8. Sınıf Türkçe Sözcükte Anlam Testleri

Doğru cevap: C

A şıkkında “sağlam plan” ifadesi, “iyi kurulmuş, güven veren, tutarlı” anlamındadır. B şıkkında “sağlam yapı”, “dayanıklı, kolay yıkılmayan” anlamında kullanılmıştır. D şıkkında “sözleri sağlam çıktı” ifadesinde “sağlam”, “doğru, güvenilir, boş çıkmayan” anlamındadır. C şıkkında ise “sağlam kahvaltı”, “doyurucu, bol/kuvvetli (yemek)” anlamına gelir. Bu kullanım, diğer seçeneklerdeki “güvenilir/sağlam temelli” ya da “dayanıklı” anlamlarından farklıdır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: A şıkkında “sağlam plan” ifadesi, “iyi kurulmuş, güven veren, tutarlı” anlamındadır. B şıkkında “sağlam yapı”, “dayanıklı, kolay yıkılmayan” anlamında kullanılmıştır. D şıkkında “sözleri sağlam çıktı” ifadesinde “sağlam”, “doğru, güvenilir, boş çıkmayan” anlamındadır. C şıkkında ise “sağlam kahvaltı”, “doyurucu, bol/kuvvetli (yemek)” anlamına gelir. Bu kullanım, diğer seçeneklerdeki “güvenilir/sağlam temelli” ya da “dayanıklı” anlamlarından farklıdır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: A

Soruda aranan anlam “gizli bir amacı sezdirmeden, fark ettirmeden”dir. Bu anlam, bir işi kötü niyetle ve kimseye çaktırmadan yapmayı ifade eder. A seçeneğindeki “sinsice” sözcüğü; gizlice, kurnazca ve fark ettirmeden hareket etme anlamı taşır. “Sinsice plan yaptı” ifadesi, planın gizli bir amaçla ve çaktırmadan kurulduğunu doğrudan karşılar. B’de “üstü kapalı” açıkça söylemeden, ima ederek konuşmak demektir; gizli amaçla çaktırmadan yapma anlamı değil, anlatım biçimini belirtir. C’de “dolaylı” doğrudan değil, dolambaçlı yoldan demektir; yine ifade etme/yanıtlama yöntemini anlatır, “gizli amaçla fark ettirmeden” anlamını tam karşılamaz. D’de “habersizce” önceden haber vermeden demektir; gizli amaç ya da sinsi bir niyet zorunlu değildir. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: Soruda aranan anlam “gizli bir amacı sezdirmeden, fark ettirmeden”dir. Bu anlam, bir işi kötü niyetle ve kimseye çaktırmadan yapmayı ifade eder. A seçeneğindeki “sinsice” sözcüğü; gizlice, kurnazca ve fark ettirmeden hareket etme anlamı taşır. “Sinsice plan yaptı” ifadesi, planın gizli bir amaçla ve çaktırmadan kurulduğunu doğrudan karşılar. B’de “üstü kapalı” açıkça söylemeden, ima ederek konuşmak demektir; gizli amaçla çaktırmadan yapma anlamı değil, anlatım biçimini belirtir. C’de “dolaylı” doğrudan değil, dolambaçlı yoldan demektir; yine ifade etme/yanıtlama yöntemini anlatır, “gizli amaçla fark ettirmeden” anlamını tam karşılamaz. D’de “habersizce” önceden haber vermeden demektir; gizli amaç ya da sinsi bir niyet zorunlu değildir. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: B

“Büyütmek” sözcüğü bağlama göre farklı anlamlarda kullanılabilir: “abartmak, olduğundan önemli göstermek” ya da “önemsemek/çok ciddiye almak” gibi. B seçeneğinde “Eleştirileri büyütme” ifadesi, eleştirileri “çok ciddiye alma, kafana takma, umursama” anlamındadır. Yani sözcük, “önemsiz görüp aldırmamak” anlamına en yakın biçimde kullanılmıştır. A, C ve D seçeneklerinde ise “büyütmek” daha çok “abartmak/olduğundan büyük göstermek” ya da “olayı gereğinden fazla önemseyip etkilenmek” anlamlarına kayar. Özellikle C ve D’de kişinin olayı gözünde büyütmesi, “kafaya takıp etkilenmek”tir; bu, “umursamamak”ın tersidir. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: “Büyütmek” sözcüğü bağlama göre farklı anlamlarda kullanılabilir: “abartmak, olduğundan önemli göstermek” ya da “önemsemek/çok ciddiye almak” gibi. B seçeneğinde “Eleştirileri büyütme” ifadesi, eleştirileri “çok ciddiye alma, kafana takma, umursama” anlamındadır. Yani sözcük, “önemsiz görüp aldırmamak” anlamına en yakın biçimde kullanılmıştır. A, C ve D seçeneklerinde ise “büyütmek” daha çok “abartmak/olduğundan büyük göstermek” ya da “olayı gereğinden fazla önemseyip etkilenmek” anlamlarına kayar. Özellikle C ve D’de kişinin olayı gözünde büyütmesi, “kafaya takıp etkilenmek”tir; bu, “umursamamak”ın tersidir. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: A

A seçeneğinde “ortaya çıktı” ifadesi “meydana geldi, oluştu” anlamında kullanılmıştır: Başarı, emekle “oluşmuştur”. B, C ve D seçeneklerinde ise “ortaya çıktı” ifadesi “görünür hâle geldi, belirdi / anlaşıldı” anlamındadır. - B’de eski konaklar “görünür hâle gelmek/ belirmek” anlamıyla kullanılmıştır. - C’de asıl neden “anlaşılmak, açığa çıkmak” anlamındadır. - D’de kayıp belge “bulunup görünür hâle gelmek” anlamındadır. Bu nedenle anlamı farklı olan A seçeneğidir.

1. Çözüm: A seçeneğinde “ortaya çıktı” ifadesi “meydana geldi, oluştu” anlamında kullanılmıştır: Başarı, emekle “oluşmuştur”. B, C ve D seçeneklerinde ise “ortaya çıktı” ifadesi “görünür hâle geldi, belirdi / anlaşıldı” anlamındadır. - B’de eski konaklar “görünür hâle gelmek/ belirmek” anlamıyla kullanılmıştır. - C’de asıl neden “anlaşılmak, açığa çıkmak” anlamındadır. - D’de kayıp belge “bulunup görünür hâle gelmek” anlamındadır. Bu nedenle anlamı farklı olan A seçeneğidir.

Doğru cevap: B

Önce “yük” sözcüğünün cümlelerde hangi anlamda kullanıldığına bakılır. A seçeneğinde “omuzlarına büyük bir yük binmek” ifadesi, kişinin sorumluluklarının/işlerinin artmasını anlatan mecaz bir kullanımdır. B seçeneğinde “kamyonun yükü” ifadesi, taşınan eşya/malzeme anlamındadır. Bu, sözcüğün gerçek (somut) anlamıdır. C seçeneğinde “görevi üstlenmek ona ağır bir yük oldu” ifadesinde “yük”, sorumluluk ve sıkıntı veren durum anlamında mecaz kullanılmıştır. D seçeneğinde “üzerindeki yükten kurtulmak” ifadesi de bağlama göre kişinin sıkıntı veren sorumluluklarından kurtulması anlamında mecazdır. Dolayısıyla yalnızca B’de “yük” gerçek anlamıyla (taşınan eşya) kullanılmış, diğerlerinde mecaz anlamda kullanılmıştır. Doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Önce “yük” sözcüğünün cümlelerde hangi anlamda kullanıldığına bakılır. A seçeneğinde “omuzlarına büyük bir yük binmek” ifadesi, kişinin sorumluluklarının/işlerinin artmasını anlatan mecaz bir kullanımdır. B seçeneğinde “kamyonun yükü” ifadesi, taşınan eşya/malzeme anlamındadır. Bu, sözcüğün gerçek (somut) anlamıdır. C seçeneğinde “görevi üstlenmek ona ağır bir yük oldu” ifadesinde “yük”, sorumluluk ve sıkıntı veren durum anlamında mecaz kullanılmıştır. D seçeneğinde “üzerindeki yükten kurtulmak” ifadesi de bağlama göre kişinin sıkıntı veren sorumluluklarından kurtulması anlamında mecazdır. Dolayısıyla yalnızca B’de “yük” gerçek anlamıyla (taşınan eşya) kullanılmış, diğerlerinde mecaz anlamda kullanılmıştır. Doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: B

Soruda altı çizili sözcüğün cümleye "yaklaşık" anlamı katması isteniyor. "Yaklaşık"; kesin bir ölçü ya da zaman bildirmek yerine, o değere çok yakın olmayı ifade eder. A seçeneğinde "tam" sözcüğü kesinlik bildirir; süreyi yaklaşık değil, net olarak verir: "tam iki saat". B seçeneğinde "neredeyse" sözcüğü "hemen hemen, az kalsın" anlamındadır ve cümleye yaklaşık/çok yakınlık anlamı katar: "neredeyse üç saat" ifadesi "yaklaşık üç saat" demektir. C seçeneğinde "kesinlikle" sözcüğü güçlü bir kesinlik ve zorunluluk bildirir; yaklaşık anlamı yoktur. D seçeneğinde "mutlaka" sözcüğü de kesinlik/olması gerektiği anlamı taşır; yaklaşık anlamı vermez. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Soruda altı çizili sözcüğün cümleye "yaklaşık" anlamı katması isteniyor. "Yaklaşık"; kesin bir ölçü ya da zaman bildirmek yerine, o değere çok yakın olmayı ifade eder. A seçeneğinde "tam" sözcüğü kesinlik bildirir; süreyi yaklaşık değil, net olarak verir: "tam iki saat". B seçeneğinde "neredeyse" sözcüğü "hemen hemen, az kalsın" anlamındadır ve cümleye yaklaşık/çok yakınlık anlamı katar: "neredeyse üç saat" ifadesi "yaklaşık üç saat" demektir. C seçeneğinde "kesinlikle" sözcüğü güçlü bir kesinlik ve zorunluluk bildirir; yaklaşık anlamı yoktur. D seçeneğinde "mutlaka" sözcüğü de kesinlik/olması gerektiği anlamı taşır; yaklaşık anlamı vermez. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: C

C seçeneğinde “küçük” sözcüğü, “küçük şeyler” ifadesiyle somut bir boyutu değil, “önemsiz, değersiz” anlamını karşılar. Cümlede kişinin eleştirileri ciddiye almadığı belirtilerek bu anlam netleştirilmiştir. A seçeneğinde “basit” sözcüğü “kolay, karmaşık olmayan” anlamındadır; “değersiz” anlamı baskın değildir. B seçeneğinde “sıradan” “alışılmış, olağan” demektir; doğrudan “değersiz” anlamına gelmez. D seçeneğinde ise “küçük” sözcüğü evin fiziksel boyutunu bildirir; yani gerçek (somut) anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: C seçeneğinde “küçük” sözcüğü, “küçük şeyler” ifadesiyle somut bir boyutu değil, “önemsiz, değersiz” anlamını karşılar. Cümlede kişinin eleştirileri ciddiye almadığı belirtilerek bu anlam netleştirilmiştir. A seçeneğinde “basit” sözcüğü “kolay, karmaşık olmayan” anlamındadır; “değersiz” anlamı baskın değildir. B seçeneğinde “sıradan” “alışılmış, olağan” demektir; doğrudan “değersiz” anlamına gelmez. D seçeneğinde ise “küçük” sözcüğü evin fiziksel boyutunu bildirir; yani gerçek (somut) anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: B

Soruda altı çizili sözcüğün “alışılmışın dışında, yadırgatıcı” anlamında kullanıldığı cümle isteniyor. Bu anlam, bir şeyin normalin dışında olup kişiye ‘garip/olağandışı’ gelmesi, yadırganmasıdır. A şıkkında “şaşırttı” sözcüğü, “beklenmedik bir durum karşısında şaşırma” anlamındadır; doğrudan ‘yadırgatıcı/alışılmadık’ anlamını sözcüğün kendisi karşılamaz, tepkiyi bildirir. B şıkkında “acayip sorular” ifadesi, soruların “benzerine rastlanmamış, alışılmışın dışında, yadırgatıcı” olduğunu açıkça belirtir. Ayrıca devamındaki “hiçbirine benzerini daha önce görmemiştim” ifadesi bu anlamı kesinleştirir. C şıkkında “garip bir baş ağrısı” ifadesi daha çok “alışılmadık türde/ farklı” anlamına yaklaşsa da bağlam ‘yadırgatıcı’dan çok ‘olağan dışı bir belirti’yi anlatır; yadırgama vurgusu net değildir. D şıkkında “tuhaf davranışlar” denmiş, ancak hemen ardından bunun “yeni ortama alışma sürecinden” kaynaklandığı açıklanarak davranışların nedeninin anlaşılır olduğu belirtilmiştir; burada vurgu yadırgatıcılıktan ziyade davranışların sebebine yönelir. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Soruda altı çizili sözcüğün “alışılmışın dışında, yadırgatıcı” anlamında kullanıldığı cümle isteniyor. Bu anlam, bir şeyin normalin dışında olup kişiye ‘garip/olağandışı’ gelmesi, yadırganmasıdır. A şıkkında “şaşırttı” sözcüğü, “beklenmedik bir durum karşısında şaşırma” anlamındadır; doğrudan ‘yadırgatıcı/alışılmadık’ anlamını sözcüğün kendisi karşılamaz, tepkiyi bildirir. B şıkkında “acayip sorular” ifadesi, soruların “benzerine rastlanmamış, alışılmışın dışında, yadırgatıcı” olduğunu açıkça belirtir. Ayrıca devamındaki “hiçbirine benzerini daha önce görmemiştim” ifadesi bu anlamı kesinleştirir. C şıkkında “garip bir baş ağrısı” ifadesi daha çok “alışılmadık türde/ farklı” anlamına yaklaşsa da bağlam ‘yadırgatıcı’dan çok ‘olağan dışı bir belirti’yi anlatır; yadırgama vurgusu net değildir. D şıkkında “tuhaf davranışlar” denmiş, ancak hemen ardından bunun “yeni ortama alışma sürecinden” kaynaklandığı açıklanarak davranışların nedeninin anlaşılır olduğu belirtilmiştir; burada vurgu yadırgatıcılıktan ziyade davranışların sebebine yönelir. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: B

B seçeneğinde “önerimi herkesin içinde silip süpürdü” ifadesi, öneriyi ciddiye almamak, küçümsemek ve değersiz saymak anlamında kullanılmıştır. Buradaki “silip süpürmek” deyimleşerek “önemsiz görmek, yok saymak” anlamı kazanır. A seçeneğinde “silip atmak” ifadesi “tamamen yok saymak/ortadan kaldırmak” anlamındadır; küçümseme vurgusundan çok “bir anda tamamen vazgeçmek, yok etmek” anlamı öne çıkar. C seçeneğinde “moralini silip süpürmek” ifadesi “moralini tamamen bozmak, tüketmek” anlamındadır; bir şeyi küçümsemek değil, duygusal durumun olumsuz etkilenmesi söz konusudur. D seçeneğinde ise “silip süpürmek” gerçek anlamda temizlik yapmak (tozu temizlemek) için kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: B seçeneğinde “önerimi herkesin içinde silip süpürdü” ifadesi, öneriyi ciddiye almamak, küçümsemek ve değersiz saymak anlamında kullanılmıştır. Buradaki “silip süpürmek” deyimleşerek “önemsiz görmek, yok saymak” anlamı kazanır. A seçeneğinde “silip atmak” ifadesi “tamamen yok saymak/ortadan kaldırmak” anlamındadır; küçümseme vurgusundan çok “bir anda tamamen vazgeçmek, yok etmek” anlamı öne çıkar. C seçeneğinde “moralini silip süpürmek” ifadesi “moralini tamamen bozmak, tüketmek” anlamındadır; bir şeyi küçümsemek değil, duygusal durumun olumsuz etkilenmesi söz konusudur. D seçeneğinde ise “silip süpürmek” gerçek anlamda temizlik yapmak (tozu temizlemek) için kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: A

A seçeneğinde *ince* sözcüğü, “nazik, kırmadan-dökmenden, incelikli” anlamında kullanılmıştır. Burada fiziksel bir özellik değil, anlatımın üslubuna (soyut bir niteliğe) gönderme vardır. B seçeneğinde *ince*, “kalın karşıtı; çok kalın olmayan” anlamıyla su tabakasının fiziksel kalınlığını belirtir. C seçeneğinde *ince*, zımparanın tanecik yapısının “çok kaba olmayan, daha küçük taneli” oluşunu anlatır; yine somut/nesnel bir niteliktir. D seçeneğinde *ince*, soğuğun “keskin, hafif ama nüfuz eden” türünü betimleyen, günlük dilde yerleşmiş bir kullanımdır ve soğuğun etkisini (fiziksel duyumu) anlatır. Bu nedenle anlam bakımından diğerlerinden farklı olan kullanım A’dadır.

1. Çözüm: A seçeneğinde *ince* sözcüğü, “nazik, kırmadan-dökmenden, incelikli” anlamında kullanılmıştır. Burada fiziksel bir özellik değil, anlatımın üslubuna (soyut bir niteliğe) gönderme vardır. B seçeneğinde *ince*, “kalın karşıtı; çok kalın olmayan” anlamıyla su tabakasının fiziksel kalınlığını belirtir. C seçeneğinde *ince*, zımparanın tanecik yapısının “çok kaba olmayan, daha küçük taneli” oluşunu anlatır; yine somut/nesnel bir niteliktir. D seçeneğinde *ince*, soğuğun “keskin, hafif ama nüfuz eden” türünü betimleyen, günlük dilde yerleşmiş bir kullanımdır ve soğuğun etkisini (fiziksel duyumu) anlatır. Bu nedenle anlam bakımından diğerlerinden farklı olan kullanım A’dadır.