Aşağıdaki cümlede altı çizili söz grubunun cümledeki ögesi hangisidir? "Bu projeyi, okul çıkışı kütüphanede ayrıntılı biçimde konuşuruz."
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
Cümlenin yüklemi “konuşuruz”dur. “Ne yaparız?” sorusunun cevabı yüklemi verir. Altı çizili bölüm “okul çıkışı kütüphanede” ifadesidir. Bu söz grubu, konuşma eyleminin hangi zaman ve hangi koşulda/nerede gerçekleşeceğini bildirir. Yükleme “Ne zaman? Nerede?” soruları yöneltildiğinde “okul çıkışı” (zaman) ve “kütüphanede” (yer bildiren zarf) cevapları alınır. Bu nedenle bütün olarak zarf tümlecidir. Yer tamlayıcısı/dolaylı tümleç ise genellikle “-e, -de, -den” ekli olup yüklemin yöneldiği, çıktığı, bulunduğu yeri “Nereye? Nerede? Nereden?” sorularıyla ve çoğunlukla “gitmek, gelmek, çıkmak, dönmek” gibi hareket bildiren fiillerle tamamlar. Bu cümlede “konuşmak” fiili yer tamlayıcısı istemez; “kütüphanede” fiilin gerçekleşme koşulunu bildirerek zarf tümleci görevindedir. Nesne ise “Neyi? Kimi?” sorularına cevap verir. Cümlede nesne “bu projeyi”dir; altı çizili bölüm nesne olamaz.
- Çözüm: Cümlenin yüklemi “konuşuruz”dur. “Ne yaparız?” sorusunun cevabı yüklemi verir. Altı çizili bölüm “okul çıkışı kütüphanede” ifadesidir. Bu söz grubu, konuşma eyleminin hangi zaman ve hangi koşulda/nerede gerçekleşeceğini bildirir. Yükleme “Ne zaman? Nerede?” soruları yöneltildiğinde “okul çıkışı” (zaman) ve “kütüphanede” (yer bildiren zarf) cevapları alınır. Bu nedenle bütün olarak zarf tümlecidir. Yer tamlayıcısı/dolaylı tümleç ise genellikle “-e, -de, -den” ekli olup yüklemin yöneldiği, çıktığı, bulunduğu yeri “Nereye? Nerede? Nereden?” sorularıyla ve çoğunlukla “gitmek, gelmek, çıkmak, dönmek” gibi hareket bildiren fiillerle tamamlar. Bu cümlede “konuşmak” fiili yer tamlayıcısı istemez; “kütüphanede” fiilin gerçekleşme koşulunu bildirerek zarf tümleci görevindedir. Nesne ise “Neyi? Kimi?” sorularına cevap verir. Cümlede nesne “bu projeyi”dir; altı çizili bölüm nesne olamaz.
Cümlenin yüklemi “konuşuruz”dur. “Ne yaparız?” sorusunun cevabı yüklemi verir. Altı çizili bölüm “okul çıkışı kütüphanede” ifadesidir. Bu söz grubu, konuşma eyleminin hangi zaman ve hangi koşulda/nerede gerçekleşeceğini bildirir. Yükleme “Ne zaman? Nerede?” soruları yöneltildiğinde “okul çıkışı” (zaman) ve “kütüphanede” (yer bildiren zarf) cevapları alınır. Bu nedenle bütün olarak zarf tümlecidir. Yer tamlayıcısı/dolaylı tümleç ise genellikle “-e, -de, -den” ekli olup yüklemin yöneldiği, çıktığı, bulunduğu yeri “Nereye? Nerede? Nereden?” sorularıyla ve çoğunlukla “gitmek, gelmek, çıkmak, dönmek” gibi hareket bildiren fiillerle tamamlar. Bu cümlede “konuşmak” fiili yer tamlayıcısı istemez; “kütüphanede” fiilin gerçekleşme koşulunu bildirerek zarf tümleci görevindedir. Nesne ise “Neyi? Kimi?” sorularına cevap verir. Cümlede nesne “bu projeyi”dir; altı çizili bölüm nesne olamaz.