AYT - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya - Orta Test - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya 1 - 1
Doğru cevap: A
1929 Dünya Ekonomik Bunalımı’nın Türkiye’de devletçilik politikasının benimsenmesinde etkili olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Özel sektörün sermaye ve girişim gücünün yetersiz kalması
B
Kapitülasyonların yeniden yürürlüğe girmesi
C
Boğazların uluslararası bir komisyona bırakılması
D
Halifeliğin kaldırılmasına karşı tepkilerin artması
Çözüm
1929 bunalımı dış ticareti daraltmış ve özel sektörün yatırım yapma imkânlarını sınırlamıştır. Bu ortamda sanayileşmeyi hızlandırmak için devletin ekonomide daha etkin rol alması gerektiği düşünülmüştür.
2. soru
AYT - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya - Orta Test - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya 1 - 2
Doğru cevap: A
Türkiye’nin 1932’de Milletler Cemiyeti’ne (Cemiyet-i Akvam) üye olması aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A
Uluslararası alanda barışçı dış politika ve meşruiyet arayışının
B
Sömürgecilik faaliyetlerine katılma isteğinin
C
Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin imzalandığının
D
Misak-ı Millî’den vazgeçildiğinin
Çözüm
Türkiye, barışçı dış politika doğrultusunda uluslararası iş birliği mekanizmalarında yer almayı amaçlamıştır. Üyelik, Türkiye’nin uluslararası sistemde kabul gördüğünü de gösterir.
3. soru
AYT - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya - Orta Test - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya 2 - 1
Doğru cevap: A
Türkiye’nin 1932’de Milletler Cemiyeti’ne (Cemiyet-i Akvam) üye olması, aşağıdaki dış politika hedeflerinden hangisiyle en çok ilişkilidir?
A
Uluslararası barış ve güvenlik düzeninde yer alarak statükoyu koruma
B
Sömürgecilik faaliyetlerini genişletme
C
Boğazlarda tam egemenliği tek taraflı ilan etme
D
Balkanlarda toprak kazanımı hedefleme
Çözüm
Türkiye 1930’larda genel olarak barışçı ve statükocu bir çizgi izlemiştir. Milletler Cemiyeti üyeliği, uluslararası sistem içinde yer alma ve barış-güvenlik mekanizmalarına katılma amacını yansıtır.
4. soru
AYT - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya - Orta Test - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya 3 - 3
Doğru cevap: A
Balkan Antantı’nın (1934) kurulmasında Türkiye’nin öncelikli amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Balkanlarda sınırların korunması ve revizyonist tehditlere karşı iş birliği
B
Balkan ülkeleriyle tek bir devlet çatısı altında birleşmek
C
Sovyetler Birliği’ne karşı saldırı ittifakı oluşturmak
D
Boğazların uluslararası komisyona devrini sağlamak
Çözüm
Balkan Antantı, özellikle sınırların korunması ve bölgesel barışın sürdürülmesi hedefiyle kurulmuştur. Türkiye bu sayede revizyonist politikalara karşı güvenlik iş birliği geliştirmiştir.
5. soru
AYT - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya - Orta Test - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya 4 - 4
Doğru cevap: A
Balkan Antantı’nın (1934) kurulmasında Türkiye’nin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Balkanlarda sınırların korunması ve revizyonist tehditlere karşı ortak güvenlik
B
Sömürgecilik faaliyetlerini genişletmek
C
Boğazların yönetimini uluslararası komisyona devretmek
D
Orta Doğu’da manda yönetimleri kurmak
Çözüm
Balkan Antantı, Balkanlarda statükoyu korumak ve özellikle revizyonist İtalya-Almanya etkisine karşı güvenliği artırmak amacıyla kurulmuştur. Diğer seçenekler dönemin Türkiye politikasıyla uyumlu değildir.
6. soru
AYT - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya - Orta Test - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya 5 - 3
Doğru cevap: A
1934 Balkan Antantı’nın kurulmasında aşağıdakilerden hangisi daha etkili olmuştur?
A
İtalya ve Almanya’nın saldırgan politikalarına karşı Balkanlarda güvenlik arayışı
B
Sovyetler Birliği’nin Boğazları ele geçirme isteği
C
ABD’nin Avrupa’da askerî ittifaklar kurması
D
Japonya’nın Çin’deki yayılmacı faaliyetleri
Çözüm
Balkan Antantı, özellikle İtalya ve Almanya’nın revizyonist/saldırgan tutumuna karşı bölgesel güvenliği güçlendirmeyi amaçladı. Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya arasında imzalandı.
7. soru
AYT - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya - Orta Test - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya 6 - 4
Doğru cevap: B
Balkan Antantı (1934) ve Sadabat Paktı (1937) aşağıdakilerden hangisiyle ortak amaç taşır?
A
Sömürgecilik faaliyetlerini genişletmek
B
Bölgesel güvenliği ve sınırların korunmasını sağlamak
C
Milletler Cemiyeti’ni etkisizleştirmek
D
Avrupa’da yeni bir dünya savaşı çıkarmak
Çözüm
Her iki anlaşma da Türkiye’nin komşularıyla iş birliği yaparak barışı koruma hedefinin ürünüdür. Amaç, bölgesel istikrarı sağlamak ve saldırganlığa karşı caydırıcılık oluşturmaktır.
8. soru
AYT - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya - Orta Test - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya 7 - 1
Doğru cevap: A
Türkiye'nin 1932 yılında Milletler Cemiyeti'ne üye olması, dış politikada aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A
Uluslararası barış ve iş birliğine katılma isteğinin
B
Sömürgecilik faaliyetlerini hızlandırma hedefinin
C
Monroe Doktrini'ni benimseme eğiliminin
D
İç işlerine karışılmasını engellemek için kapitülasyonları geri getirme isteğinin
Çözüm
Milletler Cemiyeti, savaşlar arası dönemde barışı korumayı amaçlayan uluslararası bir örgüttü. Türkiye'nin üyeliği, uluslararası sisteme entegre olma ve barışçı dış politika anlayışını yansıtır.
9. soru
AYT - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya - Orta Test - İki Savaş Arasındaki Dönemde Türkiye ve Dünya 8 - 1
Doğru cevap: A
Türkiye’nin 1932’de Milletler Cemiyeti’ne üye olmasının en temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A
Türkiye’nin uluslararası alanda meşruiyet ve saygınlığının artması
B
Boğazlar üzerinde tam egemenliğin hemen sağlanması
C
Hatay’ın Türkiye’ye katılmasının aynı yıl gerçekleşmesi
D
Kapitülasyonların yeniden yürürlüğe girmesi
Çözüm
Milletler Cemiyeti’ne üyelik, Türkiye’nin barışçı dış politikasının kabul gördüğünü ve uluslararası saygınlığının arttığını gösterir. Boğazlar meselesi 1936 Montrö ile çözümlenmiştir.
10. soru
Çözümlü soru 10
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi, 1930’lu yıllarda Türkiye’nin Balkan Antantı (1934) ve Sadabat Paktı (1937) gibi bölgesel anlaşmalara yönelmesinin başlıca nedenlerinden biridir?
A
Sömürge elde ederek ham madde ihtiyacını karşılamak
B
Dünya ekonomik bunalımını sona erdirmek için ortak para birimi kurmak
C
Avrupa’da artan revizyonist tehditlere karşı sınır güvenliğini güçlendirmek
D
Lozan’daki kapitülasyonları yeniden yürürlüğe sokmak
Çözüm
1930’larda Almanya ve İtalya gibi revizyonist devletlerin yayılmacı politikaları güvenlik kaygılarını artırmıştır. Türkiye, komşularıyla iş birliği yaparak sınırlarını güvence altına almak istemiştir.
11. soru
Çözümlü soru 11
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi, Hatay’ın Türkiye’ye katılma sürecinde (1936-1939) Türkiye’nin izlediği yöntemi en doğru biçimde açıklar?
A
Sorunu savaş yoluyla çözerek bölgeyi doğrudan işgal etmek
B
Milletler Cemiyeti ve ikili görüşmeler yoluyla diplomatik çözüm aramak
C
Bölgeyi İngiltere mandasına bırakarak uluslararası koruma sağlamak
D
Lozan Antlaşması’nı feshederek sınırları yeniden belirlemek
Çözüm
Hatay meselesi, büyük ölçüde diplomasi ve uluslararası mekanizmalar üzerinden yürütülmüştür. Milletler Cemiyeti süreci ve Fransa ile görüşmeler sonucunda Hatay Türkiye’ye katılmıştır.
12. soru
Çözümlü soru 12
Doğru cevap: A
1929 Dünya Ekonomik Bunalımı’nın Türkiye’de devletçilik politikalarının hız kazanmasında etkili olduğu bilinir. Aşağıdakilerden hangisi bu etkinin somut bir sonucu olarak doğrudan değerlendirilebilir?
A
I. Beş Yıllık Sanayi Planı’nın uygulanmaya başlanması
B
Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun kabul edilmesi
C
Saltanatın kaldırılması
D
Kabotaj Kanunu’nun yürürlüğe girmesi
Çözüm
1929 Bunalımı serbest piyasa koşullarında kalkınmayı zorlaştırınca devletin ekonomiye müdahalesi arttı. Bu yaklaşımın en somut çıktılarından biri planlı sanayileşmeyi hedefleyen I. Beş Yıllık Sanayi Planı’dır.
