8. Sınıf Türkçe Sözcükte Anlam Testleri

Doğru cevap: A

A şıkkında “pay” sözcüğü gerçek anlamıyla “bölüşülen hisse, parça” demektir. Cümlede ise “bu işte onun da payı var” denilerek kişinin o işte “katkısı/sorumluluğu” olduğu anlatılmıştır. Yani sözcük, gerçek anlamından uzaklaşıp soyut bir anlam kazanmıştır; bu kullanım mecazdır. B şıkkında “ayak”, masanın destek kısmını ifade eder; bu, nesnenin bir parçasını karşılayan yerleşmiş bir addır ve cümlede gerçek (temel) anlamdadır. C şıkkında “göz”, çantanın bölmesi/fermuarlı kısmı için kullanılan yerleşmiş bir addır; gerçek anlamda (yan anlamla adlandırma) kullanılmıştır, mecaz değildir. D şıkkında “yüz”, duvarın dışa bakan kısmını anlatır; yine nesnenin görünen tarafını karşılayan yerleşmiş bir kullanımdır (yan anlam) ve mecaz sayılmaz. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: A şıkkında “pay” sözcüğü gerçek anlamıyla “bölüşülen hisse, parça” demektir. Cümlede ise “bu işte onun da payı var” denilerek kişinin o işte “katkısı/sorumluluğu” olduğu anlatılmıştır. Yani sözcük, gerçek anlamından uzaklaşıp soyut bir anlam kazanmıştır; bu kullanım mecazdır. B şıkkında “ayak”, masanın destek kısmını ifade eder; bu, nesnenin bir parçasını karşılayan yerleşmiş bir addır ve cümlede gerçek (temel) anlamdadır. C şıkkında “göz”, çantanın bölmesi/fermuarlı kısmı için kullanılan yerleşmiş bir addır; gerçek anlamda (yan anlamla adlandırma) kullanılmıştır, mecaz değildir. D şıkkında “yüz”, duvarın dışa bakan kısmını anlatır; yine nesnenin görünen tarafını karşılayan yerleşmiş bir kullanımdır (yan anlam) ve mecaz sayılmaz. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: A

“Püf noktası” sözü, genel olarak “bir işin inceliği, en önemli yönü” anlamına gelir. Ancak bazı cümlelerde daha çok “uygulamada işe yarayan küçük ama etkili ayrıntı/teknik” anlamında da kullanılabilir. A seçeneğinde “Bu konunun püf noktası sabırlı olmaktır.” denilerek bir “konunun” en temel, en can alıcı yönü vurgulanmıştır. Burada “püf noktası” ifadesi doğrudan “en önemli yön” anlamındadır. B ve C seçeneklerinde yemek/iş yapma sürecine dair pratik bir ayrıntı (fırını ısıtmak, doğru malzeme seçmek) anlatılır; bu kullanım daha çok “işin inceliği, uygulanacak yöntem” anlamına kayar. D seçeneğinde de bir soruyu çözmeye yönelik yöntem (dikkatle okumak) vurgulanır; bu da “çözüm tekniği” anlamına yakındır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: “Püf noktası” sözü, genel olarak “bir işin inceliği, en önemli yönü” anlamına gelir. Ancak bazı cümlelerde daha çok “uygulamada işe yarayan küçük ama etkili ayrıntı/teknik” anlamında da kullanılabilir. A seçeneğinde “Bu konunun püf noktası sabırlı olmaktır.” denilerek bir “konunun” en temel, en can alıcı yönü vurgulanmıştır. Burada “püf noktası” ifadesi doğrudan “en önemli yön” anlamındadır. B ve C seçeneklerinde yemek/iş yapma sürecine dair pratik bir ayrıntı (fırını ısıtmak, doğru malzeme seçmek) anlatılır; bu kullanım daha çok “işin inceliği, uygulanacak yöntem” anlamına kayar. D seçeneğinde de bir soruyu çözmeye yönelik yöntem (dikkatle okumak) vurgulanır; bu da “çözüm tekniği” anlamına yakındır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: C

C seçeneğinde “morali çöktü” ifadesinde “çökmek” sözcüğü gerçek anlamıyla (bir şeyin aşağı inmesi, yıkılması) kullanılmamıştır. Burada kişinin iç dünyasında yaşadığı olumsuzluğu, umudunun kırılmasını anlatan mecaz bir kullanımdır. A seçeneğinde “açıkça” sözcüğü “net, anlaşılır biçimde” anlamında kullanılmıştır ve mecaz bir anlatım oluşturmaz. B seçeneğinde “ayağını vurdu” ifadesi, ayakkabının ayağı tahriş etmesi/acıtmaması anlamında somut bir durumu anlatır; mecaz değildir. D seçeneğinde “üstündeki” sözcüğü, kitabın masanın üstünde bulunmasını belirten yer-yön bildiren gerçek anlamlı bir kullanımdır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: C seçeneğinde “morali çöktü” ifadesinde “çökmek” sözcüğü gerçek anlamıyla (bir şeyin aşağı inmesi, yıkılması) kullanılmamıştır. Burada kişinin iç dünyasında yaşadığı olumsuzluğu, umudunun kırılmasını anlatan mecaz bir kullanımdır. A seçeneğinde “açıkça” sözcüğü “net, anlaşılır biçimde” anlamında kullanılmıştır ve mecaz bir anlatım oluşturmaz. B seçeneğinde “ayağını vurdu” ifadesi, ayakkabının ayağı tahriş etmesi/acıtmaması anlamında somut bir durumu anlatır; mecaz değildir. D seçeneğinde “üstündeki” sözcüğü, kitabın masanın üstünde bulunmasını belirten yer-yön bildiren gerçek anlamlı bir kullanımdır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: B

“Yaklaşık” anlamı, bir sayı ya da zaman ifadesinin kesin olmadığını; aşağı yukarı, az çok şeklinde belirtir. A seçeneğinde “zor” sözcüğü “güç” anlamındadır; yaklaşık anlamı vermez. B seçeneğinde “yaklaşık iki saat” ifadesi, sürenin kesin iki saat olmadığını; aşağı yukarı iki saat sürdüğünü bildirir. Bu nedenle “yaklaşık” anlamı vardır. C seçeneğinde “ancak” sözcüğü “sadece/en fazla” anlamı katar; yaklaşık anlamı vermez. D seçeneğinde “hemen” sözcüğü “derhal” anlamındadır; yaklaşık anlamı yoktur. Doğru cevap: B

1. Çözüm: “Yaklaşık” anlamı, bir sayı ya da zaman ifadesinin kesin olmadığını; aşağı yukarı, az çok şeklinde belirtir. A seçeneğinde “zor” sözcüğü “güç” anlamındadır; yaklaşık anlamı vermez. B seçeneğinde “yaklaşık iki saat” ifadesi, sürenin kesin iki saat olmadığını; aşağı yukarı iki saat sürdüğünü bildirir. Bu nedenle “yaklaşık” anlamı vardır. C seçeneğinde “ancak” sözcüğü “sadece/en fazla” anlamı katar; yaklaşık anlamı vermez. D seçeneğinde “hemen” sözcüğü “derhal” anlamındadır; yaklaşık anlamı yoktur. Doğru cevap: B

Doğru cevap: C

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak yeni bir anlamda kullanılmasıdır. Genellikle duygu ve düşünceleri daha etkili anlatmak için tercih edilir. A seçeneğinde “sorular” sözcüğü gerçek anlamıyla (sınav soruları) kullanılmıştır. B seçeneğinde “anlattı” sözcüğü gerçek anlamıyla (bir olayı/masalı sözle aktarmak) kullanılmıştır. D seçeneğinde “çiçekler” sözcüğü gerçek anlamıyla (bitki) kullanılmıştır. C seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü gerçek anlamda bedensel bir yaralanmayı değil, kişinin duygularının incinmesini anlatmaktadır. Yani sözcük, “üzdü / kırdı” anlamında kullanıldığı için mecaz anlamlıdır. Doğru cevap: C

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak yeni bir anlamda kullanılmasıdır. Genellikle duygu ve düşünceleri daha etkili anlatmak için tercih edilir. A seçeneğinde “sorular” sözcüğü gerçek anlamıyla (sınav soruları) kullanılmıştır. B seçeneğinde “anlattı” sözcüğü gerçek anlamıyla (bir olayı/masalı sözle aktarmak) kullanılmıştır. D seçeneğinde “çiçekler” sözcüğü gerçek anlamıyla (bitki) kullanılmıştır. C seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü gerçek anlamda bedensel bir yaralanmayı değil, kişinin duygularının incinmesini anlatmaktadır. Yani sözcük, “üzdü / kırdı” anlamında kullanıldığı için mecaz anlamlıdır. Doğru cevap: C

Doğru cevap: B

Soruda altı çizili sözcüğün cümleye “yaklaşık olarak, aşağı yukarı” anlamı katması isteniyor. Bu anlam, bir durumun kesin olmadığını; tahmini bir değer verildiğini gösterir. B seçeneğinde “Sınav yaklaşık iki saat sürecek” cümlesinde “yaklaşık” sözcüğü süreyi kesinleştirmeden tahmini olarak bildirir. Yani “aşağı yukarı iki saat” anlamı vardır. Diğer seçeneklerdeki sözcükler bu anlamı vermez: “destek” yardım anlamındadır, “kesinlikle” kesinlik bildirir, “tam” ise netlik/yerin tam olarak belirlenmesi anlamı taşır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Soruda altı çizili sözcüğün cümleye “yaklaşık olarak, aşağı yukarı” anlamı katması isteniyor. Bu anlam, bir durumun kesin olmadığını; tahmini bir değer verildiğini gösterir. B seçeneğinde “Sınav yaklaşık iki saat sürecek” cümlesinde “yaklaşık” sözcüğü süreyi kesinleştirmeden tahmini olarak bildirir. Yani “aşağı yukarı iki saat” anlamı vardır. Diğer seçeneklerdeki sözcükler bu anlamı vermez: “destek” yardım anlamındadır, “kesinlikle” kesinlik bildirir, “tam” ise netlik/yerin tam olarak belirlenmesi anlamı taşır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: A

A şıkkında “tuhaf” sözcüğü, “alışılmadık, şaşırtıcı” anlamındadır. Çünkü “açıklaması bana tuhaf geldi” ifadesi, açıklamanın beklenmedik ve şaşırtıcı bulunmasını anlatır. B, C ve D şıklarında “tuhaf” sözcüğü daha çok “garip/hoşa gitmeyen, acayip” gibi somut bir niteliği belirtmek için kullanılmıştır: çorbanın tadı, kokuların niteliği ve kıyafetlerin görünümü anlatılmaktadır. Bu cümlelerde vurgu “şaşırtıcı” olmaktan çok “garip/alışılmadık biçimde farklı” bir özellik üzerindedir. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: A şıkkında “tuhaf” sözcüğü, “alışılmadık, şaşırtıcı” anlamındadır. Çünkü “açıklaması bana tuhaf geldi” ifadesi, açıklamanın beklenmedik ve şaşırtıcı bulunmasını anlatır. B, C ve D şıklarında “tuhaf” sözcüğü daha çok “garip/hoşa gitmeyen, acayip” gibi somut bir niteliği belirtmek için kullanılmıştır: çorbanın tadı, kokuların niteliği ve kıyafetlerin görünümü anlatılmaktadır. Bu cümlelerde vurgu “şaşırtıcı” olmaktan çok “garip/alışılmadık biçimde farklı” bir özellik üzerindedir. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: A

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp başka bir anlamı karşılayacak şekilde kullanılmasıdır. A seçeneğinde “altından kalkmak” ifadesi gerçek anlamıyla bir şeyin altından fiziksel olarak çıkmak değildir; “bir işi başarabilmek, üstesinden gelmek” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. B’de “olgunlaşmak” elmanın gerçek anlamda olgunlaşmasını anlatır. C’de “yürüyerek” eylemin gerçek yapılış biçimidir. D’de “üstündeki” sözcüğü de kitabın masanın üzerinde bulunmasını belirtir; gerçek anlamdadır. Doğru cevap: A.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp başka bir anlamı karşılayacak şekilde kullanılmasıdır. A seçeneğinde “altından kalkmak” ifadesi gerçek anlamıyla bir şeyin altından fiziksel olarak çıkmak değildir; “bir işi başarabilmek, üstesinden gelmek” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. B’de “olgunlaşmak” elmanın gerçek anlamda olgunlaşmasını anlatır. C’de “yürüyerek” eylemin gerçek yapılış biçimidir. D’de “üstündeki” sözcüğü de kitabın masanın üzerinde bulunmasını belirtir; gerçek anlamdadır. Doğru cevap: A.

Doğru cevap: C

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşıp benzetme veya aktarma yoluyla farklı bir anlamda kullanılmasıdır. A seçeneğinde “örnek” sözcüğü, “misal/örnek soru” anlamında gerçek anlamına uygundur. B seçeneğinde “eve” sözcüğü bir mekânı bildirir, gerçek anlamdadır. D seçeneğinde “kahvaltı” sabah yapılan öğünü ifade eder, gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “soğuttu” sözcüğü gerçek anlamıyla “ısıyı düşürmek” demektir; ancak cümlede toplantının fiziksel olarak ısısının düşmesinden değil, ortamın neşesinin/enerjisinin azalmasından söz edilmektedir. Bu nedenle “soğuttu” sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşıp benzetme veya aktarma yoluyla farklı bir anlamda kullanılmasıdır. A seçeneğinde “örnek” sözcüğü, “misal/örnek soru” anlamında gerçek anlamına uygundur. B seçeneğinde “eve” sözcüğü bir mekânı bildirir, gerçek anlamdadır. D seçeneğinde “kahvaltı” sabah yapılan öğünü ifade eder, gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “soğuttu” sözcüğü gerçek anlamıyla “ısıyı düşürmek” demektir; ancak cümlede toplantının fiziksel olarak ısısının düşmesinden değil, ortamın neşesinin/enerjisinin azalmasından söz edilmektedir. Bu nedenle “soğuttu” sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır.

Doğru cevap: A

A seçeneğinde “altından kalkmak” ifadesi bir deyimdir ve “bir işi başarmak, üstesinden gelmek” anlamında kullanılır. Burada “alt” ve “kalkmak” sözcükleri gerçek anlamıyla (fiziksel olarak bir şeyin altından doğrulmak) değil, soyut bir durumu anlatacak şekilde kullanıldığı için mecaz anlam vardır. B seçeneğinde “üstünde” sözcüğü masanın üzerini, yani gerçek bir konumu bildirir; gerçek anlamlıdır. C seçeneğinde “soğuk” hava durumunu, yani sıcaklığın düşük olmasını anlatır; gerçek anlamlıdır. D seçeneğinde “altın” sözcüğü madalyanın yapıldığı madeni/renk özelliğini belirtir; gerçek anlamlıdır. Bu nedenle mecaz anlamlı kullanım yalnızca A seçeneğindedir.

1. Çözüm: A seçeneğinde “altından kalkmak” ifadesi bir deyimdir ve “bir işi başarmak, üstesinden gelmek” anlamında kullanılır. Burada “alt” ve “kalkmak” sözcükleri gerçek anlamıyla (fiziksel olarak bir şeyin altından doğrulmak) değil, soyut bir durumu anlatacak şekilde kullanıldığı için mecaz anlam vardır. B seçeneğinde “üstünde” sözcüğü masanın üzerini, yani gerçek bir konumu bildirir; gerçek anlamlıdır. C seçeneğinde “soğuk” hava durumunu, yani sıcaklığın düşük olmasını anlatır; gerçek anlamlıdır. D seçeneğinde “altın” sözcüğü madalyanın yapıldığı madeni/renk özelliğini belirtir; gerçek anlamlıdır. Bu nedenle mecaz anlamlı kullanım yalnızca A seçeneğindedir.