AYT - İslam Medeniyetinin Doğuşu - Orta Test - İslam Medeniyetinin Doğuşu 1 - 4
Doğru cevap: B
Emeviler Dönemi’nde Arap olmayan Müslümanlara (mevali) yönelik uygulamalar aşağıdaki sonuçlardan hangisine ortam hazırlamıştır?
A
İslamiyet’in yayılmasının tamamen durmasına
B
Abbasi hareketinin güçlenmesine ve Emevilere karşı muhalefetin artmasına
C
Bizans ile ilişkilerin tamamen barışçıl hâle gelmesine
D
Halifeliğin dini bir kurum olmaktan çıkmasına
Çözüm
Mevali politikası, Arap olmayan Müslümanların yönetimden ve bazı haklardan dışlanmasına yol açmıştır. Bu durum Emevilere karşı tepkiyi artırarak Abbasilerin destek bulmasını kolaylaştırmıştır.
2. soru
AYT - İslam Medeniyetinin Doğuşu - Orta Test - İslam Medeniyetinin Doğuşu 1 - 5
Doğru cevap: B
İslam medeniyetinde bilimsel faaliyetlerin kurumsallaşmasında önemli rol oynayan ve özellikle tercüme hareketleriyle öne çıkan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
A
Nizamiye Medreseleri
B
Beytü’l-Hikme
C
Enderun Mektebi
D
Divan-ı Hümayun
Çözüm
Beytü’l-Hikme, Abbasi Dönemi’nde tercüme ve araştırma faaliyetlerinin yürütüldüğü önemli bir merkezdir. Antik Yunan, İran ve Hint eserlerinin Arapçaya kazandırılmasında etkili olmuştur.
3. soru
AYT - İslam Medeniyetinin Doğuşu - Orta Test - İslam Medeniyetinin Doğuşu 2 - 1
Doğru cevap: A
İslamiyet öncesi Arap Yarımadası’nda Mekke’nin kısa sürede ticaret merkezi hâline gelmesinde aşağıdakilerden hangisi en etkili olmuştur?
A
Kâbe’nin kutsal sayılması ve güvenliğin sağlanması
B
Verimli tarım arazilerinin yaygın olması
C
Zengin maden yataklarının işletilmesi
D
Büyük nehirlerin ulaşımı kolaylaştırması
Çözüm
Kâbe’nin kutsal kabul edilmesi, Mekke’ye gelenlerin güvenliğini artırmış ve panayır-ticaret ortamını güçlendirmiştir. Tarım, maden ve büyük nehirler Mekke için belirleyici değildir.
4. soru
AYT - İslam Medeniyetinin Doğuşu - Orta Test - İslam Medeniyetinin Doğuşu 3 - 1
Doğru cevap: A
Hz. Muhammed’in Medine’ye hicretinden sonra oluşturulan ve farklı dinî grupların şehirdeki hak ve sorumluluklarını belirleyen belge aşağıdakilerden hangisidir?
A
Medine Sözleşmesi
B
Hudeybiye Antlaşması
C
Veda Hutbesi
D
Emevî Divanı
Çözüm
Medine Sözleşmesi, Medine’de Müslümanlar ile Yahudiler başta olmak üzere farklı grupların birlikte yaşama esaslarını düzenlemiştir. Şehirde güvenlik, adalet ve ortak savunma gibi konuları belirlemiştir.
5. soru
AYT - İslam Medeniyetinin Doğuşu - Orta Test - İslam Medeniyetinin Doğuşu 4 - 2
Doğru cevap: A
Hz. Muhammed’in Mekke’den Medine’ye hicretiyle İslam toplumunun kurumsallaşma sürecinde aşağıdakilerden hangisi doğrudan ortaya çıkmıştır?
A
Medine Sözleşmesi ile farklı gruplar arasında siyasi-hukuki düzenin kurulması
B
Emeviler döneminde divan teşkilatının kurulması
C
Talas Savaşı ile Türklerin İslamiyet’i kabul etmeye başlaması
D
Endülüs Emevi Devleti’nin kurulması
Çözüm
Hicretten sonra Medine’de farklı topluluklar bir arada yaşadı ve Medine Sözleşmesi ile ortak düzen oluşturuldu. Bu, İslam toplumunun siyasal yönünün kurumsallaşmasına katkı sağladı.
6. soru
AYT - İslam Medeniyetinin Doğuşu - Orta Test - İslam Medeniyetinin Doğuşu 4 - 5
Doğru cevap: A
İslam medeniyetinde “Beytü’l-Hikme”nin (Bilgelik Evi) kurulması aşağıdaki gelişmelerden hangisinin göstergesidir?
A
Bilimsel faaliyetlerin desteklenmesi ve çeviri hareketlerinin kurumsallaşması
B
Haçlı Seferleri’ne karşı ilk düzenli ordunun kurulması
C
İkta sisteminin ilk kez uygulanması
D
Kapitülasyonların ilk kez verilmesi
Çözüm
Beytü’l-Hikme, özellikle Abbasiler döneminde bilimsel çalışmalar ve tercümeler için önemli bir merkezdi. Bu kurum, İslam dünyasında bilginin sistemli biçimde üretildiğini ve aktarıldığını gösterir.
7. soru
AYT - İslam Medeniyetinin Doğuşu - Orta Test - İslam Medeniyetinin Doğuşu 6 - 1
Doğru cevap: A
İslamiyet’in doğduğu dönemde Mekke’nin kısa sürede önemli bir ticaret merkezi hâline gelmesinde aşağıdakilerden hangisi en etkili olmuştur?
A
Kâbe’nin kutsal kabul edilmesi ve panayırlarla güvenli ticaret ortamı oluşması
B
Tarım arazilerinin geniş ve verimli olması
C
Deniz ticaret yollarının tam merkezinde bulunması
D
Roma İmparatorluğu’nun doğrudan yönetimi altında olması
Çözüm
Kâbe’nin kutsallığı Mekke’ye sürekli ziyaretçi çekmiş, panayırlar ticareti canlandırmıştır. Kutsal aylar ve kabileler arası anlaşmalar da güvenliği artırarak ticareti desteklemiştir.
8. soru
AYT - İslam Medeniyetinin Doğuşu - Orta Test - İslam Medeniyetinin Doğuşu 6 - 2
Doğru cevap: A
Hz. Muhammed’in Medine’ye hicretinden sonra hazırlanan Medine Sözleşmesi’nin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Medine’de farklı din ve kabileleri ortak hukuk ve savunma esaslarında birleştirmek
B
Bizans ile ticari ayrıcalıklar içeren bir antlaşma yapmak
C
Kureyş’in Mekke’deki siyasi üstünlüğünü tanımak
D
Sadece Müslümanlar arasında miras hukukunu düzenlemek
Çözüm
Medine Sözleşmesi, Müslümanlar ile Yahudiler başta olmak üzere gruplar arasında birlikte yaşama ve ortak savunma ilkelerini belirlemiştir. Böylece şehirde siyasi birlik ve düzen hedeflenmiştir.
9. soru
AYT - İslam Medeniyetinin Doğuşu - Orta Test - İslam Medeniyetinin Doğuşu 7 - 2
Doğru cevap: A
Hz. Muhammed’in (sav) Medine’ye hicretinden sonra yapılan uygulamalardan hangisi, şehirdeki farklı topluluklar arasında siyasi-hukuki düzeni sağlamaya yöneliktir?
A
Medine Sözleşmesi’nin hazırlanması
B
Bedir Savaşı’nın yapılması
C
Veda Hutbesi’nin okunması
D
Habeşistan’a hicret edilmesi
Çözüm
Medine Sözleşmesi, Müslümanlar ve Yahudiler başta olmak üzere grupların hak ve sorumluluklarını belirleyerek şehirde düzen kurmayı amaçladı. Diğer seçenekler farklı bağlamlara aittir.
10. soru
AYT - İslam Medeniyetinin Doğuşu - Orta Test - İslam Medeniyetinin Doğuşu 8 - 1
Doğru cevap: A
Hz. Muhammed’in Medine’ye hicretinden sonra farklı din ve kabilelerin bir arada yaşamasını düzenleyen, şehirde ortak savunma ve hukuk ilkeleri belirleyen belge aşağıdakilerden hangisidir?
A
Medine Sözleşmesi
B
Hudeybiye Antlaşması
C
Veda Hutbesi
D
Akabe Biatları
Çözüm
Medine Sözleşmesi, Medine’deki Müslümanlar ve Yahudiler başta olmak üzere grupların hak ve sorumluluklarını belirlemiştir. Şehrin savunması ve anlaşmazlıkların çözümüne dair hükümler içerir.
11. soru
Çözümlü soru 11
Doğru cevap: A
İslam medeniyetinin doğuş sürecinde Medine Sözleşmesi’nin (Medine Vesikası) aşağıdakilerden hangisine doğrudan zemin hazırladığı söylenebilir?
A
Farklı din ve kabilelerin aynı siyasi otorite altında hukuki statülerinin tanımlanmasına
B
Halifeliğin veraset esasına göre babadan oğula geçmesine
C
İslam fetihlerinin deniz aşırı bölgelere yönelmesine
D
Arapçanın tek resmî dil ilan edilmesine
Çözüm
Medine Sözleşmesi, Müslümanlar ile Yahudiler başta olmak üzere farklı grupların hak ve sorumluluklarını belirleyerek ortak bir siyasi birlik oluşturmuştur. Bu yönüyle çok unsurlu bir toplumda hukuki-siyasi düzenin temelini atmıştır.
12. soru
Çözümlü soru 12
Doğru cevap: B
Hz. Muhammed döneminde İslam toplumunun kurumsallaşması açısından aşağıdaki uygulamalardan hangisi, ekonomik-sosyal dayanışmayı sistemli hâle getirmesi bakımından en belirleyicidir?
A
Mescid-i Nebi’nin inşa edilmesi
B
Muâhât (kardeşlik) uygulaması
C
Hicretin gerçekleştirilmesi
D
Veda Hutbesi’nin okunması
Çözüm
Muâhât ile Muhacir ve Ensar arasında kardeşlik bağı kurularak barınma, geçim ve dayanışma düzenli biçimde sağlanmıştır. Bu, toplumsal bütünleşmeyi ve ekonomik paylaşımı doğrudan kurumsallaştırmıştır.