8. Sınıf Türkçe Sözcükte Anlam Testleri

Doğru cevap: A

A seçeneğinde “burkuldu” sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır. “İçim burkuldu” ifadesi, kişinin bir olaya üzülmesi ve kederlenmesi anlamına gelir. B seçeneğinde “yumuşadı” sözcüğü gerçek anlamdadır; toprağın sertliğinin azalmasını anlatır. C seçeneğinde “hazırlandı” sözcüğü bir iş için önceden gerekli hazırlıkları yapma anlamındadır. D seçeneğinde “dinlendi” sözcüğü yorgunluğunu gidermek anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: A seçeneğinde “burkuldu” sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır. “İçim burkuldu” ifadesi, kişinin bir olaya üzülmesi ve kederlenmesi anlamına gelir. B seçeneğinde “yumuşadı” sözcüğü gerçek anlamdadır; toprağın sertliğinin azalmasını anlatır. C seçeneğinde “hazırlandı” sözcüğü bir iş için önceden gerekli hazırlıkları yapma anlamındadır. D seçeneğinde “dinlendi” sözcüğü yorgunluğunu gidermek anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: C

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp benzetme veya aktarım yoluyla farklı bir anlamda kullanılmasıdır. A seçeneğinde “yüksek puan” ifadesindeki “yüksek”, puanın fazla olmasını belirtir; ölçülebilen bir durumdur ve yaygın kullanımıyla gerçek anlama yakındır. B seçeneğinde “sıcak havalar” ifadesindeki “sıcak”, havanın ısısını bildirir; gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “tatlı sözler” ifadesindeki “tatlı”, yiyeceklerin şekerli olma anlamında değildir. Burada “hoşa giden, güzel, kırıcı olmayan” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. D seçeneğinde “ağır çanta” ifadesindeki “ağır”, çantanın ağırlığını (kütlesini) belirtir; gerçek anlamdadır. Bu yüzden doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp benzetme veya aktarım yoluyla farklı bir anlamda kullanılmasıdır. A seçeneğinde “yüksek puan” ifadesindeki “yüksek”, puanın fazla olmasını belirtir; ölçülebilen bir durumdur ve yaygın kullanımıyla gerçek anlama yakındır. B seçeneğinde “sıcak havalar” ifadesindeki “sıcak”, havanın ısısını bildirir; gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “tatlı sözler” ifadesindeki “tatlı”, yiyeceklerin şekerli olma anlamında değildir. Burada “hoşa giden, güzel, kırıcı olmayan” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. D seçeneğinde “ağır çanta” ifadesindeki “ağır”, çantanın ağırlığını (kütlesini) belirtir; gerçek anlamdadır. Bu yüzden doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: A

A seçeneğinde “alınmak” sözcüğü, “kırılmak, gücenmek” anlamında kullanılmıştır. “Sözlerine çok alındım.” ifadesi, kişinin söylenenlerden incindiğini anlatır. B seçeneğinde “alınmak” sözcüğü “teslim alınmak / bir yerden götürülmek” anlamındadır. Siparişlerin kargo şubesinden teslim alınmasını ifade eder. C seçeneğinde “alınır” sözcüğü “konu olarak ele alınmak, işlenmek” anlamındadır. Sınavda o konunun sorulabileceğini belirtir. D seçeneğinde “aldık” sözcüğü “karşılamak, içeri buyur etmek” anlamında kullanılmıştır. Misafirleri kapıda karşılamayı anlatır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: A seçeneğinde “alınmak” sözcüğü, “kırılmak, gücenmek” anlamında kullanılmıştır. “Sözlerine çok alındım.” ifadesi, kişinin söylenenlerden incindiğini anlatır. B seçeneğinde “alınmak” sözcüğü “teslim alınmak / bir yerden götürülmek” anlamındadır. Siparişlerin kargo şubesinden teslim alınmasını ifade eder. C seçeneğinde “alınır” sözcüğü “konu olarak ele alınmak, işlenmek” anlamındadır. Sınavda o konunun sorulabileceğini belirtir. D seçeneğinde “aldık” sözcüğü “karşılamak, içeri buyur etmek” anlamında kullanılmıştır. Misafirleri kapıda karşılamayı anlatır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: A

A şıkkında “açık” sözcüğü, “net, anlaşılır” anlamında kullanılmıştır. Burada “açık” sözcüğü gerçek anlamıyla (kapalı olmayan, aralık) değil, soyut bir durumu ifade edecek şekilde kullanıldığı için mecaz anlam taşır. B şıkkında “açık hava” ifadesi, bulutsuz/yağışsız hava durumunu anlatır; bu kullanım gerçek (temel) anlama yakındır. C şıkkında “pencereyi açık bırakmak” ifadesinde “açık”, “kapalı olmayan” anlamındadır; gerçek anlamdadır. D şıkkında “açık renk” ifadesinde “açık”, “koyu olmayan” anlamıyla kullanılmıştır; bu da gerçek anlamlı bir kullanımdır. Bu nedenle mecaz anlamlı kullanım yalnızca A şıkkındadır.

1. Çözüm: A şıkkında “açık” sözcüğü, “net, anlaşılır” anlamında kullanılmıştır. Burada “açık” sözcüğü gerçek anlamıyla (kapalı olmayan, aralık) değil, soyut bir durumu ifade edecek şekilde kullanıldığı için mecaz anlam taşır. B şıkkında “açık hava” ifadesi, bulutsuz/yağışsız hava durumunu anlatır; bu kullanım gerçek (temel) anlama yakındır. C şıkkında “pencereyi açık bırakmak” ifadesinde “açık”, “kapalı olmayan” anlamındadır; gerçek anlamdadır. D şıkkında “açık renk” ifadesinde “açık”, “koyu olmayan” anlamıyla kullanılmıştır; bu da gerçek anlamlı bir kullanımdır. Bu nedenle mecaz anlamlı kullanım yalnızca A şıkkındadır.

Doğru cevap: B

“Gerçek anlam”, bir sözcüğün sözlükteki temel anlamıyla kullanılmasıdır. A seçeneğinde “içime kurt düşmek” bir deyimdir; “kurt” burada gerçek anlamıyla (hayvan) kullanılmamıştır, “içinde şüphe/kuşku oluşmak” anlamı vardır. B seçeneğinde “ter dökmek” ifadesi cümlede gerçek anlamıyla kullanılabilir: Sınavdan önce çalışırken gerçekten terlemek mümkündür. Buradaki “ter”, vücudun salgıladığı sıvıyı anlatır ve temel anlamdadır. C seçeneğinde “soğuk rüzgârlar esmek” ifadesi mecazdır; kişiler arasındaki ilişkinin kötüleşmesini anlatır, “soğuk” gerçek anlamıyla değildir. D seçeneğinde “yıkıldım” sözcüğü mecaz anlamdadır; fiziksel olarak yıkılmayı değil, çok üzülmeyi anlatır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: “Gerçek anlam”, bir sözcüğün sözlükteki temel anlamıyla kullanılmasıdır. A seçeneğinde “içime kurt düşmek” bir deyimdir; “kurt” burada gerçek anlamıyla (hayvan) kullanılmamıştır, “içinde şüphe/kuşku oluşmak” anlamı vardır. B seçeneğinde “ter dökmek” ifadesi cümlede gerçek anlamıyla kullanılabilir: Sınavdan önce çalışırken gerçekten terlemek mümkündür. Buradaki “ter”, vücudun salgıladığı sıvıyı anlatır ve temel anlamdadır. C seçeneğinde “soğuk rüzgârlar esmek” ifadesi mecazdır; kişiler arasındaki ilişkinin kötüleşmesini anlatır, “soğuk” gerçek anlamıyla değildir. D seçeneğinde “yıkıldım” sözcüğü mecaz anlamdadır; fiziksel olarak yıkılmayı değil, çok üzülmeyi anlatır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: C

Gerçek anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıyla kullanılmasıdır. A seçeneğinde “ateş” sözcüğü gerçek ateş anlamında değil, “iç sıkıntısı, üzüntü” anlamında kullanılmıştır (mecaz). B seçeneğinde “yük” sözcüğü gerçek anlamdaki “ağırlık” değil, “sorumluluk, stres” anlamındadır (mecaz). C seçeneğinde “cam” sözcüğü, bardak yapımında kullanılan maddeyi ifade eder; yani sözcük temel anlamıyla kullanılmıştır (gerçek anlam). D seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü fiziksel bir yaralama değil, “üzdü, incitti” anlamındadır (mecaz). Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Gerçek anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıyla kullanılmasıdır. A seçeneğinde “ateş” sözcüğü gerçek ateş anlamında değil, “iç sıkıntısı, üzüntü” anlamında kullanılmıştır (mecaz). B seçeneğinde “yük” sözcüğü gerçek anlamdaki “ağırlık” değil, “sorumluluk, stres” anlamındadır (mecaz). C seçeneğinde “cam” sözcüğü, bardak yapımında kullanılan maddeyi ifade eder; yani sözcük temel anlamıyla kullanılmıştır (gerçek anlam). D seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü fiziksel bir yaralama değil, “üzdü, incitti” anlamındadır (mecaz). Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: C

“Yüz” sözcüğü Türkçede birden fazla anlamda kullanılabilir. Soruda istenen anlam “surat, çehre”dir. A seçeneğinde “yüz” fiil olarak “yüzmek” anlamındadır. B seçeneğinde “yüz” sayı bildiren “100” anlamındadır. D seçeneğinde “yüz” yine sayı anlamıyla “yaklaşık 100” anlamında kullanılmıştır. C seçeneğinde ise “yüzü asıldı” ifadesinde “yüz” kişinin “suratı/çehresi” anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: “Yüz” sözcüğü Türkçede birden fazla anlamda kullanılabilir. Soruda istenen anlam “surat, çehre”dir. A seçeneğinde “yüz” fiil olarak “yüzmek” anlamındadır. B seçeneğinde “yüz” sayı bildiren “100” anlamındadır. D seçeneğinde “yüz” yine sayı anlamıyla “yaklaşık 100” anlamında kullanılmıştır. C seçeneğinde ise “yüzü asıldı” ifadesinde “yüz” kişinin “suratı/çehresi” anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: A

A şıkkında “esas” sözcüğü “asıl, gerçek” anlamında kullanılmıştır. “Bu işin esas nedeni” ifadesi “bu işin gerçek nedeni” şeklinde de söylenebilir. B şıkkında “esas” sözcüğü “ciddi, ağırbaşlı” anlamına yakındır; “esas duruş” ifadesi “resmî/ciddi duruş” çağrışımı yapar, “gerçek” anlamı baskın değildir. C şıkkında “esas” daha çok “en önemli, temel” anlamındadır. “En önemli sorular” denmek istenmiştir. D şıkkında ise “esas” yine “asıl/ana” anlamına yaklaşsa da burada vurgu “yemeğin ana tadı” (temel özellik) üzerinedir; soru kökünde istenen “asıl, gerçek” anlamı en açık ve doğrudan A şıkkında vardır.

1. Çözüm: A şıkkında “esas” sözcüğü “asıl, gerçek” anlamında kullanılmıştır. “Bu işin esas nedeni” ifadesi “bu işin gerçek nedeni” şeklinde de söylenebilir. B şıkkında “esas” sözcüğü “ciddi, ağırbaşlı” anlamına yakındır; “esas duruş” ifadesi “resmî/ciddi duruş” çağrışımı yapar, “gerçek” anlamı baskın değildir. C şıkkında “esas” daha çok “en önemli, temel” anlamındadır. “En önemli sorular” denmek istenmiştir. D şıkkında ise “esas” yine “asıl/ana” anlamına yaklaşsa da burada vurgu “yemeğin ana tadı” (temel özellik) üzerinedir; soru kökünde istenen “asıl, gerçek” anlamı en açık ve doğrudan A şıkkında vardır.

Doğru cevap: B

A, C ve D seçeneklerinde “soğuk” sözcüğü gerçek (temel) anlamıyla kullanılmıştır. Havanın, suyun ya da rüzgârın ısısının düşük olması fiziksel bir durumdur. B seçeneğinde ise “sert” sözcüğü, “bakış”ı niteleyerek “katı, kırıcı, ciddi” gibi bir anlam kazanmıştır. Bakışın fiziksel olarak sert olması mümkün değildir; burada “sert” sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: A, C ve D seçeneklerinde “soğuk” sözcüğü gerçek (temel) anlamıyla kullanılmıştır. Havanın, suyun ya da rüzgârın ısısının düşük olması fiziksel bir durumdur. B seçeneğinde ise “sert” sözcüğü, “bakış”ı niteleyerek “katı, kırıcı, ciddi” gibi bir anlam kazanmıştır. Bakışın fiziksel olarak sert olması mümkün değildir; burada “sert” sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: C

“Ağır” sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir. Soruda istenen anlam “yoğun, keskin (koku/duman)” anlamıdır. A seçeneğinde “ağır” sözcüğü “kütlesi fazla, tartısı fazla” anlamındadır (kutu kaldırılamıyor). B seçeneğinde “ağır” sözcüğü “şiddetli, fazla” anlamındadır (yorgunluk çok). C seçeneğinde “ağır” sözcüğü “yoğun, keskin” anlamındadır (boya kokusu). D seçeneğinde “ağır” sözcüğü “yavaş” anlamındadır (ağır adımlarla). Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: “Ağır” sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir. Soruda istenen anlam “yoğun, keskin (koku/duman)” anlamıdır. A seçeneğinde “ağır” sözcüğü “kütlesi fazla, tartısı fazla” anlamındadır (kutu kaldırılamıyor). B seçeneğinde “ağır” sözcüğü “şiddetli, fazla” anlamındadır (yorgunluk çok). C seçeneğinde “ağır” sözcüğü “yoğun, keskin” anlamındadır (boya kokusu). D seçeneğinde “ağır” sözcüğü “yavaş” anlamındadır (ağır adımlarla). Bu nedenle doğru cevap C’dir.