AYT - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) - Orta Test - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) 1 - 3
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti’nin 1841 Londra Boğazlar Sözleşmesi’ni denge siyaseti açısından önemli kılan temel sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
A
Boğazlar meselesinin uluslararası bir statüye bağlanması ve büyük devletlerin ortak garantisine dönüşmesi
B
Boğazların Osmanlı egemenliğinden çıkarılıp bağımsız bir yönetime bırakılması
C
Osmanlı’nın Boğazları savaş zamanında tüm devletlerin savaş gemilerine açması
D
Rusya’nın Boğazlarda tek başına üstünlük elde etmesi
Çözüm
1841 Sözleşmesi Boğazların barış zamanında savaş gemilerine kapalı olmasını uluslararası bir ilke haline getirdi. Böylece Boğazlar, güç dengesi içinde büyük devletlerin ortak konusu oldu.
2. soru
AYT - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) - Orta Test - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) 2 - 1
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti'nin 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması sonrasında dış politikada denge siyasetine daha fazla yönelmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Avrupa devletlerinin Osmanlı iç işlerine müdahale imkânlarının artması
B
Osmanlı Devleti'nin kapitülasyonları tamamen kaldırması
C
Osmanlı'nın Avrupa'da askeri üstünlüğünü kesin olarak yeniden kazanması
D
Boğazların uluslararası bir komisyon tarafından yönetilmeye başlanması
Çözüm
Küçük Kaynarca ile Rusya, Osmanlı üzerindeki nüfuzunu artırmış ve müdahale alanı genişlemiştir. Osmanlı bu baskıyı azaltmak için büyük devletleri birbirine karşı dengelemeye daha çok başvurmuştur.
3. soru
AYT - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) - Orta Test - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) 2 - 2
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin 19. yüzyılda izlediği denge politikasına uygun bir uygulamadır?
A
Tüm Avrupa devletlerine aynı anda savaş ilan edilmesi
B
Bir büyük devlete karşı diğer büyük devletin desteğinin aranması
C
Azınlıklara yönelik reformların tamamen reddedilmesi
D
Sömürgecilik faaliyetlerine ağırlık verilmesi
Çözüm
Denge siyaseti, bir tehdide karşı başka bir büyük gücün desteğini alarak varlığı korumayı hedefler. Osmanlı, özellikle Rusya’ya karşı İngiltere ve Fransa gibi devletlerle yakınlaşmıştır.
4. soru
AYT - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) - Orta Test - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) 2 - 3
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin 1841 Londra Boğazlar Sözleşmesi ile denge siyaseti çerçevesinde elde ettiği kazanımlardan biridir?
A
Boğazların barış zamanında tüm devletlerin savaş gemilerine açılması
B
Boğazlar üzerinde Osmanlı egemenliğinin uluslararası düzeyde tanınması
C
Mısır'ın Osmanlı'dan tamamen ayrılarak bağımsız olması
D
Kapitülasyonların kaldırılması
Çözüm
1841 Sözleşmesi ile Boğazların barış zamanında savaş gemilerine kapalı olması ilkesi kabul edilmiştir. Bu durum Osmanlı'nın Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını uluslararası zeminde güçlendirmiştir.
5. soru
AYT - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) - Orta Test - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) 4 - 3
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin İngiltere’ye yaklaşmasının (özellikle 19. yüzyıl ortalarında) başlıca nedenlerinden biridir?
A
İngiltere’nin Boğazlar üzerinde doğrudan egemenlik talep etmesi
B
İngiltere’nin Rusya’nın Akdeniz’e inmesini kendi çıkarlarına aykırı görmesi
C
İngiltere’nin Osmanlı’da milliyetçi isyanları sürekli desteklemesi
D
İngiltere’nin Osmanlı’yı Avusturya’ya karşı savaşa zorlaması
Çözüm
İngiltere, Rusya’nın sıcak denizlere inmesini ve Doğu Akdeniz’de güçlenmesini istemiyordu. Bu nedenle Osmanlı’nın toprak bütünlüğünü belli ölçüde destekleyerek denge unsuru olarak gördü.
6. soru
AYT - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) - Orta Test - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) 5 - 3
Doğru cevap: B
1841 Londra Boğazlar Sözleşmesi’nin Osmanlı’nın denge siyaseti açısından önemi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Boğazların tamamen Rusya’nın kontrolüne bırakılması
B
Boğazlar meselesinin uluslararası bir statüye bağlanarak büyük devletlerin ortak denetimine açılması
C
Osmanlı’nın Boğazlar üzerindeki egemenliğinin tamamen kaldırılması
D
Savaş gemilerinin barış zamanında serbestçe geçişine izin verilmesi
Çözüm
Sözleşme ile Boğazların barış zamanında savaş gemilerine kapalı olması uluslararası bir ilke haline getirildi. Böylece Osmanlı, Boğazlar üzerinden tek bir devletin baskın güç olmasını engellemeye çalıştı.
7. soru
AYT - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) - Orta Test - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) 6 - 3
Doğru cevap: B
1841 Londra Boğazlar Sözleşmesi’nin uluslararası ilişkilerde “denge stratejisi” açısından önemi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Boğazların tüm devletlerin savaş gemilerine sürekli açık tutulması
B
Boğazlar meselesinin çok taraflı bir statüye bağlanarak büyük devletlerin ortak denetimine girmesi
C
Osmanlı’nın Boğazlar üzerindeki egemenliğinin tamamen kaldırılması
D
Rusya’nın Boğazlardan serbestçe geçiş hakkı elde etmesi
Çözüm
Sözleşme, Boğazların statüsünü uluslararası bir anlaşmayla belirleyerek tek bir devletin baskısını sınırladı. Böylece Osmanlı, büyük güçler arasındaki dengeyi kullanma imkânı buldu.
8. soru
AYT - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) - Orta Test - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) 6 - 5
Doğru cevap: C
1914’e gelindiğinde Osmanlı Devleti’nin Almanya ile yakınlaşmasının uluslararası dengeler açısından en doğru açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?
A
İngiltere ve Fransa’nın Osmanlı toprak bütünlüğünü kesin olarak garanti etmesi
B
Rusya’nın Osmanlı ile ittifak teklif etmesi
C
İngiltere-Fransa-Rusya bloğuna karşı yeni bir denge unsuru arayışı ve Almanya’nın yükselen güç olması
D
ABD’nin Osmanlı’yı koruma altına alması
Çözüm
20. yüzyıl başında İtilaf bloğunun baskısı artarken Almanya yükselen bir güç olarak öne çıktı. Osmanlı, bu güçle yakınlaşarak uluslararası dengede kendine dayanak oluşturmayı amaçladı.
9. soru
AYT - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) - Orta Test - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) 7 - 1
Doğru cevap: B
1774 Küçük Kaynarca Antlaşması’nın Osmanlı Devleti’nin dış politikasında “denge” arayışını artırmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Osmanlı’nın kapitülasyonları tamamen kaldırması
B
Rusya’nın Karadeniz’de serbestçe donanma bulundurma ve Osmanlı iç işlerine müdahale zemini kazanması
C
Osmanlı’nın Boğazlar üzerinde tam egemenliğini ilk kez uluslararası hukukla güvenceye alması
D
Osmanlı’nın Balkanlarda milliyetçilik hareketlerini tamamen sona erdirmesi
Çözüm
Küçük Kaynarca ile Rusya, Karadeniz’de güç kazandı ve Osmanlı üzerinde baskı kurabileceği yeni imkânlar elde etti. Bu durum Osmanlı’yı Rusya’ya karşı başka devletlerle ittifak arayışına yöneltti.
10. soru
AYT - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) - Orta Test - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) 7 - 3
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı Devleti’nin 1830’lardan itibaren Rusya’ya karşı İngiltere’ye yaklaşmasının başlıca nedenlerinden biridir?
A
İngiltere’nin Balkanlarda Osmanlı egemenliğini genişletmek istemesi
B
İngiltere’nin Akdeniz ve Hindistan yolu güvenliği için Osmanlı toprak bütünlüğünü desteklemesi
İngiltere’nin Osmanlı’yı Kutsal İttifak’a dahil etmesi
Çözüm
İngiltere, Hindistan yolu ve Doğu Akdeniz çıkarları nedeniyle Osmanlı’nın parçalanmasına uzun süre karşı çıktı. Bu durum Osmanlı’nın Rusya’ya karşı İngiltere ile denge kurmasını kolaylaştırdı.
11. soru
AYT - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) - Orta Test - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) 8 - 1
Doğru cevap: C
Osmanlı Devleti'nin 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'ndan sonra uluslararası ilişkilerde denge siyasetine yönelmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Avrupa'da milliyetçilik akımının tamamen sona ermesi
B
Tek bir devletle ittifak kurarak tüm sorunları çözebileceğine inanması
C
Rusya başta olmak üzere büyük devletlerin baskısına karşı varlığını korumak için güçler dengesinden yararlanma ihtiyacı
D
Sömürgecilik faaliyetlerine katılarak ekonomik üstünlük elde etmesi
Çözüm
Küçük Kaynarca ile Osmanlı'nın askerî ve diplomatik zayıflığı belirginleşti. Bu durum, özellikle Rusya tehdidine karşı büyük devletler arasındaki rekabetten yararlanma arayışını doğurdu.
12. soru
AYT - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) - Orta Test - Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) 8 - 3
Doğru cevap: C
1815 Viyana Kongresi sonrasında Avrupa'da kurulan düzenin (Viyana Sistemi) Osmanlı Devleti açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A
Osmanlı'nın Avrupa devletleri üzerinde tam üstünlük kurması
B
Osmanlı'nın tamamen sömürgeleştirilmesi
C
Avrupa'da statükonun korunması anlayışıyla Osmanlı toprak bütünlüğünün bir süre uluslararası siyasetin konusu hâline gelmesi
D
Boğazlar üzerindeki tüm kısıtlamaların kaldırılması
Çözüm
Viyana Sistemi, devrimleri ve sınır değişikliklerini sınırlamayı hedefleyen bir statüko düzeni kurmuştur. Bu çerçevede Osmanlı'nın toprak bütünlüğü, Avrupa dengeleri içinde korunması gereken bir unsur olarak görülmüştür.