8. Sınıf Türkçe Sözcükte Anlam Testleri

Doğru cevap: B

“Yaklaşık” anlamı; bir zamanın, sayının ya da miktarın kesin olmadığını, tahmini olarak verildiğini gösterir. B seçeneğinde “aşağı yukarı iki gün önce” ifadesi “tam iki gün değil, yaklaşık iki gün önce” anlamına gelir. Bu nedenle cümleye doğrudan “yaklaşık” anlamı katar. A’daki “epeyce” sözcüğü “çokça, oldukça” anlamındadır; yaklaşık değil, miktarın fazla olduğunu belirtir. C’deki “neredeyse” sözcüğü “az kalsın, hemen hemen” anlamı taşır; bir durumun gerçekleşmeye çok yaklaştığını bildirir, ancak “yaklaşık” (tahmini zaman/sayı) anlamıyla aynı değildir. D’deki “az çok” ifadesi “biraz, kısmen” anlamındadır; deneyimin tam olmadığını belirtir, fakat “yaklaşık” anlamı vermez.

1. Çözüm: “Yaklaşık” anlamı; bir zamanın, sayının ya da miktarın kesin olmadığını, tahmini olarak verildiğini gösterir. B seçeneğinde “aşağı yukarı iki gün önce” ifadesi “tam iki gün değil, yaklaşık iki gün önce” anlamına gelir. Bu nedenle cümleye doğrudan “yaklaşık” anlamı katar. A’daki “epeyce” sözcüğü “çokça, oldukça” anlamındadır; yaklaşık değil, miktarın fazla olduğunu belirtir. C’deki “neredeyse” sözcüğü “az kalsın, hemen hemen” anlamı taşır; bir durumun gerçekleşmeye çok yaklaştığını bildirir, ancak “yaklaşık” (tahmini zaman/sayı) anlamıyla aynı değildir. D’deki “az çok” ifadesi “biraz, kısmen” anlamındadır; deneyimin tam olmadığını belirtir, fakat “yaklaşık” anlamı vermez.

Doğru cevap: C

Gerçek anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıyla kullanılmasıdır. A şıkkında “ele almak” bir deyimdir; “konuyu incelemek, üzerinde durmak” anlamında kullanılmıştır. Bu, mecaz anlamlı kullanımdır. B şıkkında “sert” sözcüğü normalde “katı, yumuşak olmayan” gibi somut bir özelliği anlatır. “Sert bakış” ifadesinde ise bakışın katı olması değil, “kırıcı, ciddi, etkileyici” olması kastedilir. Bu nedenle mecaz anlam vardır. C şıkkında “temiz hava” ifadesinde “temiz” sözcüğü, “kirli olmayan, saf” anlamıyla kullanılmıştır. Havanın kirli olmaması doğrudan, gerçek anlamdır. D şıkkında “yük” sözcüğü gerçek anlamda “taşınan ağırlık”tır; ancak “içimdeki yük” ifadesi “sıkıntı, sorumluluk, stres” anlamında kullanılır. Bu da mecaz anlamdır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Gerçek anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıyla kullanılmasıdır. A şıkkında “ele almak” bir deyimdir; “konuyu incelemek, üzerinde durmak” anlamında kullanılmıştır. Bu, mecaz anlamlı kullanımdır. B şıkkında “sert” sözcüğü normalde “katı, yumuşak olmayan” gibi somut bir özelliği anlatır. “Sert bakış” ifadesinde ise bakışın katı olması değil, “kırıcı, ciddi, etkileyici” olması kastedilir. Bu nedenle mecaz anlam vardır. C şıkkında “temiz hava” ifadesinde “temiz” sözcüğü, “kirli olmayan, saf” anlamıyla kullanılmıştır. Havanın kirli olmaması doğrudan, gerçek anlamdır. D şıkkında “yük” sözcüğü gerçek anlamda “taşınan ağırlık”tır; ancak “içimdeki yük” ifadesi “sıkıntı, sorumluluk, stres” anlamında kullanılır. Bu da mecaz anlamdır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: A

“Sert” sözcüğü farklı cümlelerde farklı anlamlara gelebilir. Soruda “güçlü, etkili” anlamı isteniyor. A seçeneğinde “sert bir tavır” ifadesi, kişinin tutumunun “katı, etkili, taviz vermeyen” olduğunu anlatır. Bu kullanım “güçlü, etkili” anlamına uygundur. B seçeneğinde “sert”, yiyeceğin dokusunu (katı, yumuşamamış) belirtir. C seçeneğinde “sert”, yokuşun “dik, zorlayıcı” olduğunu anlatır. D seçeneğinde ise “sert”, kışın “çetin, ağır” geçtiği anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: “Sert” sözcüğü farklı cümlelerde farklı anlamlara gelebilir. Soruda “güçlü, etkili” anlamı isteniyor. A seçeneğinde “sert bir tavır” ifadesi, kişinin tutumunun “katı, etkili, taviz vermeyen” olduğunu anlatır. Bu kullanım “güçlü, etkili” anlamına uygundur. B seçeneğinde “sert”, yiyeceğin dokusunu (katı, yumuşamamış) belirtir. C seçeneğinde “sert”, yokuşun “dik, zorlayıcı” olduğunu anlatır. D seçeneğinde ise “sert”, kışın “çetin, ağır” geçtiği anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: C

A şıkkında “düşünmek” sözcüğü gerçek anlamdadır; bir konuyu akıldan geçirmek, değerlendirmek anlamında kullanılmıştır. B şıkkındaki “erken” sözcüğü zaman bildirir ve gerçek anlamıyla kullanılmıştır. C şıkkında “içi” sözcüğü gerçek anlamda vücudun iç kısmını anlatmaz. “İçi rahatlamak” ifadesi, kişinin kaygısının azalması ve huzur duyması anlamında kullanılan kalıplaşmış bir anlatımdır. Bu nedenle “içi” sözcüğü mecaz anlamdadır. D şıkkındaki “sessiz” sözcüğü, gürültü olmaması durumunu belirtir; gerçek anlamıyla kullanılmıştır. Doğru cevap: C

1. Çözüm: A şıkkında “düşünmek” sözcüğü gerçek anlamdadır; bir konuyu akıldan geçirmek, değerlendirmek anlamında kullanılmıştır. B şıkkındaki “erken” sözcüğü zaman bildirir ve gerçek anlamıyla kullanılmıştır. C şıkkında “içi” sözcüğü gerçek anlamda vücudun iç kısmını anlatmaz. “İçi rahatlamak” ifadesi, kişinin kaygısının azalması ve huzur duyması anlamında kullanılan kalıplaşmış bir anlatımdır. Bu nedenle “içi” sözcüğü mecaz anlamdadır. D şıkkındaki “sessiz” sözcüğü, gürültü olmaması durumunu belirtir; gerçek anlamıyla kullanılmıştır. Doğru cevap: C

Doğru cevap: C

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşarak başka bir anlamda kullanılmasıdır. Genellikle soyut bir durumu anlatmak için somut bir özellikten yararlanılır. A seçeneğinde “cesur” sözcüğü, kişinin korkmadan davranmasını ifade eder; bu, sözcüğün temel anlamına uygundur. B seçeneğinde “kuru” sözcüğü, nemini yitirmiş dal anlamındadır; gerçek anlamda kullanılmıştır. C seçeneğinde “sert” sözcüğü, normalde “dokunulduğunda yumuşak olmayan, katı” anlamına gelir. Ancak cümlede “sert sözler” ifadesiyle “kırıcı, ağır, incitici” anlamı kastedilmiştir. Bu kullanım gerçek anlamdan uzaklaşıp soyut bir durumu anlattığı için mecazdır. D seçeneğinde “taze” sözcüğü, yeni ve bayat olmayan ekmek anlamındadır; gerçek anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşarak başka bir anlamda kullanılmasıdır. Genellikle soyut bir durumu anlatmak için somut bir özellikten yararlanılır. A seçeneğinde “cesur” sözcüğü, kişinin korkmadan davranmasını ifade eder; bu, sözcüğün temel anlamına uygundur. B seçeneğinde “kuru” sözcüğü, nemini yitirmiş dal anlamındadır; gerçek anlamda kullanılmıştır. C seçeneğinde “sert” sözcüğü, normalde “dokunulduğunda yumuşak olmayan, katı” anlamına gelir. Ancak cümlede “sert sözler” ifadesiyle “kırıcı, ağır, incitici” anlamı kastedilmiştir. Bu kullanım gerçek anlamdan uzaklaşıp soyut bir durumu anlattığı için mecazdır. D seçeneğinde “taze” sözcüğü, yeni ve bayat olmayan ekmek anlamındadır; gerçek anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: B

Soruda “engel” sözcüğünün “bir işin yapılmasına engel olan durum” anlamıyla kullanıldığı cümle isteniyor. Bu anlam, bir eylemin gerçekleşmesini doğrudan durduran/önleyen koşulu ifade eder. B seçeneğinde “Yağmur, maçın oynanmasına engel oldu.” denilerek yağmurun, maçın oynanması eylemini gerçekleştirmeyi önleyen bir durum olduğu açıkça belirtilmiştir. Yani “engel” burada bir işin yapılmasını engelleyen koşul anlamındadır. A seçeneğinde “engel çıkarma” ifadesi, daha çok “zorluk çıkarmak, işi güçleştirmek” anlamında kalıplaşmış bir kullanımdır; doğrudan bir durumun eylemi engellemesi anlamı hedeflenmemiştir. C seçeneğinde “engel” somut bir nesne (fiziksel bariyer) anlamındadır. D seçeneğinde ise “engel” soyut bir neden (kararsızlık) olarak kullanılmıştır; ancak cümlede vurgulanan, genel olarak başarıyı zorlaştıran/önleyen bir etken olup sorudaki “bir işin yapılmasına engel olan durum” ifadesine en doğrudan ve açık biçimde uyan kullanım B seçeneğidir.

1. Çözüm: Soruda “engel” sözcüğünün “bir işin yapılmasına engel olan durum” anlamıyla kullanıldığı cümle isteniyor. Bu anlam, bir eylemin gerçekleşmesini doğrudan durduran/önleyen koşulu ifade eder. B seçeneğinde “Yağmur, maçın oynanmasına engel oldu.” denilerek yağmurun, maçın oynanması eylemini gerçekleştirmeyi önleyen bir durum olduğu açıkça belirtilmiştir. Yani “engel” burada bir işin yapılmasını engelleyen koşul anlamındadır. A seçeneğinde “engel çıkarma” ifadesi, daha çok “zorluk çıkarmak, işi güçleştirmek” anlamında kalıplaşmış bir kullanımdır; doğrudan bir durumun eylemi engellemesi anlamı hedeflenmemiştir. C seçeneğinde “engel” somut bir nesne (fiziksel bariyer) anlamındadır. D seçeneğinde ise “engel” soyut bir neden (kararsızlık) olarak kullanılmıştır; ancak cümlede vurgulanan, genel olarak başarıyı zorlaştıran/önleyen bir etken olup sorudaki “bir işin yapılmasına engel olan durum” ifadesine en doğrudan ve açık biçimde uyan kullanım B seçeneğidir.

Doğru cevap: C

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşarak benzetme veya aktarım yoluyla farklı bir anlamda kullanılmasıdır. A seçeneğinde “güçlü” sözcüğü “fiziksel/bedensel güç” anlamına yakındır; işi yapmaya yeterli gücün olmaması gerçek anlama uygundur. B seçeneğinde “soğuk” sözcüğü hava sıcaklığının düşük olmasını anlatır; bu da gerçek anlamdır. C seçeneğinde “sert” sözcüğü normalde “katı, yumuşak olmayan” gibi fiziksel bir özelliği anlatır. Ancak “sert sözler” ifadesinde fiziksel sertlik değil, “kırıcı, ağır, incitici” anlamı kastedilmiştir. Bu nedenle sözcük mecaz anlamda kullanılmıştır. D seçeneğinde “tatlı” sözcüğü elmanın tadını belirtir; bu da gerçek anlamdır. Bu yüzden doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşarak benzetme veya aktarım yoluyla farklı bir anlamda kullanılmasıdır. A seçeneğinde “güçlü” sözcüğü “fiziksel/bedensel güç” anlamına yakındır; işi yapmaya yeterli gücün olmaması gerçek anlama uygundur. B seçeneğinde “soğuk” sözcüğü hava sıcaklığının düşük olmasını anlatır; bu da gerçek anlamdır. C seçeneğinde “sert” sözcüğü normalde “katı, yumuşak olmayan” gibi fiziksel bir özelliği anlatır. Ancak “sert sözler” ifadesinde fiziksel sertlik değil, “kırıcı, ağır, incitici” anlamı kastedilmiştir. Bu nedenle sözcük mecaz anlamda kullanılmıştır. D seçeneğinde “tatlı” sözcüğü elmanın tadını belirtir; bu da gerçek anlamdır. Bu yüzden doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: A

A şıkkında “sert” sözcüğü, “katı, yumuşak olmayan” gibi gerçek (temel) anlamıyla değil; “kırıcı, ağır, acımasız” biçimde konuşmayı anlatacak şekilde kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. B şıkkında “soğuk” sözcüğü, ortamın ısısının düşük olmasını ifade eder; gerçek anlamdadır. C şıkkında “kalın” sözcüğü, montun kumaşının/katmanının fazla olmasını belirtir; gerçek anlamdadır. D şıkkında “keskin” sözcüğü, bıçağın iyi kesmesiyle ilgili fiziksel bir özelliği anlatır; gerçek anlamdadır. Bu yüzden doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: A şıkkında “sert” sözcüğü, “katı, yumuşak olmayan” gibi gerçek (temel) anlamıyla değil; “kırıcı, ağır, acımasız” biçimde konuşmayı anlatacak şekilde kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. B şıkkında “soğuk” sözcüğü, ortamın ısısının düşük olmasını ifade eder; gerçek anlamdadır. C şıkkında “kalın” sözcüğü, montun kumaşının/katmanının fazla olmasını belirtir; gerçek anlamdadır. D şıkkında “keskin” sözcüğü, bıçağın iyi kesmesiyle ilgili fiziksel bir özelliği anlatır; gerçek anlamdadır. Bu yüzden doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: B

B seçeneğinde buz sözcüğü gerçek anlamıyla (donmuş su) kullanılmamıştır. Burada "elleri buz gibi" ifadesiyle ellerinin "çok soğuk" olduğu benzetme yoluyla anlatılmıştır. Yani sözcük mecaz (benzetmeli) anlam kazanmıştır. A seçeneğinde "ele almak" bir deyimdir; "bir konuyu incelemek, üzerinde durmak" anlamında kalıplaşmış bir kullanım vardır. Soru ise özellikle benzetme yoluyla kullanılan sözcüğü aramaktadır. C seçeneğinde "ayakkabı ayağını vurdu" ifadesinde "vurmak" sözcüğü, ayakkabının ayağı tahriş etmesi/rahatsız etmesi anlamında kullanılır; benzetme amacı yoktur, durumun doğrudan sonucu anlatılır. D seçeneğinde "suladı" sözcüğü gerçek anlamındadır; bitkilere su verme eylemi anlatılmıştır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

1. Çözüm: B seçeneğinde buz sözcüğü gerçek anlamıyla (donmuş su) kullanılmamıştır. Burada "elleri buz gibi" ifadesiyle ellerinin "çok soğuk" olduğu benzetme yoluyla anlatılmıştır. Yani sözcük mecaz (benzetmeli) anlam kazanmıştır. A seçeneğinde "ele almak" bir deyimdir; "bir konuyu incelemek, üzerinde durmak" anlamında kalıplaşmış bir kullanım vardır. Soru ise özellikle benzetme yoluyla kullanılan sözcüğü aramaktadır. C seçeneğinde "ayakkabı ayağını vurdu" ifadesinde "vurmak" sözcüğü, ayakkabının ayağı tahriş etmesi/rahatsız etmesi anlamında kullanılır; benzetme amacı yoktur, durumun doğrudan sonucu anlatılır. D seçeneğinde "suladı" sözcüğü gerçek anlamındadır; bitkilere su verme eylemi anlatılmıştır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru cevap: B

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşıp benzetme ya da aktarım yoluyla başka bir anlamda kullanılmasıdır. B seçeneğinde “onun sözleri ortamı bir anda ısıttı” cümlesinde “ısıtmak” sözcüğü, ortamın sıcaklığını artırmak anlamında değil; konuşmanın havayı yumuşatması, gerginliği azaltması ya da ortamı canlandırması anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. C ve D seçeneklerinde “ısıtmak” sözcüğü gerçek anlamıyla (sıcaklığını artırmak) kullanılmıştır. A seçeneğinde “yol” sözcüğü ise “yöntem, çözüm biçimi” anlamındadır ve bu kullanım Türkçede yerleşik bir anlam olduğundan mecaz değil, sözcüğün yan/terimleşmiş anlamı olarak değerlendirilir. Doğru cevap: B.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşıp benzetme ya da aktarım yoluyla başka bir anlamda kullanılmasıdır. B seçeneğinde “onun sözleri ortamı bir anda ısıttı” cümlesinde “ısıtmak” sözcüğü, ortamın sıcaklığını artırmak anlamında değil; konuşmanın havayı yumuşatması, gerginliği azaltması ya da ortamı canlandırması anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. C ve D seçeneklerinde “ısıtmak” sözcüğü gerçek anlamıyla (sıcaklığını artırmak) kullanılmıştır. A seçeneğinde “yol” sözcüğü ise “yöntem, çözüm biçimi” anlamındadır ve bu kullanım Türkçede yerleşik bir anlam olduğundan mecaz değil, sözcüğün yan/terimleşmiş anlamı olarak değerlendirilir. Doğru cevap: B.