1918’de I. Dünya Savaşı bittiğinde Avrupa’nın siyasi haritası değişti; imparatorluklar çözüldü, yeni ulus-devletler doğdu.

1920’ler görece toparlanma yılları gibi görünse de, 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı ile dengeler sarsıldı ve 1930’larda otoriter rejimler güç kazandı.

Türkiye açısından bu dönem; Milli Mücadele’nin ardından yeni devletin kurumsallaşması, dış politikada güvenlik arayışları ve ekonomik kalkınma hamleleriyle şekillendi.

• Dönem üç ana kırılma ile okunur: savaş sonrası düzen, 1929 bunalımı, 1930’larda bloklaşma.
• Türkiye’nin temel hedefi: bağımsızlık + güvenlik + modernleşme.

Savaş yorgunu toplumlar barış isterken, ağır savaş tazminatları ve sınır sorunları yeni çatışma risklerini büyüttü.

Milletler Cemiyeti (Cemiyet-i Akvam) barışı korumak amacıyla kuruldu; fakat büyük güçlerin çıkar çatışmaları ve yaptırım gücünün sınırlılığı nedeniyle etkisi tartışmalı kaldı.

• Demokrasi–otoriterlik gerilimi: İtalya’da faşizm, Almanya’da Nazizm, SSCB’de tek parti düzeni.
• Ekonomide korumacılık ve devlet müdahalesi eğilimi arttı.

Galip devletler, savaşın tekrarını önlemek ve yenilenleri denetim altında tutmak için ağır şartlar içeren antlaşmalar hazırladı.

Bu antlaşmalar “kolektif güvenlik” fikrini destekler görünse de, pratikte güç dengesi ve çıkar hesapları belirleyici oldu.

• Yenilenlerin silahsızlandırılması ve tazminat yükümlülükleri.
• Sınırların yeniden çizilmesi ve azınlık sorunlarının büyümesi.

Versay Antlaşması Almanya’yı askeri ve ekonomik açıdan zorladı; bu durum Almanya’da “haksız barış” algısını güçlendirdi.

Sisteme itiraz eden devletlere revizyonist devletler denir; 1930’larda bu itirazlar daha saldırgan bir çizgiye kaydı.

• Revizyonist hedef: statükoyu değiştirmek.
• Statükocu hedef: mevcut sınır ve düzeni korumak.