8. Sınıf Türkçe Sözcükte Anlam Testleri

Doğru cevap: B

Gerçek anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıyla kullanılmasıdır. A seçeneğinde “sızlamak” sözcüğü normalde “acı vermek” anlamındadır; ancak “içim sızlıyor” ifadesi duygusal bir üzüntüyü anlatır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. B seçeneğinde “oturmak” sözcüğü “bir yerde ikamet etmek, yaşamak” anlamıyla kullanılmıştır. Cümlede de kişinin aynı mahallede yaşadığı anlatıldığı için sözcük gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “yaralamak” normalde bedensel bir zarar vermektir; burada ise “sözlerin üzmesi” anlatılır. Mecaz anlam vardır. D seçeneğinde “soğumak” normalde ısısının azalmasıdır; cümlede ise “birine karşı ilgisinin/duygusunun azalması” anlatılır. Mecaz anlam vardır. Bu yüzden doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Gerçek anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıyla kullanılmasıdır. A seçeneğinde “sızlamak” sözcüğü normalde “acı vermek” anlamındadır; ancak “içim sızlıyor” ifadesi duygusal bir üzüntüyü anlatır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. B seçeneğinde “oturmak” sözcüğü “bir yerde ikamet etmek, yaşamak” anlamıyla kullanılmıştır. Cümlede de kişinin aynı mahallede yaşadığı anlatıldığı için sözcük gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “yaralamak” normalde bedensel bir zarar vermektir; burada ise “sözlerin üzmesi” anlatılır. Mecaz anlam vardır. D seçeneğinde “soğumak” normalde ısısının azalmasıdır; cümlede ise “birine karşı ilgisinin/duygusunun azalması” anlatılır. Mecaz anlam vardır. Bu yüzden doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: C

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşıp yeni bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “soğuk” hava durumunu bildirir; gerçek anlamdadır. B seçeneğinde “ağır” çantanın ağırlığını anlatır; gerçek anlamdadır. D seçeneğinde “temiz” masanın kirli olmamasını belirtir; gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “sıcak tavırlar” ifadesinde “sıcak” ısı ile ilgili değildir; “samimi, içten” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır ve doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşıp yeni bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “soğuk” hava durumunu bildirir; gerçek anlamdadır. B seçeneğinde “ağır” çantanın ağırlığını anlatır; gerçek anlamdadır. D seçeneğinde “temiz” masanın kirli olmamasını belirtir; gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “sıcak tavırlar” ifadesinde “sıcak” ısı ile ilgili değildir; “samimi, içten” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır ve doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: B

Gerçek (temel) anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve sözlükteki temel anlamıdır. A seçeneğinde “açacağız” sözcüğü “bir konuyu açıklamak, ele almak” anlamında kullanılmıştır. Bu, “kapalı olanı açmak” temel anlamından uzaklaşıp mecazlaşmıştır. B seçeneğinde “dondu” sözcüğü, soğuk nedeniyle “katılaşmak/uyuşmak” anlamında kullanılmıştır. Bu kullanım sözcüğün temel (gerçek) anlamına uygundur. C seçeneğinde “koştu” sözcüğü fiziksel koşma değil, “çok çaba gösterdi” anlamındadır; mecazdır. D seçeneğinde “yandı” sözcüğü gerçek yanma değil, “çok üzüldü, içi acıdı” anlamındadır; mecazdır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Gerçek (temel) anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve sözlükteki temel anlamıdır. A seçeneğinde “açacağız” sözcüğü “bir konuyu açıklamak, ele almak” anlamında kullanılmıştır. Bu, “kapalı olanı açmak” temel anlamından uzaklaşıp mecazlaşmıştır. B seçeneğinde “dondu” sözcüğü, soğuk nedeniyle “katılaşmak/uyuşmak” anlamında kullanılmıştır. Bu kullanım sözcüğün temel (gerçek) anlamına uygundur. C seçeneğinde “koştu” sözcüğü fiziksel koşma değil, “çok çaba gösterdi” anlamındadır; mecazdır. D seçeneğinde “yandı” sözcüğü gerçek yanma değil, “çok üzüldü, içi acıdı” anlamındadır; mecazdır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: B

Gerçek anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıyla kullanılmasıdır. A seçeneğinde “soğuttu” sözcüğü, “hevesini kırmak, isteğini azaltmak” anlamında kullanılmıştır; bu mecaz anlamdır. B seçeneğinde “sıktı” sözcüğü, ayakkabının ayağı fiziksel olarak daraltması/baskı yapması anlamındadır. Bu, sözcüğün temel (gerçek) anlamıdır. C seçeneğinde “içi yandı” ifadesi üzüntü duymak anlamındadır; gerçek yanma olmadığı için mecazdır. D seçeneğinde “rahatladı” sözcüğü burada daha çok “iç huzuru bulmak” anlamındadır; fiziksel bir rahatlama değil, duygu durumunu anlatır. Bu nedenle gerçek anlam değildir. Bu yüzden doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Gerçek anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıyla kullanılmasıdır. A seçeneğinde “soğuttu” sözcüğü, “hevesini kırmak, isteğini azaltmak” anlamında kullanılmıştır; bu mecaz anlamdır. B seçeneğinde “sıktı” sözcüğü, ayakkabının ayağı fiziksel olarak daraltması/baskı yapması anlamındadır. Bu, sözcüğün temel (gerçek) anlamıdır. C seçeneğinde “içi yandı” ifadesi üzüntü duymak anlamındadır; gerçek yanma olmadığı için mecazdır. D seçeneğinde “rahatladı” sözcüğü burada daha çok “iç huzuru bulmak” anlamındadır; fiziksel bir rahatlama değil, duygu durumunu anlatır. Bu nedenle gerçek anlam değildir. Bu yüzden doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: A

A seçeneğinde “temel” sözcüğü gerçek anlamıyla “bir yapının en alt kısmı” demektir. Ancak cümlede “işin temeli” ifadesiyle “işin dayandığı ana düşünce/başlangıç noktası” kastedilmiştir. Yani sözcük, gerçek anlamından uzaklaşıp soyut bir anlamda kullanılmıştır; bu mecaz anlamdır. B seçeneğinde “masa ayağı” masanın gerçek bir parçasıdır; sözcük gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “erken” zaman bildiren gerçek anlamıyla kullanılmıştır. D seçeneğinde “ağır” sözcüğü çantanın ağırlığını (fiziksel kütlesini) ifade eder; gerçek anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: A seçeneğinde “temel” sözcüğü gerçek anlamıyla “bir yapının en alt kısmı” demektir. Ancak cümlede “işin temeli” ifadesiyle “işin dayandığı ana düşünce/başlangıç noktası” kastedilmiştir. Yani sözcük, gerçek anlamından uzaklaşıp soyut bir anlamda kullanılmıştır; bu mecaz anlamdır. B seçeneğinde “masa ayağı” masanın gerçek bir parçasıdır; sözcük gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “erken” zaman bildiren gerçek anlamıyla kullanılmıştır. D seçeneğinde “ağır” sözcüğü çantanın ağırlığını (fiziksel kütlesini) ifade eder; gerçek anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: C

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşarak farklı bir anlamda kullanılmasıdır. A seçeneğinde “soğuk” sözcüğü havanın ısısını bildirir; gerçek anlamdadır. B seçeneğinde “kalın” sözcüğü kitabın fiziksel özelliğini anlatır; gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “rahat” sözcüğü, fiziksel bir rahatlıktan değil “endişesinin kalmaması, huzurlu olması” durumundan söz eder. Bu nedenle sözcük mecaz anlamda kullanılmıştır. D seçeneğinde “açtı” sözcüğü çiçeklerin açması anlamındadır; gerçek anlamdadır. Bu yüzden doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşarak farklı bir anlamda kullanılmasıdır. A seçeneğinde “soğuk” sözcüğü havanın ısısını bildirir; gerçek anlamdadır. B seçeneğinde “kalın” sözcüğü kitabın fiziksel özelliğini anlatır; gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “rahat” sözcüğü, fiziksel bir rahatlıktan değil “endişesinin kalmaması, huzurlu olması” durumundan söz eder. Bu nedenle sözcük mecaz anlamda kullanılmıştır. D seçeneğinde “açtı” sözcüğü çiçeklerin açması anlamındadır; gerçek anlamdadır. Bu yüzden doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: A

“Keskin” sözcüğü temel (gerçek) anlamıyla; bıçak, makas gibi kesici aletlerin iyi kesmesi ya da rüzgâr gibi bir şeyin sert/şiddetli olması durumlarını anlatabilir. A seçeneğinde “keskin karar” ifadesinde “keskin” sözcüğü, bir nesnenin fiziksel olarak kesmesini değil; kararların “çok net, sert, kesin ve tavizsiz” olmasını anlatır. Bu, sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp başka bir anlam kazandığı için mecaz anlamdır. B, C ve D seçeneklerinde “keskin” sözcüğü; rüzgârın sertliği veya kesici aletlerin iyi kesmesi gibi gerçek anlamıyla kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: “Keskin” sözcüğü temel (gerçek) anlamıyla; bıçak, makas gibi kesici aletlerin iyi kesmesi ya da rüzgâr gibi bir şeyin sert/şiddetli olması durumlarını anlatabilir. A seçeneğinde “keskin karar” ifadesinde “keskin” sözcüğü, bir nesnenin fiziksel olarak kesmesini değil; kararların “çok net, sert, kesin ve tavizsiz” olmasını anlatır. Bu, sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp başka bir anlam kazandığı için mecaz anlamdır. B, C ve D seçeneklerinde “keskin” sözcüğü; rüzgârın sertliği veya kesici aletlerin iyi kesmesi gibi gerçek anlamıyla kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: B

Gerçek anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıdır. A seçeneğinde “içime kurt düşmek” bir deyimdir; “kurt” burada gerçek bir hayvanı anlatmaz, “kuşkulanmak/rahatsız olmak” anlamı vardır. B seçeneğinde “çalış” sözcüğü “ders çalışmak, emek vermek” anlamında kullanılmıştır. Bu, sözcüğün temel (gerçek) anlamıdır. C seçeneğinde “kırdı” sözcüğü gerçek anlamıyla “bir şeyi parçaladı” demek değildir; “üzdü, gönlünü incitti” anlamında mecaz kullanılmıştır. D seçeneğinde “anlattı” sözcüğü “sözle ifade etmek” anlamındadır; ancak soruda aranan, altı çizili sözcüğün gerçek anlamla kullanıldığı tek seçenek B’dir.

1. Çözüm: Gerçek anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıdır. A seçeneğinde “içime kurt düşmek” bir deyimdir; “kurt” burada gerçek bir hayvanı anlatmaz, “kuşkulanmak/rahatsız olmak” anlamı vardır. B seçeneğinde “çalış” sözcüğü “ders çalışmak, emek vermek” anlamında kullanılmıştır. Bu, sözcüğün temel (gerçek) anlamıdır. C seçeneğinde “kırdı” sözcüğü gerçek anlamıyla “bir şeyi parçaladı” demek değildir; “üzdü, gönlünü incitti” anlamında mecaz kullanılmıştır. D seçeneğinde “anlattı” sözcüğü “sözle ifade etmek” anlamındadır; ancak soruda aranan, altı çizili sözcüğün gerçek anlamla kullanıldığı tek seçenek B’dir.

Doğru cevap: C

C seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır. Burada gerçek anlamıyla bir “bedensel yara açma” durumu yoktur; “sözlerin üzmesi, incitmesi” anlatılmaktadır. A seçeneğinde “düşün” zihinsel bir eylemdir ve sözcük gerçek anlamındadır. B seçeneğinde “sıktı” ayakkabının ayağı fiziksel olarak sıkmasıdır; gerçek anlamdadır. D seçeneğinde “aldım” bir şeyi edinmek/temin etmek anlamında kullanılmıştır; gerçek anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: C seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır. Burada gerçek anlamıyla bir “bedensel yara açma” durumu yoktur; “sözlerin üzmesi, incitmesi” anlatılmaktadır. A seçeneğinde “düşün” zihinsel bir eylemdir ve sözcük gerçek anlamındadır. B seçeneğinde “sıktı” ayakkabının ayağı fiziksel olarak sıkmasıdır; gerçek anlamdadır. D seçeneğinde “aldım” bir şeyi edinmek/temin etmek anlamında kullanılmıştır; gerçek anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: C

“Gerçek anlam”, bir sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıyla kullanılmasıdır. A seçeneğinde “işin altından kalkmak” bir deyimdir; “alt” ve “kalkmak” sözcükleri gerçek anlamıyla kullanılmamıştır. B seçeneğinde “içim rahatladı” ifadesinde “iç” sözcüğü somut bir organ/yer anlamıyla değil, duygusal durum anlamıyla kullanılmıştır; mecaz anlam vardır. C seçeneğinde “kalın mont” ifadesinde “kalın” sözcüğü, montun gerçek fiziksel özelliğini (ince-kalın) belirtir. Bu nedenle gerçek anlamdadır. D seçeneğinde “sözleri beni yaraladı” ifadesinde “yaralamak” sözcüğü fiziksel bir yaradan değil, üzüntü vermekten söz eder; mecaz anlam vardır. Bu yüzden doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: “Gerçek anlam”, bir sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıyla kullanılmasıdır. A seçeneğinde “işin altından kalkmak” bir deyimdir; “alt” ve “kalkmak” sözcükleri gerçek anlamıyla kullanılmamıştır. B seçeneğinde “içim rahatladı” ifadesinde “iç” sözcüğü somut bir organ/yer anlamıyla değil, duygusal durum anlamıyla kullanılmıştır; mecaz anlam vardır. C seçeneğinde “kalın mont” ifadesinde “kalın” sözcüğü, montun gerçek fiziksel özelliğini (ince-kalın) belirtir. Bu nedenle gerçek anlamdadır. D seçeneğinde “sözleri beni yaraladı” ifadesinde “yaralamak” sözcüğü fiziksel bir yaradan değil, üzüntü vermekten söz eder; mecaz anlam vardır. Bu yüzden doğru cevap C’dir.