AYT - Orta Çağ’da Dünya - Orta Test - Orta Çağ’da Dünya 1 - 1
Doğru cevap: A
Orta Çağ Avrupa’sında feodalitenin ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisi daha belirleyici olmuştur?
A
Merkezi otoritenin zayıflaması ve güvenlik ihtiyacının artması
B
Deniz ticaretinin gelişmesi ve liman kentlerinin güçlenmesi
C
Matbaanın yaygınlaşması ve okuryazarlığın artması
D
Sömürge imparatorluklarının kurulması ve okyanus aşırı keşifler
Çözüm
Roma sonrası dönemde siyasi parçalanma ve dış saldırılar güvenlik sorununu artırdı. Halk, korunma karşılığında toprağa ve senyöre bağlı hale geldi. Bu durum feodal yapıyı güçlendirdi.
2. soru
AYT - Orta Çağ’da Dünya - Orta Test - Orta Çağ’da Dünya 1 - 2
Doğru cevap: A
İslam dünyasında Orta Çağ’da bilimsel faaliyetlerin kurumsallaşmasına katkı sağlayan merkezlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A
Beytü’l-Hikme (Bağdat)
B
Vatikan Kütüphanesi
C
Delphi Tapınağı
D
İskenderiye Feneri
Çözüm
Beytü’l-Hikme, çeviri faaliyetleri ve bilimsel çalışmaların yürütüldüğü önemli bir merkezdi. Antik eserler Arapçaya kazandırılarak bilimsel birikim arttı. Bu, İslam dünyasında bilimsel gelişmeyi hızlandırdı.
3. soru
AYT - Orta Çağ’da Dünya - Orta Test - Orta Çağ’da Dünya 1 - 4
Doğru cevap: A
Orta Çağ’da Türk-İslam devletlerinde ikta sisteminin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Devlet gelirlerini düzenli toplamak ve asker yetiştirmek
B
Deniz ticaretini artırmak için limanlar kurmak
C
Köle emeğine dayalı büyük plantasyonlar oluşturmak
D
Üretimi loncalar aracılığıyla tamamen şehirlerde toplamak
Çözüm
İkta, belirli bölgelerin vergi gelirlerinin hizmet karşılığı görevlilere verilmesidir. Böylece hem vergi toplama kolaylaşır hem de askerî güç desteklenirdi. Merkezi maliyeye yük azaltılırdı.
4. soru
AYT - Orta Çağ’da Dünya - Orta Test - Orta Çağ’da Dünya 1 - 5
Doğru cevap: A
Orta Çağ’da Avrupa’da lonca teşkilatlarının (guild) temel işlevlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A
Üretim ve fiyatlarda standart sağlamak, mesleki denetim yapmak
Kilise hiyerarşisini yönetmek ve din adamı yetiştirmek
Çözüm
Loncalar, zanaat ve ticarette kalite, fiyat ve üretim kuralları koyardı. Usta-kalfa-çırak düzeniyle mesleki eğitim ve denetim sağlanırdı. Bu sayede şehir ekonomisi daha düzenli işlerdi.
5. soru
AYT - Orta Çağ’da Dünya - Orta Test - Orta Çağ’da Dünya 5 - 1
Doğru cevap: C
Orta Çağ Avrupa’sında feodalite düzeninin ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisi daha belirleyici olmuştur?
A
Merkezi krallık otoritesinin güçlenmesi
B
Şehirleşme ve ticaretin hızla artması
C
Güvenlik ihtiyacının artması ve yerel koruma ilişkilerinin yaygınlaşması
D
Sömürgecilik faaliyetleriyle yeni gelir kaynaklarının bulunması
Çözüm
Orta Çağ’da dış saldırılar ve iç karışıklıklar güvenlik ihtiyacını artırdı. Halk, korunmak için yerel derebeylerin himayesine girdi. Bu durum feodal bağlılık ilişkilerini güçlendirdi.
6. soru
AYT - Orta Çağ’da Dünya - Orta Test - Orta Çağ’da Dünya 5 - 3
Doğru cevap: D
Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ’da Katolik Kilisesi’nin Avrupa toplum hayatı üzerindeki etkilerinden biri değildir?
A
Eğitim ve düşünce hayatında belirleyici olması
B
Siyasi otorite üzerinde baskı kurabilmesi
C
Toplumsal yaşamda dinî kuralların etkili olması
D
Laik hukuk sistemini tüm Avrupa’da yaygınlaştırması
Çözüm
Orta Çağ’da Kilise, eğitimden siyasete kadar birçok alanda etkiliydi. Ancak laik hukuk anlayışını yaygınlaştırmak Kilise’nin hedefi değildir; aksine dinî otoriteyi güçlendirmeye çalışmıştır.
7. soru
AYT - Orta Çağ’da Dünya - Orta Test - Orta Çağ’da Dünya 6 - 1
Doğru cevap: C
Orta Çağ Avrupa’sında feodal düzenin ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisi daha belirleyici olmuştur?
A
Merkezi krallık otoritesinin güçlenmesi ve düzenli orduların kurulması
B
Roma şehir yaşamının canlanması ve ticaretin kesintisiz sürmesi
C
Güvenlik ihtiyacının artmasıyla yerel soyluların koruma sağlaması ve toprağa dayalı ilişkilerin güçlenmesi
Batı Roma’nın yıkılışı sonrası siyasi parçalanma ve dış saldırılar güvenlik sorununu artırdı. Halk, koruma karşılığında toprağa bağlanarak derebeylik ilişkilerini güçlendirdi. Böylece feodal yapı yaygınlaştı.
8. soru
AYT - Orta Çağ’da Dünya - Orta Test - Orta Çağ’da Dünya 6 - 3
Doğru cevap: B
Orta Çağ’da Haçlı Seferleri’nin Avrupa üzerinde görülen sonuçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
A
Avrupa’da derebeyliklerin güçlenmesi ve merkezi krallıkların zayıflaması
B
Akdeniz ticaretinin canlanması ve şehirli burjuva kesimin güçlenmesi
C
Avrupa’da skolastik düşüncenin tamamen ortadan kalkması
D
Kâğıt ve matbaanın Avrupa’da ilk kez icat edilmesi
Çözüm
Seferler Doğu-Batı ticaretini hareketlendirdi ve özellikle İtalyan şehir devletlerini zenginleştirdi. Ticaretin artması şehirlerin ve burjuvazinin güçlenmesine katkı sağladı. Bu durum ekonomik ve toplumsal dönüşümü hızlandırdı.
9. soru
AYT - Orta Çağ’da Dünya - Orta Test - Orta Çağ’da Dünya 6 - 4
Doğru cevap: B
Orta Çağ’da Bizans İmparatorluğu’nun uzun süre varlığını sürdürmesinde aşağıdakilerden hangisi daha etkili olmuştur?
A
Atlantik ticaret yollarını kontrol etmesi
B
İstanbul’un stratejik konumu ve güçlü sur sistemleri sayesinde savunma üstünlüğü sağlaması
C
Feodaliteyi Avrupa’ya ilk kez Bizans’ın yayması
D
Moğol istilalarını Balkanlara yönlendirmesi
Çözüm
İstanbul boğazlar ve ticaret yolları üzerinde stratejik bir konumdaydı. Güçlü surlar ve savunma düzeni şehri kuşatmalara karşı dayanıklı kıldı. Bu etkenler Bizans’ın sürekliliğini destekledi.
10. soru
AYT - Orta Çağ’da Dünya - Orta Test - Orta Çağ’da Dünya 6 - 5
Doğru cevap: A
Orta Çağ’da Moğol İmparatorluğu’nun Avrasya’da ticareti canlandırmasına en çok katkı sağlayan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
A
İpek Yolu üzerinde güvenliği artırarak kervan yollarını denetim altına alması (Pax Mongolica)
B
Avrupa’da lonca teşkilatlarını kurması
C
Skolastik eğitim kurumlarını yaygınlaştırması
D
Akdeniz’de deniz kolonileri kurarak deniz ticaretini tekeline alması
Çözüm
Moğollar geniş coğrafyada siyasi birliği sağlayarak yolların güvenliğini artırdı. Bu durum İpek Yolu ticaretinin daha düzenli işlemesine katkı verdi. Böylece mal ve kültür dolaşımı hızlandı.
11. soru
AYT - Orta Çağ’da Dünya - Orta Test - Orta Çağ’da Dünya 7 - 5
Doğru cevap: A
Orta Çağ’da Avrupa’da skolastik düşüncenin temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A
Dini otoriteyi merkeze alarak akıl yürütmeyi inançla uyumlu biçimde kullanması
B
Deney ve gözlemi esas alarak bilimsel yöntemi yaygınlaştırması
C
Bireysel özgürlükleri temel alıp laik hukuk düzeni oluşturması
D
Sanayi üretimini artırmak için teknik buluşlara öncelik vermesi
Çözüm
Skolastik düşünce, Hristiyan inancını temel alır ve bilgiyi büyük ölçüde dinî otoriteyle ilişkilendirir. Akıl yürütme çoğunlukla inancı açıklama ve temellendirme amacıyla kullanılmıştır.
12. soru
AYT - Orta Çağ’da Dünya - Orta Test - Orta Çağ’da Dünya 8 - 1
Doğru cevap: B
Orta Çağ Avrupa’sında feodal sistemin ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisi daha belirleyici olmuştur?
A
Merkezi krallıkların güçlü bir bürokrasi kurması
B
Güvenliğin zayıflaması ve yerel güç odaklarının koruma sağlaması
Sanayi üretiminin hızla artması ve işçi sınıfının oluşması
Çözüm
Batı Roma’nın yıkılışı sonrası siyasi otorite zayıfladı ve güvenlik sorunu arttı. Halk, korunma karşılığında yerel soylulara bağlandı. Bu durum derebeylik ilişkilerini güçlendirdi.
