8. Sınıf Türkçe Sözcükte Anlam Testleri

Doğru cevap: A

“Neredeyse” sözcüğü bazı cümlelerde “az kalsın” anlamı verirken bazı cümlelerde “yaklaşık, aşağı yukarı” anlamı verir. Soruda istenen, “yaklaşık” anlamıdır. A seçeneğinde “neredeyse bir saat” ifadesi, sürenin tam bir saat olmadığını; buna yakın, yaklaşık bir saat olduğunu bildirir. Bu nedenle “neredeyse” burada “yaklaşık” anlamındadır. B seçeneğinde “neredeyse her akşam” ifadesi “hemen hemen her akşam” yani “çoğu akşam” anlamına gelir; bu, bir süre/ölçü yaklaşıkliği değil, sıklık bildiren “hemen hemen” anlamıdır. C seçeneğinde “neredeyse hiç” ifadesi “az kalsın hiç” yani “çok az” anlamı taşır. D seçeneğinde “neredeyse herkes” ifadesi “hemen hemen herkes” yani “çok büyük çoğunluk” anlamındadır. Bu yüzden doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: “Neredeyse” sözcüğü bazı cümlelerde “az kalsın” anlamı verirken bazı cümlelerde “yaklaşık, aşağı yukarı” anlamı verir. Soruda istenen, “yaklaşık” anlamıdır. A seçeneğinde “neredeyse bir saat” ifadesi, sürenin tam bir saat olmadığını; buna yakın, yaklaşık bir saat olduğunu bildirir. Bu nedenle “neredeyse” burada “yaklaşık” anlamındadır. B seçeneğinde “neredeyse her akşam” ifadesi “hemen hemen her akşam” yani “çoğu akşam” anlamına gelir; bu, bir süre/ölçü yaklaşıkliği değil, sıklık bildiren “hemen hemen” anlamıdır. C seçeneğinde “neredeyse hiç” ifadesi “az kalsın hiç” yani “çok az” anlamı taşır. D seçeneğinde “neredeyse herkes” ifadesi “hemen hemen herkes” yani “çok büyük çoğunluk” anlamındadır. Bu yüzden doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: C

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşıp benzetme ya da aktarım yoluyla farklı bir anlamda kullanılmasına denir. A şıkkında “düşünmek” sözcüğü zihinsel etkinliği ifade eder ve gerçek anlamdadır. B şıkkında “vurdu” sözcüğü ayakkabının ayağı fiziksel olarak acıtması/rahatsız etmesi anlamında kullanılmıştır; bu kullanım günlük dilde gerçek (somut) bir durumu anlatır. C şıkkında “yaraladı” sözcüğü fiziksel bir yaralanmayı değil, sözlerin kişiyi duygusal olarak incitmesini anlatır. Burada somut “yaralama” eylemi, soyut “üzme/incitme” anlamına aktarılmıştır; yani mecaz anlam vardır. D şıkkında “canlandı” sözcüğü çiçeklerin tazelenip daha canlı görünmesi anlamındadır ve bağlamda gerçek anlama yakındır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşıp benzetme ya da aktarım yoluyla farklı bir anlamda kullanılmasına denir. A şıkkında “düşünmek” sözcüğü zihinsel etkinliği ifade eder ve gerçek anlamdadır. B şıkkında “vurdu” sözcüğü ayakkabının ayağı fiziksel olarak acıtması/rahatsız etmesi anlamında kullanılmıştır; bu kullanım günlük dilde gerçek (somut) bir durumu anlatır. C şıkkında “yaraladı” sözcüğü fiziksel bir yaralanmayı değil, sözlerin kişiyi duygusal olarak incitmesini anlatır. Burada somut “yaralama” eylemi, soyut “üzme/incitme” anlamına aktarılmıştır; yani mecaz anlam vardır. D şıkkında “canlandı” sözcüğü çiçeklerin tazelenip daha canlı görünmesi anlamındadır ve bağlamda gerçek anlama yakındır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: C

“İnce” sözcüğü farklı cümlelerde farklı anlamlara gelebilir. Soruda istenen anlam “ayrıntılı, derinlemesine”dir. A seçeneğinde “ince” kumaşın kalınlığının az olduğunu belirtir (karşıtı: kalın). B seçeneğinde “ince ses” ifadesi sesin tiz/ince tonlu olduğunu anlatır. D seçeneğinde “ince çizgi” çizginin dar, kalınlığı az olduğunu bildirir. C seçeneğinde ise “konuyu ince bir şekilde ele almak” ifadesi, konuyu ayrıntılarıyla, derinlemesine değerlendirmek anlamına gelir. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: “İnce” sözcüğü farklı cümlelerde farklı anlamlara gelebilir. Soruda istenen anlam “ayrıntılı, derinlemesine”dir. A seçeneğinde “ince” kumaşın kalınlığının az olduğunu belirtir (karşıtı: kalın). B seçeneğinde “ince ses” ifadesi sesin tiz/ince tonlu olduğunu anlatır. D seçeneğinde “ince çizgi” çizginin dar, kalınlığı az olduğunu bildirir. C seçeneğinde ise “konuyu ince bir şekilde ele almak” ifadesi, konuyu ayrıntılarıyla, derinlemesine değerlendirmek anlamına gelir. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: B

“Ağır” sözcüğü temel anlamda “tartıda çok çeken” ya da “yoğun/sert” gibi somut durumları anlatabilir; mecaz anlamda ise “katlanması güç, sorumluluğu fazla” gibi soyut bir durumu ifade edebilir. A şıkkında “ağır palto” ifadesi paltunun fiziksel ağırlığını (somut, gerçek anlam) anlatır. B şıkkında “Bu işi tek başıma yapmak bana ağır geldi.” cümlesinde “ağır” sözcüğü, işin fiziksel ağırlığını değil, kişinin zorlanmasını ve sorumluluğun fazla olmasını (soyut, mecaz anlam) belirtir. C şıkkında “ağır koku” ifadesi kokunun yoğun ve bunaltıcı olmasını anlatır; bu kullanım “yoğun” anlamına yakındır. D şıkkında ise “ağır yük” kamyonun taşıdığı yükün tartı bakımından fazla olmasını (gerçek anlam) ifade eder. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: “Ağır” sözcüğü temel anlamda “tartıda çok çeken” ya da “yoğun/sert” gibi somut durumları anlatabilir; mecaz anlamda ise “katlanması güç, sorumluluğu fazla” gibi soyut bir durumu ifade edebilir. A şıkkında “ağır palto” ifadesi paltunun fiziksel ağırlığını (somut, gerçek anlam) anlatır. B şıkkında “Bu işi tek başıma yapmak bana ağır geldi.” cümlesinde “ağır” sözcüğü, işin fiziksel ağırlığını değil, kişinin zorlanmasını ve sorumluluğun fazla olmasını (soyut, mecaz anlam) belirtir. C şıkkında “ağır koku” ifadesi kokunun yoğun ve bunaltıcı olmasını anlatır; bu kullanım “yoğun” anlamına yakındır. D şıkkında ise “ağır yük” kamyonun taşıdığı yükün tartı bakımından fazla olmasını (gerçek anlam) ifade eder. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: B

Soru, altı çizili sözcüğün “görevinden ayrılmak, işi bırakmak” anlamında kullanıldığı cümleyi soruyor. Bu anlam, bir görevi sürdürmeyi bırakıp istifa etmek ya da görevden ayrılmak durumunu ifade eder. B seçeneğinde “Yoğun tempoya daha fazla dayanamayınca görevinden çekildi.” cümlesinde “çekilmek” sözcüğü, “görevden ayrılmak/istifa etmek” anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap B’dir. Diğer seçeneklerdeki kullanımlar farklı anlamdadır: A’da “kaçınmak” sözcüğü “bir şeyi yapmaktan uzak durmak” anlamındadır. C’de “bir köşeye çekilmek” ifadesi “kenara geçmek, geri durmak” anlamında kullanılmıştır; görev bırakma anlamı yoktur. D’de “teklifini geri çekmek” ifadesi “geri almak, vazgeçmek” anlamındadır; yine görevden ayrılma anlamı değildir.

1. Çözüm: Soru, altı çizili sözcüğün “görevinden ayrılmak, işi bırakmak” anlamında kullanıldığı cümleyi soruyor. Bu anlam, bir görevi sürdürmeyi bırakıp istifa etmek ya da görevden ayrılmak durumunu ifade eder. B seçeneğinde “Yoğun tempoya daha fazla dayanamayınca görevinden çekildi.” cümlesinde “çekilmek” sözcüğü, “görevden ayrılmak/istifa etmek” anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap B’dir. Diğer seçeneklerdeki kullanımlar farklı anlamdadır: A’da “kaçınmak” sözcüğü “bir şeyi yapmaktan uzak durmak” anlamındadır. C’de “bir köşeye çekilmek” ifadesi “kenara geçmek, geri durmak” anlamında kullanılmıştır; görev bırakma anlamı yoktur. D’de “teklifini geri çekmek” ifadesi “geri almak, vazgeçmek” anlamındadır; yine görevden ayrılma anlamı değildir.

Doğru cevap: A

Soruda “temel” sözcüğünün “bir işin ya da durumun asıl nedeni, kaynağı” anlamıyla kullanıldığı cümle isteniyor. Bu anlam, somut bir yapı parçasından (binanın temeli gibi) değil; bir sonucun ortaya çıkmasını sağlayan ana nedenden söz eder. A seçeneğinde “Bu başarının temeli düzenli çalışmaya dayanıyor.” denilerek başarının kaynağı/ana nedeni olarak “düzenli çalışma” gösterilmiştir. Bu, sözcüğün istenen mecaz anlamıdır. B seçeneğinde “temel” binanın yerle temas eden, yapıyı taşıyan somut kısmıdır; yani gerçek anlam vardır. C seçeneğinde “temel işlemler” ifadesinde “temel”, “başlangıç düzeyindeki, en gerekli” anlamındadır; “neden/kaynak” anlamı değildir. D seçeneğinde “temel konu” ifadesinde “temel”, “ana, esas” anlamındadır; yine doğrudan “bir durumun kaynağı/ nedeni” anlamı kullanılmamıştır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: Soruda “temel” sözcüğünün “bir işin ya da durumun asıl nedeni, kaynağı” anlamıyla kullanıldığı cümle isteniyor. Bu anlam, somut bir yapı parçasından (binanın temeli gibi) değil; bir sonucun ortaya çıkmasını sağlayan ana nedenden söz eder. A seçeneğinde “Bu başarının temeli düzenli çalışmaya dayanıyor.” denilerek başarının kaynağı/ana nedeni olarak “düzenli çalışma” gösterilmiştir. Bu, sözcüğün istenen mecaz anlamıdır. B seçeneğinde “temel” binanın yerle temas eden, yapıyı taşıyan somut kısmıdır; yani gerçek anlam vardır. C seçeneğinde “temel işlemler” ifadesinde “temel”, “başlangıç düzeyindeki, en gerekli” anlamındadır; “neden/kaynak” anlamı değildir. D seçeneğinde “temel konu” ifadesinde “temel”, “ana, esas” anlamındadır; yine doğrudan “bir durumun kaynağı/ nedeni” anlamı kullanılmamıştır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: A

A şıkkında “ince” sözcüğü, “nazik, kırmadan, ölçülü” anlamında kullanılmıştır. Burada fiziksel bir incelik (kalınlığın az olması) değil, davranışın niteliği anlatıldığı için sözcük mecaz anlamdadır. B şıkkında “ince yağmur” ifadesi, yağmurun tanelerinin küçük ve hafif olmasını (fiziksel özellik) bildirir; gerçek anlamdadır. C şıkkında hamurun “ince” açılması, hamurun kalınlığının az olmasıdır; gerçek anlamdadır. D şıkkında “ince klasör” ifadesi de klasörün fiziksel olarak kalınlığının az olduğunu belirtir; gerçek anlamdadır. Bu nedenle mecaz anlam içeren seçenek A’dır.

1. Çözüm: A şıkkında “ince” sözcüğü, “nazik, kırmadan, ölçülü” anlamında kullanılmıştır. Burada fiziksel bir incelik (kalınlığın az olması) değil, davranışın niteliği anlatıldığı için sözcük mecaz anlamdadır. B şıkkında “ince yağmur” ifadesi, yağmurun tanelerinin küçük ve hafif olmasını (fiziksel özellik) bildirir; gerçek anlamdadır. C şıkkında hamurun “ince” açılması, hamurun kalınlığının az olmasıdır; gerçek anlamdadır. D şıkkında “ince klasör” ifadesi de klasörün fiziksel olarak kalınlığının az olduğunu belirtir; gerçek anlamdadır. Bu nedenle mecaz anlam içeren seçenek A’dır.

Doğru cevap: C

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp benzetme ya da aktarma yoluyla yeni bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “sahil” deniz kenarı anlamında, gerçek (temel) anlamıyla kullanılmıştır. B seçeneğinde “başım” insanın baş bölgesi anlamındadır; burada da gerçek anlam vardır. C seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü gerçek anlamda bedensel bir yaralanmayı değil, sözlerin kişiyi üzmesini ve incitmesini anlatır. Yani sözcük, duygusal etkiyi belirtmek için mecaz anlamda kullanılmıştır. D seçeneğinde “cam” sürahinin yapıldığı maddeyi belirtir; gerçek anlamlıdır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp benzetme ya da aktarma yoluyla yeni bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “sahil” deniz kenarı anlamında, gerçek (temel) anlamıyla kullanılmıştır. B seçeneğinde “başım” insanın baş bölgesi anlamındadır; burada da gerçek anlam vardır. C seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü gerçek anlamda bedensel bir yaralanmayı değil, sözlerin kişiyi üzmesini ve incitmesini anlatır. Yani sözcük, duygusal etkiyi belirtmek için mecaz anlamda kullanılmıştır. D seçeneğinde “cam” sürahinin yapıldığı maddeyi belirtir; gerçek anlamlıdır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: A

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp soyut bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “derin” sözcüğü gerçek anlamıyla (boyut olarak derinlik) kullanılmamıştır. “Derin araştırma” ifadesinde “ayrıntılı, kapsamlı” anlamına gelir; bu soyut bir kullanımdır ve mecazdır. B’de “soğuk” suyun sıcaklık durumunu bildirir; gerçek anlamdır. C’de “ince” kitabın kalınlık/eni gibi fiziksel özelliğini anlatır; gerçek anlamdır. D’de “uzun” gölgelerin boyunu belirtir; gerçek anlamdır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp soyut bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “derin” sözcüğü gerçek anlamıyla (boyut olarak derinlik) kullanılmamıştır. “Derin araştırma” ifadesinde “ayrıntılı, kapsamlı” anlamına gelir; bu soyut bir kullanımdır ve mecazdır. B’de “soğuk” suyun sıcaklık durumunu bildirir; gerçek anlamdır. C’de “ince” kitabın kalınlık/eni gibi fiziksel özelliğini anlatır; gerçek anlamdır. D’de “uzun” gölgelerin boyunu belirtir; gerçek anlamdır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: A

Soru, altı çizili sözcüğün “bir işin olumsuz sonucunu önceden sezmek” anlamında kullanıldığı cümleyi soruyor. Bu anlam; bir durum gerçekleşmeden önce, olacakları tahmin edip içten içe duyumsamak (sezmek) demektir. A seçeneğinde “işin sonunun kötü olacağını hissettim” ifadesi, henüz sonuç ortaya çıkmadan olumsuz bir durumu önceden sezme anlamı taşır. Bu nedenle doğru cevap A’dır. B’de “üzüldü” sözcüğü, gerçekleşmiş bir olaydan sonra duyulan üzüntüyü anlatır; önceden sezme yoktur. C’de “alıştırdı” sözcüğü, bir ortama/işe uyum sağlama anlamındadır; sezme anlamı taşımaz. D’de “özür” sözcüğü, yapılan bir hatadan dolayı pişmanlık bildirip af dileme anlamındadır; önceden olumsuz sonucu sezme ile ilgili değildir.

1. Çözüm: Soru, altı çizili sözcüğün “bir işin olumsuz sonucunu önceden sezmek” anlamında kullanıldığı cümleyi soruyor. Bu anlam; bir durum gerçekleşmeden önce, olacakları tahmin edip içten içe duyumsamak (sezmek) demektir. A seçeneğinde “işin sonunun kötü olacağını hissettim” ifadesi, henüz sonuç ortaya çıkmadan olumsuz bir durumu önceden sezme anlamı taşır. Bu nedenle doğru cevap A’dır. B’de “üzüldü” sözcüğü, gerçekleşmiş bir olaydan sonra duyulan üzüntüyü anlatır; önceden sezme yoktur. C’de “alıştırdı” sözcüğü, bir ortama/işe uyum sağlama anlamındadır; sezme anlamı taşımaz. D’de “özür” sözcüğü, yapılan bir hatadan dolayı pişmanlık bildirip af dileme anlamındadır; önceden olumsuz sonucu sezme ile ilgili değildir.