8. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: D

şıkkıDndaki “ağzı açık kalmak” deyimi, beklenmedik bir durum karşısında şaşırmak, hayrete düşmek anlamına gelir. Cümlede de “haberi duyunca” ifadesi, beklenmedik bir gelişmeye tepkiyi gösterir. B şıkkındaki “eli ayağına dolaşmak” şaşırmaktan çok, heyecan/acele nedeniyle beceriksizleşmek, işi karıştırmak anlamındadır. C şıkkındaki “aklı başından gitmek” genellikle çok korkmak ya da aşırı etkilenmek (şaşkınlıkla birlikte yoğun bir duygu) anlamına gelir; doğrudan “beklenmedik bir durum karşısında şaşırma” anlamıyla en net örtüşen ifade değildir. D şıkkındaki “içi içine sığmamak” ise sevinç, heyecan gibi olumlu bir duygunun yoğunluğunu anlatır. Bu nedenle doğru cevap D661’dır.

1. Çözüm: şıkkıDndaki “ağzı açık kalmak” deyimi, beklenmedik bir durum karşısında şaşırmak, hayrete düşmek anlamına gelir. Cümlede de “haberi duyunca” ifadesi, beklenmedik bir gelişmeye tepkiyi gösterir. B şıkkındaki “eli ayağına dolaşmak” şaşırmaktan çok, heyecan/acele nedeniyle beceriksizleşmek, işi karıştırmak anlamındadır. C şıkkındaki “aklı başından gitmek” genellikle çok korkmak ya da aşırı etkilenmek (şaşkınlıkla birlikte yoğun bir duygu) anlamına gelir; doğrudan “beklenmedik bir durum karşısında şaşırma” anlamıyla en net örtüşen ifade değildir. D şıkkındaki “içi içine sığmamak” ise sevinç, heyecan gibi olumlu bir duygunun yoğunluğunu anlatır. Bu nedenle doğru cevap D661’dır.

Doğru cevap: D

Yazmayı ve okumayı sözcükleri isim-fiildir.

1. Eki ve görevi belirle: Fiilimsi eki alan sözcüğün isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılıp kullanılmadığını kontrol et.
2. Cümledeki görevle eşleştir: Sözcüğün cümledeki anlamını ve bağlı olduğu sözcükleri inceleyerek doğru türü seç.

Doğru cevap: A

Paragraf, yeni bir işe başlarken doğrudan en zor hedefe yönelmenin motivasyonu düşürebileceğini söylüyor. Bunun gerekçesi olarak kişinin kısa sürede yorulup vazgeçebilmesi gösteriliyor. Ardından yazar, daha etkili olan yöntemi açıklıyor: "küçük ve ulaşılabilir adımlarla ilerlemek". Bu adımların tamamlanmasının kişiye güven verdiği ve bir sonraki hedef için güç kazandırdığı belirtiliyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, başarıya ulaşmada hedefleri küçük parçalara bölüp adım adım ilerlemenin daha doğru olduğudur. Bu da A seçeneğinde yer alır. Diğer seçenekler ya paragrafta söylenmeyen bir yargı ekliyor (C, D) ya da paragrafın tersini savunuyor (B).

1. Çözüm: Paragraf, yeni bir işe başlarken doğrudan en zor hedefe yönelmenin motivasyonu düşürebileceğini söylüyor. Bunun gerekçesi olarak kişinin kısa sürede yorulup vazgeçebilmesi gösteriliyor. Ardından yazar, daha etkili olan yöntemi açıklıyor: "küçük ve ulaşılabilir adımlarla ilerlemek". Bu adımların tamamlanmasının kişiye güven verdiği ve bir sonraki hedef için güç kazandırdığı belirtiliyor. Bu nedenle paragrafın ana düşüncesi, başarıya ulaşmada hedefleri küçük parçalara bölüp adım adım ilerlemenin daha doğru olduğudur. Bu da A seçeneğinde yer alır. Diğer seçenekler ya paragrafta söylenmeyen bir yargı ekliyor (C, D) ya da paragrafın tersini savunuyor (B).

Doğru cevap: B

B seçeneğinde “kazmak” sözcüğü gerçek (temel) anlamıyla kullanılmıştır: “Toprağı bir araçla eşelemek, çukur açmak.” Cümlede bahçede fidan dikmek için toprağın kazılması fiziksel bir eylemdir. A, C ve D seçeneklerinde ise “kazmak” sözcüğü mecaz anlamdadır. A’da “işin aslını öğrenmek” için daha çok “derinleşmek/araştırmak”, C’de gazetecinin “konuyu ayrıntılı soruşturması”, D’de araştırmacının “dosyaları didik didik incelemesi” anlatılır. Bu üçünde de fiziksel bir toprak kazma yoktur; “derinlemesine araştırma” anlamı vardır. Dolayısıyla diğerlerinden farklı anlamda (gerçek anlamda) kullanılan seçenek B’dir.

1. Çözüm: B seçeneğinde “kazmak” sözcüğü gerçek (temel) anlamıyla kullanılmıştır: “Toprağı bir araçla eşelemek, çukur açmak.” Cümlede bahçede fidan dikmek için toprağın kazılması fiziksel bir eylemdir. A, C ve D seçeneklerinde ise “kazmak” sözcüğü mecaz anlamdadır. A’da “işin aslını öğrenmek” için daha çok “derinleşmek/araştırmak”, C’de gazetecinin “konuyu ayrıntılı soruşturması”, D’de araştırmacının “dosyaları didik didik incelemesi” anlatılır. Bu üçünde de fiziksel bir toprak kazma yoktur; “derinlemesine araştırma” anlamı vardır. Dolayısıyla diğerlerinden farklı anlamda (gerçek anlamda) kullanılan seçenek B’dir.

Doğru cevap: A

Tarihî eserleri korumak tarih ve vatan bilincinin göstergesidir.

1. Temayı belirle: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, fedakârlık, bayrak, millî birlik veya tarih bilinci kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Cümlenin ya da paragrafın ana düşüncesiyle uyumlu, millî ve ahlaki değeri doğru yansıtan seçeneği işaretle.

Doğru cevap: B

Koşul (şart) anlamı, bir durumun gerçekleşmesinin başka bir duruma bağlanmasıdır. Genellikle “-sa/-se”, “ise”, “takdirde” gibi ifadelerle kurulur ve “Şu olursa, bu olur.” ilişkisi vardır. A seçeneğinde “için” sözcüğü amaç bildirir: Yüksek not almak amacıyla tekrar yapmıştır. Koşul yoktur. B seçeneğinde “okursan” ifadesi “-sa” ekiyle koşul kurar: Kitabı okuma şartı gerçekleşirse konuyu daha kolay anlama sonucu ortaya çıkacaktır. Bu nedenle koşul anlamı vardır. C seçeneğinde “için” sebep-sonuç bildirir: Yağmur başladığı için erteleme yapılmıştır. Koşul değil, neden belirtilmiştir. D seçeneğinde “dikkate alarak” ifadesi yöntem/biçim bildirir: Öneriyi dikkate alma biçimiyle deneme yapılmıştır; koşul ilişkisi yoktur. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Koşul (şart) anlamı, bir durumun gerçekleşmesinin başka bir duruma bağlanmasıdır. Genellikle “-sa/-se”, “ise”, “takdirde” gibi ifadelerle kurulur ve “Şu olursa, bu olur.” ilişkisi vardır. A seçeneğinde “için” sözcüğü amaç bildirir: Yüksek not almak amacıyla tekrar yapmıştır. Koşul yoktur. B seçeneğinde “okursan” ifadesi “-sa” ekiyle koşul kurar: Kitabı okuma şartı gerçekleşirse konuyu daha kolay anlama sonucu ortaya çıkacaktır. Bu nedenle koşul anlamı vardır. C seçeneğinde “için” sebep-sonuç bildirir: Yağmur başladığı için erteleme yapılmıştır. Koşul değil, neden belirtilmiştir. D seçeneğinde “dikkate alarak” ifadesi yöntem/biçim bildirir: Öneriyi dikkate alma biçimiyle deneme yapılmıştır; koşul ilişkisi yoktur. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: A

İsim tamlamasında tamlayan, genellikle "-ın/-in/-un/-ün" ekini alır ve "kimin/neyin?" sorusuna cevap verir. Soru, fiilimsinin bu tamlayan bölümünde bulunmasını istiyor. A) "yağmurun dinmesini" ifadesinde "yağmurun" tamlayandır (neyin dinmesi?). "dinmesini" sözcüğü "din-" fiiline "-me" isim-fiil eki getirilerek oluşturulmuştur ve üzerine belirtme hâli eki "-i" almıştır. Yani fiilimsi (isim-fiil) isim tamlamasının tamlananı olan "dinme" yapısının içinde yer alır; tamlama bütünü "yağmurun dinmesi" şeklindedir. Bu nedenle fiilimsi, isim tamlamasının tamlayanıyla kurduğu yapıda istenen ilişkiyi sağlar. B) "çözdüğüm sorular" bir sıfat-fiil grubudur; "çözdüğüm" sıfat-fiil, "sorular"ı niteleyerek sıfat görevindedir. İsim tamlamasının tamlayanında fiilimsi yoktur. C) "yürüyüş yapan çocuklar" ifadesinde "yapan" sıfat-fiildir ve "çocuklar"ı niteleyerek sıfat görevindedir; tamlayan görevinde değildir. D) "konuşulan konular" ifadesinde "konuşulan" sıfat-fiildir ve "konular"ı niteleyerek sıfat görevindedir; isim tamlamasının tamlayanında fiilimsi kullanılmamıştır. Bu nedenle doğru cevap A'dır.

1. Çözüm: İsim tamlamasında tamlayan, genellikle "-ın/-in/-un/-ün" ekini alır ve "kimin/neyin?" sorusuna cevap verir. Soru, fiilimsinin bu tamlayan bölümünde bulunmasını istiyor. A) "yağmurun dinmesini" ifadesinde "yağmurun" tamlayandır (neyin dinmesi?). "dinmesini" sözcüğü "din-" fiiline "-me" isim-fiil eki getirilerek oluşturulmuştur ve üzerine belirtme hâli eki "-i" almıştır. Yani fiilimsi (isim-fiil) isim tamlamasının tamlananı olan "dinme" yapısının içinde yer alır; tamlama bütünü "yağmurun dinmesi" şeklindedir. Bu nedenle fiilimsi, isim tamlamasının tamlayanıyla kurduğu yapıda istenen ilişkiyi sağlar. B) "çözdüğüm sorular" bir sıfat-fiil grubudur; "çözdüğüm" sıfat-fiil, "sorular"ı niteleyerek sıfat görevindedir. İsim tamlamasının tamlayanında fiilimsi yoktur. C) "yürüyüş yapan çocuklar" ifadesinde "yapan" sıfat-fiildir ve "çocuklar"ı niteleyerek sıfat görevindedir; tamlayan görevinde değildir. D) "konuşulan konular" ifadesinde "konuşulan" sıfat-fiildir ve "konular"ı niteleyerek sıfat görevindedir; isim tamlamasının tamlayanında fiilimsi kullanılmamıştır. Bu nedenle doğru cevap A'dır.

Doğru cevap: B

Paragrafın merkezinde “hız” ile “verimlilik” karşılaştırılıyor. Metin, hızlı olmanın tek başına değerli olmadığını; asıl önemli olanın işi planlı ve doğru yöntemle yapmak olduğunu vurguluyor. Ayrıca plansız acele edildiğinde hata ihtimalinin arttığı, hataları düzeltmenin de daha çok zaman kaybettirdiği söyleniyor. Bu düşünceler, sonuç olarak “doğru yöntemle çalışmanın hızlı çalışmaktan daha kazançlı olduğu” yargısına bağlanıyor. Seçeneklere bakıldığında: - A, paragrafın tersini söylüyor (hız her zaman kalite değildir). - C, metinde olmayan kesin bir yargı içeriyor (yavaşlık hatayı tamamen kaldırmaz). - D, metne aykırı (gereksiz ayrıntılara boğmamak gerektiği söyleniyor). Bu nedenle asıl düşünceyi en doğru veren seçenek B’dir.

1. Çözüm: Paragrafın merkezinde “hız” ile “verimlilik” karşılaştırılıyor. Metin, hızlı olmanın tek başına değerli olmadığını; asıl önemli olanın işi planlı ve doğru yöntemle yapmak olduğunu vurguluyor. Ayrıca plansız acele edildiğinde hata ihtimalinin arttığı, hataları düzeltmenin de daha çok zaman kaybettirdiği söyleniyor. Bu düşünceler, sonuç olarak “doğru yöntemle çalışmanın hızlı çalışmaktan daha kazançlı olduğu” yargısına bağlanıyor. Seçeneklere bakıldığında: - A, paragrafın tersini söylüyor (hız her zaman kalite değildir). - C, metinde olmayan kesin bir yargı içeriyor (yavaşlık hatayı tamamen kaldırmaz). - D, metne aykırı (gereksiz ayrıntılara boğmamak gerektiği söyleniyor). Bu nedenle asıl düşünceyi en doğru veren seçenek B’dir.

Doğru cevap: B

Doğru cevap B’dir. “Yakıştırma (mecaz) anlam”, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp benzetme yoluyla başka bir anlamda kullanılmasına denir. Bu kullanımda sözcük, gerçek anlamıyla düşünüldüğünde cümlede mantıklı bir karşılık bulmaz. B seçeneğinde “herkesin gözü onun üzerindeydi” ifadesinde “göz” sözcüğü gerçek anlamıyla (görme organı) kullanılmamıştır. Burada “göz” ile anlatılmak istenen “dikkat, ilgi, izleme”dir. Yani sözcük, gerçek anlamından uzaklaşıp mecaz (yakıştırma) anlam kazanmıştır. Diğer seçeneklerde ise altı çizili ifadeler ya deyim olarak kalıplaşmış bir anlatım (A) ya da cümlede doğrudan mecaz anlamı hedeflemeyen, farklı bir anlatım özelliği taşıyan kullanımlardır (C’de “yüzü gülmek” kalıplaşmış bir deyim; D’de “yük” sözcüğü işin sorumluluğunu anlatan yaygın mecaz olsa da “yakıştırma”yı doğrudan tek sözcük üzerinden, açık biçimde gösteren seçenek B’dir).

1. Çözüm: Doğru cevap B’dir. “Yakıştırma (mecaz) anlam”, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp benzetme yoluyla başka bir anlamda kullanılmasına denir. Bu kullanımda sözcük, gerçek anlamıyla düşünüldüğünde cümlede mantıklı bir karşılık bulmaz. B seçeneğinde “herkesin gözü onun üzerindeydi” ifadesinde “göz” sözcüğü gerçek anlamıyla (görme organı) kullanılmamıştır. Burada “göz” ile anlatılmak istenen “dikkat, ilgi, izleme”dir. Yani sözcük, gerçek anlamından uzaklaşıp mecaz (yakıştırma) anlam kazanmıştır. Diğer seçeneklerde ise altı çizili ifadeler ya deyim olarak kalıplaşmış bir anlatım (A) ya da cümlede doğrudan mecaz anlamı hedeflemeyen, farklı bir anlatım özelliği taşıyan kullanımlardır (C’de “yüzü gülmek” kalıplaşmış bir deyim; D’de “yük” sözcüğü işin sorumluluğunu anlatan yaygın mecaz olsa da “yakıştırma”yı doğrudan tek sözcük üzerinden, açık biçimde gösteren seçenek B’dir).

Doğru cevap: C

Türkiye Cumhuriyeti’nin 1923’te ilan edilmesi kanıtlanabilir nesnel bir yargıdır.

1. Temayı belirle: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, fedakârlık, bayrak, millî birlik veya tarih bilinci kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Cümlenin ya da paragrafın ana düşüncesiyle uyumlu, millî ve ahlaki değeri doğru yansıtan seçeneği işaretle.