1. soru
AYT - Dünya Gücü Osmanlı - Orta Test - Dünya Gücü Osmanlı 1 - 1
Doğru cevap: B
Osmanlı Devleti'nin 16. yüzyılda Akdeniz'de üstünlük kurmasında aşağıdakilerden hangisi doğrudan etkili olmuştur?
AKapitülasyonların tüm Avrupa devletlerine yaygınlaştırılması
BPreveze Deniz Savaşı'nın kazanılması
CKarlofça Antlaşması ile sınırların genişlemesi
DBerlin Antlaşması ile Balkanlarda denge kurulması
Çözüm
Preveze Deniz Savaşı (1538) Osmanlı'nın Akdeniz'de üstünlük sağlamasında belirleyici olmuştur. Diğer seçenekler ya farklı yüzyıllara aittir ya da deniz üstünlüğüyle doğrudan ilgili değildir.
2. soru
AYT - Dünya Gücü Osmanlı - Orta Test - Dünya Gücü Osmanlı 1 - 2
Doğru cevap: A
Kanuni Dönemi'nde Osmanlı'nın Orta Avrupa'da ilerleyişinin kalıcı bir sınır hattına dönüşmesinde aşağıdaki gelişmelerden hangisi daha etkili olmuştur?
AMohaç Zaferi ile Macaristan'ın Osmanlı etkisine girmesi
BÇaldıran Savaşı ile Doğu Anadolu'nun kesin olarak alınması
COtlukbeli Savaşı ile Akkoyunluların yıkılması
DRidaniye Savaşı ile Memlüklerin tamamen ortadan kaldırılması
Çözüm
Mohaç (1526) sonrası Macaristan Osmanlı nüfuz alanına girmiş, Orta Avrupa siyaseti Osmanlı lehine şekillenmiştir. Diğer savaşlar Orta Avrupa hattıyla ilgili değildir.
3. soru
AYT - Dünya Gücü Osmanlı - Orta Test - Dünya Gücü Osmanlı 1 - 3
Doğru cevap: B
Osmanlı Devleti'nin 16. yüzyılda Hint Okyanusu'nda Portekiz'e karşı yürüttüğü mücadelede temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
AAvrupa'dan Osmanlı'ya göçü artırmak
BBaharat yolunu denetim altına almak ve ticareti güvenceye almak
CBalkanlarda yeni fetihler yapmak
DKapitülasyonları kaldırarak dış ticareti tamamen durdurmak
Çözüm
Portekiz'in deniz ticaretini kontrol etmesi Osmanlı'nın ticari çıkarlarını tehdit ediyordu. Bu nedenle amaç, Hint Okyanusu'nda baharat ticaretini ve deniz yollarını güvenceye almaktı.
4. soru
AYT - Dünya Gücü Osmanlı - Orta Test - Dünya Gücü Osmanlı 1 - 4
Doğru cevap: B
Osmanlı Devleti'nin 'dünya gücü' konumunu pekiştiren unsurlardan biri de çok uluslu yapıyı yönetebilmesidir. Bu durumun en önemli göstergelerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
ADevşirme sisteminin tamamen kaldırılması
BMillet sisteminin uygulanması
CTımar sisteminin yalnızca Rumeli'de kullanılması
DYeniçeri Ocağı'nın sadece Türklerden oluşturulması
Çözüm
Millet sistemi, farklı dinî toplulukların kendi hukukî ve idarî işlerini belirli ölçüde yürütmesine imkân tanıdı. Bu, Osmanlı'nın çok uluslu yapıyı yönetme başarısının önemli bir göstergesidir.
5. soru
AYT - Dünya Gücü Osmanlı - Orta Test - Dünya Gücü Osmanlı 1 - 5
Doğru cevap: A
Kanuni Sultan Süleyman döneminde Fransa'ya verilen kapitülasyonların Osmanlı açısından temel hedefi aşağıdakilerden hangisidir?
AFransa'yı İspanya'ya karşı denge unsuru olarak kullanmak
BFransa'nın Osmanlı topraklarında bağımsız devlet kurmasını sağlamak
Cİpek Yolu ticaretini tamamen durdurmak
DAvusturya ile yapılan savaşları kesin olarak bitirmek
Çözüm
Kapitülasyonlar, Osmanlı'nın Avrupa siyasetinde Habsburglara karşı Fransa ile ittifak ve denge kurma amacına hizmet etmiştir. Böylece Osmanlı, diplomatik üstünlüğünü güçlendirmeyi hedeflemiştir.
6. soru
AYT - Dünya Gücü Osmanlı - Orta Test - Dünya Gücü Osmanlı 2 - 1
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti'nin 16. yüzyılda Akdeniz'de üstünlük kurmasında aşağıdakilerden hangisi en belirleyici gelişmelerden biridir?
APreveze Deniz Savaşı'nın kazanılması
CKüçük Kaynarca Antlaşması'nın imzalanması
DBalta Limanı Ticaret Antlaşması'nın yapılması
Çözüm
1538 Preveze Deniz Savaşı, Osmanlı'nın Akdeniz'de uzun süre üstünlük sağlamasında dönüm noktasıdır. Diğer seçenekler farklı yüzyıllara veya farklı alanlara aittir.
