AYT - Milli Mücadele - Orta Test - Milli Mücadele 2 - 1
Doğru cevap: B
Amasya Genelgesi’nin Milli Mücadele açısından en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A
Milli egemenliğe dayalı yeni bir devletin kurulacağını ilan etmesi
B
Kurtuluşun milletin azim ve kararıyla sağlanacağını vurgulaması
C
TBMM’nin açılacağını kesin tarih vererek duyurması
D
Misak-ı Milli sınırlarını ayrıntılı biçimde belirlemesi
Çözüm
Amasya Genelgesi’nde “Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.” denilerek mücadelede iradenin millete ait olduğu vurgulanmıştır. Bu yönüyle Milli Mücadele’nin gerekçesi ve yöntemi ortaya konmuştur.
2. soru
AYT - Milli Mücadele - Orta Test - Milli Mücadele 2 - 5
Doğru cevap: C
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi düzenli orduya geçiş sürecinin hızlanmasında en etkili olmuştur?
A
Kuva-yı Milliye birliklerinin işgallere karşı yerel başarılar kazanması
B
TBMM’nin açılmasıyla ulusal egemenlik ilkesinin benimsenmesi
C
Kuva-yı Milliye birliklerinin disiplin sorunları ve otoriteye bağlı hareket etmemesi
D
Sevr Antlaşması’nın Osmanlı hükümeti tarafından imzalanması
Çözüm
Kuva-yı Milliye birlikleri yerel ve düzensiz yapıları nedeniyle disiplin ve komuta birliği sorunları yaşamıştır. Bu durum, savaşın merkezi yönetimle yürütülmesi için düzenli orduya geçişi hızlandırmıştır.
3. soru
AYT - Milli Mücadele - Orta Test - Milli Mücadele 4 - 1
Doğru cevap: A
Amasya Genelgesi’nin Milli Mücadele açısından en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A
Milli mücadelenin gerekçesi, amacı ve yöntemi ilk kez açıkça ortaya konmuştur.
B
İstanbul Hükûmeti’nin hukuken sona erdiği ilan edilmiştir.
C
Misak-ı Millî kararları kabul edilmiştir.
D
TBMM’nin açılacağı tarih kesin olarak duyurulmuştur.
Çözüm
Amasya Genelgesi’nde vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığı tehlikededir denilerek gerekçe belirtilmiş, milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır denilerek yöntem gösterilmiştir. Bu yönüyle Milli Mücadele’nin programı ilk kez netleşmiştir.
4. soru
AYT - Milli Mücadele - Orta Test - Milli Mücadele 4 - 3
Doğru cevap: C
Sivas Kongresi’nin Milli Mücadele’de “ulusal” nitelik kazanmasında etkili olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
A
Batı Cephesi Komutanlığı’nın kurulması
B
Temsil Heyeti’nin Ankara’ya taşınması
C
Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin kurulması
D
Düzenli ordunun kurulması
Çözüm
Sivas Kongresi’nde tüm yararlı cemiyetler tek çatı altında birleştirilerek Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kurulmuştur. Böylece mücadele bölgesellikten çıkarak ülke çapında örgütlenmiştir.
5. soru
AYT - Milli Mücadele - Orta Test - Milli Mücadele 5 - 3
Doğru cevap: C
Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde kabul edilen Misak-ı Millî kararlarının İtilaf Devletleri tarafından tepkiyle karşılanmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Saltanatın kaldırılmasının gündeme getirilmesi
B
Azınlıklara ayrıcalıklar tanınmasının istenmesi
C
Türk milletinin bağımsızlık ve toprak bütünlüğünü esas alan hedefler ortaya koyması
Misak-ı Millî, ulusal sınırlar ve bağımsızlık ilkelerini ilan ederek işgallere karşı açık bir siyasi duruş sergilemiştir. Bu durum İtilafların planlarıyla çatıştığı için tepki çekmiştir.
6. soru
AYT - Milli Mücadele - Orta Test - Milli Mücadele 5 - 5
Doğru cevap: C
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi, Millî Mücadele’de “düzenli orduya geçişin” zorunlu hâle geldiğini en açık biçimde gösterir?
A
Kuvâ-yi Milliye birliklerinin işgallere karşı yerel direniş göstermesi
B
Sivas Kongresi’nde Temsil Heyeti’nin oluşturulması
C
Çerkez Ethem ve benzeri kuvvetlerin otoriteye başkaldırarak iç güvenliği tehdit etmesi
D
Amasya Görüşmeleri ile İstanbul Hükûmeti’nin Temsil Heyeti’ni tanıması
Çözüm
Düzensiz birliklerin merkezi otoriteye karşı gelmesi, disiplinli ve tek komutalı bir ordu ihtiyacını artırmıştır. Diğer seçenekler direnişin örgütlenmesi ya da siyasi tanınma ile ilgilidir.
7. soru
AYT - Milli Mücadele - Orta Test - Milli Mücadele 7 - 1
Doğru cevap: A
Amasya Genelgesi’nin aşağıdaki maddelerinden hangisi, Milli Mücadele’nin gerekçe ve hedefini birlikte ortaya koyar?
Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.
C
Sivas’ta milli bir kongre toplanacaktır.
D
Her türlü etki ve denetimden uzak milli bir kurul oluşturulacaktır.
Çözüm
Bu madde hem mevcut durumu (tehlike) gerekçe olarak verir hem de korunacak değeri (vatan bütünlüğü ve bağımsızlık) hedef olarak belirtir. Diğerleri daha çok yöntem ve örgütlenmeye yöneliktir.
8. soru
AYT - Milli Mücadele - Orta Test - Milli Mücadele 7 - 4
Doğru cevap: A
Misak-ı Milli’nin kabul edilmesinin aşağıdaki gelişmelerden hangisine zemin hazırladığı söylenebilir?
A
TBMM’nin açılmasına
B
Saltanatın kaldırılmasına
C
Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun kabulüne
D
Cumhuriyetin ilanına
Çözüm
Misak-ı Milli’nin ilanı sonrası İstanbul’un işgali ve Mebusan Meclisi’nin dağıtılması, Ankara’da yeni bir meclisin açılmasını zorunlu kıldı. Bu süreç TBMM’nin açılmasına doğrudan zemin hazırladı.
9. soru
AYT - Milli Mücadele - Orta Test - Milli Mücadele 7 - 5
Doğru cevap: B
Sakarya Meydan Muharebesi’nin kazanılmasının aşağıdaki sonuçlarından hangisi, Milli Mücadele’nin uluslararası alanda meşruiyetini artırdığına kanıt olarak gösterilebilir?
A
Tekâlif-i Milliye Emirleri’nin yayımlanması
B
Kars Antlaşması’nın imzalanması
C
İstiklal Marşı’nın kabul edilmesi
D
Düzenli ordunun kurulması
Çözüm
Sakarya Zaferi’nden sonra TBMM Hükümeti’nin dış ilişkilerde daha güçlü konuma gelmesi, antlaşmaların yapılmasını kolaylaştırdı. Kars Antlaşması, TBMM’nin uluslararası alanda tanınırlığını ve meşruiyetini artıran bir gelişmedir.
10. soru
Çözümlü soru 10
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi, TBMM’nin açılışından sonra yayımlanan Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nun çıkarılmasında doğrudan etkili olan gelişmelerden biridir?
A
Sevr Antlaşması’nın Osmanlı Hükûmeti tarafından imzalanması
B
İstanbul Hükûmeti’nin Kuvâ-yi Milliye’yi “asi” ilan eden fetva ve bildirileriyle iç isyanların artması
C
Misak-ı Millî’nin Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde kabul edilmesi
D
Londra Konferansı’nda TBMM’nin resmen muhatap alınması
Çözüm
İstanbul Hükûmeti’nin fetva ve bildirileri, TBMM’ye karşı iç isyanları körüklemiştir. TBMM otoritesini korumak ve isyanları bastırmak amacıyla Hıyanet-i Vataniye Kanunu çıkarılmıştır.
11. soru
Çözümlü soru 11
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi, Amasya Genelgesi ile Erzurum ve Sivas Kongreleri arasında ortak olan bir karar/ilke değildir?
A
Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığının tehlikede olduğu
B
Milli iradeyi hâkim kılmanın esas olduğu
C
Manda ve himayenin kesin olarak reddedildiği
D
Milli mücadeleyi yürütecek bir heyet/kurul oluşturulması
Çözüm
Amasya Genelgesi’nde manda ve himaye kesin biçimde reddedilmez; daha çok milli irade ve örgütlenme vurgulanır. Manda-himayenin kesin reddi özellikle Sivas Kongresi’nde netleşmiştir.
12. soru
Çözümlü soru 12
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi, Mudanya Ateşkes Antlaşması’nın TBMM’ye sağladığı kazanımlardan biri değildir?
A
Doğu Trakya’nın savaşılmadan TBMM’ye bırakılması
B
İstanbul ve Boğazlar çevresinde TBMM’nin fiilen güç kazanması
C
Yunanistan’ın Anadolu’yu tamamen boşaltmasının kesin hükme bağlanması
D
Savaşın fiilen sona ermesiyle barış görüşmelerinin yolunun açılması
Çözüm
Mudanya ile Yunan kuvvetlerinin Doğu Trakya’dan çekilmesi ve çatışmaların durması sağlanmıştır. Ancak Anadolu’nun tamamen boşaltılması ifadesi Mudanya’nın doğrudan ve kesin bir hükmü olarak verilmez; süreç ateşkes ve tahliye takvimleri üzerinden yürür.
