AYT - Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri - Orta Test - Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri 1 - 5
Doğru cevap: A
Sanayi Devrimi’nin devlet-toplum ilişkilerine etkisiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
A
Kentleşme ve işçi sınıfının ortaya çıkmasıyla sosyal sorunlar artmış, devletin düzenleyici rolü tartışılır hâle gelmiştir
B
Üretim tamamen tarıma dayandığı için şehir nüfusu azalmıştır
C
Toplumsal sınıflar ortadan kalkmış ve sosyal talepler sona ermiştir
D
Devletler dış ticareti tamamen yasaklayarak ekonomiyi kapatmıştır
Çözüm
Sanayileşme kentleşmeyi hızlandırmış, işçi sınıfını ve yeni toplumsal sorunları ortaya çıkarmıştır. Bu süreç, devletin çalışma hayatı ve sosyal düzenlemelerde daha etkin olmasını gündeme getirmiştir.
2. soru
AYT - Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri - Orta Test - Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri 3 - 5
Doğru cevap: A
19. yüzyılda işçi hareketlerinin güçlenmesi ve sendikaların ortaya çıkması, devletin hangi alanda daha aktif rol üstlenmesine zemin hazırlamıştır?
A
Sosyal politika ve çalışma hayatının düzenlenmesi
B
Feodal vergi düzeninin yeniden kurulması
C
Mutlakiyetçi yönetim biçiminin yaygınlaştırılması
D
Siyasi partilerin yasaklanması
Çözüm
İşçi hareketleri, çalışma saatleri, ücret ve iş güvenliği gibi konuları gündeme taşıdı. Devlet, sosyal düzeni sağlamak için çalışma hayatına ilişkin düzenlemeler yapmak zorunda kaldı.
3. soru
AYT - Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri - Orta Test - Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri 4 - 1
Doğru cevap: A
Devrimler Çağı’nda devlet-toplum ilişkilerinin değişmesinde aşağıdakilerden hangisi en doğrudan etkili olmuştur?
A
Mutlak monarşilerin yetkilerinin anayasa ve meclisle sınırlandırılması
B
Sömürge imparatorluklarının tamamen ortadan kalkması
C
Feodal yükümlülüklerin her yerde aynı anda ve kalıcı biçimde sürmesi
D
Devletin ekonomiden tamamen çekilmesi ve serbest piyasanın tek belirleyici olması
Çözüm
Devrimler Çağı’nda meşrutiyet ve anayasal düzenlemelerle iktidarın kaynağı tartışılmış, temsil ve hukuk vurgusu artmıştır. Bu durum devletin topluma karşı sorumluluğunu ve toplumun yönetime katılımını güçlendirmiştir.
4. soru
AYT - Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri - Orta Test - Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri 4 - 5
Zorunlu askerlik ve kitle ordularıyla toplumun devletle bağının güçlenmesi
B
Paralı askerlerin tek model haline gelmesi ve halkın savunmadan tamamen dışlanması
C
Orduların küçülmesiyle devletin vergi toplama ihtiyacının ortadan kalkması
D
Savaş teknolojisinin durmasıyla askeri örgütlenmenin önemini yitirmesi
Çözüm
Kitle orduları ve zorunlu askerlik, savunmayı toplumun geniş kesimlerinin sorumluluğu haline getirmiştir. Bu durum devletin toplum üzerindeki örgütleyici gücünü ve vatandaşlık bilincini artırmıştır.
5. soru
AYT - Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri - Orta Test - Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri 6 - 2
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi Fransız Devrimi’nin devlet-toplum ilişkilerine getirdiği yeniliklerden biridir?
A
Tebaadan yurttaşa geçiş ve eşitlik ilkesinin güçlenmesi
B
Mutlak monarşinin tüm Avrupa’da kalıcı olarak pekişmesi
C
Lonca sisteminin her alanda yeniden zorunlu hale getirilmesi
D
Toplumsal sınıflar arası geçişin tamamen yasaklanması
Çözüm
Fransız Devrimi, bireyi “yurttaş” olarak tanımlayıp hukuk önünde eşitlik ilkesini öne çıkardı. Böylece devlet ile toplum arasındaki bağ haklar ve sorumluluklar temelinde yeniden kuruldu.
6. soru
AYT - Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri - Orta Test - Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri 7 - 1
Doğru cevap: A
Devrimler Çağı’nda devlet-toplum ilişkilerinin değişmesinde aşağıdakilerden hangisi en doğrudan etkili olmuştur?
A
Egemenliğin kaynağının hanedandan millete kayması
B
Feodal ayrıcalıkların güçlenmesi
C
Lonca sisteminin üretimi tek başına belirlemesi
D
Sömürgeciliğin tamamen sona ermesi
Çözüm
Devrimler Çağı’nda meşruiyetin kaynağı monarşiden millete yönelmiştir. Bu durum vatandaşlık, temsil ve anayasal düzen taleplerini güçlendirerek devlet-toplum ilişkisini dönüştürmüştür.
7. soru
AYT - Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri - Orta Test - Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri 7 - 2
Doğru cevap: C
Fransız Devrimi sonrasında yayılan milliyetçilik düşüncesinin devlet-toplum ilişkilerine etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Toplumun siyasal aidiyetinin din temelli hale gelmesi
B
Halkın yönetime katılımının tamamen ortadan kalkması
C
Ulus bilincinin güçlenmesiyle vatandaşlık ve temsil taleplerinin artması
D
Mutlak monarşilerin Avrupa’da kalıcı biçimde güçlenmesi
Çözüm
Milliyetçilik, toplumu “ulus” fikri etrafında birleştirerek siyasal katılım ve temsil beklentisini artırmıştır. Bu da devletin meşruiyetini toplumla kurduğu bağ üzerinden yeniden tanımlamasına yol açmıştır.
8. soru
AYT - Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri - Orta Test - Devrimler Çağında Değişen Devlet-Toplum İlişkileri 7 - 5
Doğru cevap: B
Devrimler Çağı’nda devletlerin zorunlu askerlik uygulamasına yönelmesi, devlet-toplum ilişkilerinde aşağıdakilerden hangisini en iyi gösterir?
A
Devletin toplum üzerindeki denetiminin azalması
B
Vatandaşlık bilinciyle devletin toplumdan daha geniş kaynak ve insan gücü mobilize etmesi
C
Savaşların tamamen sona ermesi
D
Orduların yalnız paralı askerlerden oluşması
Çözüm
Zorunlu askerlik, vatandaşlık anlayışını güçlendirirken devletin insan gücünü doğrudan toplumdan sağlamasını mümkün kılmıştır. Böylece devlet-toplum bağları hem yükümlülük hem de aidiyet üzerinden yeniden şekillenmiştir.
9. soru
Çözümlü soru 9
Doğru cevap: C
Fransız Devrimi sonrasında devlet-toplum ilişkilerinde ortaya çıkan dönüşümü en iyi yansıtan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
A
Toplumsal ayrıcalıklara dayalı 'tebaa' anlayışının sürdürülmesi
B
Egemenliğin kaynağının hanedan kabul edilerek meclisin danışma organı sayılması
C
Hukuk önünde eşit yurttaşlık ilkesine dayalı ulus-devlet ve anayasal düzen arayışı
D
Kilise mahkemelerinin sivil yargı üzerindeki belirleyiciliğinin artırılması
Çözüm
Fransız Devrimi, egemenliğin kaynağını halk/ulus olarak tanımlayıp yurttaşlık fikrini güçlendirdi. Bu, anayasa ve eşitlik ilkeleri üzerinden devlet-toplum ilişkisini yeniden kurdu.
10. soru
Çözümlü soru 10
Doğru cevap: B
Sanayi Devrimi’nin 19. yüzyılda devlet-toplum ilişkilerini dönüştürmesinde, aşağıdaki gelişmelerden hangisi doğrudan belirleyici olmuştur?
A
Lonca düzeninin üretimde yeniden güç kazanması ve küçük atölyelerin baskın hâle gelmesi
B
Kentleşme ve işçi sınıfının büyümesiyle sosyal sorunların artması ve devletin düzenleyici rolünün genişlemesi
C
Tarımda kendine yeterliliğin artmasıyla iç göçün durması ve devletin denetim ihtiyacının azalması
D
Sömürgeciliğin tamamen sona ermesiyle kamu gelirlerinin düşmesi ve sosyal politikaların gerilemesi
Çözüm
Sanayileşme kentleşmeyi hızlandırdı, işçi sınıfını büyüttü ve çalışma koşulları gibi sorunları görünür kıldı. Bu durum devletin düzenleyici ve sosyal politika üretici rolünü artırdı.
11. soru
Çözümlü soru 11
Doğru cevap: B
Devrimler Çağı’nda (18-19. yüzyıllar) hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması bağlamında devlet-toplum ilişkilerindeki değişimi en iyi gösteren belge/ilke aşağıdakilerden hangisidir?
A
Sened-i İttifak’ta ayanların yerel otoritesinin mutlaklaştırılması
B
İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi’nde temel hakların evrensel ilkelere bağlanması
C
Westphalia Antlaşması’nda dinî birliğin zorunlu tutulması
D
Kutsal İttifak’ta devrimlerin desteklenmesi ve anayasal yönetimlerin teşviki
Çözüm
İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi, hakları evrensel ilkeler olarak tanımlayıp devletin keyfîliğini sınırlamayı amaçladı. Bu, toplumun devletten hak temelli beklentisini kurumsallaştırdı.
12. soru
Çözümlü soru 12
Doğru cevap: A
Fransız Devrimi sonrasında devlet-toplum ilişkilerinin dönüşümünü en doğrudan yansıtan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
A
Soyluluk ayrıcalıklarının kaldırılarak tüm yurttaşların kanun önünde eşit kabul edilmesi
B
Merkantilist ekonomi politikalarının güçlendirilerek dış ticaretin kısıtlanması
C
Dış siyasette hanedan evliliklerinin ittifak aracı olarak sürdürülmesi
D
Ordunun tamamen paralı askerlerden oluşturulması ve zorunlu askerliğin reddedilmesi
Çözüm
Devrim, tebaadan yurttaşa geçişi hızlandırmış; ayrıcalıkları kaldırıp hukuki eşitliği temel ilke hâline getirmiştir. Bu, devletin meşruiyetini toplumsal sözleşme ve yurttaşlık üzerinden kurmasına karşılık gelir.