8. Sınıf Türkçe Sözcükte Anlam Testleri

Doğru cevap: A

A şıkkında altı çizili “abartıyorsun” sözcüğü, yapılan işin gereğinden fazla büyütülmesi ve ölçünün kaçırılması anlamındadır. Cümlede “Bu kadar ayrıntıya girmene gerek yok” ifadesi de, kişinin gereğinden fazlasını yaptığını açıkça gösterir. B şıkkındaki “ağırlaştı” sözcüğü, sorumluluğun artmasıyla işin zorlaşması/kişinin yükünün artması anlamındadır; “gereğinden fazlasını yapmak” anlamı yoktur. C şıkkındaki “rahatladı” sözcüğü, kaygının azalması ve iç huzurunun gelmesi anlamındadır. D şıkkındaki “kurudu” sözcüğü ise ıslaklığın yok olması, suyun çekilmesi anlamında gerçek (temel) anlamıyla kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: A şıkkında altı çizili “abartıyorsun” sözcüğü, yapılan işin gereğinden fazla büyütülmesi ve ölçünün kaçırılması anlamındadır. Cümlede “Bu kadar ayrıntıya girmene gerek yok” ifadesi de, kişinin gereğinden fazlasını yaptığını açıkça gösterir. B şıkkındaki “ağırlaştı” sözcüğü, sorumluluğun artmasıyla işin zorlaşması/kişinin yükünün artması anlamındadır; “gereğinden fazlasını yapmak” anlamı yoktur. C şıkkındaki “rahatladı” sözcüğü, kaygının azalması ve iç huzurunun gelmesi anlamındadır. D şıkkındaki “kurudu” sözcüğü ise ıslaklığın yok olması, suyun çekilmesi anlamında gerçek (temel) anlamıyla kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: C

Gerçek (temel) anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve somut anlamıdır. Mecaz anlam ise sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp soyut bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “kökünden” sözcüğü, bir bitkinin köküyle ilgili değil; “tamamen, kökten” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecazdır. B seçeneğinde “ağır” sözcüğü, “kütlesi fazla” anlamında değil; “sert, kırıcı” eleştiri anlamında kullanılmıştır. Bu da mecazdır. C seçeneğinde “ince” sözcüğü, dalın kalınlığının az olduğunu bildirir. Bu, sözcüğün somut ve temel anlamıdır. D seçeneğinde “tatlı” sözcüğü, yiyeceklerin şekerli tadını anlatmıyor; “hoş, güzel” anlamında kullanılıyor. Bu nedenle mecazdır. Bu yüzden doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Gerçek (temel) anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve somut anlamıdır. Mecaz anlam ise sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp soyut bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “kökünden” sözcüğü, bir bitkinin köküyle ilgili değil; “tamamen, kökten” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecazdır. B seçeneğinde “ağır” sözcüğü, “kütlesi fazla” anlamında değil; “sert, kırıcı” eleştiri anlamında kullanılmıştır. Bu da mecazdır. C seçeneğinde “ince” sözcüğü, dalın kalınlığının az olduğunu bildirir. Bu, sözcüğün somut ve temel anlamıdır. D seçeneğinde “tatlı” sözcüğü, yiyeceklerin şekerli tadını anlatmıyor; “hoş, güzel” anlamında kullanılıyor. Bu nedenle mecazdır. Bu yüzden doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: B

“Yaklaşık, aşağı yukarı” anlamı; bir işin, sürenin ya da miktarın kesin olmadığını, tahmini olduğunu bildirir. B seçeneğinde “Toplantı neredeyse iki saat sürdü.” cümlesindeki “neredeyse” sözcüğü “yaklaşık iki saat” anlamına gelir; süreyi kesinleştirmez, tahmini olarak verir. Diğer seçeneklerdeki sözcükler bu anlamı taşımaz: - A: “hemen” = vakit kaybetmeden, derhal. - C: “tamamen” = bütünüyle, eksiksiz. - D: “özellikle” = bilhassa, özel olarak. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: “Yaklaşık, aşağı yukarı” anlamı; bir işin, sürenin ya da miktarın kesin olmadığını, tahmini olduğunu bildirir. B seçeneğinde “Toplantı neredeyse iki saat sürdü.” cümlesindeki “neredeyse” sözcüğü “yaklaşık iki saat” anlamına gelir; süreyi kesinleştirmez, tahmini olarak verir. Diğer seçeneklerdeki sözcükler bu anlamı taşımaz: - A: “hemen” = vakit kaybetmeden, derhal. - C: “tamamen” = bütünüyle, eksiksiz. - D: “özellikle” = bilhassa, özel olarak. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: B

“Yaklaşık, aşağı yukarı” anlamı; sayının ya da durumun kesin olmadığını, genel bir tahmini ifade ettiğini gösterir. A seçeneğindeki “tam” sözcüğü kesinlik bildirir (saat dokuzun aynısı). Bu nedenle “yaklaşık” anlamı yoktur. B seçeneğindeki “ortalama” sözcüğü, değerin kesin olmadığını; genel bir tahmin aralığını ifade eder. “Ortalama yüz lira” ifadesi “aşağı yukarı yüz lira” anlamına gelir. Bu yüzden doğru cevap B’dir. C seçeneğindeki “özellikle” sözcüğü vurgulama/öncelik belirtir; “yaklaşık” anlamı vermez. D seçeneğindeki “kesinlikle” sözcüğü de kesinlik bildirir; tahmin veya yaklaşık anlamı içermez.

1. Çözüm: “Yaklaşık, aşağı yukarı” anlamı; sayının ya da durumun kesin olmadığını, genel bir tahmini ifade ettiğini gösterir. A seçeneğindeki “tam” sözcüğü kesinlik bildirir (saat dokuzun aynısı). Bu nedenle “yaklaşık” anlamı yoktur. B seçeneğindeki “ortalama” sözcüğü, değerin kesin olmadığını; genel bir tahmin aralığını ifade eder. “Ortalama yüz lira” ifadesi “aşağı yukarı yüz lira” anlamına gelir. Bu yüzden doğru cevap B’dir. C seçeneğindeki “özellikle” sözcüğü vurgulama/öncelik belirtir; “yaklaşık” anlamı vermez. D seçeneğindeki “kesinlikle” sözcüğü de kesinlik bildirir; tahmin veya yaklaşık anlamı içermez.

Doğru cevap: C

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp soyut bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “incele” sözcüğü “araştırmak, dikkatle bakmak” anlamında kullanılmıştır; bu, sözcüğün gerçek (temel) anlamına uygundur. B seçeneğinde “sıktı” sözcüğü ayakkabının ayağı fiziksel olarak sıkmasıdır; somut ve gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “bozuldu” sözcüğü “moralin bozulması” şeklinde kullanılmıştır. Burada “bozulmak” fiziksel bir nesnenin bozulması değil, kişinin duygu durumunun olumsuz etkilenmesidir. Bu nedenle sözcük mecaz anlamdadır. D seçeneğinde “suluyor” sözcüğü bitkilere su verme anlamındadır; gerçek anlamdadır. Bu yüzden doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp soyut bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “incele” sözcüğü “araştırmak, dikkatle bakmak” anlamında kullanılmıştır; bu, sözcüğün gerçek (temel) anlamına uygundur. B seçeneğinde “sıktı” sözcüğü ayakkabının ayağı fiziksel olarak sıkmasıdır; somut ve gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “bozuldu” sözcüğü “moralin bozulması” şeklinde kullanılmıştır. Burada “bozulmak” fiziksel bir nesnenin bozulması değil, kişinin duygu durumunun olumsuz etkilenmesidir. Bu nedenle sözcük mecaz anlamdadır. D seçeneğinde “suluyor” sözcüğü bitkilere su verme anlamındadır; gerçek anlamdadır. Bu yüzden doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: A

A seçeneğinde “yol” sözcüğü gerçek anlamıyla (üzerinde yürünülen/araçla gidilen yer) kullanılmamıştır. “Yeni bir yol bulmak” ifadesi, “yeni bir yöntem/çözüm yolu bulmak” anlamına gelir. Bu nedenle sözcük mecaz anlamdadır. B seçeneğinde “yola çıkmak” ifadesi gerçek anlamdadır; bir yere gitmek için yola koyulmayı anlatır. C seçeneğinde “yol” somut bir varlığı (köy girişindeki yolun fiziksel genişliğini) ifade eder, gerçek anlamdadır. D seçeneğinde de “yol” yine somut olarak kullanılan, yağmurdan sonra çamur olan fiziksel yolu anlatır; gerçek anlamdadır. Bu yüzden doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: A seçeneğinde “yol” sözcüğü gerçek anlamıyla (üzerinde yürünülen/araçla gidilen yer) kullanılmamıştır. “Yeni bir yol bulmak” ifadesi, “yeni bir yöntem/çözüm yolu bulmak” anlamına gelir. Bu nedenle sözcük mecaz anlamdadır. B seçeneğinde “yola çıkmak” ifadesi gerçek anlamdadır; bir yere gitmek için yola koyulmayı anlatır. C seçeneğinde “yol” somut bir varlığı (köy girişindeki yolun fiziksel genişliğini) ifade eder, gerçek anlamdadır. D seçeneğinde de “yol” yine somut olarak kullanılan, yağmurdan sonra çamur olan fiziksel yolu anlatır; gerçek anlamdadır. Bu yüzden doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: A

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak benzetme ya da çağrışım yoluyla yeni bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “temel” sözcüğü gerçek anlamıyla “bir yapının toprağın altındaki dayanak kısmı” değildir. “Bu işin temeli” ifadesiyle “işin dayandığı ana esas, başlangıç noktası” kastedilmiştir. Bu, soyut bir durumu anlatan mecaz kullanımdır. B’de “masa ayağı” yapının parçasını adlandırır; “ayak” sözcüğü burada bir eşyayı adlandırmada yerleşmiş (yan/anlam genişlemesiyle) somut bir kullanımdır, mecaz değildir. C’de “burun” gerçek anlamıyla organ adıdır ve “kızarmak” da gerçek bir durumdur. D’de “çanta gözü” ifadesi bir bölmeyi adlandırır; somut bir parçayı belirtir ve günlük kullanımda yerleşmiş adlandırmadır, mecaz değildir. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak benzetme ya da çağrışım yoluyla yeni bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “temel” sözcüğü gerçek anlamıyla “bir yapının toprağın altındaki dayanak kısmı” değildir. “Bu işin temeli” ifadesiyle “işin dayandığı ana esas, başlangıç noktası” kastedilmiştir. Bu, soyut bir durumu anlatan mecaz kullanımdır. B’de “masa ayağı” yapının parçasını adlandırır; “ayak” sözcüğü burada bir eşyayı adlandırmada yerleşmiş (yan/anlam genişlemesiyle) somut bir kullanımdır, mecaz değildir. C’de “burun” gerçek anlamıyla organ adıdır ve “kızarmak” da gerçek bir durumdur. D’de “çanta gözü” ifadesi bir bölmeyi adlandırır; somut bir parçayı belirtir ve günlük kullanımda yerleşmiş adlandırmadır, mecaz değildir. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: D

Soruda istenen anlam “görünüşte aynı olsa da gerçekte farklı olan”dır. Bu anlam, “benzer” sözcüğüyle karşılanır; çünkü “benzer” tam olarak aynı değil, ortak yönleri olan demektir. A seçeneğinde “aslı” sözcüğü “gerçeği, doğrusu” anlamındadır. “Görünüşte aynı ama farklı” anlamı yoktur. B seçeneğinde “tıpatıp” sözcüğü “tamamen aynı” anlamındadır. Bu, benzerlik değil, eşitlik bildirir. C seçeneğinde “aynısı” sözcüğü de “tam olarak aynı” anlamına gelir. Yine “benzer ama farklı” anlamını vermez. D seçeneğinde “benzeri” sözcüğü “aynı olmayan fakat ona yakın, ona benzeyen” anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap D’dir.

1. Çözüm: Soruda istenen anlam “görünüşte aynı olsa da gerçekte farklı olan”dır. Bu anlam, “benzer” sözcüğüyle karşılanır; çünkü “benzer” tam olarak aynı değil, ortak yönleri olan demektir. A seçeneğinde “aslı” sözcüğü “gerçeği, doğrusu” anlamındadır. “Görünüşte aynı ama farklı” anlamı yoktur. B seçeneğinde “tıpatıp” sözcüğü “tamamen aynı” anlamındadır. Bu, benzerlik değil, eşitlik bildirir. C seçeneğinde “aynısı” sözcüğü de “tam olarak aynı” anlamına gelir. Yine “benzer ama farklı” anlamını vermez. D seçeneğinde “benzeri” sözcüğü “aynı olmayan fakat ona yakın, ona benzeyen” anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap D’dir.

Doğru cevap: A

Mecaz anlamda sözcük, gerçek (temel) anlamından uzaklaşır ve cümlede farklı bir anlamda kullanılır. A seçeneğinde “ağır” sözcüğü normalde “kütlesi fazla olan, ağır gelen” anlamındadır. Ancak cümlede “sınav soruları” için kullanılmıştır ve “zor, güç” anlamına gelmektedir. Bu kullanım gerçek anlamdan uzaklaşıp mecaz anlam kazanmıştır. B seçeneğinde “soğuk” suyun sıcaklık derecesini bildirir; gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “kırık” kalemin fiziksel olarak kırılmış olmasını anlatır; gerçek anlamdadır. D seçeneğinde “geniş” kaldırımın enini/boyutunu belirtir; gerçek anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: Mecaz anlamda sözcük, gerçek (temel) anlamından uzaklaşır ve cümlede farklı bir anlamda kullanılır. A seçeneğinde “ağır” sözcüğü normalde “kütlesi fazla olan, ağır gelen” anlamındadır. Ancak cümlede “sınav soruları” için kullanılmıştır ve “zor, güç” anlamına gelmektedir. Bu kullanım gerçek anlamdan uzaklaşıp mecaz anlam kazanmıştır. B seçeneğinde “soğuk” suyun sıcaklık derecesini bildirir; gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “kırık” kalemin fiziksel olarak kırılmış olmasını anlatır; gerçek anlamdadır. D seçeneğinde “geniş” kaldırımın enini/boyutunu belirtir; gerçek anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: C

“Engel” sözcüğü soruda “bir işin yapılmasını engelleyen, durduran şey” anlamıyla isteniyor. Yani bir hedefe ulaşmayı zorlaştıran ya da imkânsızlaştıran durum/etken kastedilmelidir. A seçeneğinde “trafik” somut bir durumdur; ilerlemeyi zorlaştırsa da cümlede daha çok “zorluk, sıkıntı” vurgusu vardır ve hedefe ulaşmayı engelleyen temel etken anlamı net biçimde kurulmamıştır. B seçeneğinde “engel gibi görmek” benzetme vardır; rakip “engel”e benzetilmiştir, sözcük gerçek anlamıyla “işi durduran etken” olarak kullanılmamıştır. C seçeneğinde “Sınav kaygısı, başarısının önündeki en büyük engel” ifadesi, başarıya ulaşmayı durduran/zorlaştıran temel etkeni açıkça belirtir. Sözcük, istenen anlamda kullanılmıştır. D seçeneğinde “engel olmaz” ifadesi “önlemez, durdurmaz” anlamına yaklaşsa da cümlede “sorunlara engel olmak” (sorunların oluşmasını önlemek) anlamı vardır; sorudaki “bir işin yapılmasını engelleyen şey” anlamından farklı bir kullanım söz konusudur. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: “Engel” sözcüğü soruda “bir işin yapılmasını engelleyen, durduran şey” anlamıyla isteniyor. Yani bir hedefe ulaşmayı zorlaştıran ya da imkânsızlaştıran durum/etken kastedilmelidir. A seçeneğinde “trafik” somut bir durumdur; ilerlemeyi zorlaştırsa da cümlede daha çok “zorluk, sıkıntı” vurgusu vardır ve hedefe ulaşmayı engelleyen temel etken anlamı net biçimde kurulmamıştır. B seçeneğinde “engel gibi görmek” benzetme vardır; rakip “engel”e benzetilmiştir, sözcük gerçek anlamıyla “işi durduran etken” olarak kullanılmamıştır. C seçeneğinde “Sınav kaygısı, başarısının önündeki en büyük engel” ifadesi, başarıya ulaşmayı durduran/zorlaştıran temel etkeni açıkça belirtir. Sözcük, istenen anlamda kullanılmıştır. D seçeneğinde “engel olmaz” ifadesi “önlemez, durdurmaz” anlamına yaklaşsa da cümlede “sorunlara engel olmak” (sorunların oluşmasını önlemek) anlamı vardır; sorudaki “bir işin yapılmasını engelleyen şey” anlamından farklı bir kullanım söz konusudur. Bu nedenle doğru cevap C’dir.