AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti 2 - 2
Doğru cevap: B
Osmanlı Devleti’nde “İskân siyaseti”nin Balkanlar’daki fetihlerin kalıcı hâle gelmesinde etkili olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Tımar sistemini tamamen kaldırarak vergi muafiyeti sağlaması
B
Göçebe Türkmenleri yerleştirerek bölgenin demografik ve ekonomik yapısını güçlendirmesi
C
Azınlıklara zorunlu din değiştirme uygulaması getirmesi
D
Balkan şehirlerinde sadece deniz ticaretini geliştirmeyi hedeflemesi
Çözüm
İskân politikasıyla Anadolu’dan nüfus taşınarak yeni fethedilen bölgelerde Türk-İslam varlığı güçlendirilmiştir. Böylece güvenlik, üretim ve idari kontrol daha kalıcı hâle gelmiştir.
2. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti 3 - 4
Doğru cevap: A
Osmanlıların Balkanlarda kalıcı hâkimiyet kurmasını kolaylaştıran uygulamalardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
A
İskân politikasıyla Türk nüfusun bölgeye yerleştirilmesi
B
Sadece deniz ticaretine yönelinmesi
C
Tımar sisteminin tamamen kaldırılması
D
Başkentın Edirne’den Bursa’ya taşınması
Çözüm
İskân politikasıyla fethedilen bölgelere Türk nüfus yerleştirilerek güvenlik ve üretim düzeni sağlanmıştır. Bu durum Osmanlı hâkimiyetinin Balkanlarda kalıcı olmasına katkı vermiştir.
3. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti 4 - 4
Doğru cevap: C
Osmanlıların Anadolu Türk siyasi birliğini sağlamaya yönelik politikaları açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
Beyliklerin tamamı yalnızca savaş yoluyla Osmanlı’ya katılmıştır
B
Anadolu’da siyasi birlik, İstanbul’un fethinden önce tamamen sağlanmıştır
C
Beylikler kimi zaman satın alma, evlilik ve savaş gibi farklı yollarla Osmanlı’ya bağlanmıştır
D
Anadolu birliği sağlanırken Balkan fetihleri tamamen durdurulmuştur
Çözüm
Osmanlılar beylikleri yalnızca savaşla değil; çeyiz, satın alma ve siyasi anlaşmalar gibi yöntemlerle de topraklarına kattı. Bu çok yönlü politika birliğin kurulmasını kolaylaştırdı.
4. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti 4 - 5
Doğru cevap: A
Osmanlı Beyliği’nin kısa sürede güçlenmesinde aşağıdakilerden hangisi diğerlerine göre daha doğrudan etkili olmuştur?
A
Bizans sınırında bulunması ve gaza anlayışıyla savaşçıların bölgeye yönelmesi
B
Kapitülasyonlar vererek Avrupa ticaretini canlandırması
C
Coğrafi Keşifler sayesinde yeni ticaret yollarına hâkim olması
D
İstanbul’u fethederek imparatorluk kimliği kazanması
Çözüm
Osmanlı’nın Bizans sınırında (uç bölgesinde) yer alması, gaza ve fetih motivasyonunu artırmış, Türkmen ve gazi unsurların katılımını hızlandırmıştır. Diğer seçenekler daha sonraki dönem gelişmeleridir.
5. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti 5 - 2
Doğru cevap: A
Osmanlıların Balkanlarda uyguladığı iskân (yerleştirme) politikasının temel amaçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
A
Fethedilen bölgelerde kalıcı hâkimiyet kurmak ve asayişi sağlamak
B
Ticaret yollarını tamamen deniz taşımacılığına kaydırmak
C
Avrupa’da Reform hareketlerini başlatmak
D
Tımar sistemini kaldırarak merkezî hazine gelirlerini artırmak
Çözüm
İskân politikasıyla Anadolu’dan getirilen Türkmenler stratejik bölgelere yerleştirilerek bölgenin Türkleşmesi ve güvenliğin sağlanması hedeflenmiştir. Böylece fetihler kalıcı hâle getirilmiştir.
6. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti 5 - 3
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti’nde Rumeli’de fetihlerin kalıcı hâle gelmesinde önemli rol oynayan, sınır güvenliği ve akın faaliyetleriyle öne çıkan askerî güç aşağıdakilerden hangisidir?
A
Akıncılar
B
Yeniçeriler
C
Cebeciler
D
Topçular
Çözüm
Akıncılar sınır boylarında keşif, baskın ve yıpratma faaliyetleri yürütmüş, Rumeli’de Osmanlı ilerleyişini kolaylaştırmıştır. Yeniçeriler ise daha çok merkez ordusunun düzenli piyadesidir.
7. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti 6 - 2
Doğru cevap: D
I. Karesioğulları Beyliği’nin Osmanlı’ya katılması
II. Ankara Savaşı’nın yaşanması
III. Rumeli’de kalıcı hâkimiyetin başlaması
Yukarıdakilerden hangileri Osmanlı’nın kuruluş dönemindeki siyasi gelişmeler arasında yer alır?
A
Yalnız I
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
Çözüm
Karesioğulları’nın katılması (I) kuruluş döneminde genişlemeyi hızlandırmıştır. Ankara Savaşı (II) Fetret’e yol açsa da erken Osmanlı siyasi sürecinin önemli bir olayıdır; Rumeli’de kalıcılık (III) ise devletin Balkanlarda tutunmasını sağlamıştır.
8. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti 6 - 4
Doğru cevap: B
I. Anadolu Türk siyasi birliğinin bozulması
II. Fetret Devri’nin yaşanması
III. İstanbul’un fethedilmesi
Ankara Savaşı’nın Osmanlı Devleti üzerindeki sonuçları arasında hangileri yer alır?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
Çözüm
Ankara Savaşı sonrası Anadolu’daki siyasi birlik bozulmuş ve bazı beylikler yeniden ortaya çıkmıştır. Ayrıca taht kavgaları nedeniyle Fetret Devri yaşanmıştır; İstanbul’un fethi bu savaşın sonucu değildir.
9. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti 6 - 5
Doğru cevap: B
Osmanlı Beyliği’nin kuruluş döneminde Bizans sınırında yer almasının aşağıdakilerden hangisine doğrudan katkı sağladığı söylenebilir?
A
Deniz ticaret yollarında üstünlük kurmasına
B
Gaza ve fetih anlayışıyla uç bölgesinde savaşçı desteği bulmasına
C
Kapitülasyonlar sayesinde ekonomik ayrıcalıklar elde etmesine
D
Merkezi bürokrasiyi erken dönemde güçlendirmesine
Çözüm
Uç bölgesinde Bizans’a karşı yapılan mücadele, gaza anlayışını güçlendirmiş ve savaşçı unsurların Osmanlı’ya katılımını artırmıştır. Diğer seçenekler daha çok sonraki dönem gelişmeleridir.
10. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti 7 - 2
Doğru cevap: B
I. Karesioğulları Beyliği’nin Osmanlı’ya katılması
II. Osmanlı’nın Rumeli’ye geçişi
III. Anadolu Türk siyasi birliğinin kesin olarak sağlanması
Yukarıdakilerden hangileri Osmanlı’nın beylikten devlete geçiş sürecinde siyasi ve askerî kapasitesini artıran gelişmelerdendir?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
Çözüm
Karesioğulları’nın katılması donanma ve tecrübeli kadro kazandırmış, Rumeli’ye geçiş ise fetih alanını genişletmiştir. Anadolu Türk siyasi birliğinin kesin sağlanması daha sonraki bir süreçtir.
11. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Siyaseti 7 - 3
Doğru cevap: B
Osmanlı’nın Balkanlarda fethettiği yerlerde yerli halka karşı genellikle hoşgörülü bir yönetim uygulamasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Avrupa devletlerinin iç işlerine karışmasını sağlamak
B
Fethedilen bölgelerde düzeni koruyup kalıcı hâkimiyeti kolaylaştırmak
C
Feodal beylerin siyasi gücünü artırmak
D
Vergi gelirlerini tamamen ortadan kaldırmak
Çözüm
Hoşgörülü yönetim, halkın tepkisini azaltarak isyan ihtimalini düşürür ve Osmanlı’nın bölgede kalıcı olmasını kolaylaştırır. Diğer seçenekler Osmanlı’nın temel hedefleriyle uyuşmaz.
12. soru
Çözümlü soru 12
Doğru cevap: C
Osmanlı Beyliği’nin kuruluş döneminde (XIV. yüzyıl başları) Anadolu’daki beyliklerin önemli bir kısmının Osmanlı’ya karşı uzun süre ortak ve sürekli bir ittifak kuramamasında aşağıdakilerden hangisi en belirleyici etkendir?
A
Beyliklerin veraset sistemlerinin tamamen aynı olması
B
Moğol/İlhanlı otoritesinin Anadolu’da beylikleri tek merkezde birleştirmesi
C
Bizans sınırında gaza ve fetih imkânlarının beylikleri rekabete sürüklemesi ve ortak çıkar zemininin zayıflığı
D
Osmanlıların daha kuruluşta düzenli ve sürekli bir kapıkulu ordusuna sahip olması
Çözüm
Uç bölgesindeki fetih ve ganimet imkânları beylikleri birbirine rakip hâle getirerek kalıcı ittifakları zorlaştırdı. Ayrıca beylikler arasında ortak bir siyasi hedef ve merkezî otorite yoktu. Kapıkulu ordusu ise kuruluşun erken safhasında belirleyici değildir.
