1. soru
AYT - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti 1 - 1
Doğru cevap: A
XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin Avrupa karşısında izlediği politikalardan biri olarak “denge siyaseti”nin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
AAvrupa devletleri arasında çıkar çatışmalarından yararlanarak Osmanlı’nın varlığını ve toprak bütünlüğünü korumak
BAvrupa’daki bütün devletlerle aynı anda savaşarak kaybedilen toprakları geri almak
CKapitülasyonları tamamen kaldırarak Avrupa ekonomisini Osmanlı pazarından uzaklaştırmak
DSömürgecilik faaliyetlerine katılarak yeni gelir kaynakları elde etmek
Çözüm
Osmanlı, Avrupa’daki güç rekabetini kullanarak kendisine karşı ortak cephe oluşmasını engellemeye çalıştı. Amaç, özellikle zayıflama döneminde devletin devamlılığını sağlamaktı.
2. soru
AYT - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti 1 - 2
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti’nin XVIII. yüzyılda Avrupa’daki gelişmeleri yakından takip etmek amacıyla ilk kez sürekli elçilikler açması aşağıdakilerden hangisiyle en doğrudan ilişkilidir?
AAvrupa’daki siyasi ve askerî değişimleri düzenli izleyip diplomasiye ağırlık verme ihtiyacı
BTımar sistemini yeniden canlandırarak taşra yönetimini güçlendirme isteği
CŞer’i hukuku kaldırıp laik hukuk sistemine geçme hedefi
DSömürge toprakları edinerek hammadde ihtiyacını karşılama planı
Çözüm
Sürekli elçilikler, Avrupa’daki güç dengelerini ve yenilikleri yerinde izleme ihtiyacından doğdu. Bu adım, diplomasinin önem kazandığını gösterir.
3. soru
AYT - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti 1 - 3
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin XVIII. yüzyılda Rusya karşısında yaşadığı güç kaybının bir sonucu olarak Karadeniz’in uluslararası statüsünde meydana gelen değişimi en iyi ifade eder?
AKaradeniz’in tamamen Osmanlı iç denizi olma özelliğinin zayıflaması
BKaradeniz’in Osmanlı tarafından tüm yabancı gemilere kapatılması
CKaradeniz’de yalnızca Osmanlı ve İran gemilerinin ticaret yapabilmesi
DKaradeniz’in Osmanlı’nın mutlak denetimine girmesi ve donanmanın güçlenmesi
Çözüm
Rusya’nın güçlenmesiyle Osmanlı’nın Karadeniz üzerindeki tek taraflı hâkimiyeti sarsıldı. Bu durum, Osmanlı’nın denge siyasetini daha fazla kullanmasına da zemin hazırladı.
4. soru
AYT - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti 1 - 4
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti’nin “Şark Meselesi” olarak adlandırılan sürecin merkezinde yer almasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
AAvrupalı devletlerin Osmanlı topraklarını paylaşma ve Osmanlı’yı Avrupa’dan uzaklaştırma hedefi
BOsmanlı’nın Avrupa devletlerini tek bir bayrak altında birleştirme girişimi
COsmanlı’nın sanayi devrimini başlatan ülke olması
DOsmanlı’nın Amerika kıtasında sömürgeler kurarak Avrupa’yı tehdit etmesi
Çözüm
Şark Meselesi, Osmanlı’nın zayıflamasıyla Avrupalı devletlerin paylaşım ve nüfuz mücadelesini ifade eder. Amaç, Osmanlı’yı siyasal olarak etkisizleştirmekti.
5. soru
AYT - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti 1 - 5
Doğru cevap: D
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin değişen dünya dengeleri karşısında XVIII-XIX. yüzyıllarda diplomasiye daha fazla önem vermesinin nedenlerinden biri değildir?
AAvrupa’da güçler dengesinin sık değişmesi ve ittifakların hızlı kurulup bozulması
BAskerî alanda Avrupa karşısında üstünlüğün büyük ölçüde kaybedilmesi
CSavaşların maliyetinin artması ve ekonomik kaynakların yetersiz kalması
DOsmanlı’nın Avrupa’da sanayileşmenin lideri hâline gelmesi ve üstünlüğünü pekiştirmesi
Çözüm
Osmanlı, sanayileşmenin lideri olmadığı için diplomasiye yönelmiştir. Diğer seçenekler, diplomasiyi zorunlu kılan gerçek nedenlerdir.
6. soru
AYT - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti 2 - 1
Doğru cevap: B
Karlofça Antlaşması (1699) Osmanlı Devleti açısından aşağıdakilerden hangisinin başlangıcı olarak kabul edilir?
AAvrupa’da üstünlüğün Osmanlı’ya geçmesi
BOsmanlı’nın batıda ilk büyük toprak kayıplarıyla savunmaya çekilmesi
CKapitülasyonların ilk kez verilmesi
DBoğazlar üzerinde uluslararası bir komisyon kurulması
Çözüm
Karlofça ile Osmanlı, Avusturya ve müttefiklerine karşı geniş topraklar kaybetmiştir. Bu antlaşma, batıda geri çekilme ve savunma siyasetinin belirginleştiği bir dönüm noktasıdır.
