorusuna cevap veren ve ayrılma/çıkma hâli (-den) taşıyan öge dolaylı tümleçtir. Bu nedenle doğru cevap "Dolaylı tümleç"tir. Çeldiricilerin neden yanlış olduğu: - Zarf tümleci genellikle "ne zaman, nasıl, niçin, ne kadar" gibi sorulara cevap verir; burada yer-yön değil, çıkış/ayrılma anlamı vardır. - Belirtili nesne "neyi/kimi" sorusuna cevap verir ve "-i" belirtme hâli taşır; cümlede belirtili nesne "proje sunumunu"dur. - Özne "kim" sorusuna cevap verir; altı çizili bölüm özne değildir.

Cümlenin yüklemi "notlar çıkardı" ifadesidir. Yükleme "Kim?" sorusu sorulduğunda "öğrenciler" cevabı alınır; bu nedenle özne "öğrenciler"dir. Altı çizili bölüm "öğretmenin önerdiği kaynaklardan" ifadesidir. Bu bölüm "-den" ayrılma hâl ekiyle kurulmuştur ve yükleme "Nereden?" sorusu sorulduğunda cevap verir: "Notlar nereden çıkardı?" → "öğretmenin önerdiği kaynaklardan". "Nereden?" sorusuna cevap veren ve ayrılma/çıkma hâli (-den) taşıyan öge dolaylı tümleçtir. Bu nedenle doğru cevap "Dolaylı tümleç"tir. Çeldiricilerin neden yanlış olduğu: - Zarf tümleci genellikle "ne zaman, nasıl, niçin, ne kadar" gibi sorulara cevap verir; burada yer-yön değil, çıkış/ayrılma anlamı vardır. - Belirtili nesne "neyi/kimi" sorusuna cevap verir ve "-i" belirtme hâli taşır; cümlede belirtili nesne "proje sunumunu"dur. - Özne "kim" sorusuna cevap verir; altı çizili bölüm özne değildir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili bölümün cümlenin ögesi olarak görevi hangisidir? "Bu yılki proje dosyalarını, toplantıdan önce, müdürün isteği üzerine arşive kaldırdık."

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Cümlede yüklem “kaldırdık”tır. “Kim?” sorusuna cevap veren özne gizlidir: “(biz)”. “Kaldırdık” eyleminin neyi kaldırdığımızı gösteren nesne “Bu yılki proje dosyalarını”dır. “Nereye?” sorusuna cevap veren yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) ise “arşive”dir. “Ne zaman?” sorusuna cevap veren zarf tümleci “toplantıdan önce”dir. Altı çizili “müdürün isteği üzerine” ifadesi, eylemin yapılma nedenini bildirir. Yükleme “niçin / hangi sebeple kaldırdık?” sorusu sorulduğunda “müdürün isteği üzerine” cevabı alınır. Sebep bildiren bu tür ifadeler zarf tümlecidir. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

  1. Çözüm: Cümlede yüklem “kaldırdık”tır. “Kim?” sorusuna cevap veren özne gizlidir: “(biz)”. “Kaldırdık” eyleminin neyi kaldırdığımızı gösteren nesne “Bu yılki proje dosyalarını”dır. “Nereye?” sorusuna cevap veren yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) ise “arşive”dir. “Ne zaman?” sorusuna cevap veren zarf tümleci “toplantıdan önce”dir. Altı çizili “müdürün isteği üzerine” ifadesi, eylemin yapılma nedenini bildirir. Yükleme “niçin / hangi sebeple kaldırdık?” sorusu sorulduğunda “müdürün isteği üzerine” cevabı alınır. Sebep bildiren bu tür ifadeler zarf tümlecidir. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Cümlede yüklem “kaldırdık”tır. “Kim?” sorusuna cevap veren özne gizlidir: “(biz)”. “Kaldırdık” eyleminin neyi kaldırdığımızı gösteren nesne “Bu yılki proje dosyalarını”dır. “Nereye?” sorusuna cevap veren yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) ise “arşive”dir. “Ne zaman?” sorusuna cevap veren zarf tümleci “toplantıdan önce”dir. Altı çizili “müdürün isteği üzerine” ifadesi, eylemin yapılma nedenini bildirir. Yükleme “niçin / hangi sebeple kaldırdık?” sorusu sorulduğunda “müdürün isteği üzerine” cevabı alınır. Sebep bildiren bu tür ifadeler zarf tümlecidir. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlede altı çizili bölümün cümle ögesi hangisidir? “Öğretmen, sınıfta sessizce oturan öğrencileri tek tek dinledi.”

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Cümlenin yüklemi “dinledi”dir. “Kim dinledi?” sorusunun cevabı “Öğretmen” olduğundan özne “Öğretmen”dir. “Neyi/kim(i) dinledi?” sorusuna “sınıfta sessizce oturan öğrencileri” cevabı verilir; bu bölüm belirtme durum eki (-i) aldığı için nesnedir. Altı çizili “tek tek” ifadesi, dinleme işinin nasıl yapıldığını bildirir. Yani yükleme “nasıl dinledi?” sorusu sorulduğunda cevap “tek tek” olur. Bu nedenle altı çizili bölüm zarf tümlecidir.

  1. Çözüm: Cümlenin yüklemi “dinledi”dir. “Kim dinledi?” sorusunun cevabı “Öğretmen” olduğundan özne “Öğretmen”dir. “Neyi/kim(i) dinledi?” sorusuna “sınıfta sessizce oturan öğrencileri” cevabı verilir; bu bölüm belirtme durum eki (-i) aldığı için nesnedir. Altı çizili “tek tek” ifadesi, dinleme işinin nasıl yapıldığını bildirir. Yani yükleme “nasıl dinledi?” sorusu sorulduğunda cevap “tek tek” olur. Bu nedenle altı çizili bölüm zarf tümlecidir.

Cümlenin yüklemi “dinledi”dir. “Kim dinledi?” sorusunun cevabı “Öğretmen” olduğundan özne “Öğretmen”dir. “Neyi/kim(i) dinledi?” sorusuna “sınıfta sessizce oturan öğrencileri” cevabı verilir; bu bölüm belirtme durum eki (-i) aldığı için nesnedir. Altı çizili “tek tek” ifadesi, dinleme işinin nasıl yapıldığını bildirir. Yani yükleme “nasıl dinledi?” sorusu sorulduğunda cevap “tek tek” olur. Bu nedenle altı çizili bölüm zarf tümlecidir.

Cümlenin Öğeleri Testleri Hakkında Sık Sorulanlar

Cümlenin öğeleri bulunurken ilk olarak ne yapılır?

Önce yüklem bulunur; diğer öğeler yükleme yöneltilen sorularla belirlenir.

Nesne hangi sorularla bulunur?

Yükleme neyi veya kimi soruları yöneltilerek nesne bulunur.

Zarf tümleci hangi anlamları verir?

Durum, zaman, miktar, yön ve sebep gibi anlamlar verebilir.