8. Sınıf Türkçe Sözcükte Anlam Testleri

Doğru cevap: D

“Ağır” sözcüğü farklı cümlelerde farklı anlamlarda kullanılabilir. Soruda istenen anlam “yavaş”tır. seçeneğiD100nde “ağır ağır çıktı” ifadesi, kişinin merdivenleri hızlı değil, yavaş bir şekilde çıktığını anlatır. Bu nedenle “ağır” sözcüğü “yavaş” anlamındadır. B’de “ağır”, “ağırlığı fazla” (yükün ağır olması) anlamındadır. C’de “ağır eleştiri” ifadesinde “sert, kırıcı” anlamı vardır. D’de ise “ağır yemekler” ifadesi “hazmı zor, mideyi yoran” anlamında kullanılmıştır. Bu yüzden doğru cevap D481’dır.

1. Çözüm: “Ağır” sözcüğü farklı cümlelerde farklı anlamlarda kullanılabilir. Soruda istenen anlam “yavaş”tır. seçeneğiD100nde “ağır ağır çıktı” ifadesi, kişinin merdivenleri hızlı değil, yavaş bir şekilde çıktığını anlatır. Bu nedenle “ağır” sözcüğü “yavaş” anlamındadır. B’de “ağır”, “ağırlığı fazla” (yükün ağır olması) anlamındadır. C’de “ağır eleştiri” ifadesinde “sert, kırıcı” anlamı vardır. D’de ise “ağır yemekler” ifadesi “hazmı zor, mideyi yoran” anlamında kullanılmıştır. Bu yüzden doğru cevap D481’dır.

Doğru cevap: A

“İnce” sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir. Soru, “kalın karşıtı” yani fiziksel olarak “dar, kalın olmayan” anlamını soruyor. A seçeneğinde “ince ses” ifadesi, sesin tiz/ince olmasını anlatır; kalın karşıtı olsa da burada fiziksel kalınlık değil, sesin niteliği kastedilir. B seçeneğinde “ince düşünce” ifadesi, derin/özenli düşünce anlamındadır. seçeneğiA352nde “ince dal” ifadesi, dalın fiziksel olarak kalın olmamasını (kalın karşıtını) anlatır. Bu nedenle doğru cevap A463’dir. D seçeneğinde “ince davranış” ifadesi, nazik/kibar davranış anlamındadır.

1. Çözüm: “İnce” sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir. Soru, “kalın karşıtı” yani fiziksel olarak “dar, kalın olmayan” anlamını soruyor. A seçeneğinde “ince ses” ifadesi, sesin tiz/ince olmasını anlatır; kalın karşıtı olsa da burada fiziksel kalınlık değil, sesin niteliği kastedilir. B seçeneğinde “ince düşünce” ifadesi, derin/özenli düşünce anlamındadır. seçeneğiA352nde “ince dal” ifadesi, dalın fiziksel olarak kalın olmamasını (kalın karşıtını) anlatır. Bu nedenle doğru cevap A463’dir. D seçeneğinde “ince davranış” ifadesi, nazik/kibar davranış anlamındadır.

Doğru cevap: B

“Açık” sözcüğü temel (gerçek) anlamıyla; kapalı olmayan, örtülü olmayan, aralıklı/kapısı-penceresi kapatılmamış gibi durumları anlatır. B seçeneğinde “açık hava” ifadesi, bulutsuz/kapalı olmayan hava durumunu belirtir; gerçek anlamdadır. C ve D seçeneklerinde “pencere/kapı açık” denilerek kapalı olmama durumu anlatılır; yine gerçek anlamdadır. seçeneğiB346nde ise “cevabı oldukça açık” ifadesinde “açık”, “net, anlaşılır” anlamında kullanılmıştır. Burada sözcük, gerçek anlamından uzaklaşarak soyut bir anlam kazandığı için mecaz anlamdadır. Doğru cevap: B542

1. Çözüm: “Açık” sözcüğü temel (gerçek) anlamıyla; kapalı olmayan, örtülü olmayan, aralıklı/kapısı-penceresi kapatılmamış gibi durumları anlatır. B seçeneğinde “açık hava” ifadesi, bulutsuz/kapalı olmayan hava durumunu belirtir; gerçek anlamdadır. C ve D seçeneklerinde “pencere/kapı açık” denilerek kapalı olmama durumu anlatılır; yine gerçek anlamdadır. seçeneğiB346nde ise “cevabı oldukça açık” ifadesinde “açık”, “net, anlaşılır” anlamında kullanılmıştır. Burada sözcük, gerçek anlamından uzaklaşarak soyut bir anlam kazandığı için mecaz anlamdadır. Doğru cevap: B542

Doğru cevap: C

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak başka bir anlamda kullanılmasıdır. Genellikle duygu ve düşünceleri daha etkili anlatmak için tercih edilir. A seçeneğinde “düşünmek” sözcüğü gerçek anlamıyla (akıl yürütmek) kullanılmıştır. B seçeneğinde “kapı” sözcüğü gerçek anlamıyla (bir yere giriş-çıkış sağlayan bölüm) kullanılmıştır. C seçeneğinde “soğuk” sözcüğü gerçek anlamıyla (düşük sıcaklıkta) kullanılmıştır. seçeneğiC428nde “yaraladı” sözcüğü gerçek anlamıyla (bedensel olarak yara açmak) değil, “üzmek, incitmek” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlamlı kullanım seçeneğiC592ndedir.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak başka bir anlamda kullanılmasıdır. Genellikle duygu ve düşünceleri daha etkili anlatmak için tercih edilir. A seçeneğinde “düşünmek” sözcüğü gerçek anlamıyla (akıl yürütmek) kullanılmıştır. B seçeneğinde “kapı” sözcüğü gerçek anlamıyla (bir yere giriş-çıkış sağlayan bölüm) kullanılmıştır. C seçeneğinde “soğuk” sözcüğü gerçek anlamıyla (düşük sıcaklıkta) kullanılmıştır. seçeneğiC428nde “yaraladı” sözcüğü gerçek anlamıyla (bedensel olarak yara açmak) değil, “üzmek, incitmek” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlamlı kullanım seçeneğiC592ndedir.

Doğru cevap: D

seçeneğiDnde “yol” sözcüğü gerçek anlamıyla (üzerinden yürünülen yer) kullanılmamıştır. “Yeni bir yol denemek” ifadesi, “yeni bir yöntem/çözüm yolu denemek” anlamına gelir. Bu nedenle mecaz anlam vardır. B, C ve D seçeneklerinde “yol” sözcüğü gerçek anlamdadır. Hepsinde fiziksel olarak üzerinde gidilen bir yerden (cadde/parkur) bahsedilmektedir. Bu yüzden doğru cevap D359’dır.

1. Çözüm: seçeneğiDnde “yol” sözcüğü gerçek anlamıyla (üzerinden yürünülen yer) kullanılmamıştır. “Yeni bir yol denemek” ifadesi, “yeni bir yöntem/çözüm yolu denemek” anlamına gelir. Bu nedenle mecaz anlam vardır. B, C ve D seçeneklerinde “yol” sözcüğü gerçek anlamdadır. Hepsinde fiziksel olarak üzerinde gidilen bir yerden (cadde/parkur) bahsedilmektedir. Bu yüzden doğru cevap D359’dır.

Doğru cevap: A

“Yakın” sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir: zaman bakımından (yakın zamanda), yer bakımından (yakın/az mesafe), ilişki bakımından (yakın arkadaş) gibi. A şıkkında “biraz daha yakın duralım” ifadesi, konuşmak için aradaki mesafeyi azaltmayı anlatır. Yani “yakın” sözcüğü “az bir mesafe, daha az uzaklık” anlamındadır. B şıkkında “yakın zamanda” zaman bildirir (yakında, kısa süre sonra). C şıkkında “yakınlarında” yer bildirir ancak “yakın” sözcüğü “yakın çevre” anlamında, ek almış biçimiyle kullanılmıştır; soru ise doğrudan “yakın, az bir mesafe” anlamını aramaktadır ve bunu en açık biçimde A şıkkı verir. D şıkkında ise “yakın arkadaş” ilişki/dostluk derecesini ifade eder. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: “Yakın” sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir: zaman bakımından (yakın zamanda), yer bakımından (yakın/az mesafe), ilişki bakımından (yakın arkadaş) gibi. A şıkkında “biraz daha yakın duralım” ifadesi, konuşmak için aradaki mesafeyi azaltmayı anlatır. Yani “yakın” sözcüğü “az bir mesafe, daha az uzaklık” anlamındadır. B şıkkında “yakın zamanda” zaman bildirir (yakında, kısa süre sonra). C şıkkında “yakınlarında” yer bildirir ancak “yakın” sözcüğü “yakın çevre” anlamında, ek almış biçimiyle kullanılmıştır; soru ise doğrudan “yakın, az bir mesafe” anlamını aramaktadır ve bunu en açık biçimde A şıkkı verir. D şıkkında ise “yakın arkadaş” ilişki/dostluk derecesini ifade eder. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: B

“Fırçalamak” sözcüğü temel anlamıyla bir şeyi fırça ile temizlemek ya da sürtmek demektir. Ancak günlük dilde “birini fırçalamak” ifadesi mecaz anlamda “azarlamak, sertçe uyarmak” anlamına gelir. seçeneğiB196nde “öğrenciyi fırçaladı” ifadesi bir kişiye yöneliktir ve “azarlamak” anlamında mecaz kullanılmıştır. B, C ve D seçeneklerinde ise sözcük; duvar, saç ve ayakkabı gibi nesneler üzerinde fırça kullanma/temizleme anlamında, yani gerçek (temel) anlamıyla kullanılmıştır. Bu yüzden doğru cevap B484’dır.

1. Çözüm: “Fırçalamak” sözcüğü temel anlamıyla bir şeyi fırça ile temizlemek ya da sürtmek demektir. Ancak günlük dilde “birini fırçalamak” ifadesi mecaz anlamda “azarlamak, sertçe uyarmak” anlamına gelir. seçeneğiB196nde “öğrenciyi fırçaladı” ifadesi bir kişiye yöneliktir ve “azarlamak” anlamında mecaz kullanılmıştır. B, C ve D seçeneklerinde ise sözcük; duvar, saç ve ayakkabı gibi nesneler üzerinde fırça kullanma/temizleme anlamında, yani gerçek (temel) anlamıyla kullanılmıştır. Bu yüzden doğru cevap B484’dır.

Doğru cevap: C

“Yaklaşık, aşağı yukarı” anlamı; bir sayı, süre ya da miktarın kesin olmadığını, tahmini olduğunu bildirir. seçeneğiC108nde “Toplantı yaklaşık iki saat sürdü.” cümlesinde “yaklaşık” sözcüğü, sürenin kesin iki saat değil, buna yakın bir süre olduğunu anlatır. Bu nedenle doğru cevap C268’dir. Diğer seçeneklerdeki sözcükler ise kesinlik veya çabukluk bildirir: “hemen” (derhal), “tam” (eksiksiz/aynı), “kesin” (kuşkusuz). Bu yüzden “yaklaşık” anlamını karşılamazlar.

1. Çözüm: “Yaklaşık, aşağı yukarı” anlamı; bir sayı, süre ya da miktarın kesin olmadığını, tahmini olduğunu bildirir. seçeneğiC108nde “Toplantı yaklaşık iki saat sürdü.” cümlesinde “yaklaşık” sözcüğü, sürenin kesin iki saat değil, buna yakın bir süre olduğunu anlatır. Bu nedenle doğru cevap C268’dir. Diğer seçeneklerdeki sözcükler ise kesinlik veya çabukluk bildirir: “hemen” (derhal), “tam” (eksiksiz/aynı), “kesin” (kuşkusuz). Bu yüzden “yaklaşık” anlamını karşılamazlar.

Doğru cevap: D

Gerçek anlam, sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıyla kullanılmasıdır. A seçeneğinde “parlak” sözcüğü, “ışık saçan” anlamında değil; “iyi, umut verici” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. B seçeneğinde “ağır” sözcüğü, “tartıda ağır gelen” anlamında değil; “zor, bunaltıcı” anlamında kullanılmıştır. Bu da mecaz anlamdır. seçeneğiD345nde “yakıcı” sözcüğü, güneşin “yakma etkisi olan, yakacak kadar sıcak” olmasını anlatır. Bu, sözcüğün temel (gerçek) anlamıdır. D seçeneğinde “ısındı” sözcüğü, “vücut ısısının artması” anlamında değil; “sevmek, yakınlık duymak” anlamında kullanılmıştır. Mecaz anlam vardır. Bu yüzden doğru cevap D639’dir.

1. Çözüm: Gerçek anlam, sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıyla kullanılmasıdır. A seçeneğinde “parlak” sözcüğü, “ışık saçan” anlamında değil; “iyi, umut verici” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. B seçeneğinde “ağır” sözcüğü, “tartıda ağır gelen” anlamında değil; “zor, bunaltıcı” anlamında kullanılmıştır. Bu da mecaz anlamdır. seçeneğiD345nde “yakıcı” sözcüğü, güneşin “yakma etkisi olan, yakacak kadar sıcak” olmasını anlatır. Bu, sözcüğün temel (gerçek) anlamıdır. D seçeneğinde “ısındı” sözcüğü, “vücut ısısının artması” anlamında değil; “sevmek, yakınlık duymak” anlamında kullanılmıştır. Mecaz anlam vardır. Bu yüzden doğru cevap D639’dir.

Doğru cevap: A

Gerçek anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıyla kullanılmasıdır. A seçeneğinde “içime kurt düşmek” bir deyimdir; “kurt” burada gerçek anlamda bir hayvanı anlatmaz, “içinde kuşku oluşmak” anlamındadır. B seçeneğinde “ter dökmek” ifadesi de çoğunlukla “çok emek vermek, çok uğraşmak” anlamında kullanılır; burada gerçek anlamdan uzaklaşmıştır. seçeneğiA355nde “gül” sözcüğü bahçede yetişen çiçeği anlatır. Bu kullanım sözcüğün temel (gerçek) anlamıdır. D seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü fiziksel bir yaralanmayı değil, “üzmek, kırmak” anlamını taşır; yani mecaz anlamda kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap A605’dir.

1. Çözüm: Gerçek anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıyla kullanılmasıdır. A seçeneğinde “içime kurt düşmek” bir deyimdir; “kurt” burada gerçek anlamda bir hayvanı anlatmaz, “içinde kuşku oluşmak” anlamındadır. B seçeneğinde “ter dökmek” ifadesi de çoğunlukla “çok emek vermek, çok uğraşmak” anlamında kullanılır; burada gerçek anlamdan uzaklaşmıştır. seçeneğiA355nde “gül” sözcüğü bahçede yetişen çiçeği anlatır. Bu kullanım sözcüğün temel (gerçek) anlamıdır. D seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü fiziksel bir yaralanmayı değil, “üzmek, kırmak” anlamını taşır; yani mecaz anlamda kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap A605’dir.