8. Sınıf Türkçe Sözcükte Anlam Testleri

Doğru cevap: B

Soru, altı çizili sözcüğün "görevinden ayrılmak, işi bırakmak" anlamında kullanıldığı cümleyi soruyor. Bu anlam, bir görevden ya da bulunduğu yerden ayrılmayı ifade eder. A şıkkındaki "dinlenmek" sözcüğü "yorgunluğu gidermek" anlamındadır; görevden ayrılmakla ilgili değildir. B şıkkındaki "çekildi" sözcüğü "toplantıdan erken çekildi" ifadesinde "bulunduğu ortamdan ayrıldı" anlamındadır. Bu kullanım, "görevinden ayrılmak/geri çekilmek" anlamıyla örtüşür. C şıkkındaki "kavramak" sözcüğü "anlamak" demektir. D şıkkındaki "geldi" sözcüğü ise "hatırlamak/akla gelmek" anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Soru, altı çizili sözcüğün "görevinden ayrılmak, işi bırakmak" anlamında kullanıldığı cümleyi soruyor. Bu anlam, bir görevden ya da bulunduğu yerden ayrılmayı ifade eder. A şıkkındaki "dinlenmek" sözcüğü "yorgunluğu gidermek" anlamındadır; görevden ayrılmakla ilgili değildir. B şıkkındaki "çekildi" sözcüğü "toplantıdan erken çekildi" ifadesinde "bulunduğu ortamdan ayrıldı" anlamındadır. Bu kullanım, "görevinden ayrılmak/geri çekilmek" anlamıyla örtüşür. C şıkkındaki "kavramak" sözcüğü "anlamak" demektir. D şıkkındaki "geldi" sözcüğü ise "hatırlamak/akla gelmek" anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: A

A seçeneğinde “bu işin altından kalkamaz” ifadesinde “kalkmak” sözcüğü gerçek anlamıyla (oturduğu yerden ayağa kalkmak) kullanılmamıştır. Burada “bir işi başarabilmek, üstesinden gelebilmek” anlamında, benzetme yoluyla (mecaz) kullanılmıştır. B seçeneğinde “buz gibi” ifadesi, ellerin çok soğuk olduğunu anlatır; günlük dilde benzetme içerse de anlam doğrudan “çok soğuk” durumunu karşılar ve somut bir özellik bildirir. C seçeneğinde “derin nefes” gerçek anlamdadır; nefesin derin alınması fiziksel bir durumdur. D seçeneğinde “ağrımak” da gerçek anlamıyla kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: A seçeneğinde “bu işin altından kalkamaz” ifadesinde “kalkmak” sözcüğü gerçek anlamıyla (oturduğu yerden ayağa kalkmak) kullanılmamıştır. Burada “bir işi başarabilmek, üstesinden gelebilmek” anlamında, benzetme yoluyla (mecaz) kullanılmıştır. B seçeneğinde “buz gibi” ifadesi, ellerin çok soğuk olduğunu anlatır; günlük dilde benzetme içerse de anlam doğrudan “çok soğuk” durumunu karşılar ve somut bir özellik bildirir. C seçeneğinde “derin nefes” gerçek anlamdadır; nefesin derin alınması fiziksel bir durumdur. D seçeneğinde “ağrımak” da gerçek anlamıyla kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: C

C seçeneğinde altı çizili “neredeyse” sözcüğü, yapılan işin/olayın belirtilen süreye çok yakın olduğunu bildirir. Yani “yaklaşık bir saat sürdü” anlamı verir. A’daki “tam” sözcüğü kesinlik bildirir, “yaklaşık” anlamı yoktur. B’deki “hemen” sözcüğü zaman bakımından acele/derhal anlamı katar. D’deki “kesinlikle” sözcüğü de kesinlik ve vurgu bildirir. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: C seçeneğinde altı çizili “neredeyse” sözcüğü, yapılan işin/olayın belirtilen süreye çok yakın olduğunu bildirir. Yani “yaklaşık bir saat sürdü” anlamı verir. A’daki “tam” sözcüğü kesinlik bildirir, “yaklaşık” anlamı yoktur. B’deki “hemen” sözcüğü zaman bakımından acele/derhal anlamı katar. D’deki “kesinlikle” sözcüğü de kesinlik ve vurgu bildirir. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: C

C seçeneğinde “ortalama” sözcüğü, kesin bir süre bildirmek yerine “yaklaşık, aşağı yukarı” anlamı verir. “Ortalama üç saat” ifadesi, yolculuğun bazen biraz daha kısa bazen biraz daha uzun sürebileceğini anlatır. A’daki “tam” sözcüğü kesinlik bildirir (dokuzdan ne önce ne sonra). B’deki “hemen” sözcüğü “derhâl, gecikmeden” anlamındadır. D’deki “özellikle” sözcüğü “bilhassa, diğerlerinden ayırarak” anlamı katar. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: C seçeneğinde “ortalama” sözcüğü, kesin bir süre bildirmek yerine “yaklaşık, aşağı yukarı” anlamı verir. “Ortalama üç saat” ifadesi, yolculuğun bazen biraz daha kısa bazen biraz daha uzun sürebileceğini anlatır. A’daki “tam” sözcüğü kesinlik bildirir (dokuzdan ne önce ne sonra). B’deki “hemen” sözcüğü “derhâl, gecikmeden” anlamındadır. D’deki “özellikle” sözcüğü “bilhassa, diğerlerinden ayırarak” anlamı katar. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: B

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp benzetme veya aktarma yoluyla yeni bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “gül” bahçede yetişen çiçek anlamıyla kullanılmıştır; gerçek anlamdır. B seçeneğinde “kök” sözcüğü gerçekte bitkinin toprak altındaki kısmıdır. Ancak “sorunun kökünü bulmak” ifadesinde “sorunun asıl nedeni/temeli” anlamında kullanılmıştır. Bu kullanım gerçek anlamdan uzaklaştığı için mecazdır. C seçeneğinde “masa ayağı” ifadesinde “ayak” sözcüğü insan ayağı değildir; ancak bir nesnenin alt kısmını adlandıran, kalıplaşmış bir adlandırmadır. Bu tür kullanım 8. Sınıf’de genellikle terim/anlam genişlemesi kapsamında değerlendirilir; mecaz anlatım amaçlı değildir. D seçeneğinde “soğuk” hava durumunu bildirir; gerçek anlamdır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp benzetme veya aktarma yoluyla yeni bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “gül” bahçede yetişen çiçek anlamıyla kullanılmıştır; gerçek anlamdır. B seçeneğinde “kök” sözcüğü gerçekte bitkinin toprak altındaki kısmıdır. Ancak “sorunun kökünü bulmak” ifadesinde “sorunun asıl nedeni/temeli” anlamında kullanılmıştır. Bu kullanım gerçek anlamdan uzaklaştığı için mecazdır. C seçeneğinde “masa ayağı” ifadesinde “ayak” sözcüğü insan ayağı değildir; ancak bir nesnenin alt kısmını adlandıran, kalıplaşmış bir adlandırmadır. Bu tür kullanım 8. Sınıf’de genellikle terim/anlam genişlemesi kapsamında değerlendirilir; mecaz anlatım amaçlı değildir. D seçeneğinde “soğuk” hava durumunu bildirir; gerçek anlamdır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: C

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşarak, benzetme veya aktarma yoluyla farklı bir anlamda kullanılmasıdır. A seçeneğinde “açıkladı” sözcüğü “bir konuyu anlatıp anlaşılır hâle getirmek” anlamındadır; bu, sözcüğün gerçek anlamına uygundur. B seçeneğinde “ağrıdı” sözcüğü bedensel bir durum bildirir; gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü gerçek anlamıyla fiziksel bir yaralanmayı anlatmaz; “üzmek, incitmek” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. D seçeneğinde “topladı” sözcüğü “dağınık şeyleri bir araya getirmek” anlamındadır; gerçek anlamdadır. Bu yüzden doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşarak, benzetme veya aktarma yoluyla farklı bir anlamda kullanılmasıdır. A seçeneğinde “açıkladı” sözcüğü “bir konuyu anlatıp anlaşılır hâle getirmek” anlamındadır; bu, sözcüğün gerçek anlamına uygundur. B seçeneğinde “ağrıdı” sözcüğü bedensel bir durum bildirir; gerçek anlamdadır. C seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü gerçek anlamıyla fiziksel bir yaralanmayı anlatmaz; “üzmek, incitmek” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. D seçeneğinde “topladı” sözcüğü “dağınık şeyleri bir araya getirmek” anlamındadır; gerçek anlamdadır. Bu yüzden doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: A

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşıp benzetme veya aktarım yoluyla yeni bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “altından kalkamam” ifadesi, gerçek anlamıyla bir şeyin altından fiziksel olarak kalkmak değildir. “Bir işi başarmak, üstesinden gelmek” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. B’de “gölge” gerçek anlamıyla ışığın engellenmesiyle oluşan karanlık alandır. C’de “kalem” yazı yazmaya yarayan araçtır. D’de “taze” yeni, bayat olmayan ekmek anlamındadır. Bu üçünde de sözcükler gerçek anlamında kullanılmıştır. Doğru cevap: A

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşıp benzetme veya aktarım yoluyla yeni bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “altından kalkamam” ifadesi, gerçek anlamıyla bir şeyin altından fiziksel olarak kalkmak değildir. “Bir işi başarmak, üstesinden gelmek” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. B’de “gölge” gerçek anlamıyla ışığın engellenmesiyle oluşan karanlık alandır. C’de “kalem” yazı yazmaya yarayan araçtır. D’de “taze” yeni, bayat olmayan ekmek anlamındadır. Bu üçünde de sözcükler gerçek anlamında kullanılmıştır. Doğru cevap: A

Doğru cevap: A

“Aşağı yukarı” ifadesi iki farklı anlamda kullanılabilir: 1) “Yaklaşık, az çok” (kesin olmayan bir miktar/süre belirtir). 2) “Yukarıdan aşağıya ve aşağıdan yukarıya” (fiziksel hareketi anlatır). A seçeneğinde “bir saatte” ifadesi kesin bir süre gibi görünse de “aşağı yukarı” sözü bu süreyi netlikten çıkarıp “yaklaşık bir saat” anlamına getirir. Bu nedenle aranan kullanım A’dadır. B, C ve D seçeneklerinde ise “aşağı yukarı” fiziksel hareketi (inmek, koşuşturmak, gidip gelmek) anlatacak biçimde kullanılmıştır; “yaklaşık” anlamı yoktur.

1. Çözüm: “Aşağı yukarı” ifadesi iki farklı anlamda kullanılabilir: 1) “Yaklaşık, az çok” (kesin olmayan bir miktar/süre belirtir). 2) “Yukarıdan aşağıya ve aşağıdan yukarıya” (fiziksel hareketi anlatır). A seçeneğinde “bir saatte” ifadesi kesin bir süre gibi görünse de “aşağı yukarı” sözü bu süreyi netlikten çıkarıp “yaklaşık bir saat” anlamına getirir. Bu nedenle aranan kullanım A’dadır. B, C ve D seçeneklerinde ise “aşağı yukarı” fiziksel hareketi (inmek, koşuşturmak, gidip gelmek) anlatacak biçimde kullanılmıştır; “yaklaşık” anlamı yoktur.

Doğru cevap: C

C şıkkında altı çizili “kadar” sözcüğü, “bu çanta kadar ağırını” ifadesinde bir ölçü ve karşılaştırma bildirirken aynı zamanda “aşağı yukarı, yaklaşık” anlamını da verebilir. Burada “bu çantaya yakın bir ağırlıkta” anlamı vardır. A şıkkındaki “hemen” sözcüğü “vakit kaybetmeden, derhâl” anlamındadır; yaklaşık anlamı yoktur. B şıkkındaki “saat” sözcüğü zaman birimini bildirir ve kesin bir zamanı ifade eder. D şıkkındaki “iki” sözcüğü sayı bildirir; cümlede süre kesin olarak verilmiştir, yaklaşık anlamı taşımaz.

1. Çözüm: C şıkkında altı çizili “kadar” sözcüğü, “bu çanta kadar ağırını” ifadesinde bir ölçü ve karşılaştırma bildirirken aynı zamanda “aşağı yukarı, yaklaşık” anlamını da verebilir. Burada “bu çantaya yakın bir ağırlıkta” anlamı vardır. A şıkkındaki “hemen” sözcüğü “vakit kaybetmeden, derhâl” anlamındadır; yaklaşık anlamı yoktur. B şıkkındaki “saat” sözcüğü zaman birimini bildirir ve kesin bir zamanı ifade eder. D şıkkındaki “iki” sözcüğü sayı bildirir; cümlede süre kesin olarak verilmiştir, yaklaşık anlamı taşımaz.

Doğru cevap: B

Soruda altı çizili sözcüğün “artık kullanılmayacak duruma gelmek, yıpranmak” anlamında kullanıldığı cümle isteniyor. A seçeneğinde “kalmadı” sözcüğü “vakit bulunmamak” anlamındadır; yıpranma ile ilgili değildir. B seçeneğinde “yıprandı” sözcüğü, “eski defterleri yıllarca kullanınca” ifadesiyle birlikte, defterlerin eskimesi ve kullanılmayacak hâle gelmesi anlamını verir. Bu, soruda istenen anlamla birebir örtüşür. C seçeneğinde “zorlandı” sözcüğü “güçlük çekmek” anlamındadır. D seçeneğinde “dağıldı” sözcüğü “topluluk hâlindeyken ayrılıp farklı yönlere gitmek” anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Soruda altı çizili sözcüğün “artık kullanılmayacak duruma gelmek, yıpranmak” anlamında kullanıldığı cümle isteniyor. A seçeneğinde “kalmadı” sözcüğü “vakit bulunmamak” anlamındadır; yıpranma ile ilgili değildir. B seçeneğinde “yıprandı” sözcüğü, “eski defterleri yıllarca kullanınca” ifadesiyle birlikte, defterlerin eskimesi ve kullanılmayacak hâle gelmesi anlamını verir. Bu, soruda istenen anlamla birebir örtüşür. C seçeneğinde “zorlandı” sözcüğü “güçlük çekmek” anlamındadır. D seçeneğinde “dağıldı” sözcüğü “topluluk hâlindeyken ayrılıp farklı yönlere gitmek” anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.